Αρχική > πολιτική > Ο Μάο και ο Στάλιν υπήρξαν υπονομευτές του κομμουνισμού

Ο Μάο και ο Στάλιν υπήρξαν υπονομευτές του κομμουνισμού

Mao Zedong portrait.jpg

Portrait of Mao Zedong at Tiananmen Gate

Του Νίκου Τσούλια

      Μπορεί να θεωρηθούν οι μεγάλοι «κομμουνιστές» ηγέτες, ο Μάο και ο Στάλιν, ως υπονομευτές της ιδεολογίας τους και της κοσμοθεωρίας τους, δεν είναι σχήμα οξύμωρο; Κατά τη γνώμη μου, όχι. Και θα προσπαθήσω να το εξηγήσω.

      Οι δύο ηγέτες λατρεύτηκαν όσο πολλοί λίγοι ηγέτες και μάλιστα πολύ πέραν των συνόρων των κρατών τους. Έγιναν σύμβολα αγώνα και ελευθερίας. Ο Στάλιν έγινε και «πατερούλης», αφού η συμβολή του στον πόλεμο κατά του φασισμού και του ναζισμού ήταν καθοριστική. Θεωρήθηκε ο κατ’ εξοχήν πατέρας της κομμουνιστικής ορθοδοξίας και συνδέθηκε με την αποτελεσματικότητα της σοσιαλιστικής επανάστασης, που κάποτε θα μετασχηματιζόταν σε κομμουνιστική κοινωνία. Ο Μάο αγωνίστηκε κατά των Ιαπώνων και απελευθέρωσε την Κίνα κάνοντας ταυτόχρονα και κοινωνική επανάσταση «αγροτικής έμπνευσης» κατά του προηγούμενου αυταρχικού και τυραννικού καθεστώτος.

     Το περίφημο «Κόκκινο βιβλίο» του έγινε το ευαγγέλιο κάθε συνεπή κομμουνιστή αγωνιστή και αποτέλεσε το εφαλτήριο για ακόμα πιο αριστερή θεώρηση των πολιτικών και ιδεολογικών ζητημάτων του παγκόσμιου σκηνικού και επέδρασε και επί των ηγετών του Γαλλικού Μάη του 1968. Ο Ευρωκομμουνισμός – ζυμωμένος με τα μεγάλα ρεύματα του διαφωτισμού και της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας – ευτυχώς αποδόμησε πολύ νωρίς το δήθεν φωτεινό εποικοδόμημα της σοσιαλιστικής επανάστασης και των δύο ηγετών.

      Ας δούμε όμως τη συνέχεια. Απελευθερώθηκε το προλεταριάτο; Ήλθε η εργατική τάξη στην εξουσία και στο προσκήνιο της πολιτικής; Χειραφετήθηκε ο άνθρωπος; Αλλά ας μη μιλάμε με αόριστο χρόνο και ας προσεγγίσουμε το ζήτημά μας δυναμικά. Υπήρξε πορεία και δυναμική των εξελίξεων προς ό,τι θέσαμε ως ερώτημα προηγουμένως; Όχι, και μάλιστα συνέβη το ακριβώς αντίθετο.

     Τα κράτη και οι κοινωνίες οδηγήθηκαν βίαια απ’ αυτούς τους ηγέτες στην τυραννία και στον χωρίς προηγούμενο αυταρχισμό. Οι λαοί γνώρισαν τη φτώχεια και τον κατατρεγμό από την εξουσία τους. Εκατομμύρια άνθρωποι δολοφονήθηκαν, διώχτηκαν, βασανίστηκαν με συνθήκες που παραπέμπουν σε σκοτεινό Μεσαίωνα. Τα γκουλάγκ και οι εκκαθαρίσεις των αντιφρονούντων ήταν το χαρακτηριστικό των δήθεν απελευθερωτικών και επαναστατικών καθεστώτων.

      Οι δύο ηγέτες παντού έβλεπαν «ταξικούς εχθρούς». Βάφτιζαν «ταξικούς εχθρούς» όσους ήθελαν να εξοντώσουν. Άνθρωποι που πολέμησαν κατά του ναζισμού ή κατά των Γιαπωνέζων, που πρωτοστάτησαν στην επιτυχία της επανάστασης, ακόμα και στενοί συνεργάτες αυτών των ηγετών εξαφανίστηκαν – ενώ και οι οικογένειές τους υπέστησαν διώξεις παρόμοιες με εκείνες των πρωτοχριστιανών. Στη Σοβιετική Ένωση και στην Κίνα απλώθηκε η σκιά του φόβου της πιο αυταρχικής εξουσίας. Στην πρώτη χώρα θα δημιουργηθεί η φοβερή μηχανή της KGB, ενώ στη δεύτερη υπήρξε μια πιο σατανική επινόηση: διαμορφώνονταν ομάδες του λαού κατά των πολιτών δηλαδή ο λαός κατά του λαού!

     Η προσωπολατρεία γνώρισε απίθανες επινοήσεις – ξεπερνώντας και τα στοιχεία μιας λαϊκής θρησκείας! Η κατ’ ευφημισμό «Πολιτιστική Επανάσταση» στην Κίνα ήταν μαζική εκστρατεία αφανισμού κατά αθώων ανθρώπων, κατά της πολιτιστικής κληρονομιάς των προ της επανάστασης έργων κάθε μορφής τέχνης, κατά της μάθησης και της εκπαίδευσης! Ήταν η πιο μαζική λεηλασία στην Ιστορία της πρότερης δημιουργικής και ελεύθερης έκφρασης ενός λαού!

      Η πλήρης κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και του σοσιαλιστικού στρατοπέδου αλλά και η αφομοίωση του κομμουνιστικού καθεστώτος από τις δυνάμεις του κεφαλαίου στην Κίνα – που οφείλονταν πρωτίστως στην ίδια την αδυναμία τους παρά στην αντιπαράθεση και στην ήττα τους από τον καπιταλισμό – θέτουν στην πρώτη γραμμή της ανάλυσης κάποια συμπεράσματα.

      Καταθέτω την προσωπική μου προσέγγιση. α) Δεν μπορεί να υπάρξει κανένα καθεστώς και μάλιστα επαναστατικό χωρίς ελευθερία, την ελευθερία παντού και πάντα. β) Κανένας σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα. Τα μέσα ή θα υπηρετούν απόλυτα το σκοπό ή θα τον υπονομεύουν, αν δεν έχουν τα χαρακτηριστικά του. γ) Καμιά κοινωνία με προοπτική δεν μπορεί να δημιουργηθεί με τη βία και τον καταναγκασμό. Η εφαρμογή βίας σημαίνει μη αποδοχή των σκοπών. δ) Δεν μπορεί να νοηθεί κοινωνία σοσιαλιστική και πολύ περισσότερο κομμουνιστική με έλλειμμα δημοκρατίας. Το επιχείρημα ότι η εργατική τάξη και η απελευθέρωση του προλεταριάτου θα σημάνει και την πραγματική δημοκρατία είναι ιστορικά έωλο.

      ε) Κάθε μορφή εξουσίας έχει ως πρώτο και μοναδικό μέλημά της την αναπαραγωγή της. Ένα σύστημα εξουσίας δεν μπορεί να μετασχηματιστεί σε λαοκρατία. στ) Οποιοδήποτε καθεστώς για να μπορεί να ευδοκιμήσει και να είναι σε συνεχή εξέλιξη θα πρέπει να σέβεται τον άνθρωπο και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Η διαφωνία και η αντιπολίτευση, ο πλουραλισμός και η ανοιχτή κοινωνία είναι αναφαίρετα στοιχεία μιας προοδευτικής κοινωνίας και δεν μπορούν να αναιρούνται ή και να αμφισβητούνται ούτε ως μεταβατικό στάδιο ούτε ως ουτοπία.

      Καμιά επανάσταση δεν μπορεί να δώσει προοπτική σε όποιο καθεστώς εγκαθιστά, αν ακυρώνονται οι ίδιοι οι σκοποί της επανάστασης. Οι δύο ηγέτες που αναφέρθηκαν υπήρξαν επαναστάτες για μια ορισμένη φάση της δράσης των αλλά μετασχηματίστηκαν ως αντεπαναστάτες και ως τέτοιες μορφές θεωρούνται πλέον στην Ιστορία. Το ότι σήμερα κυριαρχεί τόσο εύκολα η βαρβαρότητα του καπιταλισμού οφείλεται και στο γεγονός ότι αυτοί οι δύο ηγέτες υπονόμευσαν κάθε έννοια κομμουνισμού τουλάχιστον για τη σημερινή ιστορική συγκυρία.

CroppedStalin1943.jpg

Στάλιν, Στη Διάσκεψη της Τεχεράνης το 1943

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: