Αρχική > φιλοσοφία > Μπορούμε να ακούμε τους ήχους της σιωπής;

Μπορούμε να ακούμε τους ήχους της σιωπής;

terminusantequem:
“Raimonds Staprans (Latvian/American, b. 1926), Naxos #6, 2003. Oil on canvas, 50 x 50 in. (127 x 127 cm.)
”

Raimonds Staprans (Latvian/American, b. 1926), Naxos, 2003

Του Νίκου Τσούλια

      Από παντού ήχοι εκπέμπονται˙ τίποτα δεν είναι σιωπηλό. Και η αδυναμία διαπίστωσης της ύπαρξή της δεν είναι θέμα συχνοτήτων και δυνατότητα διέγερσης του οργάνου της ακοής μας. Όχι δεν αναφέρομαι στους υπόηχους και στους υπέρηχους.

     Μιλάω για όλους τους ήχους που εκδηλώνει κάθε ίχνος της ζωής, κάθε μορφή της ύλης, κάθε κίνηση της ιστορίας, κάθε πτυχή του ανθρώπου. Καθετί που υπάρχει έχει δικαίωμα να διαλαλήσει την παρουσία του, να συμμετέχει στο σκηνικό της παγκόσμιας, της καθολικής Μουσικής του Σύμπαντος.

      Αλλά για να ακούμε όλους τους ήχους πρέπει να έχουμε τη δυνατότητα να ψυχανεμιζόμαστε κάθε στιγμή στο ξύπνιο μας και στον ύπνο μας, να είμαστε μόνιμα αλαφιασμένοι και ανήσυχοι, να προσεγγίζουμε την πραγματικότητα κάτω από τη χοντρή φλούδα των φαινομένων, να έχουμε καλλιεργήσει τις ευαισθησίες μας γιατί μόνο έτσι απελευθερώνουμε τον εαυτό μας να δεχτεί τα «σημεία των καιρών» από κάθε πηγή τους.

      Ναι, το βλαστάρι που ξεφυτρώνει σιγά – σιγά αλλά και αποφασιστικά και τολμηρά από τη θέρμη των αχτίνων του ανοιξιάτικου ήλιου πάνω στο ξερό κλαδί διαλαλεί τον ερχομό του σε κάθε μυριοστό μεγάλωμα των μικρών φύλλων του. Αν καθίσετε δίπλα του και στοχαστείτε εστιάζοντας όλη τη σκέψη σας στο μικρό θαύμα που εκτυλίσσεται μπροστά σας, αν αφαιρέσετε όλους τους άλλους ήχους που συντονίζουν τα αισθητήρια όργανά σας, αν έχετε καλλιεργήσει τον κόσμο των ευαισθησιών σας, δεν θα ακούσετε μόνο ήχους αλλά μελωδία μουσικής γιατί εκφράζονται πόθοι για ζωή˙ γιατί είναι παιχνίδι ζωής.

      Όταν αποσύρεται η νύχτα στο πρώτο πρωινό, ήχοι παντού ακούγονται, συναυλία ολόκληρη συνοδεύει την άνοδο της ζέστης της ημέρας. Είναι η πάχνη και η δροσιά που εγκαταλείπουν τα φύλλα και κάθε επιφάνεια, είναι το άνοιγμα των λουλουδιών που ετοιμάζονται να χορτάσουν τον πιο γλυκό βομβαρδισμό – ναι βομβαρδισμό – των φωτονίων, των άυλων σωματιδίων της ύλης για να συνθέσουν μόρια ζωής, για να δημιουργήσουν την ίδια τη ζωή, είναι η ξερή καλαμιά που χάνει το νότισμά της και πορεύεται στο διάβα της ημέρας με άηχα τριξίματα σαν χορδή βιολιού, είναι το σώμα του ανθρώπου που εγκαταλείπει την ανυπαρξία της συνείδησής της και ξαναγεννιέται˙ χωρίς να πολυκαταλαβαίνει το πώς επανέρχεται από τα σκοτάδια του ύπνου, είναι η όλη κινητικότητα κάθε κομματιού της φύσης που ζωηρεύει από το άγγιγμα που τόσο γενναιόδωρα χαρίζει το φως – όλα αυτά τα γεγονότα μιλάνε, μιλάνε, μιλάνε. Αυτούς τους ήχους ακούει ο ποιητής και ο καλλιτέχνης και σ’ αυτούς απαντάνε με το έργα τους. Η πηγή της έμπνευσής τους είναι εδώ, και είναι πάντα αστείρευτη!

      Είναι η ζωή του ανθρώπου γεμάτη παντού και πάντα ήχους της σιωπής. Είναι το άγγιγμα του χεριού, που αποκαλύπτει στην ψυχή μας μυστικά του άλλου / της άλλης χωρίς να μας πει λέξη. Είναι το φιλί που γεννάει ήχους επί ήχων, του πόθου και του πάθους φωνές και φωνές, που έρχονται από τον κόσμο των ονείρων μας και των φαντασιώσεών μας.

     Είναι το διάβασμα της σκέψης, που τόσο εύκολα κάνουμε όταν εστιάζουμε με προσήλωση και με έντονη επιθυμία στα μάτια του άλλου, άκουσμα άηχων ήχων. Απόηχος των λέξεων και των εννοιών βγαίνει και μέσα από τις γραμμές του βιβλίου. Όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο σιωπηλά, πόσοι και πόσοι ήχοι δεν ακούγονται; Όταν διαβάζουμε, για παράδειγμα, τη λέξη «μάχη» σε ένα ανάγνωσμα πολέμου και ολέθρου, δεν ακούμε κραυγές και οιμωγές, πυροβολισμούς και κλαγγές όπλων, φωνές και θρήνους απελπισμένων; Όταν ακόμα διαβάζουμε τη λέξη «δυνατά», δεν ακούμε έναν ήχο διαφορετικό και πιο έντονο σε σχέση με το διάβασμα της λέξης «σιωπηλά»;

      Αλλά και η Μουσική, ο φοβερός κόσμος της Μουσικής, τι είναι; Δεν είναι το ξύπνημα ήχων που δημιουργεί ο ίδιος ο άνθρωπος, ήχων που υπάρχουν στην ψυχή του και απλώς τα μουσικά όργανα και το αυτί μας είναι οι τόποι φανέρωσής τους; Γιατί ζητάμε επιτακτικά μερικές φορές τη σιωπή στην παρέα μας – μήπως γιατί θέλουμε να ακούσουμε το πέρασμα κάποιων εσωτερικών ήχων; Αλλά και ο εαυτός μας τι κάνει; Δεν επιδίδεται στο συνεχές και αδιάλειπτο παιχνίδι του εσωτερικού διαλόγου, στο άκουσμα των απόλυτα δικών μας ήχων;

         Παντού ήχοι˙ κάθε σωματίδιο που δονείται με φοβερές ταχύτητες, κάθε μόριο που παλινδρομεί και σταματημό δεν έχει, κάθε σώμα που συμμετέχει στο αέναο «τα πάντα ρει», κάθε πρόσωπο του ανθρώπου – που ανά πάσα στιγμή κι άλλη έκφραση παίρνει – με τους ήχους παίζουν. Αλλά για να ακούσουμε αυτούς τους ήχους πρέπει να σκεπάζουμε τους φανερωμένους από την αίσθησή μας ήχους, να επιθυμούμε σφόδρα να ακούσουμε τους ήχους της σιωπής και κυρίως να έχουμε καλλιεργήσει το στοχασμό μας και τις ευαισθησίες μας.

huariqueje:
“  Dry leaves - Alexander Deineka , 1933
Russian, 1899-1969
Oil on canvas. 66 x 61 cm
”

Dry leaves   –    Alexander Deineka , 1933

Κατηγορίες:φιλοσοφία Ετικέτες: , , , ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: