Αρχική > πολιτισμός, εκπαίδευση > Μ. Δρακάκη: Η εμπειρία των εκπαιδευτικών επισκέψεων στη συνομιλία εκπαίδευσης και πολιτισμού

Μ. Δρακάκη: Η εμπειρία των εκπαιδευτικών επισκέψεων στη συνομιλία εκπαίδευσης και πολιτισμού

Η εμπειρία των εκπαιδευτικών επισκέψεων στη συνομιλία εκπαίδευσης και πολιτισμού

Της Μαρίας Α. Δρακάκη

 

Η διαδικασία των εκπαιδευτικών επισκέψεων λειτουργεί ως πυλώνας επιρροών προς όλους τους εμπλεκόμενους. Είναι μια ιδιαίτερα δυναμική επικοινωνιακή συνθήκη όπου αλληλεπιδρούν διαφορετικά σημειωτικά συστήματα. Οι τέχνες δίνουν μορφή και εκφραστικό πλούτο σε ιδέες και συναισθήματα και διαμορφώνουν ελκυστικά την ατμόσφαιρα του «πολιτισμικού τοπίου».

Γι’ αυτό και είναι απαραίτητο να πρωταγωνιστούν ως παιδαγωγικό ερμηνευτικό μέσο στον σχεδιασμό της εμπειρίας που θα προσφερθεί στην ομάδα- στόχο. H εμπειρία μιας εκπαιδευτικής επίσκεψης ξεκινά στο σχολείο και ολοκληρώνεται στο σχολείο με ενδιάμεση φάση τον χώρο πολιτισμού Με αυτό το δεδομένο «πολιτισμικό τοπίο» είναι και η τάξη στην όλη διαδικασία, όχι μόνο ο χώρος ιστορικής αναφοράς που θα πραγματοποιηθεί η επίσκεψη.

Αν τηρείται με συνέπεια αυτή η αρχή θα προσφέρεται έτσι η δυνατότητα στους συμμετέχοντες να βελτιώνουν την ικανότητα τους για επικοινωνία και να αποζητούν με ενδιαφέρον μια γνώση προσωποκεντρική, Και όταν η γνώση που μεταγγίζεται στη διαδικασία των εκπαιδευτικών επισκέψεων, ως εμπειρία με αξιακές λειτουργίες και πολλαπλές νοηματοδοτήσεις, επενδύει στην ανθρώπινη συμπεριφορά, καλλιεργεί άποψη στάση και εν τέλει γνήσια σχέση με τον πολιτισμό και τα επιτεύγματα του ανθρώπου στην πορεία του χρόνου. «Παρέχεται έτσι η δυνατότητα στο παιδί να συναισθανθεί τις ιστορικές του καταβολές, να τις εκτιμήσει και να τις αγαπήσει. Μέσα από μια τέτοια διαδικασία μαθαίνει το παιδί να αναγνωρίζει και να εκτιμά παρόμοια στοιχεία των άλλων πολιτισμών και λαών, προσεγγίζοντας και συναισθηματικά την παγκοσμιότητα της έννοιας «άνθρωπος» (Παΐζης & Θεοδωρίδης, 1995)

 

Πηγή: «ΔΗΜΟΔΩΡΟΣ:ΜΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ»

Το 1995 σηματοδοτείται στην ιστορία της εκπαίδευσης στη χώρα μας από τον οραματικό στόχο μιας πολιτισμικής αγωγής του προσώπου με παιδαγωγική προοπτική με το πρόγραμμα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισμός» που αποτέλεσε ένα κοινό πρόγραμμα δράσης των Υπουργείων Παιδείας και Πολιτισμού με φορέα υλοποίησης τη Γενική Γραμματεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων.

Τα δύο Υπουργεία συστρατεύτηκαν για πρώτη φορά με μια στρατηγική που υιοθέτησε για μια δεκαετία μια εκπαιδευτική πολιτική με πολιτισμική συνιστώσα και αντίστοιχα μια πολιτιστική πολιτική με παιδαγωγική προοπτική. «Απώτερος παιδαγωγικός στόχος του προγράμματος ήταν η ατμόσφαιρα τέχνης με την πολύτεχνη και πολύσημη έκφραση της να πλουτίσει όχι μόνο τα άλλα μαθήματα του αναλυτικού προγράμματος, αλλά και τις εκπαιδευτικές επισκέψεις .

Απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην οργάνωση θεματικών επισκέψεων σε χώρους ιστορικής και πολιτισμικής αναφοράς καθώς και την υιοθέτηση του πλησιέστερου χώρου ιστορικής-αρχαιολογικής σημασίας μετέχοντας στη δράση «Το σχολείο υιοθετεί ένα μνημείο». Το πρόγραμμα ΜΕΛΙΝΑ εισήγαγε και υποστήριξε πρωτοποριακά το ενιαίο πλαίσιο αντιμετώπισης της «εμπειρίας -εκπαιδευτική επίσκεψη» σύμφωνα με το οποίο αφενός καθορίζονται οι στόχοι και η μεθοδολογία και αφετέρου διευκολύνονται στη σχεδίαση και υλοποίηση τους παρέχοντας λύσεις και τεχνογνωσία σε κεντρικό επίπεδο».( Παίζης,2002)

Υπήρξε μια δυναμική παραγωγή εκπαιδευτικών φακέλων που καλύπτουν θεματικά την ενότητα του Λαϊκού Πολιτισμού Προϊστορικές και Κλασικές Αρχαιότητες, Βυζαντινό Πολιτισμό, Νεώτερη Ιστορία και Τέχνες. Σήμερα 25 χρόνια μετά, η συλλογή αυτή του εκπαιδευτικού υλικού «ΜΕΛΙΝΑ» φιλοξενείται σε απόλυτη πληρότητα στο Μουσείο Σχολικής Ζωής Δήμου Χανίων και τροφοδοτεί συνεχώς την ανθρώπινη δύναμη του, ώστε να σχεδιάζει νέες εμψυχώσεις με δημιουργικότητα, αναπλαισιώνοντας ευρηματικά την παιδαγωγική αξιοποίηση της.

Το «Θέατρο στην Αρχαία Ελλάδα”, “Η ζωή μιας πόλης,” ,”ΔΗΜΟΔΩΡΟΣ: Μια μέρα στο Αρχαίο Θέατρο”, “Λάρισα : Αρχαία Θέατρα” είναι μια ενδεικτική εφαρμογή συνδυασμού στοιχείων της συλλογής ΜΕΛΙΝΑ με τα animation από τον «Δημόδωρο» να λειτουργούν κομβικά και να απογειώνουν το ενδιαφέρον των παιδιών, με προϋποθέσεις φυσικά . Δημιουργικός συνδυασμός επιλεγμένων συστατικών 4 διαφορετικών φακέλων από τη συλλογή εκπαιδευτικού υλικού του προγράμματος «ΜΕΛΙΝΑ: Εκπαίδευση και Πολιτισμός», μια άρτια δεμένη και αλληλέγγυα ομάδα παιδιών 6-12 ετών σαν την αλληλοϋποσηρικτική κοινότητα ενός μικρού μονοθέσιου σχολείου, εναλλαγή με παιγνιώδεις δραστηριότητες κατάλληλα προσαρμοσμένες και η υπόσχεση να περπατήσουν στο θέατρο της Αρχαίας Απτέρας πολύ σύντομα με τους γονείς ή με το σχολείο τους.

Αυτά ήταν τα βασικά ερμηνευτικά- παιδαγωγικά μέσα και οι προϋποθέσεις που απογείωσαν το ενδιαφέρον των παιδιών και τα ενεργοποίησαν να αναπτύξουν τη δική τους προσωπική σχέση με τον χωροχρόνο των τελετουργιών των θεατρικών αγώνων «στα Μεγάλα Διονύσια τον 5ο αιώνα π.Χ. στην πόλη-κράτος της Αθήνας, την 9η του μηνός Ελαφηβολιώνος…»(Εκπαιδευτικός φάκελος “ΜΕΛΙΝΑ” «Η ζωή μιας πόλης», Μουσείο Σχολικής Ζωής Δήμου Χανίων)

 

Πηγή : Ο κόσμος της αρχαιότητας. Εκπαιδευτικός φάκελος «Τα αρχαία Θέατρα της Λάρισας», Πρόγραμμα ΜΕΛΙΝΑ, ΥΠΕΠΘ-ΥΠΠΟ-ΙΕ ΕΠΚΑ

 

Η εμψύχωση αυτή πραγματοποιήθηκε από την παιδαγωγική ομάδα του Συλλόγου Φίλων του Μουσείου, σε Κέντρο Παιδικής Δημιουργίας του Δήμου Χανίων το φετινό καλοκαίρι, με μεικτή ηλικιακή ομάδα παιδιών, στο πλαίσιο της απασχόλησης του ελεύθερου χρόνου τους Η αναφορά εδώ γίνεται για να στρέψει το δημιουργικό βλέμμα των εκπαιδευτικών στην παρούσα πολύ απαιτητική για τη σχολική πράξη μονομερή εξ αποστάσεως μαθησιακή συνθήκη, στον σχεδιασμό και την εμψύχωση του διαδικτυακού μαθήματος τολμηρά και ανοικτά. Διερευνώνται τα ψηφιακά αποθετήρια, αλλά και γιατί όχι κάθε οπτικοακουστικό έργο που είναι ελεύθερα προσβάσιμο και το οποίο μπορεί να αγγίξει τα παιδιά “διαφορετικά”. Έτσι το YouTube αναδεικνύεται ως μια ανεξάντλητη τράπεζα ερεθισμάτων σύγχρονου πολιτιστικού πλούτου.

 

Πηγή: «ΔΗΜΟΔΩΡΟΣ:ΜΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ»

Ο εκπαιδευτικός εμψυχωτής είναι αυτός που προσδίδει παιδαγωγική δυναμική εντάσσοντας καίρια στον σχεδιασμό του κάθε έργο του πολιτισμού. Και για να κερδίσει το ενδιαφέρον είναι ανάγκη να τολμά το σπάσιμο της νόρμας συνθέτοντας εκ νέου.

Οι εκπαιδευτικές επισκέψεις δεν είναι απλές ξεναγήσεις, έχουν δημιουργικό χαρακτήρα και επιδιώκουν να βοηθήσουν το παιδί να βιώσει τον χώρο και να δεθεί συναισθηματικά μαζί του Η ποιότητα της εμπειρίας χαρακτηρίζεται από δύο στοιχεία : την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον και το εμπειρικό συνεχές. Η συνθήκη των εκπαιδευτικών επισκέψεων διαφοροποιείται έντονα όταν συντελείται υποχρεωτικά στο ψηφιακό τοπίο μόνο. Υπάρχει έτσι ο κίνδυνος να περιπέσει σε μια απλή ακρόαση και θέαση της πληροφορίας για τον ιστορικό χώρο.

Ωστόσο οι προηγμένες τεχνολογίες και το ψηφιοποιημένο πολιτισμικό απόθεμα που αυξάνεται θεαματικά, δίνει νέα ερεθίσματα και νέες δυνατότητες εμψύχωσης και ερμηνείας. Η ιδιότυπη συνθήκη της πανδημίας προϋποθέτει περισσότερο από ποτέ άλλοτε, η διαδικτυακή επίσκεψη να είναι αναπάντεχα δημιουργική εμπειρία και να αιχμαλωτίζει την περιέργεια παρέχοντας απόλαυση Επιπλέον στοχεύει να ενισχύσει την προσδοκία του μαθητή να βιώσει τον χώρο πολιτισμικής αναφοράς μελλοντικά και να συνδεθεί συγκινησιακά.

Οι εκπαιδευτικές επισκέψεις δεν πραγματοποιούνται στην εποχή της πανδημίας, αλλά σαφώς δεν παραμερίζονται από το πρόγραμμα σπουδών .

 

Μια ενδεικτική πρόταση σήμερα που προτείνει εκπαιδευτική επίσκεψη σε ένα Αρχαίο Θέατρο με απλά ψηφιακά συστατικά εύκολα προσβάσιμα από όλους:

⦁ Το αρχαίο θέατρο της Δωδώνης γίνεται τόπος συνάντησης παραδοσιακής και κλασικής μουσικής με μια οπτικοακουστική δημιουργία που ξεχωρίζει για τις υψηλές αισθητικές ποιότητες και το αφήγημα της

ΕΔΩ: https://magdasnews.gr/o-stelios-kerasidis-diaskeyazei-to-quot-gianni-moy-to-mantili-soy-quot-sto-archaio-theatro-tis-dodonis-deite-to-epiko-video/

Ένα ξεχωριστό μουσικό οδοιπορικό στην Ήπειρο με οδηγό τον 8χρόνο πιανίστα και συνθέτη Στέλιο Κερασίδη που διασκευάζει μοναδικά ένα παραδοσιακό Ηπειρώτικο κομμάτι όπως το «Γιάννη μου το μαντήλι σου», έχοντας συνοδηγό την νεαρή ταλαντούχα Ιωάννα Χαραλάμπους και τον καταξιωμένο Γιάννη Δίσκο στο κλαρίνο, σε ένα “ταξίδι” που μιλάει κατευθείαν στη καρδιά και το συναίσθημα. Δυο κόσμοι φαινομενικά τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους – όπως αυτός της κλασικής και εκείνος της παραδοσιακής μουσικής- συναντιούνται αρμονικά σε μια μουσική συνομιλία που αποδεικνύει ότι στη τέχνη δεν χωράνε στερεότυπα

Γνωρίστε τον «Δημόδωρο»: Μια φανταστική ιστορία για την πρώτη θεατρική εμπειρία ενός 12χρονου Aθηναίου, η οποία παρουσιάζεται σε μορφή κινουμένων σχεδίων και βασίζεται στο αφήγημα του N. Xουρμουζιάδη «Ένας αθηναίος θεατής στα εν άστει Διονύσια»

Είναι ένα πρότυπο εκπαιδευτικό CD-ROM, με κινούμενα σχέδια και διαδραστικά παιχνίδια, για το θέατρο της αρχαιότητας. Ο Δημόδωρος δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «MIMHΣIΣ: Tο θέατρο ανάμεσα στον Mύθο και το Δράμα», που εκπόνησε το Ίδρυμα «Μελίνα Μερκούρη» με τη συνεργασία του Τμήματος Θεάτρου και φορέων από την Eλλάδα και το εξωτερικό, με χρηματοδότηση του προγράμματος CONNECT της EE.

ΕΔΩ: https://www.thea.auth.gr/2001/03/dimodwros/

⦁ Δείτε τα επεισόδια της ταινία των κινουμένων σχεδίων στο κανάλι του Γιώργου Κωνσταντίνου, του σκιτσογράφου που ήταν επικεφαλής της ομάδας των σχεδιαστών, στο youtube:

ΕΔΩ: https://www.youtube.com/watch?v=_T6uBCP7UKY

⦁ Ακούστε τον θεό Διόνυσο να αφηγείται πώς «εγένετο θέατρον!»

ΕΔΩ: https://www.youtube.com/watch?v=Gw2fETz3HGc&feature=youtu.be&fbclid=IwAR0a1jvCHbBEmq2ON-lDCltPa0lzJjMVKwahKqKT_qU3kg15jXTw4dccXqU

Η ταινία μικρού μήκους με την τεχνική του animation είναι μια παραγωγή της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, σε σκηνοθεσία Γιώργου Διδυμιώτη και σενάριο της αρχαιολόγου Εύης Πίνη.

Επισκεφτείτε το θέατρο της Αρχαίας Απτέρας και θαυμάστε το πως η τεχνολογία μεταμορφώνει θεαματικά τον αρχαιολογικό χώρο του σήμερα, στο ολοκληρωμένο θέατρο του τότε, με την κίνηση της γραμμής του ψηφιακού σχεδίου.

ΕΔΩ: https://vimeo.com/175653135

Επισκεφτείτε το «ΔΙΑΖΩΜΑ» για να δείτε πώς το δίκτυο προστασίας των αρχαίων θεάτρων αναπτύσσεται δυναμικά, αναδεικνύει δημιουργικά την ιστορία τους και την παιδευτική δυναμική τους και πώς εμπνέει αδιάκοπα την εκπαίδευση με τη δράση «Υιοθεσία»

ΕΔΩ: https://www.diazoma.gr/

Η αναζήτηση, η επιλογή, η εμψύχωση, ο τρόπος επικοινωνίας, η σύνδεση με τον παιδαγωγικό στόχο, η σύνθεση της ακολουθίας δραστηριοτήτων, διαμορφώνουν το δημιουργικό σχεδιασμό, όχι μόνο στις εκπαιδευτικές επισκέψεις, αλλά σε κάθε παιδαγωγική συνθήκη, στο ψηφιακό ή στο αναλογικό τοπίο. Καλή επιτυχία!

 

Μαρία Α. Δρακάκη

MSc Πολιτιστική Διαχείριση, Yποψήφια Διδάκτωρ Πολιτιστικής Eπικοινωνίας.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ –ΠΗΓΕΣ

Παΐζης,Ν. & Θεοδωρίδης, Μ. (1995) Εκπαίδευση και Πολιτισμός. Πρόγραμμα ΜΕΛΙΝΑ,Αθήνα:ΥΠΠΟ-ΥΠΕΠΘ-ΓΓΕΕ, Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, Αθήνα

Παΐζης,Ν. ( 2002) «Πορεία και προοπτικές του προγράμματος ΜΕΛΙΝΑ-Εκπαίδευση και Πολιτισμός» στο Μουσείο –Σχολείο, 6ο Περιφερειακό Σεμινάριο, Καβάλα 20-22 Σεπτεμβρίου 2002 , ΥΠΕΠΘ ΥΠΠΟ , ICOM-Ελληνικό Τμήμα, Δημοτικό Μουσείο Καβάλας

.

https://magdasnews.gr/o-stelios-kerasidis-diaskeyazei-to-quot-gianni-moy-to-mantili-soy-quot-sto-archaio-theatro-tis-dodonis-deite-to-epiko-video/

 

https://mathe.gr/2020/12/04/i-ebeiria-ton-ekpaideftikon-episkepseon-sti-synomilia-ekpaidefsis-kai-politismou/

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: