Αρχική > διηγήματα Ν. Τσούλια > Ήρωες της ζωής μου

Ήρωες της ζωής μου

lonequixote:

Self Portrait, 1887 ~ Vincent van Gogh

Self Portrait, 1887~ Van Gogh

Του Νίκου Τσούλια

      Δεν είναι όλοι ακριβώς ήρωες καταπώς τους προσδιορίζει το λεξικό και οι κλασικές / γλωσσολογικές σημασιολογήσεις. Υπάρχουν και ήρωες κανονικοί, αλλά οι περισσότεροι είναι πρόσωπα της δημόσιας ζωής – άλλα σημαντικά γι’ πολλούς και άλλα όχι -, τα οποία κόλλησαν στο μυαλό μου άλλοτε παροδικά και άλλα μόνιμα και διαχρονικά. Θα μπορούσα να τα χαρακτηρίσω ως πρότυπά μου, ως είδωλα που τα θαύμαζα ή απλά ως πρόσωπα που ξεχώριζαν από τους ομοίους τους, κατά τη δική μου κρίση.

      Σίγουρα υπάρχει μια υποκειμενική / προσωπική θεώρηση της σχετικής λίστας, αλλά αυτό δεν απομειώνει καθόλου την αξία της, αφού κάθε άνθρωπος διαμορφώνει ένα «εικονοστάσι» από πρόσωπα που τα αξιολογεί ως ιδανικά ή ως άτομα με μια ιδιαίτερη ακτινοβολία ή έστω ως άτομα στα οποία εστιάσθηκε η σκέψη του.

      Υπάρχει και μια ειδική παραδοξότητα στη σειρά των ηρώων μου˙ ένας έγινε ήρωας ετεροχρονισμένα, πολύ μετά την επαφή μου μαζί του. Πρόκειται για το δάσκαλό μου στο Δημοτικό σχολείο, τον Στάθη Πολυχρονόπουλο. Αντιπροσωπεύει λίγο – πολύ το δάσκαλο που όλοι οι άνθρωποι έχουμε στη ζωή μας. Έγινε κεντρικό πρόσωπο στη ζωή μου, όταν είχα φύγει από το Δημοτικό σχολείο. Και να γιατί˙ πέρα από την άριστη μόρφωση που παρείχε με ενθάρρυνε με έναν τρόπο τόσο καταλυτικό, που πιστεύω ότι έπαιξε τον πιο σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση ισχυρής αυτοπεποίθησής μου και φοβερής πίστης στις δυνατότητές μου. Μετά την εισαγωγή μου στο Πανεπιστήμιο η εικόνα του δάσκαλού μου ήταν μόνιμη σχεδόν σε κάθε περιπλάνηση της αφήγησής μου και της νοσταλγίας μου.

      Οι πρώτοι ήρωες για τους καιρούς της παιδικής μου ηλικίας ήταν οι ήρωες του 1821. Πριν τους μάθουμε μέσα από την ιστορία, τους είχαμε γνωρίσει από τις εικόνες τους που κρέμονταν γύρω – γύρω στους τοίχους της σχολικής αίθουσας και τα πρόσωπά τους ήταν τα μόνα πρόσωπα εκτός εκείνων του χωριού, ήταν πρόσωπα που συγκέντρωναν έναν περίεργο θαυμασμό και μια απορία στο πόσο δύσκολο είναι να πολεμάς και να δίνεις τη ζωή σου για την ελευθερία. Κάθε μαθητής προτιμούσε τον «άλφα» ή τον «βήτα» ήρωα, χωρίς να υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα κριτήρια επιλογής. Εγώ πέραν του Κολοκοτρώνη, επέλεξα ως προσωπικούς ήρωες τον Καραϊσκάκη – ίσως να με δελέασε το βαθύ και έντονο βλέμμα του – και τον Οδυσσέα Ανδρούτσο, ίσως γιατί με πίκρανε πολύ ο άδικος χαμός του.

      Αλλά εκτός από τους πραγματικούς ήρωες εκείνη την εποχή, εποχή που κυριαρχούσε στα παιχνίδια μας η μπάλα, είχαμε και ως ήρωες τους πιο αγαπημένους ποδοσφαιριστές της ομάδας της επιλογής μας. Έτσι, αγάπησα τον Σιδέρη και τον Μποτίνο, ποδοσφαιριστές του Ολυμπιακού που ήταν επιθετικοί, γιατί τότε όλοι θέλαμε μα παίζουμε «μπροστά», κανένας δεν προτιμούσε να κάτσει στην άμυνα και πολύ περισσότερο να «κάτσει τέρμα». Ο λόγος ήταν απλός. Ήρωας γινόταν στον παιδόκοσμο του χωριού αυτός που έβαζε πολλά γκολ και όχι αυτός που έφταιγε και δεχόταν η ομάδα του.

      Αλλά οι ήρωες που ήλθαν μέσα από την ωρίμανση της παιδικής σκέψης ήταν οι μυθολογικοί ήρωες: ο Ηρακλής και ο Θησέας, και οι Ομηρικοί ήρωες, ο Αχιλλέας και ο Οδυσσέας. Και απ’ αυτούς, που ήταν λίγο – πολύ κοινοί ήρωες όλων των παιδιών, εγώ είχα στην πρώτη θέση τον Οδυσσέα. Και να γιατί˙ κάθε καλοκαίρι πηγαίναμε στο χωριό του πατέρα μου και νοσταλγούσα συνέχεια το δικό μου χωριό και ένιωθα σαν τον Οδυσσέα.

      Αυτές οι μορφές αντιπροσώπευαν τους ανθρώπους – θρύλους, που η ιστορία έγραφε για τα κατορθώματά τους και για δύναμή τους, για τη θεϊκή καταγωγή τους και για την ευφυΐα τους. Από τότε διαμορφώθηκε μέσα μου ασυνείδητα μια ισχυρή πεποίθηση, ότι Ιστορία είναι μόνο οι πράξεις των ηρώων. Απ’ αυτούς τους ήρωες θα παραμείνει σ’ όλη τη ζωή μου στην πρώτη θέση ο Οδυσσέας, που θεωρώ ότι η αφήγησή του είναι η πιο όμορφη εξιστόρηση που έχει πει ποτέ άνθρωπος προσθέτοντας όμως αργότερα μαζί του τον Όμηρο. Είναι τόση η λατρεία μου προς αυτά τα ιερά πρόσωπα, που έχω ζητήσει να με συντροφέψει το βιβλίο της «Οδύσσειας» και «μετά», όταν με το καλό κλείσω τον κύκλο της ζωής μου. Και πιο είναι το φοβερό σ’ αυτή την παραξενιά; Νιώθω έναν ιδιότυπο εφησυχασμό, ένα μεταφυσικό γαλήνεμα.

      Ο παιδικός κόσμος είχε και τους δικούς του ήρωες, που δεν αναφέρονταν από τους μεγάλους, τον «Μικρό Σερίφη», τον «Μικρό Κάου – Μπόυ» και τον «Μικρό ήρωα». Τα όνειρά μας ήταν ζυμωμένα με τα κατορθώματά τους, αφού έτσι κι αλλιώς δεν τολμούσαμε να ανακατέψουμε στην ονειροφαντασία μας τους κανονικούς ήρωες.

      Η δημιουργία ηρώων στη συνέχεια γίνεται όλο και πιο εύκολη, αλλά ποτέ δεν θα διαμορφώσουν το φωτοστέφανο της ιερότητας των ηρώων που δημιούργησε η παιδική μου ηλικία. Οι μόνες μορφές που θα συνορέψουν με τους πρώτους ήρωές μου είναι τα μεγάλα πνεύματα των Γραμμάτων και της Τέχνης, της Επιστήμης και της Πολιτικής: ο Αριστοτέλης, ο Ντοστογιέφσκι, ο Παπαδιαμάντης, ο Καμύ, ο Τολστόι…, ο Δαρβίνος, ο Αϊνστάιν, ο Βαν Γκογκ, ο Μότσαρτ, ο Μαρξ, ο Γκράμσι, ο Πουλαντζάς, ο Πάμπλο, ο Α. Παπανδρέου…

      Θα έχω και πιο γήινους και πιο προσιτούς ήρωες στην καθημερινή μου ζωή, που τους λάτρεψα για διάφορους λόγους και πάντως τους έκανα είδωλα για να συνεχίσω την παιδική νοοτροπία, γιατί η φαντασίωση ποτέ δεν σε αφήνει. Είναι – για να αναφέρω τους πιο σημαντικούς για μένα –  ο Φώτης Καφάτος (μεγάλη μορφή της Βιολογίας διεθνώς), ο Λογοθετίδης, ο Χάμφρεϋ Μπόγκαρτ, ο Πώλ Νιούμαν, ο Ρόμπερτ Ρέτφορντ, ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο Τσιτσάνης, ο Μπιθικώτσης, ο Νταλάρας, ο Μέσι…

ΥΓ

Δεν αναφέρθηκα σε γυναίκες ηρωίδες σκόπιμα. Θα γράψω ξεχωριστό άρθρο γι’ αυτές.

Emil Nolde, “Muggy Evening” (also known as Sultry Landscape), 1930

Εmil Nolde, “Muggy Evening” (also known as Sultry Landscape), 1930

group-eight:

Wildflowers nr Little Ouse. July 2015Fred Ingramshttp://www.fredingrams.com/

Wildflowers nr Little Ouse. July 2015, Fred Ingrams

Κατηγορίες:διηγήματα Ν. Τσούλια Ετικέτες: ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: