Αρχική > πολιτική > Πρώιμη μεταπολίτευση: η εποχή που λατρέψαμε!

Πρώιμη μεταπολίτευση: η εποχή που λατρέψαμε!

Μεγάλη πορεία για την επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου (Βίντεο &  Εικόνες) | kontranews.gr

Του Νίκου Τσούλια

      Όχι δεν πρόκειται για το γνωστό φαινόμενο της διαρκούς παλιννόστησης στην εστία της νεότητας ούτε για την ισχυρή τάση ωραιοποίησης του παρελθόντος αλλά για μια πραγματική αξιολόγηση των καιρών της τρέχουσας πολιτικής ιστορίας του τόπου μας μέσα από μια θεώρηση προσωπικής αφήγησης.

      Λάτρεψα και νοσταλγώ την περίοδο της πρώιμης μεταπολίτευσης, γιατί περιλαμβάνει δύο σημαντικά ιστορικά γεγονότα: την πτώση της δικτατορίας και τη λήξη της αυταρχικής πολιτικής του συντηρητικού χώρου με την άνοδο στην εξουσία της σοσιαλδημοκρατίας. Όσοι ζήσαμε την πτώση της χούντας βιώσαμε το μεδούλι της πολιτικής. Υπήρξε όμως το βαρύ τίμημα της προδοσίας της Κύπρου και της κατοχής του βόρειου μέρους της, που βαστάει ακόμα και σήμερα και που αποτελεί τη βαριά σκιά στη νεότερη ιστορία μας.

      Υπήρχε τότε μια κρατούσα κουλτούρα της πολιτικής συνειδητοποίησης, των συλλογικών αγώνων, της κοινωνικής δράσης και της ανάδειξης του «εμείς» στη θέση του «εγώ». Πιστεύαμε σε ένα διαρκώς όλο και πιο φωτεινό μέλλον. Θεωρούσαμε – λανθασμένα βέβαια εκ των εξελίξεων – ότι θα οδεύουμε σε μια γραμμικής πορείας διαρκούς προόδου, στην κοινωνία, στην οικονομία, στον πολιτισμό, στο σχήμα διακυβέρνησης, στη διεθνή προοπτική της χώρας.

      Ζήσαμε και αγωνιστήκαμε για τον εκδημοκρατισμό – από την αποχουντοποίηση της πρώτης φάσης μέχρι και τους κοινωνικούς αγώνες για συνεχή διεύρυνση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σ’ όλη τη διάρκειά της – σε κάθε πτυχή της δημόσιας ζωής. Η κορωνίδα της πολιτικής τιμής των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης της μορφής «ήμουνα και εγώ στο Πολυτεχνείο» μετασχηματιζόταν αργά – αργά σε ένα ομόρροπης αξίας πρόταγμα συμμετοχής σε πορείες της 17ης Νοεμβρίου, της 21ης Απριλίου και σε συνελεύσεις, σε γιορτές νεολαίας και σε πολιτικές συναυλίες. Δεν λείπαμε από καμιά.

      Τα αναγνώσματά μας και τα βιβλία μας ήταν υπερβολικά μετατοπισμένα προς τη σφαίρα της πολιτικής και της ιδεολογίας είτε γιατί ξεμπούκωσε η απαγόρευσή τους με την πτώση της χούντας είτε γιατί ήταν βασικά εργαλεία για να κερδίζεις δυναμική στις Γενικές Συνελεύσεις είτε γιατί ένιωθες την αναγκαιότητά τους για την προσωπική ολοκλήρωσή σου. Αλλά και η επιλογή των λογοτεχνικών βιβλίων είχε επηρεαστεί από το έντονο κλίμα της πολιτικοποίησης. Διαβάζαμε στρατευμένους συγγραφείς. Θέλαμε η λογοτεχνία να αποβλέπει με ορατό τρόπο στη βελτίωση του ανθρώπου και της κοινωνίας.

      Τότε κυριαρχούσαν οι βαθυστόχαστες αναλύσεις στις εφημερίδες. Δεν είχαν εμφανιστεί ακόμα οι δημοσκοπήσεις που περιθωριοποίησαν τη διεξοδική και συστηματική θεώρηση της πραγματικότητας. Στις σελίδες των εφημερίδων επικρατούσε η πολιτική και ο πολιτισμός. Δεν είχαν εμφανιστεί οι χρωματιστές σελίδες της οικονομίας – προφανώς γιατί τότε η οικονομία εθεωρείτο θεραπαινίδα της πολιτικής και όχι το αντίστροφο που ισχύει σήμερα. Δέσποζαν τα περιοδικά του πολιτικού στοχασμού και της ιδεολογικής αναζήτησης. Το «Αντί» και ο «Πολίτης» ήταν τα δύο εμβληματικά περιοδικά της εποχής και διαβάζονταν με υπογραμμίσεις και υποσημειώσεις σαν να ήταν επιστημονικό βιβλίο και είχαν ζηλευτή θέση στη βιβλιοθήκη μας – θέση που δεν την έχουν χάσει ούτε και σήμερα.

      Βέβαια υπήρχε ο κομματικός πατριωτισμός σε έξαρση που αλλοίωνε την κριτική σκέψη μας και έπαιρνε συχνά μορφές απαξίωσης του ορθολογισμού μας. Αξιολογούσαμε, για παράδειγμα, την καλλιτεχνική δυναμική των τραγουδιστών ανάλογα με τη συμμετοχή τους στις Γιορτές Νεολαίας και στα Φεστιβάλ του δικού μας κόμματος και με τη μη συμμετοχή τους σε άλλα κόμματα. Διαμορφώναμε κομματικά τείχη ακόμα και στη δράση μας στο συνδικαλισμό και στα κοινωνικά κινήματα θεωρώντας υποχρέωση και τιμή να περνάει η δική μας και μόνο θέση στις Γενικές Συνελεύσεις και στα Διοικητικά Συμβούλια.

      Την ίδια περίοδο η Δυτική Ευρώπη ζούσε στον αστερισμό της σοσιαλδημοκρατίας – που τη θεωρούσαμε βέβαια ως δύναμη του συστήματος… – και του θαλερού ευρωκομμουνισμού. Μπερλίνγκουερ, Μαρσαί και Καρίγιο ήταν πρόσωπα έντονου αριστερού συμβολισμού και σοσιαλιστικής προοπτικής, παρά το γεγονός ότι από τους περισσότερους εγχώριους κομμουνιστές ριζοσπάστες ταξινομούνταν στη μη επαναστατική και ανατρεπτική ροή της ιστορίας και κατηγορούνταν ως αναθεωρητές. Σ’ αυτό συνέτεινε και η τότε ιδεολογική επικράτηση του Κ.Κ.Ε. έναντι του Κ.Κ.Ε.ες. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ είχε εδραιωμένη την πολιτική του κυριαρχία με ισχυρά ερείσματα στο λαό και στην κοινωνία.

     Ο εκδημοκρατισμός μέσα από μια σειρά μέτρων που εισήγαγε και εφάρμοσε από την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης μέχρι τη ψήφιση του Νόμου 1264 για το συνδικαλισμό και για τα δικαιώματα των εργαζομένων αποτέλεσαν σταθμό για την ιστορία της χώρας, και μπορούμε να ισχυριστούμε ότι ήταν μια πολιτική άνοιξη. Και αυτό παρά την ταλάντευση του κόμματος αυτού στο μείζον ζήτημα της Ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας. Ζούσαμε όμως τότε σε διεθνή συγκυρία πολιτικού, ιδεολογικού και στρατιωτικού διπολισμού και ανάπτυξης του Κινήματος των Αδεσμεύτων και μόνο με αυτό το πρίσμα πρέπει να αξιολογούμε εκείνους τους καιρούς και τα σημάδια τους.

      Το ριζοσπαστικό ιδεολογικό στερέωμα, το προοδευτικό αξιακό φορτίο και ο θρίαμβος της πολιτικής έναντι της αγοράς, που χαρακτήρισαν την πρώιμη μεταπολίτευση δεν μπορούν να αλλοιωθούν ούτε κατ’ ελάχιστο από τους διάφορους καλοθελητές της αποδόμησης της πολιτικής και της ιστορίας με το έωλο επιχείρημα της σημερινής κρίσης. Αλλά επ’ αυτού θα επανέλθουμε.

Η πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου | HuffPost Greece

Αποτέλεσμα εικόνας για φωτο συναυλία του Θεοδωράκη στο Καραισκάκη το 1974

Η μεγάλη συναυλία του Θεοδωράκη στο Καραϊσκάκη το 1974, Φαραντούρη, Μητσιάς, Νταλάρας, Μίκης, Ρίτσος, (Πεσμαζόγλου;)

Αποτέλεσμα εικόνας για φωτο συναυλία του Θεοδωράκη στο Καραισκάκη το 1974

Η μεγάλη συναυλία του Θεοδωράκη στο Καραϊσκάκη το 1974 – με το Γιάννη Ρίτσο

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: