Αρχική > πολιτισμός > Και οι τοίχοι έχουν κάτι να πουν…

Και οι τοίχοι έχουν κάτι να πουν…

Αποτέλεσμα εικόνας για συνθηματα σε τοιχους εξαρχεια

Του Νίκου Τσούλια

      Μπορεί να ταλαντευόμαστε ως προς το αν «οι τοίχοι έχουν αυτιά», αλλά είναι βέβαιο ότι έχουν μιλιά – έχουν  κάτι να πουν! Και ποιος δεν κάνει την εμφάνισή του πάνω στις κάθετες επιφάνειές τους… Μια έρευνα για μια συγκεκριμένη περίοδο των συνθημάτων και των τεχνοτροπιών που εκφράζονται στους τοίχους ίσως και να δίνει ευρήματα κοινωνιολογικού περιεχομένου, που δεν μπορούν να προσεγγιστούν με άλλο τρόπο.

      Μπορεί με μια πρόχειρη προσέγγιση όλη αυτή η κινητικότητα να θεωρείται ότι είναι εκφράσεις περιθωρίου και ως εκ τούτου ότι δεν χρήζουν ιδιαίτερης προσέγγισης. Αλλά ακόμα και αν όντως αυτό συμβαίνει, στη ζωή και στην πραγματικότητα καθετί έχει νόημα και αξία – φτάνει να σε ενδιαφέρει και να προσπαθείς να ανακαλύπτεις τι βρίσκεται «κάτω από την επιφάνεια» και να πηγαίνεις από το «φαίνεσθαι» στο «είναι» και αντιστρόφως, αλλιώς δεν κατανοείς τίποτα και είσαι ένα απλό έρμαιο των αισθήσεών σου.

      Η Τέχνη έχει δώσει ξεχωριστά δείγματα γραφής και μιας νέας έκφρασης, των περίφημων graffiti. Έφυγε από τους κλειστούς χώρους και δίνει δυνατότητα μορφοποίησης σε ανεκδήλωτες μέχρι τώρα καλλιτεχνικές τάσεις και αναζητήσεις. Ανέτρεψε καθετί το παραδοσιακό και άνοιξε δρόμους νέας αισθητικής. Έδωσε μια μοναδική δυνατότητα έκφρασης σε νέους κυρίως ανθρώπους να πουν κάτι, να εκδηλώσουν τη δική τους αγωνία.

      Το πεδίο της πολιτικής είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό πεδίο στη διάρκεια της κρίσης που …βγήκε στους τοίχους με ένταση και θυμό. Εδώ κυριαρχούν αναπόφευκτα οι ομάδες που στηρίζονται στον ακτιβισμό ή που δεν τις ενδιαφέρει καν ο όποιος άλλος δρόμος έκφρασης θεωρώντας όλους τους άλλους – από τα Μ.Μ.Ε.. έως και τις νέες τεχνολογίες – ως πεδία της εξουσίας.

     Πρόκειται κυρίως για ομάδες αναρχικών ή και μοναχικών αναρχικών και λιγότερο για ακροδεξιές ομάδες, που βρίσκουν στους τοίχους ένα ιδιότυπο πεδίο αντιπαραθέσεων, πέραν εκείνου του κλασικού των μετωπικών συγκρούσεων της βίας στους δρόμους μεταξύ των ή με τις δυνάμεις καταστολής.

      Αλλά η εκπαίδευση, που άνοιξε ίσως πρώτη το δρόμο για τη μιλιά των τοίχων, διάλεξε το πιο στραβό δρόμο. Το ελληνικό πανεπιστήμιο δεν γνώρισε απλά και μόνο ριζοσπαστικές ιδεολογίες από τους γεμάτους με πολιτικά συνθήματα τοίχους του αλλά δυστυχώς αυτό που κυριάρχησε ήταν ο βανδαλισμός και η ρύπανση, η αντιαισθητική εικόνα και η έκφραση βίας.

     Δεκαετίες και δεκαετίες τώρα και η πανεπιστημιακή κοινότητα και η ελληνική πολιτεία δεν μπορούν να λύσουν το πρόβλημα της καθαριότητας των τοίχων των ανώτατων πνευματικών ιδρυμάτων μας. Πώς να σχεδιάσουν το Πανεπιστήμιο του μέλλοντος; Εδώ οι τοίχοι δεν έχουν να πουν και πολλά, γιατί είναι τόσο φορτωμένοι που τελικά οι τοίχοι φαντάζουν σαν να μην υπάρχουν και έτσι αυτοακυρώνεται η όποια προσπάθεια. Αλλά γι’ αυτούς που γράφουν με τόσο αντιαισθητική μανία δεν έχει και τόσο σημασία το πέρασμα ενός κάποιου μηνύματος αλλά η αίσθηση της επιβολής έναντι όλων των άλλων.

      Οι ερωτευμένοι θέλουν να φωνάξουν την αγάπη τους και ίσως την απογοήτευσή τους, να το διαλαλήσουν ανώνυμα – αλλά αυτοί θα ξέρουν και το πιο πιθανό και το ταίρι τους και το σύνθημα και ό,τι αυτό κουβαλάει από τη σχέση αλλά και από την όλη σημειολογία του.

     Μπορεί άραγε αυτή η ξεχωριστή φανέρωση είτε για το ουράνιο φτερούγισμα του έρωτα είτε για τη συντριβή του ερωτικού ονείρου να αποτελεί και μια ποιητική δημιουργία ή μια απελευθέρωση του ανθρώπου; Και με δεδομένο ότι το σύνθημα θα διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, συνδέεται αυτή η ανάγκη έκφρασης με κάποια προσφυγή στη διαχρονικότητα και στη σταθερότητα του συναισθήματος και του πάθους;

      Αλλά για κερδίσεις τη ματιά των περαστικών και για να «γίνεις ζήτημα» πρέπει να έχεις επινοητικότητα και μια ιδιότυπη ευρηματικότητα είτε στο περιεχόμενο είτε στην έκφραση του μηνύματος είτε – και το καλύτερο – και στα δύο. Μου έχει μείνει στη θύμησή μου ένα εκπληκτικά ευρηματικό σύνθημα πριν από πολλά χρόνια και θεωρώ ότι αν ο χρόνος και η μνήμη μου μου αφήσουν περιθώριο για ένα και μόνο σύνθημα του τοίχου, θα είναι αυτό. Και να ποιο είναι. Είναι το σύμβολο της καρδιάς, όπου μέσα της ήταν γραμμένα τα εξής λόγια. «Εδώ θα έγραφα το όνομα της αγαπημένης μου, αν είχα»…

      Οι τοίχοι στα χρόνια της κρίσης γνώρισαν και άλλους ξεχωριστούς ανθρώπους, δικούς τους ανθρώπους, τους άστεγους. Τώρα δεν βιώνουν λέξεις και σχέδια στην επιφάνειά τους από περαστικούς αλλά συμβιώνουν με απελπισμένους, που έχουν μόνο στήριγμά τους αυτούς τους ίδιους! Και μερικοί απ’ αυτούς τους άστεγους συνδέονται με μια συγκεκριμένη γωνιά, την κάνουν εστία τους – ας μην έχουν ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους.

     Και ίσως για να σημειώσουν την ιδιόμορφη ιδιοκτησία τους – αν και μεταξύ των αστέγων δεν υπάρχει τέτοιο άγχος που χαρακτηρίζει όλους εμάς τους άλλους – γράφουν και κάποιο σύνθημα ως αποδεικτικό στοιχείο όχι για να κατοχυρώσουν το δικό τους χώρο αλλά για να δώσουν το δικό τους στίγμα για τη ζωή!

Αποτέλεσμα εικόνας για συνθηματα σε τοιχους με νοημα

Αποτέλεσμα εικόνας για graffiti.

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: