Αρχική > πολιτική > Εμείς και ο καπιταλισμός

Εμείς και ο καπιταλισμός

terminusantequem: “Alecos Fassianos (Greek, b. 1935), ATHENEAN WITH BLUE BIRD. Acrylic on canvas, 79 by 63cm (31 by 24¾in.) ”

 

Alecos Fassianos (Greek, b. 1935), ATHENEAN WITH BLUE BIRD

Του Νίκου Τσούλια

 

      Αν κάνουμε ένα δημοψήφισμα και ρωτήσουμε το ποιος είναι ο κύριος πολιτικός υπεύθυνος για τη σημερινή βαρβαρότητα του Κόσμου, η απάντηση θα είναι συντριπτικά απλή και θα δείξει τον καπιταλισμό. Φυσικά η εξήγηση είναι εξίσου απλή.

      Ο καπιταλισμός με την πιο επιθετική αιχμή του, τον ιμπεριαλισμό, δημιουργεί το σκηνικό των πολεμικών συγκρούσεων σε διάφορες περιοχές της ανθρωπότητας και διαμορφώνει γεωστρατηγικές ανακατατάξεις με βάση τα συμφέροντα των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών. Μέσα από τον απόλυτο έλεγχο των μέσων παραγωγής, του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, του διεθνούς εμπορίου και των διεθνών οικονομικών οργανισμών του, και κυρίως του Δ.Ν.Τ. και του Ο.Ο.Σ.Α., ποδηγετεί την άσκηση των εθνικών πολιτικών σε πολύ μεγάλο βαθμό. Η πρώτιστη αξία του, το κέρδος, το οποίο γίνεται το μεγάλο ιδεολογικό πρόταγμα της ύστερης νεωτερικότητας, αποσκοπεί στην πλήρη καθυπόταξη του κόσμου της εργασίας, στην αμφισβήτηση της αυτονομίας της πολιτικής έναντι των ισχυρών οικονομικών συμφερόντων. Η συσσώρευση κεφαλαίων σε όλο και πιο λίγα κέντρα εξουσίας έχει πάρει τις μεγαλύτερες διαστάσεις που είχε ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας.

      Ο καπιταλισμός εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες και την φτωχοποίηση ευρέων ζωνών ανέχειας σε όλη την έκταση της πάλαι ποτέ ακμαίας μεσαίας τάξης οδηγώντας την στην απώλεια τόσο των οικονομικών χαρακτηριστικών της όσο και των βασικών εργασιακών δικαιωμάτων της, που είχε κατακτήσει μέσα από κοινωνικούς αγώνες δεκαετιών και για όλη τη μεταπολεμική περίοδο. Τώρα η εικόνα του Τρίτου Κόσμου της εξαθλίωσης και της ανέχειας εμφανίζεται παντού σαν μανιτάρια σε φθινοπωρινό δάσος μέσα στην καρδιά του Πρώτου Κόσμου. Η παγκοσμιοποίηση γίνεται στη σημερινή περίοδο η αιχμή του δόρατος για την τελική επέλαση του διεθνούς κεφαλαίου. Το κοινωνικό κράτος και το κράτος δικαίου, τα πιο δημοκρατικά και πιο ουμανιστικά στοιχεία του σύγχρονου ευρωπαϊκού πολιτισμού, σαρώνονται και οι κυβερνήσεις των χωρών απλώς μετασχηματίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τοποτηρητές των μεγάλων κέντρων εξουσίας ανατρέποντας κάθε έννοια λαϊκής νομιμοποίησης, αφού οι εκλογές αποκτούν όλο και πιο συμβολικό περιεχόμενο.

      Το χρήμα από μέσο εξυπηρέτησης των οικονομικών και κοινωνικών αναγκών έχει μετατραπεί σε ιερό σύμβολο της αξίας ανθρώπων, κοινωνιών και λαών. Η λατρεία του χρήματος και το παρακμιακό αξιακό σύστημα του σύγχρονου πολιτισμού οδήγησε νομοτελειακά στην επικράτηση του καταναλωτισμού, ως της μεγάλης ιδεολογίας, ως της υπέρτατης θρησκείας και μέσα από αυτόν ο κάθε άνθρωπος κατακτά την καταξίωσή του ή όχι και την όποια κοινωνική ακτινοβολία του. Το «πόσα δολάρια βγάζεις» έγινε η πρώτη των πρώτων ερωτήσεων της γνωριμίας των ανθρώπων αντικαθιστώντας την κλασική ερώτηση «τι κάνεις», που αναφερόταν στο αγαθό της υγείας και της ευζωίας. Το «ψωνίζω, άρα υπάρχω», είναι η σύγχρονη εκδοχή του υπαρξιακού μας δράματος.

      Και ενώ όλα αυτά τα μαύρα – κατάμαυρα στοιχεία του βάρβαρου και μεσαιωνικού σκηνικού που έχει καλοστήσει ο καπιταλισμός αμφισβητούνται σε κάθε γωνιά της Γης, η αντιπρόταση για την υπέρβαση των κεφαλαιοκρατικού συστήματος παραγωγής και πολιτισμού παραμένει σε ιστορική εκκρεμότητα! Η μαζική και ολοκληρωτική αντεπίθεση του καπιταλισμού ξεκίνησε το 1989 με την εκκωφαντική κατάρρευση του σοβιετικού μοντέλου. Η σοσιαλδημοκρατία στην Ευρώπη – που συνδέθηκε με την ανάδυση και την ανάπτυξη της ανοικτής κοινωνίας, με τη θεμελίωση του κοινωνικού κράτους και με τη διεύρυνση των εργασιακών δικαιωμάτων – υποχωρεί ως κυρίαρχο πολιτικό σύστημα και αναδεικνύονται σκληρές νεοφιλελεύθερες οικονομικές επιλογές μέσα από την επικράτηση συντηρητικών ή και αντιδραστικών καθεστώτων. Ο έλεγχος των Μέσων Ενημέρωσης και η ελλειμματική ταξική συνείδηση των εργαζομένων προσφέρουν τους δρόμους για την περαιτέρω συντηρητικοποίησή μας.

      Υπάρχει και συνέχεια. Αντί να καταδειχτεί ο πραγματικός εχθρός των εργαζομένων και των κοινωνικών δυνάμεων – το διεθνές κεφάλαιο -, τροφοδοτείται ως ένοχος με τον πιο ωμό τρόπο ο κόσμος των κατατρεγμένων! Ο ρατσισμός και η μισαλλοδοξία δηλητηριάζουν και την καρδιά και το πνεύμα των ανθρώπων και αντί να προχωρήσουν στην ανάδειξη ριζοσπαστικών πολιτικών δυνάμεων, προκρίνουν τις κλειστές «πολιτείες» των φρουρίων και του διάχυτου φόβου. Συρρικνώνεται με τον πιο κυνικό τρόπο η πραγματική βούληση των πολιτών, που διαμορφώνουν επιπλέον ένα κλίμα ανασφάλειας και ηττοπάθειας. «Φυλάξου, κοίταξε τον εαυτό σου, για να χάσεις όσο το δυνατόν λιγότερα», είναι το πονηρό πρόταγμα. Η ιδιώτευση και η απομάκρυνση από τα κοινωνικά κινήματα καθίσταται ως νομοτελειακή εξέλιξη, χωρίς να μπαίνουμε στον κόπο να προβληματιστούμε επί ενός απλού ερωτήματος. Την ιστορία μας και το μέλλον μας εφεξής θα τα διαμορφώνει μονομερώς ο καπιταλισμός και εμείς μοιραίοι και άβουλοι θα είμαστε οι παρατηρητές και όχι οι δημιουργοί της ζωής μας και της κοινωνίας μας;

     Τι κάνουμε; Όσο και να μη θέλουμε να απαντήσουμε σ’ αυτό το βασικό ερώτημα, η ίδια η ζωή, το πνεύμα ελευθερίας – που ούτως ή άλλως καθιστά τον βιολογικό άνθρωπο κοινωνικό άνθρωπο και ιστορικό πρόσωπο – το θέτουν και είμαστε υποχρεωμένοι να το απαντήσουμε…

 

 

 

artist-matisse: “ Ivy in Flower by Henri Matisse Size: 73x92 cm Medium: oil on canvas”

Ivy in Flower by Henri Matisse

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: