Αρχική > βιβλία, βιολογία > Η κληρονομιά της ελευθερίας

Η κληρονομιά της ελευθερίας

lawrenceleemagnuson:Michel Kikoïne (Belarus 1892-1968 France) Route dans les arbres oil on canvas 56 x 72.8 cm

 

Michel Kikoïne (Belarus 1892-1968 France)
Route dans les arbres

 

 

Από τη ζωικότητα στην ανθρωποσύνη

Έχουμε επωμιστεί την ευθύνη για τη μοίρα μας

Του Νίκου Τσούλια

 

      Εδώ και πολλά χρόνια υπάρχει μια συστηματική προσπάθεια από τους ιθύνοντες εκείνων των ιδεολογικών ρευμάτων και των πολιτικών συστημάτων που έχουν σαν πυρήνα θεμελίωσής τους την αρχή «της κυριαρχίας των λίγων ανθρώπων πάνω στους πολλούς», να μεταφέρουν τα βιολογικά φαινόμενα με τον πιο αντιεπιστημονικό και αυθαίρετο τρόπο στα κοινωνικά γεγονότα. δηλαδή να δώσουν έναν «φυσικό χαρακτήρα» – άρα και αναπόφευκτη χροιά – σε μια σειρά αντιανθρώπινων συμπεριφορών: ρατσιστικές εκδηλώσεις, διακρίσεις και ιεραρχήσεις, κυριαρχία του άντρα στη γυναίκα κλπ. Έτσι η κοινωνιοβιολογία (sociobiology) ως «συστηματική μελέτη της βιολογικής βάσης κάθε ανθρώπινης συμπεριφοράς» (κατά τον Edward Wilson), διοχετεύεται για την εκτροπή του επιστημονικού διαλόγου σε ιδεολογική διαπάλη.

      Ο συγγραφέας του βιβλίου «Η κληρονομιά της ελευθερίας» Albert Jacquard (διευθυντής του τμήματος Γενετικής του Γαλλικού Ινστιτούτου Δημογραφικών Μελετών και συνεργάτης αρκετών πανεπιστημίων) παρακολουθεί τη βιολογική και την κοινωνική εξέλιξη του ανθρώπου μέσα από τις γενετικές και τις πολιτισμικές μεταβιβάσεις των διαφόρων γενεών δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στο πέρασμα του γένους Homo από τη «ζωικότητα στην ανθρωποσύνη». Υιοθετεί με βασανιστική επιμονή την επιστημονική μεθοδολογία στην εξαγωγή παρατηρήσεων και συμπερασμάτων, κονιορτοποιώντας τα σαθρά και πλήρως διαστρεβλωμένα σημεία της κοινωνικο-βιολογικής θεώρησης που ντύνουν με επιστημονικοφανή μανδύα τα ιδεολογικά δόγματα της νεο-δεξιάς.

      Ο Αλμπέρ Ζακάρ συμφωνεί με τον σύγχρονο στοχαστή Edgar Morin ότι ο Homo Sapiens (έμφρων άνθρωπος) είναι και Homo Demens (παράφρων άνθρωπος) κάτι που πιστοποιείται από της ημερινή εικόνα της ανθρωπότητας: του γκρίζου οικολογικού σκηνικού, της μονομερούς τεχνολογικής έκρηξης και του επαπειλούμενου πυρηνικού χειμώνα.

      Οι απλές υλικές δομές αναπτυσσόμενες φτάνουν σε ένα σημείο πολυπλοκότητας όπου εμφανίζεται η δυνατότητα αναπαραγωγής (βασισμένη στο μόριο του DNA) και αυτοοργάνωσης υπερνικώντας έτσι τη γενικευμένη επικράτηση της αρχής της αύξησης της εντροπίας (αταξίας). Η πολυπλοκότητα οδηγεί στην ικανότητα για αυτοδόμηση και αυτή στη δημιουργία του νέου, του απρόσμενου.

      Αν όμως στη φύση τα επίπεδα οργάνωσης (γονότυπος, περιβάλλον, φαινότυπος) δεν παρουσιάζουν στοιχεία αυτοσυνείδησης, στον άνθρωπο είναι εντελώς διαφορετικά. Ο συγγραφέας είναι σαφής και απόλυτος και με τεκμηριωμένο λόγο αποφαίνεται ότι «μεταξύ των στοιχείων που συνθέτουν έναν άνθρωπο, η άποψη που έχει ο ίδιος για τον εαυτό του είναι από τα πιο αποφασιστικά». Άλλωστε είναι πλέον κοινό μυστικό της ανθρώπινης ιστορίας ότι «η ματιά που ρίχνουμε στον ίδιο τον εαυτό μας αποτελεί μέρος του εαυτού μας»!

      Παρόλα αυτά η μεγάλη απόσταση μεταξύ του επιστημονικού λόγου και της πλειοψηφίας των ανθρώπων δίνει την ευχέρεια στους γνωστούς καλοθελητές να διαστρεβλώνουν και να αντιστρέφουν τα πορίσματα της επιστήμης για να μπουν στα καλούπια των ιδεολογικών δογμάτων, τα οποία καλούνται να διασώσουν αντιλήψεις που δεν έχουν προοπτική στο μέλλον του ανθρώπου. Έτσι η διαφορετικότητα των βιολογικών δομών μετατρέπεται σε ανισότητα στις κοινωνίες! Ενώ τώρα χρησιμοποιείται και η γενετική στις πολιτικές σκοπιμότητες, γιατί αν δεχτούμε οι συμπεριφορές των ανθρώπων είναι καθορισμένες γονιδιακά, τότε η ιεραρχία και οι διακρίσεις είναι «φυσικά στοιχεία»!! Πρόκειται για το ίδιο νήμα που επινοεί κάθε φορά η αντίληψη της «κυριαρχίας των λίγων»: αρχικά υπήρξε ο μύθος της «μετά θάνατο ανταμοιβής», έπειτα το «θείο δίκαιο» και τώρα η επίκληση της επιστήμης με τη διαστρέβλωση των συμπερασμάτων της.

      Το γεγονός ότι η «φύση» του ανθρώπου είναι ακριβώς να μην είναι μόνο προϊόν της φύσης σημαίνει ότι «έχουμε επωμιστεί την ευθύνη της μοίρας μας». Σημαίνει ότι για να υπάρξει μέλλον πρέπει να δημιουργηθούν κοινωνίες χωρίς διακρίσεις, να περάσουμε από τη ζωικότητα στην ανθρωποσύνη, όπως επιμένει ο Αλμπέρ Ζακάρ. Άλλωστε, για να θυμηθούμε και μεγάλο φιλόσοφο Ζαν Πωλ Σαρτρ, «κάθε άνθρωπος είναι καμωμένος απ’ όλους τους ανθρώπους».

Αλμπέρ Ζακάρ (1992), Η κληρονομιά της ελευθερίας

Από τη ζωικότητα στην ανθρωποσύνη

Μετάφραση: Μπάμπης Γεωργούλας, εκδόσεις Ράππα, Αθήνα, σελ. 256

 

 

 

dappledwithshadow:Winter Landscape, JenaEmil Nolde - 1907

Winter Landscape, Jena
Emil Nolde – 1907

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: