Αρχική > πολιτισμός, γεωγραφία > Εικόνες της Ελλάδας

Εικόνες της Ελλάδας

O Παρθενώνας στην Ακρόπολη των Αθηνών

Του Νίκου Τσούλια

      Είναι εικόνες που «γίνονται ένα» με την συνολική και ενιαία εικόνα της Ελλάδας, εικόνες που είναι κομμάτια της ταυτότητάς μας, γιατί είναι αρχέτυπα – στερεότυπα σε ό,τι προσδιορίζουμε βαθιά μέσα στη συνείδησή μας ως πατρίδα. Πρόκειται για εστίες της ψυχής, ακριβώς γιατί συνδέονται με την ίδια την πορεία της ζωής μας σε ένα διαχρονικό ταξίδι στο οποίο ο χρόνος δεν αλλοιώνει τίποτα!

      Είναι πολλές αυτές οι εικόνες, μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο εν μέρει αλλά υπάρχουν μερικές απ’ αυτές που δεν λείπουν από καμιά συναισθηματική αναφορά των κατοίκων αυτού του τόπου αλλά και πέραν τούτων των κατοίκων. Άλλες έρχονται από τη μυθολογία και από την ιστορία, άλλες από το βαρύ φορτίο του ελληνισμού και από τη γεωγραφία, άλλες από την κοινωνική ζωή και από τη σύγχρονη καθημερινότητα.

      Όταν η σκέψη μας πηγαίνει στην Ελλάδα, κάποιες εικόνες αναδύονται ως συστατικά της στοιχεία, ως μέρη της ταυτότητάς της και της έννοιάς της. Πρώτη και καλύτερη εικόνα που γεννιέται στη σκέψη μας είναι ο χάρτης της, το περίγραμμα των συνόρων της και της επικράτειάς της, το αιώνιο παιχνίδι στεριάς και θάλασσας με το πολυσχιδές των ακτών, με τις φοβερές παραλίες ή με τις βραχώδεις και απότομες πλαγιές, τα διάσπαρτα βουνά που γεμίζουν όλα τα μέρη της, τις λιγοστές πεδιάδες της και τα πολλά πελάγη της.

      Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην Ευρώπη, η οποία έχει διπλή γεωγραφική ταυτότητα – είναι μισή ηπειρωτική και μισή νησιώτικη χώρα! Δεν μπορεί να νοηθεί χωρίς το Ιόνιο, το Αιγαίο και τα άλλα μικρότερα πελάγη της. Όλα έχουν μια ενότητα αλλά και το κάθε πέλαγος έχει τη δική του ξεχωριστή τοπικότητα και μορφή. Ας αναρωτηθούμε για λίγο τι είναι το Αιγαίο, αν μπορεί να υπάρχει πουθενά αλλού αυτή η ομορφιά του αρχιπελάγους. Και δεν είναι απλά και μόνο μια τρυφερή εκδήλωση της φύσης μέσα σε ό,τι μπορούμε να ονομάσουμε εξωτική μαγεία. Όχι, το Αιγαίο δεν είναι μόνο μια ομορφιά της φύσης αλλά είναι και ομορφιά του πολιτισμού, ομορφιά της μακρόχρονης συνεύρεσης φύσης και πολιτισμού!

      Έρχονται στο μυαλό μας τα μεγάλα γεωγραφικά διαμερίσματα, το καθένα με την ιδιαιτερότητά του στην ιστορία, στο περιβάλλον, στο χρόνο, τα ξεχωριστά βουνά και τα ποτάμια, γιατί όλα έχουν δώσει και ένα στίγμα μέσα στο ταξίδι της Ελλάδας στο χρόνο. Μπορεί να φέρεις στο μυαλό σου την Ελλάδα χωρίς να σκεφτείς τον Όλυμπο, το Πήλιο, την Πίνδο… ή τον Πηνειό, τον Αχελώο, το Βαρδάρη, τον Έβρο…; Αλλά κάθε γεωγραφική αναφορά έχει και την παράλληλη ιστορική και την πολιτισμική της όψη. Μπορείς να στοχαστείς, για παράδειγμα, έστω για λίγο για τον Όλυμπο και να μην πάει η σκέψη σου απρόσκλητη στους Θεούς του, στο Δία, στην Αθηνά…;

      Υπάρχουν εικόνες της Ελλάδας όμως που δεν συνδέονται με την τοπικότητα, που δεν δεσμεύονται από το χώρο και το χρόνο και είναι η ψυχή της Ελλάδας. Είναι η Ακρόπολη της Αθήνας και ο Παρθενώνας της, ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης, η Ολυμπία, οι Δελφοί…, ένα νησί του Αιγαίου…, το Άγιο Όρος, η Κρήτη, η Θεσσαλονίκη…, ο Όμηρος, ο Σωκράτης, ο Αριστοτέλης, ο Σοφοκλής…, ο Παπαδιαμάντης, ο Καζαντζάκης, ο Καβάφης…, η Οδύσσεια, η Ιλιάδα, ο Ερωτόκριτος… Είναι τα πανανθρώπινα σύμβολα ο Προμηθέας, η Αντιγόνη, ο Οιδίποδας, ο Οδυσσέας…

      Είναι και οι ξεχωριστές του κάθε Έλληνα εικόνες της μικρής του πατρίδας που τους δίνει την ίδια αξία με τις εικόνες – στερεότυπα όλων των Ελλήνων, και αυτό δεν συνιστά ύβρη. Είναι της ψυχής μας η παλιννόστηση που επιζητεί τον απόλυτο δικό της πυρήνα και συνεχίζει την εστίασή της μετά την εικόνα της Ελλάδας στο μικρό χωριό του ή στη γενέθλια πόλη του και μετά στη γειτονιά του, στο σπιτικό του, στη φωλιά της παιδικής του ηλικίας – γιατί μέσα απ’ αυτή την αλληλουχία γνωρίζει και βιώνει και γεύεται τη μεγάλη του πατρίδα.

      Είναι και οι εικόνες – νοσταλγίας, που ξεφυτρώνουν μόνες τους όταν ταξιδεύεις μακριά από την Ελλάδα ή πολύ περισσότερο και πιο έντονα όταν έχεις μεταναστεύσει σε χώρα του εξωτερικού. Τότε όλες οι εικόνες που περιγράψαμε έχουν πολύ πιο έντονους χρωματισμούς, έχουν πολύ πόνο και φοβερή γοητεία. Όταν μένεις, για παράδειγμα, στο Λονδίνο, το φως της Αττικής, το θαλασσί του Αιγαίου, η ξαστεριά της Κρήτης… είναι εικόνες που στεφανώνουν όλες τις επιμέρους εικόνες. Τότε η Ελλάδα σου αποκαλύπτει κάθε μικρή γωνιά της και κάθε στιγμή της ιστορίας της που κάποτε έμαθες και συνάντησες, κάθε στιγμή της δικής σου ιστορίας. Είναι γενναιόδωρη απλά και μόνο γιατί την αγαπάς.

      Όταν είσαι μακριά της, τότε αισθάνεσαι πιο έντονα ότι είσαι τυχερός που γεννήθηκες στην Ελλάδα, που η ζωή σου συνδέθηκε με τις εικόνες της, με την ομορφιά της!

Άποψη του Λευκού Πύργου από την Οδό Παύλου Μελά

Αθήνα

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: