Αρχική > φιλοσοφία > Αυθόρμητες καθολικές εκδηλώσεις του σώματός μας

Αυθόρμητες καθολικές εκδηλώσεις του σώματός μας

Rodin’s The Thinker (1879–1889) is among the most recognized works in all of sculpture

 

 

 

Του Νίκου Τσούλια

 

      Γράφω του «σώματός μας», αλλά δεν το εννοώ! Γιατί δεν μπορώ να δεχτώ ότι δεν είναι κυρίως του πνεύματός μας (της ψυχής μας, της καρδιάς μας, του συναισθήματός μας…), και ό,τι ονομάζουμε ως σώμα είναι ο εκφραστής τους. Αλλά πώς μπορεί να διαχωριστεί η θαυμαστή και απόλυτα ενιαία ύπαρξή μας;

      Προσωπικά θεωρώ ότι έχουμε μπλέξει πολύ με το διαχωρισμό σώματος – πνεύματος της ούτως ή άλλως μιας και αδιαίρετης οντότητάς μας. Είμαι της άποψης ότι από τη στιγμή που η γλώσσα μας και ο πολιτισμός μας διαμόρφωσαν δύο ξεχωριστές λέξεις (σώμα / πνεύμα) για τις δύο πλευρές του «είναι» μας δημιουργήσαμε προβλήματα τα οποία δεν μπορούμε να τα λύσουμε, γιατί είμαστε εσώκλειστοι σε ένα εννοιολογικό σύμπαν και δεν έχουμε τη θέαση του έξω παρατηρητή!

      Μετά τον εν λόγω πρόλογο, προχωρώ σε μια μερική σταχυολόγηση εκείνων των αυθόρμητων εκδηλώσεών μας, που είναι αφενός πολύ χαρακτηριστικές και αφετέρου παράξενα καθολικές, θα τις δούμε δηλαδή στις περισσότερες χώρες του Δυτικού τουλάχιστον πολιτισμού. Σ’ αυτό το σημείο τίθεται και ένα ερώτημα. Πώς έχουν διαμορφωθεί ιστορικογενετικά αυτές οι ενιαίες εκφράσεις μας ακόμα σε λαούς και κοινωνίες που δεν έχουν ποτέ συναντηθεί; Είναι άραγε χαρακτηριστικά στοιχεία των μακρινών προγόνων μας της βιολογικής εξέλιξης, στοιχεία που συνδέονται με την ανθρωποποίηση του είδους μας; Τι πιο πιθανό αλλά και πιο όμορφο, να βλέπεις την κοινή καταγωγή μας όχι μόνο μέσα από τον εκτενή γενετικό και γονιδιακό αναγωγισμό αλλά και από τις κοινές πρώιμες πολιτισμικές ρίζες όλων των ανθρώπων…

      Υπάρχει άραγε πιο χαρακτηριστική καθολική έκφραση από εκείνη του γέλιου / χαμόγελου και των δακρύων; Βλέποντας έναν άνθρωπο με τη μια ή την άλλη προαναφερθείσα εκδήλωση αμέσως κατανοούμε την κατάστασή του και ξέρουμε το τι μπορεί να συμβεί σε μια ενδεχόμενη ευκαιριακή σχέση μας. Έχει διαμορφωθεί ένα συγκεκριμένο πεδίο αναφοράς, το οποίο εν πολλοίς προσδιορίζει τα στοιχεία γνωριμίας μας.

      Η χειραψία, το δόσιμο του χεριού, το άγγιγμά μας με τον άλλον και η συνοδευτική ευχάριστη έκφραση του προσώπου μας δεν αποτελούν απλά και μόνο ένα είδος καθολικού χαιρετισμού αλλά δημιουργούν εξ αρχής ένα είδος παρουσίασης της φιλίας μας και των καλών μας προθέσεων. Και η πρώτη κουβέντα που συνήθως τη χαρακτηρίζουμε ότι «σπάζει τον πάγο» είναι μάλλον το δεύτερο βήμα – μετά από εκείνο του χαιρετισμού – και όχι το πρώτο στην ανάπτυξη μιας νέας γνωριμίας ή και μιας περαιτέρω ειδικής σχέσης.

      Σε μια συμφορά ή σε μια μεγάλη ατυχία πιάνουμε το κεφάλι μας ή το πρόσωπό μας με τα δύο χέρια μας και τα κρατάμε για κάποιο χρονικό διάστημα παίρνοντας και μια όψη θλίψης ή απογοήτευσης ανάλογα με την αρνητικότητα του συμβάντος. Αντίθετα, σε ένα επεισόδιο χαράς και επιτυχίας σηκώνουμε τα χέρια ψηλά ή χειροκροτούμε μετά μανίας με το πρόσωπό μας να παίρνει την φωτεινότερη δυνατή όψη και να λάμπουμε σαν ένα μικρό αστεράκι… Η αγκαλιά δεν είναι η πιο όμορφη και ζεστή εκδήλωση αγάπης, που μπορεί να εκφράσει ο άνθρωπος όπου γης και όπου χρόνου; 

      Όταν σκεπτόμαστε βαθυστόχαστα ή είμαστε χαμένοι σε φαντασιώσεις και σε ονειροπολήσεις ή όταν προβληματιζόμαστε ή και ταλαντευόμαστε, τότε το σχήμα της σωματικής μας εκδήλωσης είναι πολύ χαρακτηριστικό. Είμαστε καθιστοί. Στηρίζουμε το κεφάλι μας στο χέρι μας ή στα χέρια μας. Έχουμε την παλάμη κλειστή ή ανοιχτή να φιλοξενεί το βάρος του κεφαλιού εφαπτόμενη με το σαγόνι μας. Ίσως να είναι και η πιο κλασική εκδήλωση συλλογισμού και βαθιάς σκέψης. Έχει δε γίνει έκφραση – σύμβολο με το περίφημο γλυπτό του Ροντέν, τον «Στοχαστή».

      Όταν μας θλίβει ένα γεγονός ή όταν η στεναχώρια έχει για τα καλά εγκατασταθεί στους τόπους της ψυχής μας, τότε το πρόσωπό μας είναι στραμμένο μόνιμα στη γη και το πρόσωπό μας είναι μόνιμα συννεφιασμένο. Είμαστε λιγομίλητοι και βαθιά γήινοι. Αντίθετα όταν μας επισκέπτεται ένα ξαφνικό και ευχάριστο γεγονός, είμαστε άκρως εκδηλωτικοί, πετάμε στον ουρανό, λάμπουμε και θέλουμε να μοιραστούμε το συμβάν με τρόπο ολοκληρωτικό – γι’ αυτό και με την πρώτη ευκαιρία θέλουμε να αγκαλιάσουμε όποιον είναι δίπλα μας.

      Πολλές είναι οι αυθόρμητες καθολικές εκδηλώσεις του σώματός μας, ακόμα και στις πιο απλές κινήσεις του. Αλλά και στο περπάτημα δεν διακρίνουμε άλλοτε μια αρχοντιά και μια μορφή παραστήματος όταν βρισκόμαστε σε καλή ψυχολογική κατάσταση και άλλοτε δεν «σέρνουμε βαριά τα βήματά μας» και αργοπερπατάμε όταν μας έχει γονατίσει ένα πολύ άσχημο συναισθηματικό γεγονός;

      Σε κάθε περίπτωση, αυτή η παγκόσμια ομοιότητα των αυθόρμητων εκδηλώσεων του σώματός μας είναι και ο κοινός μη γλωσσικός κώδικας, που καταδεικνύει την ενότητα του ανθρώπινου γένους, την ίδια βαθιά καταγωγή του και το κοινό μέλλον του!

 

Father’s Embrace by  Ruth Tietjen Councell

Κατηγορίες:φιλοσοφία Ετικέτες: , ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: