Αρχική > φιλοσοφία > Πίσω από το τζάμι: μια ξεχωριστή εικόνα, μια όμορφη εμπειρία!

Πίσω από το τζάμι: μια ξεχωριστή εικόνα, μια όμορφη εμπειρία!

Του Νίκου Τσούλια

      Η σκηνή που θα δεις πίσω από ένα τζάμι, από μια βιτρίνα σε «καφέ», από ένα παράθυρο του σπιτιού… είναι διαφορετική από την εκείνη την ίδια τη σκηνή που θα δεις χωρίς το τζάμι! Τι είναι αυτό που την αλλάζει; Αρκεί και μόνο η μεσολάβηση του τζαμιού;

      Η απάντηση στο τεθέν ερώτημα είναι και θετική και αρνητική, γιατί το θέμα μας περιλαμβάνει άρρηκτα και το τζάμι και τον παρατηρητή. Προφανώς το τζάμι δεν διαθλά απλά και μόνο την παρατηρούμενη εικόνα, όπως σωστά αλλά μερικώς σωστά ισχυρίζεται η Φυσική, αλλά δημιουργεί και ένα ξεχωριστό σκηνικό. Το τζάμι γίνεται πλαίσιο αναφοράς ενός μικρότερου πεδίου παρατήρησης σε σχέση με το άλλο, του όλου, των απροσδιόριστων ορίων. Υποβαλλόμαστε λοιπόν σε μια θέαση εικόνας δίκην οθόνης κινηματογράφου. Και στη συνέχεια τα πράγματα παίρνουν το δρόμο τους. Τα εντός της οθόνης πρόσωπα γίνονται ήρωες των στοχασμών και των συλλογισμών, των ερμηνειών και των προεκτάσεων που θα κάνει ο παρατηρητής είτε ηθελημένα είτε αθέλητα, αφού ποτέ δεν ξέρουμε αν εμείς πηγαίνουμε προς τις σκέψεις μας ή αν αυτές έρχονται από μόνες τους προς εμάς.

      Το τζάμι παραπέμπει και σε ένα άλλο σκηνικό. Μετασχηματίζει την παρατηρούμενη εικόνα σε κάδρο φωτογραφίας, έστω και αν τα εικονιζόμενα πρόσωπα βρίσκονται εν κινήσει, για τον απλούστατο λόγο ότι η σκέψη και οι πολλαπλοί συνειρμοί της θα γεννηθεί από μια μόνο στιγμή της πρόσληψης της εικόνας και μετά θα πάρει το δικό της αυτόνομο και φαντασιακό δρόμο. Θα χαθεί στην ονειροπόληση και στη φαντασίωση ή ακόμα και στη νοσταλγία, γιατί μπορεί να φέρει στην επιφάνεια της μνήμης μια σχετικά ανάλογη εικόνα, και μετά «ποιος την πιάνει»…

      Το τζάμι δεν είναι ένα απλό τζάμι. Διαφοροποιεί τον εσωτερικό χώρο από τον εξωτερικό χωρίς να ακυρώνει την παρουσία του εξωτερικού χώρου. Έτσι, ο παρατηρητής βρίσκεται σε μια πλεονεκτική θέση. Παρατηρεί διακριτικά και χαζεύει χωρίς να υπάρχει κάποιο στοιχείο «διακινδύνευσης» ή στοχάζεται και ενδεχομένως να εμπνέεται για τη γραφή ενός άρθρου ή ενός διηγήματος. Μπορεί επίσης να απολαμβάνει τα προνόμια του εσωτερικού χώρου μετέχοντας στο σκηνικό του εξωτερικού χώρου.

     Ποιος δεν απολαμβάνει τη θέα ενός δρόμου όπου η βροχή αλλάζει τη συμπεριφορά των διαβατών και δεν στοχάζεται με το (ενδεχόμενο) βρέξιμο του ίδιου του τζαμιού και με το παιχνίδι των σταγόνων που συναθροίζονται και τις «γοητεύει» πιο εύκολα η βαρύτητα κάνοντας τις πιο ασύντακτες και όμορφες διαδρομές πάνω στην επιφάνεια της γυαλιού; Ποιος δεν χάνεται στην ονειροπόληση σαν βλέπει έξω να χιονίζει και οι νιφάδες αργά – αργά βάζουν τις πινελιές τους και με το μαγικό τους ραβδί αλλάζουν την όλη εικόνα; Ποιος δεν γεύεται τη ζεστασιά του «μέσα» βλέποντας τα παλτά και τα κασκόλ αλλά και τα βαριά και γρήγορα βήματα των ανθρώπων του έξω να προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το κρύο; Ποτέ δεν ζεσταίνεται – και κυρίως στην ψυχή και στην καρδιά (!) – εξίσου ένας που πίνει τον καφέ του αν είναι πίσω από το τζάμι ή αν δεν βλέπει έξω τι γίνεται… Αλλά πέραν όλων αυτών, έχουμε σκεφτεί τι ανάσες δίνει ένα τζάμι σε μια μοναχική ηλικιωμένη ή σε έναν μοναχικό ηλικιωμένο που δεν μπορεί να βγει από το σπιτικό του;

      Υπάρχει και το παρελθόν που «κουβαλάει» η ιστορία μας. Στα σπίτια των παλιότερων εποχών συχνά πυκνά οι νέοι και πιο πολύ οι κοπέλες κόλλαγαν στο τζάμι του παραθύρου για να βλέπουν έξω και για να αμβλύνουν την κλεισούρα και την ασφυξία του σπιτιού, για να «κόβουν κίνηση» ή για να διαβάζουν πιο ευχάριστα ρίχνοντας και κρυφές ή και παρατεταμένες ματιές – ανάλογα με το εκτυλισσόμενο σκηνικό – προς τα έξω ή για να δουν τον «καλό τους» ή και έναν άγνωστο νέο, που απλώς έτυχε να περνάει κάτω από το παράθυρό τους. Αλλά και στα Δημοτικά Σχολεία, ιδιαίτερα των αγροτικών περιοχών όπου τα παιδιά ήταν μαθημένα μόνο στο «έξω» και καθόλου στο «μέσα», οι θέσεις των θρανίων κοντά στα παράθυρα ήταν περιζήτητες.

     Βέβαια η κρατούσα αυταρχική αντίληψη εκείνων των καιρών το είχε υπόψη της και φρόντιζε να ασβεστώνει το κάτω μέρος των τζαμιών, ώστε να μην είναι δυνατή η ορατότητα προς τα έξω. Παρ’ όλα αυτά, οι μαθητές και πιο πολύ οι ζωηροί μαθητές επιζητούσαν αυτές τις θέσεις έστω για να νιώθουν πιο κοντά το τζάμι – και την κρυφή γοητεία του «έξω» που πάντα το γυαλί προσφέρει αν ο άνθρωπος δεν βάλει το χέρι του – και εύρισκαν τρόπους να υπερβαίνουν το ασβέστωμα, αφού ακόμα και ένα μικρό «σβήσιμο» της ασβεστωμένης επιφάνειας έκανε το τζάμι και πάλι τζάμι και έδινε τη δυνατότητα να δουν μέσα από την ιδιότυπη τρύπα…

      Αλλά ποιος δεν έχει σκεφτεί τη φοβερή προνομία της θέσης πίσω από το τζάμι, ακριβώς πίσω από το τζάμι; Ποιος δεν αναζητεί θέση δίπλα στο τζάμι όταν πηγαίνει σε ένα καφέ, σε ένα εστιατόριο… για να βιώνει την πραγματικότητα ζυμωμένη με τη δική του φαντασία;

Αποτέλεσμα εικόνας για πισω απο το παράθυρο

Παρακολουθούσα τη ζωή μου, κρυμμένη πίσω από ένα παράθυρο να με προσπερνά.
Η μοναξιά θόλωνε το τζάμι. Η θλίψη αμπάρωνε το παραθυρόφυλλο.
Το γέλιο και η χαρά τρίζανε από έξω.
Και εγώ… φοβάμαι.
φοβάμαι μην ραγίσει και φτάσουν ως εδώ.
Τα χρόνια μου που περάσαν… με προσπέρασαν.

http://rejected.gr/subs/re_projects/the_works/piso-apo-to-tzami.html

Κατηγορίες:φιλοσοφία Ετικέτες: ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: