Αρχική > Ψυχολογία > Κατάθλιψης μαύρες σκιές…

Κατάθλιψης μαύρες σκιές…

Του Νίκου Τσούλια

      Παλιά την ξέραμε μόνο μέσα από τα λεξικά. Δεν είχαμε κανένα απτό παράδειγμα, για να μας βάλει σε άγνωστες έγνοιες. Δεν ασχολούμαστε καν με τέτοια θέματα. Ήταν και απόλυτα απόλιτικο ζήτημα. Δεν μπορείς να συζητάς θέματα ψυχικής υγείας και να έχεις μαρξιστική και αγωνιστική αντίληψη ή, πολύ περισσότερο, να διατρέχεσαι από επαναστατικό οίστρο και από απόλυτη αριστεροσύνη.

     Και επειδή δεν την συναντούσαμε επί του πραγματικού πεδίου της προσωπικής ζωής μας, την προσδιορίζαμε – όπως και κάθε άγνωστη ψυχική κατάσταση – επί ενός φαντασιακού πεδίου ως σαν μια βαριά μορφή θλίψης και άκρατης στεναχώριας, που έχει ένα μάλλον παροδικό χαρακτήρα. Σε κάθε περίπτωση, θεωρούσαμε ότι είναι ένα προσωπικό ζήτημα που αντιμετωπίζεται κατά μόνας – που θα αποκρυβόταν ούτως ή άλλως από την κρατούσα μεσαιωνική αντίληψή μας – και δεν μπορεί να αφορά ευρύτερα την κοινωνία.

      Αυτά μέχρι χθες˙ γιατί εδώ και κάποια χρόνια η κατάθλιψη μας επισκέπτεται όλο και πιο συχνά και μπορούμε να ισχυριστούμε ότι δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς να έχει κάποια συγκεκριμένη επίσκεψή της στον προσωπικό του κύκλο ή στον κύκλο των γνωστών του. Σήμερα τα σχετικά στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι ένας στους τέσσερις Έλληνες (25%) σε κάποια φάση της ζωής τους θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα κατάθλιψης και μάλιστα το ποσοστό αυτό εξακολουθεί να έχει αυξητικούς ρυθμούς, δεν έχει φτάσει δηλαδή ακόμα η σχετική στατιστική καμπύλη στο πλάτωμά της αλλά παραμένει εκθετική!

      Παλιότερα δεν μιλούσαμε για περιπτώσεις μαθητών με πρόβλημα κατάθλιψης και ψυχικής υγείας –ίσως και να μην τα ανιχνεύαμε – αλλά σήμερα είναι υπαρκτό πρόβλημα και δυστυχώς δεν έχουμε ως εκπαιδευτικοί μια έστω στοιχειώδη αλλά έγκυρη γνώση και ενημέρωση για να βοηθήσουμε στην έγκαιρη διάγνωση, κάτι που σημαίνει καλύτερη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση. Και ενώ οι σπουδές στην Ψυχολογία έχουν εξελιχθεί σημαντικά στη χώρα μας και ενώ στους κόλπους των μαθητών το ενδιαφέρον για τις Σχολές της Ψυχολογίας είναι σε υψηλά επίπεδα και ενώ – και το πιο σημαντικό – έχουμε σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας σε εκτεταμένα τμήματα του πληθυσμού μας, εξακολουθούμε να σκεπτόμαστε με παλιές λογικές σαν μην βλέπουμε την πραγματικότητα…

      Τι έγινε λοιπόν και ξαφνικά άλλαξε το ψυχικό στάτους της κοινωνίας μας; Πώς γίνεται ένας λαός με φοβερή τάση εξωστρέφειας και εκφραστικότητας ξαφνικά βιώνει μια παθολογική κατάσταση στο συναισθηματικό του κόσμο ή μήπως δεν αντικρούονται αυτά τα πεδία και είναι απλώς μια από τις τόσες και τόσες προκαταλήψεις που γεννάει η ημιμάθειά μας και η αυξανόμενη άγνοιά μας σε εποχές όπου διευρύνονται αλματωδώς τα όρια των (τεχνολογικών) γνώσεών μας; Από πού ξεκινάνε οι μαύρες σκιές της κατάθλιψης: από τον ενδότερο και εν πολλοίς άγνωστο πυρήνα της ψυχής μας (υποσυνείδητο και ασυνείδητο) ή μήπως είναι απόρροια της γενικευμένης αλλοτρίωσής μας και της άκρατης αποξένωσής μας, που μας έχει διαποτίσει για τα καλά ο γενικευμένος καταναλωτισμός και ο πολιτισμός της «μηχανής»; Τελικά, είναι μια υπόθεση προσωπική ή κοινωνική – με την έννοια ότι γεννιέται στο κοινωνικό πεδίο και όχι ότι είναι τέτοια λόγω του μεγάλου αριθμού των συμπτωμάτων της – ή προκύπτει από τη σύμμειξη προσωπικού και κοινωνικού πεδίου, και τι σημαίνει αυτό εν τοις πράγμασι;

      Η κατάθλιψη υπήρχε πάντα και θα υπάρχει πάντα. Ακόμα και ένας άνθρωπος αν υποφέρει απ’ αυτή, είναι μείζον πρόβλημα. Ωστόσο, όταν αποκτά ευρείες κοινωνικές διαστάσεις, τότε είναι πρόβλημα πολιτικής προτεραιότητας. Κι όμως λειτουργούμε ως «αυτιστική κοινωνία», ως κοινωνία που κολλάει σε ένα κυρίαρχο κάθε φορά ζήτημα – αυτή τη φορά στην οικονομική κρίση – και που κλείνει τα μάτια της σε καθετί άλλο! Όσο δεν αναγνωρίζουμε το μείζον αυτό κοινωνικό πρόβλημα τόσο αυτό θα διογκώνεται και θα απορούμε εκ των υστέρων για τις πολλαπλές δυσκολίες μιας έστω ικανοποιητικής διαχείρισής του.

      Διατρεχόμαστε από μια αλαζονική αλλά και φοβερά ανεπαρκή και ευάλωτη αντίληψη. Θεωρούμε δεδομένο το αγαθό της υγείας και δεν μπαίνει καν στο μυαλό μας ότι η ανθρώπινη φύση είναι και πεπερασμένη με άγνωστα τα όρια της και τρωτή ανά πάσα στιγμή. Χωρίς να έχω κάποια σχετική επιστημονική άποψη, θεωρώ ότι είναι μεν μάλλον εντελώς αχαρτογράφητα τα μαύρα νερά της κατάθλιψης, αλλά μπορούμε να βρούμε κάποια «αρχιμήδεια σημεία».

      Οι ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις κάθε μορφής και έκφρασης – φιλικές, συγγενικές, ερωτικές κλπ -, η πνευματική και η συναισθηματική καλλιέργεια παιδιών και εφήβων, η διαρκής ενίσχυση της αυτοπεποίθησής τους και της αυτοεκτίμησής τους, η άρτια κοινωνικοποίησή τους και η προαγωγή μιας αγωνιστικής στάσης της ζωής μπορούν να διαμορφώσουν ένα φωτεινό στερέωμα που θα ελαχιστοποιεί τις μαύρες σκιές της κατάθλιψης. Ο αγώνας των κοινωνικών θεσμών και ιδιαίτερα του σχολείου για να κατακτά κάθε άνθρωπος μόνος του τους δρόμους της ελευθερίας του και της ολοκλήρωσής του είναι – κατά την ταπεινή μου γνώμη – πολύ σημαντικός για να φωτίζει τα τόσα και τόσα σκοτάδια που συναντάμε στη ζωή μας…

i have no idea who wrote this…..it is at the very heart of how we have been tricked by capitalism.

i have no idea who wrote this…..it is at the very heart of how we have been tricked by capitalism

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: