Αρχική > πολιτική, εκπαίδευση > Αδρή θεώρηση της ευρωπαϊκής διάστασης της εκπαίδευσης

Αδρή θεώρηση της ευρωπαϊκής διάστασης της εκπαίδευσης

image

 

του Νίκου Τσούλια

 

Υποψήφιου ευρωβουλευτή του “ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

 

     Η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) είναι πεδίο ενότητας και διαμόρφωσης μιας υπερεθνικής δομής – πρωτόγνωρης στην ιστορία του ανθρώπου – αλλά και πεδίο αντιπαραθέσεων και συγκρούσεων μεταξύ ιδεολογιών και πολιτικών επιλογών, μεταξύ οικονομικών και ταξικών συμφερόντων, μεταξύ κρατών.

     Δεν είναι ουδέτερο έδαφος. Ως νέο ιστορικό εγχείρημα προκαλεί πολλούς κραδασμούς σε παγκόσμιο επίπεδο, αφού η Ευρώπη επιχειρεί να γίνει «παγκόσμιος παίκτης», αλλά η ανάδειξη φυγόκεντρων τάσεων και το Brexit θέτουν ακόμα και υπαρξιακά ζητήματα στο όλο εγχείρημα. Η βασική πρόκληση είναι η εξής. Πολιτική ενοποίηση και εκδημοκρατισμός της Ε.Ε. ή χαλαρή συνομοσπονδία και σταδιακή αποδόμησή της;

     Θεωρώ πως η εικόνα που σχηματίζουν οι πολίτες των κρατών – μελών της για το όλο εγχείρημα της ενοποίησης εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την ανάπτυξη της πολιτικής οντότητας της Ε.Ε., από την πορεία χειραφέτησής της από τις ΗΠΑ, από την οικονομική της εξέλιξη, από τα ιδιαίτερα πολιτισμικά χαρακτηριστικά της και τέλος από τη δόμηση και την ποιότητα του κοινωνικού της status.

     Εδώ στην κοινωνική όψη, έχει ενδιαφέρον ο ρόλος της παιδείας και της εκπαίδευσης, γιατί σ’ αυτόν τον τομέα αποτυπώνεται πιο ανάγλυφα η μακρόπνοη δυναμική της κοινής ευρωπαϊκής πορείας. Η ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης προσδιορίζεται : 1) Από τις τεχνολογικές εξελίξεις (κύρια στον τομέα της πληροφορικής), τις εξελίξεις στην οικονομία (παγκοσμιοποίηση), τις ευκαιρίες και τα προβλήματα αιχμής που οι εξελίξεις αυτές δημιούργησαν. 2) Από την ανασυγκρότηση των προγραμμάτων δράσης για την εκπαίδευση και την κατάρτιση που έγινε από τη δεκαετία του 1990.

     3) Από τα σχετικά κείμενα προσανατολισμού και συζήτησης της αρμόδιας επιτροπής και τις εξελίξεις που αυτά δημιούργησαν. 4) Από τα προγράμματα και τις πολιτικές συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς. 5) Από τη νέα προσέγγιση που απέκτησε η εκπαιδευτική πολιτική με την προσθήκη στο προοίμιο της συνθήκης του Άμστερνταμ ειδικής διάταξης για την εκπαίδευση καθώς και από την ενίσχυση της θέσης αυτής και των γενικότερων θέσεων και στόχων της επιτροπής για την εκπαίδευση από τα υπόλοιπα θεσμικά όργανα της Ε.Ε.

     Ας δούμε κάποιες άγνωστες πτυχές της ευρωπαϊκής πραγματικότητας μέσω μιας έρευνας που έγινε παλιότερα στους κόλπους της ΟΚΕ. Βεβαίως η οποιαδήποτε ποσοτική καταγραφή μέσω των διαφόρων δημοσκοπήσεων έχει σχετική αξία που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μαζί με άλλες μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Στο πιο καίριο ερώτημα, ένα πολύ μικρό ποσοστό θεωρεί την εκπαίδευση ως καθαρά ευρωπαϊκή υπόθεση (3%) και πολύ μικρότερο από εκείνο που τη θεωρεί ως απόλυτα εθνική υπόθεση 17%. Η μεγάλη πλειοψηφία θεωρεί την εκπαίδευση ως υπόθεση εθνική και ευρωπαϊκή ταυτόχρονα, ενώ υπάρχει και ένα σημαντικό ποσοστό που αναδεικνύει την παγκόσμια ή την τοπική και περιφερειακή διάσταση.

     Παρά το γεγονός του ισχυρού ευρωπαϊκού χρώματος στην προηγούμενη ερώτηση, οι εκπρόσωποι από τα διάφορα κράτη – μέλη δε μένουν ευχαριστημένοι από τη σημερινή ευρωπαϊκή εξέλιξη. Για τον κεντρικό σχεδιασμό των προγραμμάτων σπουδών και της μόρφωσης των εκπαιδευτικών κυριαρχεί η εθνική αντίληψη. Το ίδιο ισχύει και για την ευθύνη συγγραφής της τοπικής και της εθνικής ιστορίας.

     Τα πράγματα διαφοροποιούνται, όμως, όσον αφορά τη συγγραφή της ευρωπαϊκής ιστορίας και την προώθηση των γλωσσικών ικανοτήτων. Ο μεγάλος στρατηγικός στόχος της εκπαίδευσης της εξοικείωσης με την κοινωνία της γνώσης φαίνεται ότι εξυπηρετείται καλύτερα με μια εθνική και ταυτόχρονα ευρωπαϊκή πολιτική. Το ίδιο συμβαίνει και με την προώθηση της δια βίου μάθησης. Για την παραγωγή και ανάπτυξη των εκπαιδευτικών λογισμικών και πολυμέσων ισχυροποιείται ο εθνικός ρόλος. Για την προώθηση της κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης μέσω της εκπαίδευσης, αναδεικνύεται και η εθνική και ευρωπαϊκή αντίληψη ταυτόχρονα.

     Τέλος, όσον αφορά τη στόχευση του περιεχομένου της εκπαίδευσης, φαίνεται να επιλέγονται ταυτόχρονα οι δύο κρίσιμες όψεις του σχολείου, γενική παιδεία και ειδική γνώση. Το όλο εγχείρημα της Ε.Ε. γίνεται σε μια ιστορική περίοδο που χαρακτηρίζεται και από την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας αλλά και την έντονη ανταγωνιστικότητα. Οι δαπάνες και οι επενδύσεις για την εκπαίδευση, ως εκ τούτου, δεν μπορεί παρά να είναι αυξημένες.

     Το νέο σχολείο δεν μπορεί παρά να έχει πλέον ευρύτερο πεδίο αναφοράς, σύγχρονες διδακτικές μεθόδους και ένα περιεχόμενο σπουδών που χαρακτηρίζεται από κινητικότητα. Πρέπει να αναφέρεται στον ισχυρό ρόλο της γνώσης, στα προβλήματα του λειτουργικού αλλά και του τεχνολογικού αναλφαβητισμού, στην έννοια της δια βίου εκπαίδευσης, στις νέες μορφές εργασίας του μετα – φορντικού μοντέλου παραγωγής. Και το ακόμα πιο σημαντικό, οφείλει να αναφέρεται στην προαγωγή των κλασικών πανανθρώπινων αξιών (ειρήνη, δημοκρατία, κοινωνική δικαιοσύνη και αλληλεγγύη), στην προσαρμογή στο καινούργιο κοινωνικό – πολιτικό περιβάλλον και στην προώθηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και της ευρωπαϊκής ιθαγένειας.

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: 2 άτομα, περιλαμβάνεται ο Νίκος Τσούλιας, κουστούμι

Advertisements
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: