Αρχική > πολιτισμός, γεωγραφία > Η λίμνη που μας έδιωξε…

Η λίμνη που μας έδιωξε…

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, δέντρο, υπαίθριες δραστηριότητες, φύση και νερό

 

Του Νίκου Τσούλια

 

     Μπορεί να μην είναι έτσι ακριβώς όπως τα λέει ο τίτλος του άρθρου μου. Γιατί είναι αλήθεια ότι η τάση για την εγκατάλειψη των χωριών και ο έντονος ρυθμός αστικοποίησης είναι ένα ισχυρό ρεύμα – καθολικό και παγκόσμιο – και συνδέεται με τους γενικότερους μετασχηματισμούς τόσο της ύστερης βιομηχανικής εποχής όσο και της νεοαναδυόμενης εποχής της πληροφορικής και των νέων τεχνολογιών και της έντονης παγκοσμιοποίησης και διεθνοποίησης.

     Παρ’ όλα αυτά – και για να αιτιολογήσω τελικά τον τίτλο μου -, η λίμνη του Πηνειού αφενός μεν επιτάχυνε αυτή την εξέλιξη και αποτέλεσε στην ουσία έναν βίαιο διωγμό αφετέρου δε κατέστρεψε ένα μεγάλο μέρος των περιουσιών αρκετών κατοίκων της περιοχής διαμορφώνοντας έτσι ένα ξερίζωμα από τις εστίες μας και τις θύμησές μας.

     Νιώσαμε σαν πρόσφυγες μέσα στην πατρίδα μας, χωρίς να υπάρχει κάποια αναπόφευκτη αιτία φυσικής ή άλλης καταστροφής αλλά η δημιουργία μόνο ενός τεχνικού έργου, του Φράγματος του Πηνειού, προκειμένου να υπηρετηθούν οι μεγάλες ανάγκες του νομού Ηλείας και ειδικά στο βόρειο τμήμα της. Και προφανώς ήταν έργο αναγκαίο. Αλλά το ξερίζωμα της εστίας είναι ένα διαρκές μαρτύριο.

     Και αναφέρομαι σε εκείνους που έχασαν ολόκληρο το χωριό τους, όπως το Μπαλί και οι Ξενιές, αλλά και σε εκείνους που έχασαν τα πατρικά τους σπίτια, στους οποίους περιλαμβάνομαι και εγώ. Το χάσιμο των άλλων περιουσιών χωραφιών κλπ παραμένει πρόβλημα αλλά θεωρώ ότι δεν έχει την έκταση της απώλειας της εστίας.

     Δυστυχώς δεν έγινε ολοκληρωμένη πολιτική για το έργο. Δεν σχεδιάστηκε τίποτα για μια ευοίωνη μετεξέλιξη και προοπτική της περιοχής που πλήγηκε από το Φράγμα, σαν να μην υπήρχαν κάτοικοι και οι ανάγκες τους. Δεν μελετήθηκαν αντισταθμιστικά μέτρα ούτε και η αξιοποίηση της λίμνης – πέραν της χρήσης του νερού – με βάση τη νέα πραγματικότητα της φυσικής ομορφιάς της αλλά ούτε και η ενίσχυση της παραγωγικής και πολιτιστικής εικόνας της περιοχής. Βέβαια το έργο έγινε σε δύσκολους πολιτικά καιρούς στη δεκαετία του 1960 κυρίως και τα εγκαίνιά του έγιναν επί χούντας αλλά και μετά τη μεταπολίτευση δεν αναδείχτηκε η συνολική αντιμετώπιση της νέας πραγματικότητας της περιοχής.

     Ωστόσο, δεν πρέπει να παραμένουμε στην κριτική και στο παρελθόν. Υπάρχει και τώρα το πρόβλημα και η πρόκληση. Μπορούμε να πάρουμε πρωτοβουλίες για τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος αναβάθμισης της περιοχής της Λίμνης του Πηνειού!

Υ.Γ.

1. Και επειδή υπάρχει η γενική – και πάντως όχι πλήρως αναιτιολόγητη – τάση να αποδίδουμε τις ευθύνες και τις παραλείψεις μόνο στους πολιτικούς, οφείλω να σημειώσω ότι και εμείς οι κάτοικοι δεν είμαστε ποτέ δραστήριοι και απαιτητικοί, αγωνιστικοί και δημιουργικοί. Ακόμα και όσες φορές παρουσιάστηκαν κάποιες δυνατότητες μιας «ουσιαστικής συζήτησης» για την περιοχή της Πηνείας δεν τις «υιοθετήσαμε».

2. Υπάρχει και η συνέχεια αυτού του άρθρου με τίτλο: «Η λίμνη που μας ένωσε»!

3. Οι φωτογραφίες ανήκουν στη «λίμνη Πηνειού». Ευχαριστώ ιδιαίτερα τους δημιουργούς της. Πιστεύω ότι επιτελούν ένα όμορφο και δημιουργικό έργο.

4. Οι λεζάντες είναι δικής μου γραφής, πλην των κειμένων που είναι σε εισαγωγικά. Όπου υπάρχουν λάθη με χαρά να τα διορθώσω με βάση τις παρατηρήσεις σας.

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: σύννεφο, ουρανός, βουνό, υπαίθριες δραστηριότητες, φύση και νερό

Η δέση του Φράγματος και το Πορτοβούνι αντικριστά. Αγνάντιο η λίμνη με το Πορτοβούνι αλλά και με τον Ερύμανθο, σε διαρκή διάλογο – όλο και κάτι έχουν να πουν. Είναι τα βασικά στοιχεία της φυσικής ταυτότητας της περιοχής μας.

Και ο πύργος μέσα στην εγκατάλειψη και στην ερήμωση…

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ωκεανός, υπαίθριες δραστηριότητες, νερό και φύση

Εκτιμώ ότι είναι φωτογραφία της δεκαετίας του 1960 – ίσως μετά την κατασκευή του Φράγματος. Το χωριό που φαίνεται (πρέπει να) είναι το Μπαλί; Και αυτή παρμένη από τη δέση…

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός και υπαίθριες δραστηριότητες

Η Παναγίτσα, εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις Ξενιές. Για τους προσκυνητές της είναι ακόμα πιο ιερή σήμερα, γιατί κουβαλάει το δικό της ξεχωριστό σταυρό αλλά και γιατί παραμένει σύμβολο των αναμνήσεών τους.  Τα φυτά σκαρφάλωσαν πάνω της για να γλιτώσουν το βυθό, να βρουν το φως. Η ζωή προχωρά με καταστροφή και δημιουργία.

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, σύννεφο και υπαίθριες δραστηριότητες

Η Αγία Άννα στο Μπαλί. Έχει πάρει τη θέση του Σίσυφου. Συνεχές το μαρτύριό της. Την τρώει ο περισσότερος χρόνος στα σκοτάδια και στις λάσπες του βυθού και περιμένει την ξηρασία και το τέλος του καλοκαιριού μήπως και βρει το φως της…

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Και πάλι η Αγία Άννα. Που να ξερε στις ημέρες της ομορφιάς και της αγάπης που γνώριζε από τους Μπαλαίους ότι θα μείνει μόνη της και βλέπει σκοτάδια και αραιά και που λίγο φως…

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, σπίτι, βουνό, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Μόνη της παρέα οι λυγαριές. Ζουν μαζί το μαρτύριο του βυθού και του σκοταδιού…

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός και υπαίθριες δραστηριότητες

Πέρναγε ποτέ από τη σκέψη των προσκυνητών ότι από την πόρτα της θα φαινόταν το τέρας που θα την ερήμωνε;

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, σπίτι, βουνό, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Αντιμέτωπη με τη μοίρα της. Αναμετριέται με το ριζικό της. Και περιμένει τους πιστούς της κάθε τόσο… Ξέρει πόσο τη νοσταλγούν και τη λατρεύουν. Ξέρει ότι είναι το μοναδικό σημάδι που μαρτυρά τις εστίες τους και θρέφει έναν περίεργο κόσμο συναισθημάτων και νοσταλγίας: πόνος και οδύνη, γλύκα και μνήμη μαζί…

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, φυτό, ωκεανός, υπαίθριες δραστηριότητες, φύση και νερό

Νάτη, σαν βάρκα φαντάζει από ψηλά. Το νερό ανεβαίνει – η εκκλησιά κατεβαίνει, χάνεται. Με λαχτάρα πάλι θα την περιμένουν οι Μπαλαίοι και όσοι αγαπούν την περιοχή…

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες, νερό και φύση

Μια στο βυθό και στα θολά νερά και μια στην επιφάνεια και στο φως τα φυτά της λίμνης. Σε μια φάση το νερό τα πνίγει και σε άλλη τα ζωογονεί… Ζωή και θάνατος μαζί!

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ωκεανός, ουρανός, πλεούμενο, σύννεφο, υπαίθριες δραστηριότητες, φύση και νερό

Βάρκα χωρίς γιαλό. Μόνη της και αρχόντισσα σαν περιδιαβαίνει τα νερά της λίμνης, και σαν αποτραβιούνται τα νερά και ο νοικοκύρης της την αποσύρει μοιάζει σα ναυάγιο. Εικόνα ερήμωσης, εικόνα που παραπέμπει στη νοσταλγία του παρελθόντος και ας είναι εικόνα του παρόντος…

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, ωκεανός, υπαίθριες δραστηριότητες, φύση και νερό

Στο μεταίχμιο των πραγμάτων, στα όρια του παλιού και του νέου τοπίου. Που να ξερε κι αυτή τι έχει συμβεί…

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, σύννεφο και υπαίθριες δραστηριότητες

Ο Άγιος Βλάσης στη Δάφνη. Πανέμορφη εκκλησιά και αρχόντισσα.

 

Δείτε την ομορφιά του από διάφορες όψεις…Είναι αριστούργημα για ταπεινούς προσκυνητές. 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: δέντρο, ουρανός, φυτό, σπίτι, σύννεφο, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός και υπαίθριες δραστηριότητες

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, σύννεφο και υπαίθριες δραστηριότητες

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: σύννεφο, ουρανός, δέντρο και υπαίθριες δραστηριότητες

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, σύννεφο, δέντρο, φυτό, σπίτι, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Δεν έχει σημασία σε ποιο χωριό είναι. Όλα τα χαλάσματα είναι τα ίδια. Την ίδια περιπέτεια πέρασαν. Άραγε πόσοι άνθρωποι μεγάλωσαν και έζησαν εδώ… Για τον ιδιοκτήτη ακόμα και μια πλίθα είναι κομμάτι της ζωής του.

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: σύννεφο, ουρανός, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Ο χρόνος αφήνει όλο και πιο πολλά σημάδια. Τα χορτάρια και τα φυτά αγκαλιάζουν τα σπιτικά. Όχι, δεν φταίνε αυτά. Πού είναι οι φωνές των παιδιών και των μανάδων;

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: βουνό, ουρανός, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Στο μετόχι της Μονής Ιβήρων πάνω από τον Άγιο Ηλία. Βασιλεύει και αγναντεύει…

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες και εσωτερικός χώρος

Η Σωτηρούλα πάνω από τον Άγιο Ηλία. Κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου οι κάτοικοι συνέρρεαν με τα πόδια, με τα άλογα και τα γαϊδούρια εδώ. Βαριά γιορτή, έλεγαν οι παλιοί.

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: φυτό, γέφυρα, δέντρο, υπαίθριες δραστηριότητες, φύση και νερό

Το ίδιο

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες

Μυκηναϊκό νεκροταφείο της Δάφνης. Η αρχαιότητα είναι εδώ με τις δικές της μαρτυρίες. 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες

Το ίδιο…

 

 

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

 

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

 

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

Τι αισθητική και τι ιστορία κουβαλάει; Να απολογηθώ: Πόσο λίγο ξέρω την ιδιαίτερη πατρίδα μου. Πάντα κυνηγούσαμε τις φιλοδοξίες στην Αθήνα… Και δεν ήταν λάθος επιλογή. Αλλά η νοσταλγία είναι εδώ και θέλει τις εστίες της.

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες

Λαξευτός τάφους του μυκηναϊκού νεκροταφείου στις Πόρτες.

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Η σπηλιά της Παναγίας στο Σανταμέρι

 

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

 

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: εσωτερικός χώρος

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου στο Πορτοβούνι

 

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: βουνό, ουρανός, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Ενδιάμεσα στις Πόρτες και στη Χαραυγή.

 

Ο Πηνειός ποταμός στο σημείο που χύνεται στην τεχνητή λίμνη του σύγχρονου φράγματος, στα ΒΔ του βουνού Σανταμέρι, στα σύνορα Ηλείας-Αχαίας (21/5/2005). Με λίγη φαντασία, μπορεί να διακρίνει κανείς  στο βάθος-βάθος το Ιόνιο πέλαγος και το κάστρο Χλεμούτσι

Το βουνό Σανταμέρι ή «Πορτιανό»  , στα ΒΑ σύνορα Ηλείας-Αχαίας (αρχ. Σκόλλις ή «Ωλενία πέτρη»), από τα ΒΔ. Στο κέντρο διακρίνεται το χωριό Πόρτες και δεξιά, λίγο κάτω από τη χαμηλότερη κορυφογραμμή, η «Νεραϊδότρουπα» (άνοιξη 2006)

Οι δύο παραπάνω φωτογραφίες και οι λεζάντες τους είναι από το μπλογκ:

http://psychogiou.blogspot.com/2012/09/blog-post.html

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: βουνό, ουρανός, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, δέντρο, φυτό, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Στο λόφο της Αρμάτοβα, στο λόφο της εκεχειρίας. Εδώ απόθεταν τα όπλα τους οι αθλητές των Ολυμπιάδων. Τόπος – σύμβολο της Ειρήνης, της καταγωγής της Ειρήνης. Παραμένει παραμελημένη η περιοχή…

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, υπαίθριες δραστηριότητες, φύση και νερό

Πηγάδι στις Ξενιές. Πόσες και πόσες γυναίκες και κορίτσια δεν έρχονταν εδώ για το νερό με το σούγλο και το βαρέλι… Και φυσικά κουβεντούλα για τα νέα του χωριού …

 

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες, νερό και φύση

Λοιπόν το γεφύρι αυτό είναι …δικό μου. Είναι δίπλα από το σπίτι μου – χαμοκέλα, που είναι τώρα και αυτή μέσα στο νερό και το καλοκαίρι βγαίνει στην επιφάνεια ως σκέτο χώμα. Είναι στον παλιό κεντρικό δρόμο της Πηνείας: Αμαλιάδας – Σιμόπουλου.

Πιο συγκεκριμένα, μεταξύ της στάσης του χωριού μου της Αυγής (Κάτω Λουκάβιτσας), στου Δήμου Φωτόπουλου και του αλευρόμυλου και ελαιοτριβείου και χαλικιάτικου του νονού μου του Βενιζέλου – Χριστόπουλου. Εκεί στη γειτονιά του γεφυριού και του λαγκαδιού ήταν ακόμα τα σπίτια του Χρήστου Καψή,του Φώτη Φωτόπουλου, του Δημήτρη Δημητρόπουλου, του φωτογράφου του χωριού μας, του Δημήτρη Τσούλια και το δικό μας, του Ντίνου Τσούλια. Από αυτά τα σπίτια έχουν απομείνει λίγες πέτρες από το ελαιοτριβείο. Δίπλα από αυτό το γεφύρι, το τούρκικο, όπως το λέγαμε, υπήρχε το κανονικό γεφύρι που περνούσαν τα αυτοκίνητα. Στη λίμνη του γεφυριού γινόταν χαμός για τα καβούρια κλπ κλπ

 

 

  1. Αντωνης
    06/09/2021 στο 12:45 ΜΜ

    Θα μπορουσατε να ξανα ανεβασετε τις φωτογραφιες?

    • N.T.
      08/09/2021 στο 6:39 ΜΜ

      Φίλε Αντώνη, Οι φωτογραφίες ανήκουν στη «λίμνη Πηνειού», όπως αναφέρω στο κείμενο. Επομένως θα τις βρείτε εκεί. Δυστυχώς έχουν σβήσει από τη δική μου ανάρτηση…

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: