Αρχική > φιλοσοφία, επιστήμη > Είμαστε αναγκασμένοι να ερευνούμε και να επινοούμε

Είμαστε αναγκασμένοι να ερευνούμε και να επινοούμε

Ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του τυφλώνουν τον Πολύφημο

 

Του Νίκου Τσούλια

 

     Όλη η ιστορία του ανθρώπου ακόμα και η μακρά και πορεία και δοκιμασία της ανθρωποποίησής του είναι μια συνεχής διαδρομή στην έρευνα και στην επινοητικότητα, μια επίπονη αλλά και όμορφη προσπάθεια για να δίνει λύσεις στα προβλήματά του και να ανοίγει όλο και πιο νέες προοπτικές στη ζωή του.

     Από την εποχή που οι μακρινοί μας πρόγονοι βίωναν τη σκληρότητα του φυσικού περιβάλλοντος και προσπαθούσαν με την επινόηση εργαλείων και με την ανάπτυξη της σκέψης τους και της νόησής τους να ανταπεξέλθουν στις πολλαπλές δυσκολίες μέχρι τα σημερινά επιστημονικά προγράμματα της Διαστημικής για την αποίκιση άλλων γωνιών του Σύμπαντος, το ίδιο έργο παίζεται: η αναζήτηση και η εύρεση καλύτερων όρων επέκτασης του ανθρώπου και του πολιτισμού του. Είμαστε αναγκασμένοι να επινοούμε για να επιβιώνουμε!

     Ο Οδυσσέας δεν είναι μόνο σύμβολο του “σκοπού”, της Ιθάκης και της επιστροφής στην εστία αλλά και εμβληματική μορφή της επινόησης τεχνικών και μεθόδων για να ξεπεράσει τις δυσκολίες και τα εμπόδια θεών και δαιμόνων, για να ανοίξει νέους δρόμους στη θάλασσα, να γεμίσει στη συνέχεια η Μεσόγειος αποικίες και εμπορικούς δρόμους και να γίνει αυτή η κλειστή θάλασσα η επόμενη μετά την Μεσοποταμία και την Αίγυπτο η κοιτίδα του πολιτισμού στη Δύση.

     Σήμερα το ορόσημο των κοινωνιών της γνώσης και της μάθησης είναι η έρευνα και η αναζήτηση, η συνεχής παραγωγή νέας γνώσης και η καινοτομία. Στα πιο απαιτητικά πανεπιστήμια του κόσμου οι φοιτητές ασκούνται και αξιολογούνται πρωτίστως στην επινόηση νέων τεχνικών και νέων εργαλείων ιδιαίτερα στις τεχνολογίες αιχμής (ρομποτική, βιοπληροφορική, βιοτεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη) και όχι στην παραδοσιακή συσσώρευση γνώσης.

     Ο ανταγωνισμός των ισχυρών κρατών στην αγορά και στην οικονομία αλλά και η πρώτιστη ευθύνη κάθε χώρας βρίσκεται στο πεδίο του νεωτερισμού και της παραγωγής νέων προϊόντων. Η συμμετοχή και η θέση κάθε έθνους στο σύγχρονο διεθνή καταμερισμό εργασίας θα συναρτάται όλο και πιο πολύ από τη σχέση του με την καινοτομία και το νεωτερισμό.

     Όμως εδώ επιχειρείται από τις δυνάμεις της αγοράς και του χρηματιστηριακού κυρίως κεφαλαίου μια καθόλου αθώα λαθροχειρία. Εστιάζεται η έρευνα κυρίως στα υλικά αγαθά και όχι πρωτίστως στην πνευματική ανάπτυξη και στην κοινωνική πρόοδο. Αποικίζεται το πεδίο της έρευνας μονομερώς από την εμπορευματοποιημένη οικονομία. Ως απόρροια μάλιστα αυτής της αγοραίας επέλασης του κερδοσκοπικού και παρασιτικού κεφαλαίου είναι η δημιουργία και άχρηστων προϊόντων ή προϊόντων που επιβάλλονται σε κατασκευασμένες ανάγκες του ανθρώπου!

     Εδώ είναι η άλλη όψη του αγώνα των κοινωνικών δυνάμεων και της διανόησης πέραν από εκείνη την καθεαυτή έρευνα, η προβολή της πρώτης των πρώτων επιλογών για την πραγματική πρόοδο της ιστορίας με τη συνεχή έρευνα της κλασικής παιδείας και των ανθρωπιστικών επιστημών. Επένδυση δεν γίνεται κυρίως με το χρήμα αλλά με την πνευματική καλλιέργεια. Σκοπός είναι ο ίδιος ο άνθρωπος και η κοινωνία του και όχι η αγορά και το εμπορικό κέρδος.

     Ο Ιάσων μπορεί να άνοιξε το δρόμο με την Αργοναυτική εκστρατεία του προς το Χρυσόμαλλο Δέρας αλλά είναι η Μήδεια που έδωσε το μεγάλο μήνυμα στην ιστορία του ανθρώπου, γιατί «το υψηλότερο, φυσικότερο και ανθρωπινότερο δίκαιο είναι με το μέρος της» (Br. Snell, Η ανακάλυψη του πνεύματος).

 

3. Ο Οδυσσέας στις Σειρήνες. Από αρχαίο ελληνικό αγγείο.

Ο Οδυσσέας στις Σειρήνες. Από αρχαίο ελληνικό αγγείο.

 

Οδυσσέας & “κόκκινο χάπι” κόντρα στο κομμάτιασμα της ζωής μας από Facebook & Twitter

 

«Ο γάμος της Μήδειας και του Ιάσονα». Αγνώστου Ιταλού ζωγράφου (15ος αιώνας)

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: