Αρχική > φιλοσοφία > Οι φαντασιώσεις στη ζωή μας

Οι φαντασιώσεις στη ζωή μας

linda christensen

linda christensen

Του Νίκου Τσούλια

      Σ’ εκείνους τους καιρούς της Ελλάδας της κυριαρχίας του αγροτικού πληθυσμού στη δεκαετία του 1960 στα γεμάτα κόσμο χωριά υπήρχε μια μαγική εικόνα, τα μικρά καθρεφτάκια που είχαν στη μια τους όψη μια όμορφη κοπέλα και όλα σχεδόν τα αγόρια διάλεγαν την κοπέλα των ονείρων τους και προέβαλαν τον εαυτό τους στο μέλλον της προόδου τους μαζί με τα χαρακτηριστικά της γυναίκας που θα ερωτεύονταν και θα λάτρευαν. Οι φαντασιώσεις ήταν και ομαδικές αλλά και απόλυτα προσωπικές, αφού κάθε παιδί φιλοτεχνούσε στη συνέχεια και τα άλλα γνωρίσματα που δεν είχαν κατοπτρική απεικόνιση…

      Οι φαντασιώσεις ξεκινάνε από τα πρώτα στάδια ανάπτυξης της σκέψης μας και μας συνοδεύουν συστηματικά και αδιαλείπτως, ευρηματικά και πληθωρικά σ’ όλη την πορεία της ζωής μας. Το υποσυνείδητο – που ίσως να αποτελεί και απομεινάρι της μακρόχρονης εξελικτικής πορείας του ανθρώπινου είδους – έχει σημαντικό πεδίο αναφοράς στον κόσμο του συναισθήματός μας, την πηγή των φαντασιώσεών μας. Στο διάβα του χρόνου και στην εκτύλιξη της προσωπικής και ιστορικής διαδρομής μας άλλες είναι σταθερά επίμονες και άλλες μετασχηματίζονται, χωρίς να ξέρουμε κάθε φορά αν αυτός ο μετασχηματισμός είναι απόλυτα δικό μας δημιούργημα ή από κάπου απροσδιόριστα μας έρχεται.

      Το παιδί πρώτα δημιουργεί τον κόσμο της φαντασίας του και μετά αρχίζει σταδιακά να κατακτά τα κοινά στην κοινότητα των ανθρώπων «εργαλεία ερμηνείας» της πραγματικότητας, χωρίς όμως ποτέ ακόμα και σε μεγάλες ηλικίες να μπορεί να προσδιορίσει τα όρια φαντασίας και πραγματικότητας, αφού η προσδιοριζόμενη ως «υποκειμενική πραγματικότητα» έχει ριζώματα και στον κόσμο της φαντασίας. Και είναι ο γαλαξίας των φαντασιώσεων ταυτόχρονα σκιερός και φωτεινός, και εδώ πλάθονται τα μεγάλα σχέδια του μέλλοντός μας.

      Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο τους είναι ότι γεννιούνται πριν ακόμα ο άνθρωπος κατακτήσει τις πρώτες αναβαθμίδες του ορθολογισμού και τα βασικά στοιχεία της συνείδησης. Γεννιούνται από τον έντονα εκρηκτικό πρωτογενή κόσμο του παιδιού, όπου η φαντασία του αποτελεί τη «Μεγάλη Έκρηξη», και πολύ πριν ακόμα αναδυθεί η ομορφιά της λογικής του. Παραμένουν κραταιές και άλλοτε συμμορφώνονται από τον ορθολογισμό μας, άλλοτε αναπτύσσονται παράλληλα με αυτόν και άλλοτε δημιουργούν κορυφώσεις πρωτόγνωρες κάθε φορά.

      Ποτέ δεν θα τις βρούμε να καταλαγιάζουν. Σε κάθε περίπτωση βάζουν τη δική τους σφραγίδα. Στις μεγάλες δυσκολίες «καλούνται» να αμβλύνουν τις επιπτώσεις και να φωτίσουν με τη δική τους ξεχωριστή λάμψη τις «σκιές», στις μεγάλες χαρές φουντώνουν για να πάρουν αυτές τα επινίκια αλλά και για να διαμορφώσουν νέα ξέφωτα στις ονειροπολήσεις, ενώ στις «μεσαίες συνθήκες» είναι πάντα αυτές που ανοίγουν δρόμους στις επιθυμίες μας και στους πόθους μας βγάζοντάς μας από το πιθανό καταλάγιασμα της σκέψης μας – περιοχή που δεν είναι «μακράν της ισορροπίας» άρα και της μη δημιουργικότητας.

      Δεν έχουν σαφή όρια και αυτό είναι ίσως ένα από τα πιο μεγάλα πλεονεκτήματά τους. Ανακατεύονται με τα όνειρά μας, μικρά και μεγάλα, με τα σχέδιά μας και με τις φιλοδοξίες μας και αποτελούν συχνά την κινητήρια δύναμη για τα τις πιο παράτολμες πρωτοβουλίες μας και για τις πιο ονειρικές κατακτήσεις μας. Μπορούν να γίνουν όμως και νευρώσεις και αντί να μας απελευθερώνουν νέες άγνωστές μας δημιουργικές δυνάμεις, να μας υποδουλώνουν κρατώντας μας δέσμιους σε σχήματα γκρίζα και ψυχοφθόρα. Συμπέρασμα, και οι φαντασιώσεις θέλουν την απόλυτα δική μας καθοδήγηση – ανοίγουν δρόμους προόδου, όταν εμείς είμαστε τα υποκείμενα του εαυτού μας.

      Οι φαντασιώσεις δεν μας εγκαταλείπουν ποτέ. Ακόμα και στο γέρμα της ζωής είναι πληθωρικές με άλλους προσανατολισμούς, όπου πρωτίστως η υπαρξιακή αγωνία και η μεταφυσική ανησυχία, το μεγάλο ερώτημα «πού πάμε τελικά όλοι οι άνθρωποι» αλλά και η αφηγηματική τέχνη προκαλούν νέες πρωτόγνωρες εκρήξεις της σκέψης και του συναισθήματος που δεν έχουν καμιά σχέση με τις ομόλογές τους των προηγούμενων χρόνων. Εδώ επανέρχεται και πάλι – μετά την πρώιμη παιδική ηλικία – η δύναμη του υποσυνείδητου να ξαναθέσει τα δικά του ανέγγιχτα υπαρξιακά ερωτήματά μας…

      Η μεγαλύτερη γοητεία των φαντασιώσεων έγκειται – κατά τη γνώμη μου – στο ότι αποτελούν μια σταθερή πηγή ψυχικής και συναισθηματικής όασης, μια δημιουργική δύναμη και για την υπέρβαση των μεγάλων δυσκολιών της ζωής αλλά και για την κατάκτηση των πιο μεγάλων κορυφών των ονείρων μας και των φιλοδοξιών μας. Είναι και αποκούμπι μας και εκρηκτικός τόπος για την προαγωγή της ομορφιάς της ζωής, για την ψυχική μας γαλήνη, για την αυτοολοκλήρωση του εαυτού μας.

blue-voids:
“ Emil Nolde - Atardecer de Otoño, 1926
”

Emil Nolde – Atardecer de Otoño, 1926

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: