Αρχική > πολιτική, κοινωνία > Φωτογραφίες σύμβολα της παγκόσμιας ιστορίας

Φωτογραφίες σύμβολα της παγκόσμιας ιστορίας

Η ιστορία πίσω από 10 διάσημες φωτογραφίες

Του Νίκου Τσούλια

Είναι εμβληματικές φωτογραφίες που συνδέθηκαν με ιστορικές στιγμές είτε της απλής ζωής του ανθρώπου είτε των πολιτικών και των κοινωνικών εκφράσεών του. Σε κάθε περίπτωση κατέκτησαν μια μόνιμη θέση στην καταγραφή της συλλογικής συνείδησής μας…

Κάποιες αποτυπώνουν την τυχαία συνάντηση του φωτογράφου με την απεικονιζόμενη στιγμή και άλλες προκύπτουν αυτονόητα από τη μεγάλη σημασία κάποιου γεγονότος. Δεν είναι μόνο αυτές οι φωτογραφίες που δικαιούνται το χαρακτηρισμό του συμβόλου και της ιστορικότητας. Θα παρουσιαστούν εν καιρώ και άλλες.

Alfred Eisenstaedt – Το φιλί του ναύτη, 1945

Η ιστορία πίσω από 10 διάσημες φωτογραφίες

Συνδέεται με το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Είναι ώρα επιστροφής των στρατιωτών στις οικογένειές τους, 14 Αυγούστου 1945. Η χαρά για την έξοδο στο φως από τα σκοτάδια της βαρβαρότητας γράφει την ιστορία. Ειρήνη, μαγική λέξη.

Ο ναύτης Glenn McDuffie ορμάει και αγκαλιάζει την άγνωστή του νοσοκόμα Edith Shain στην Times Square. Ο Alfred Eisenstaedt ήταν τυχαία εκεί και αποθανάτισε τη στιγμή, «το φιλί του ναύτη».

Δεν ήταν ερωτικό φιλί, αλλά δεν φαίνεται ότι το μεγαλείο της χαράς άγγιξε του έρωτα την ιερότητα;

«Ήμουν ευτυχισμένος! Άρχισα να τρέχω στους δρόμους και τότε είδα τη νοσοκόμα. Με είδε και αυτή να είμαι χαμογελαστός… Απλά την πλησίασα και τη φίλησα.

Δεν ανταλλάξαμε ούτε λέξη. Στη συνέχεια μπήκα στον σταθμό του τρένου και κατευθύνθηκα στο Μπρούκλιν«.

«Είδα έναν άνδρα να τρέχει προς το μέρος μας. Φοβήθηκα πως μπορεί να είναι κάποιος θυμωμένος σύζυγος ή φίλος που ερχόταν για να με χτυπήσει. Κοίταξα και είδα πως μας έβγαζε φωτογραφία και έτσι παρέτεινα το φιλί για να έχει τη λήψη«.

Eddie Adams – Η εκτέλεση της Saigon, 1968

Η ιστορία πίσω από 10 διάσημες φωτογραφίες

Ο αρχηγός Αστυνομίας του νοτίου Βιετνάμ Nguyen Ngoc Loan επιχείρησε να δικαιολογήσει τη στυγνή δολοφονία του, τη βαρβαρότητα και τη φρίκη της πράξης του, όταν σκότωσε τον Βιετκόνγκ Nguyen Van Lem με σφαίρα στο κεφάλι. «Αυτοί οι τύποι σκοτώνουν πολλούς από τους ανθρώπους μας και νομίζω πως ο Βούδας θα με συγχωρήσει.

Ήταν ο φωτογράφος Eddie Adams που “κράτησε” την αθλιότητα της πράξης και στιγμάτισε έστω συμβολικά τον φονικό πόλεμο του Βιετνάμ. Είναι η στιγμή που η σφαίρα βγαίνει από το κεφάλι του άτυχου πολίτη.

Adams: “Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε αυτή την φωτογραφία: ο αποδέκτης της σφαίρας και ο Nguyen Ngoc Loan. Ο Loan σκότωσε τον Βιετκόνγκ. Εγώ σκότωσα τον Loan με τη φωτογραφική μου μηχανή. Οι φωτογραφίες είναι τα πιο ισχυρά όπλα στον κόσμο. Οι άνθρωποι τις πιστεύουν. Αλλά οι φωτογραφίες μπορούν να πουν ψέματα – ακόμη και χωρίς χειραγώγηση. Είναι μόνο μισές αλήθειες.

Αυτό που η φωτογραφία δεν είπε ήταν: «Τι θα έκανες αν ήσουν εσύ ο αρχηγός της Αστυνομίας εκείνη την ώρα, σε εκείνο τον τόπο, εκείνη τη ζεστή μέρα, και έπιανες τον «κακό» αμέσως αφού είχε σκοτώσει έναν, δύο, τρεις Αμερικανούς«;

«Οι φωτογραφίες είναι το πιο ισχυρό όπλο στον κόσμο» είπε ο Adams. Η φωτογραφία της εκτέλεσης του 1968 του έδωσε βραβείο Πούλιτζερ αλλά ήταν καταλυτική για τις αντιπολεμικές διαδηλώσεις σ’ όλο τον κόσμο.

Huynh Cong «Nick» Ut – Το κορίτσι της Napalm, 1972

South Vietnamese forces follow after terrified children, including 9-year-old  Kim Phuc, center, as they run down Route 1 near Trang Bang after an aerial napalm attack on suspected Viet Cong hiding places, June 8, 1972.  A South Vietnamese plane accidentally dropped its flaming napalm on South Vietnamese troops and civilians. The terrified girl had ripped off her burning clothes while fleeing. The children from left to right are: Phan Thanh Tam, younger brother of Kim Phuc, who lost an eye, Phan Thanh Phouc, youngest brother of Kim Phuc, Kim Phuc, and Kim's cousins Ho Van Bon, and Ho Thi Ting.  Behind them are soldiers of the Vietnam Army 25th Division. (AP Photo/Nick Ut)

8 Ιουνίου του 1972 και στο χωριό Trang Bang στο νότιο Βιετνάμ πέφτουν βόμβες ναπάλμ. Οι στρατιώτες φώναζαν στους κατοίκους του χωριού πως πρέπει να φύγουν από το σημείο. » Θα μας βομβαρδίσουν και θα πεθάνουμε όλοι«.

Η 9χρονη τότε Phan Thi Kim Phuc, χάνει τα ρούχα της από τη φωτιά και τρέχει γυμνή, Ουρλιάζει από τον πόνο και από τον φόβο.

«Πονούσα φρικτά. Ο πόνος τρυπούσε το δέρμα και τους μύες μου. ‘Θα είμαι μια ζωή άσχημη. Δεν θα είμαι ποτέ ξανά φυσιολογική. Οι άνθρωποι θα με βλέπουν διαφορετικά’, σκέφτηκα και άρχισα να πετάω τα ρούχα από πάνω μου«.

Ήταν εκεί ο φωτογράφος του Associated Press Huynh Cong «Nick» Ut, που τη μετέφερε  στο νοσοκομείο. «Έκλαιγα όταν την είδα να τρέχει. Αν δεν τη βοηθούσα, αν κάτι συνέβαινε και πέθαινε, νομίζω ότι θα αυτοκτονούσα«.

Η Kim έγινε σύμβολο ειρήνης σ’ όλο τον κόσμο. «Ήθελα να ξεφύγω από εκείνη την φωτογραφία. Είχα καεί από τις βόμβες και ήμουν θύμα ενός πολέμου αλλά τώρα γινόμουν ξανά ένα άλλου είδους θύμα. Η καρδιά μου ήταν ακριβώς σαν ένα φλιτζάνι μαύρου καφέ.

Ευχόμουν να είχα πεθάνει σε εκείνη την επιδρομή μαζί με τον ξάδερφό μου και με τους συμπατριώτες στρατιώτες μου. Δεν ήθελα να ζω άλλο. Ήταν πολύ δύσκολο γα μένα να διαχειριστώ το μίσος, τον θυμό και την πίκρα μου«.

Therese Frare – Το νέο πρόσωπο του AIDS, 1990

Η ιστορία πίσω από 10 διάσημες φωτογραφίες

Με την πρώτη του εμφάνισή το AIDS έσπειρε τον πανικό. Είναι δυνατόν ένας ιός να απειλεί το άνθρωπο σε μαζική κλίμακα;

Ο ασθενής είναι ο David Kirby με την οικογένειά του. Η φωτογραφία είναι της Therese Frare για το περιοδικό LIFE (Νοέμβριος του 1990).  Εκατομμύρια άνθρωποι θα δοκιμαστούν σκληρά.

Ο ασθενής ζούσε μακριά από τους γονείς του και σαν κατάλαβε την κόλαση που είχε εισέλθει ζήτησε να πάει στην οικογένειά του. Ο Peta – θετικός στον HIV – ήταν αυτός που τον φρόντιζε.

«Μια ημέρα που είχα επισκεφθεί τον Peta τον ενημέρωσαν πως ο David πεθαίνει και με πήρε μαζί του. Έμεινα έξω από το δωμάτιο του David και κάποια στιγμή βγήκε η μητέρα του και μου ζήτησε να τους φωτογραφίσω ενώ έλεγαν το τελευταίο αντίο.

Μπήκα και στάθηκα ήσυχα στη γωνία, βλέποντας και απαθανατίζοντας τη στιγμή. Μετά ήξερα πως κάτι απίστευτο είχε συμβεί σε εκείνο το δωμάτιο, ακριβώς μπροστά στα μάτια μου. Όταν ρώτησα τον David αν μπορώ να βγάλω κάποιες φωτογραφίες μου είχε πει πως δεν έχει πρόβλημα αν δεν είναι για προσωπικό μου όφελος.

Μέχρι και σήμερα δεν παίρνω χρήματα για αυτή τη φωτογραφία. Αλλά ο David ήταν ακτιβιστής και ήθελε να γνωρίσει ο κόσμος το πόσο καταστροφικό είναι το AIDS για τις οικογένειες.

Ειλικρινά πιστεύω πως κατανοούσε περισσότερο το πόσο σημαντικές είναι αυτές οι φωτογραφίες. Ενώ εγώ εκείνη την περίοδο έλεγα «σιγά, ποιος θα δει αυτές τις φωτογραφίες»;

Αρθρογραφώντας εκείνη την εποχή στην “ΕΞΟΡΜΗΣΗ”, την θρυλική εφημερίδα του ΠΑ.ΣΟ.Κ., είχαμε κάνει ένα μεγάλο αφιέρωμα. Είχαμε φωτογραφία του ίδιου ασθενή αλλά τον είχε αγκαλιά η μάνα του.

«Η μετανάστρια μητέρα»

Σχετική εικόνα

Είναι φωτογραφία της Dorothea Lange το 1936 και αφορά την Florence Owens Thompson. Είναι 32 χρόνων και έχει 7 παιδιά. Έχει χάσει τον άντρα της από φυματίωση. Είναι οι εποχές της μεγάλης ύφεσης, της γενικευμένης ανεργίας, της καθολικής φτώχειας.

Ζει σε ένα “αγρόκτημα εργασίας” μεταναστών στο Nipomo της Καλιφόρνια. Η βασική τροφή είναι από πουλιά που σκοτώνουν τα παιδιά της και από λάχανα. ό,τι βγάζει το χώμα και η γη.

Η απόγνωση, το μακρινό βλέμμα της εκφράζουν την αγωνία της και την ευθύνη της για το μέλλον των παιδιών της. Η αγάπη της για τα παιδιά της και η θέλησή της για τη ζωή θα δυναμώσουν τον καθημερινό αγώνα της και θα καταφέρει να μεγαλώσει τα παιδιά της. “Φτώχεια καταραμένη”, έλεγαν οι παλιοί στα χωριά μας. Η φτώχεια έχει την ίδια εικόνα  παντού. Αλλά και οι φτωχοί άνθρωποι, οι άνθρωποι του αγώνα για τη ζωή και για τη δικαιοσύνη έχουν το ίδιο πρόσωπο, όπου γης και όπου χρόνου. Είναι τα πιο ιερά πρόσωπα!

Σχετική εικόνα

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: