Αρχική > νέες τεχνολογίες > Η επικοινωνία στους καιρούς του Facebook

Η επικοινωνία στους καιρούς του Facebook

Αποτέλεσμα εικόνας για Facebook

Του Νίκου Τσούλια

      H εμφάνιση και η εντυπωσιακή ανάπτυξη του Facebook σε παγκόσμια κλίμακα άλλαξε σε σημαντικό βαθμό την επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων, και αυτή με τη σειρά της επηρέασε τις διαπροσωπικές και τις κοινωνικές σχέσεις αλλά ως έναν βαθμό τον τρόπο συμπεριφοράς μας και την κουλτούρα μας γενικότερα. Προφανώς η δημιουργία του Facebook, όπως και κάθε άλλο τεχνολογικό ή τεχνικό εργαλείο, έχει και θετικές πλευρές αλλά και όψεις που αλλοιώνουν μια όσο το δυνατόν αυθεντική λειτουργία της ζωής μας.

     Ας δούμε ενδεικτικά κάποιες θετικές επιδράσεις. Δόθηκε η τεχνική δυνατότητα να επικοινωνούν με πολύ εύκολο και οικονομικό τρόπο οι άνθρωποι μεταξύ τους και μάλιστα αίροντας τις γεωγραφικές αποστάσεις ακόμα και όταν βρίσκονται στην «άλλη άκρη του κόσμου». Και όχι μόνο αυτό αλλά να επικοινωνούν και έμμεσα χωρίς τις δεσμεύσεις της τοπικής ώρας. Αναπτύσσεται η δυνατότητα να κάνουν νέες γνωριμίες που δεν θα μπορούσαν με άλλο τρόπο και μέσα από αυτές να προκύπτουν φιλίες ή ερωτικές σχέσεις κλπ.

     Ο εύκολος τρόπος επικοινωνίας του Facebook όμως διαμορφώνει και ένα νέο σκηνικό. Ο λόγος και ο διάλογος είναι επιφανειακοί. Κυριαρχεί η συντόμευση των λέξεων, η ανορθογραφία και τα εύπεπτα σχόλια, είτε εγκωμιαστικά και σκόπιμα κολακευτικά είτε απαξιωτικά και προσβλητικά. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ανωνυμία ή το ψεύτικο όνομα και επάγγελμα· οι δε φωτογραφίες ωραιοποιούν καταστάσεις, αφού κατά κανόνα αφαιρούν χρόνια και ασχήμια από πρόσωπα.

     Η ίδια η πλατφόρμα του Facebook διαμορφώνει ένα σκηνικό έτοιμων απαντήσεων. Σε παρακινεί να εκφράσεις την άποψή σου ή το συναίσθημά σου με ένα «αρέσει» ή «δεν αρέσει» και σου προσφέρει ένα πλούσιο περιεχόμενο σκίτσων, φωτογραφιών και μικροβίντεο για να έχεις γρήγορη απάντηση και κυρίως για να μην κάνεις τον κόπο να κάνεις έναν ολοκληρωμένο συλλογισμό εννοιών δικής σου πρωτογενούς προέλευσης. Σου στομώνει δηλαδή με άμεσο τρόπο τον απαραίτητο στοχασμό και προβληματισμό λέγοντάς σου «σου έχω έτοιμα για οποιαδήποτε αντίδραση – εσύ απλώς διάλεξε», με νομιμοποιητικό πρόσχημα τη συντόμευση στην αντίδρασή σου και την εξοικονόμηση χρόνου! Όλα τώρα πρέπει να γίνονται σε χρόνους Facebook…

     Η απουσία της φυσικής παρουσίας των σωμάτων των ανθρώπων, η έλλειψη του βλέμματος και η απομείωση της ευθύνης στα λεγόμενα δημιουργούν ένα ελευθεριάζον σκηνικό. Στην «ερωτική» μάλιστα εκδοχή ευδοκιμεί η ευκολία στα μεγάλα λόγια, εκλείπει εντελώς η ουσιαστική γνωριμία και η συναισθηματική προσέγγιση και ο πυρήνας της επικοινωνίας εστιάζει στην περιοχή του σεξ. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός της μεγάλης ανάπτυξης της πορνογραφίας, ακόμα και της παιδικής. Βέβαια, είναι αυτονόητο ότι και στο Facebook καθρεφτίζεται όλη η κοινωνία και φυσικά ό,τι ονομάζουμε υπόκοσμο. Και έτσι γίνεται μια μεγάλη ανατροπή στη γεωγραφία της διαπαιδαγώγησης των παιδιών. Οι κακές παρέες δεν είναι κάπου έξω από το σπίτι αλλά μπορεί να είναι μέσα στο δωμάτιο των παιδιών ακόμα και την ώρα που οι γονείς κοιμούνται ήσυχοι ότι το παιδί τους δεν γυρίζει και δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος…

     Εδώ λοιπόν – που εμφανίζεται να λειτουργεί ως πλεονέκτημα η επικοινωνία μέσω του Facebook με τις έτοιμες και τυποποιημένες απαντήσεις και επομένως δεν κουράζεσαι πνευματικά – γίνεται και η λαθροχειρία εις βάρος του ουσιαστικού διαλόγου και της καλλιέργειας της σκέψης. Δεν είναι άλλωστε καθόλου τυχαίο ότι ήδη με βάση το προδιαμορφωμένο και τυποποιημένο σκηνικό του Facebook έχουν εντυπωσιακό προβάδισμα τα εύπεπτα κείμενα, τα εξυπναδίστικα σχόλια, οι εύκολες κολακείες. Αν δημοσιεύσεις ένα κείμενο στοχασμού ή μια επίπονη ανάλυση, προσπερνιέται ως ύλη εκτός θέματος. Υπάρχει και κάτι άλλο για αυτά τα κείμενα αλλά και για τα σχετικά μεγάλα άρθρα. Χτυπάει κάποιος το ένα «λάικ» μετά το άλλο, χωρίς να διαβάζονται… Αν όμως δημοσιεύσεις μια φωτογραφία σου με κάποιο ασήμαντο γεγονός ή με κάποιο ταξίδι σου, ή με κάποιο δημόσιο πρόσωπο, τότε τα “λάικ” χτυπάνε κόκκινο…

     Τελικά, πρόκειται για την κυριαρχία του επουσιώδους και του ανούσιου επί της ουσίας των πραγμάτων. Είναι άλλη μια έφοδος της κοινωνίας του θεάματος και της εμπορευματικής αξίας του καταναλωτισμού στις πραγματικές ανάγκες της ζωής και στις βασικές προτεραιότητες του ανθρώπου. Προσφέρεται στον πολίτη ένα τεχνολογικό παραμύθι με φανταχτερό εξώφυλλο και πολλές εικονογραφήσεις και η αίσθηση ότι είναι μέτοχος των εξελισσόμενων τεχνολογικών δυνατοτήτων και των νέων εποχών.

     Το όλο σκηνικό επιδρά και σε άλλες κοινωνικές λειτουργίες υπονομεύοντας, για παράδειγμα, το διάβασμα, τη δράση στους κοινωνικούς αγώνες και στην πολιτική ζωή, τη συμμετοχή στην τέχνη και στον πολιτισμό. Αντί ο άνθρωπος να είναι πολίτης δρώντας στο φυσικό και στο κοινωνικό περιβάλλον ενεργά, είναι περίκλειστος σε μια ατομικοκεντρική αίσθηση της ζωής. Ζει ένα μέρος της ζωής του σε τεχνολογικό «κουκούλι»…

     Προκύπτει αυτονόητα ένα ερώτημα. Δεν πρέπει να αφομοιώνει ο άνθρωπος τις νέες δυνατότητες της τεχνολογίας; Σαφώς και ναι, αλλά με κριτική διάθεση και με μια αντίληψη, που δεν θα αλλάζει τις πραγματικές προτεραιότητες της ζωής μας… Θα επανέλθουμε!

Αποτέλεσμα εικόνας για Facebook

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: