Αρχική > φιλοσοφία > Η αμφισημία του ανεκπλήρωτου

Η αμφισημία του ανεκπλήρωτου

Goya – Head of The Fait – 1779 (Detail)

 

Του Νίκου Τσούλια

 

Οι άνθρωποι σαν τις ώρες πάντα αλλάζουν.
Κι αν έχουν αποχτήσει, ό,τι ποθούνε,
ζητούν πιο ποθητό. Σαχλή πια λένε
την πιο τρανή ευτυχία. Παραιτούνε
τον ήλιο κι’ από τον πάγο ζέστη θένε.

Γκαίτε, Φάουστ

 

 

      Είναι βέβαιο και αναπόφευκτο. Από τη στιγμή που πάντα υπάρχει μεγάλη και διαχρονική απόσταση μεταξύ των επιθυμιών και της πραγματικότητας, το ανεκπλήρωτο θα ζει και θα βασιλεύει όσο υπάρχει πνοή ανθρώπου πάνω στη Γη. Και όχι μόνο αυτό αλλά το απέραντο βασίλειο του ανεκπλήρωτου θα κυριαρχεί επί του περιεχομένου της ζωής μας και επί του ίδιου του χαρακτήρα μας και της όλης προσωπικότητάς μας.

      Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Μπορεί να απαλλαγεί ο άνθρωπος από την έννοια του ανεκπλήρωτου; Σαφώς και όχι, αλλά – και το πιο σημαντικό – είναι ότι ο άνθρωπος το έχει απόλυτη ανάγκη. Η χώρα του ανεκπλήρωτου είναι εκείνη που θρέφει και θεριεύει τα όνειρα και τη φαντασία μας και είναι εν πολλοίς το «κινούν αίτιον» για να βελτιώνουμε τη ζωή μας και τον εαυτό μας.

      Η άλλη όψη του ανεκπλήρωτου είναι γκρίζα και μελαγχολική. Είναι αυτό το ίδιο που δεν μας αφήνει να χαρούμε τίποτα αφού πάντα υπόσχεται κάτι περισσότερο και καλύτερο. Είναι αυτό που γεννάει όλο και πιο νέες επιθυμίες και τρέχουμε πίσω απ’ αυτές κυνηγώντας τη σκιά μας χωρίς τελειωμό και χωρίς ανάσα, χωρίς να γευόμαστε την όποια κατάκτησή μας και επιτυχία μας, αφού πίσω από κάθε κορυφή του λόφου υπάρχει πάντα και μια άλλη κορυφή προς ανάβαση. Ποτέ δεν αγναντεύουμε προς τα πίσω από την όποια κορυφή. Ποτέ δεν απολαμβάνουμε το τοπίο ολόγυρα του λόφου. Κάθε λόφος οδηγεί σε άλλους ατέλειωτους λόφους μέχρι να αποτελειώσει η ζωή μας, και όταν αντιληφτούμε τα «έργα και τις ημέρες» μας, δεν μπορούμε πλέον να αλλάξουμε τίποτα.

      Αλλά πώς μπορεί να υπάρχουν δύο πλήρως αντιτιθέμενες σημασιολογήσεις σε μια λέξη, στην έννοια του ανεκπλήρωτου, δηλαδή σε μια κατάστασή μας ή μάλλον σε μια σχέση μας με την πραγματικότητα; Πώς μπορεί το ανεκπλήρωτο να είναι απόλυτα αναγκαίο και φοβερά χρήσιμο και ταυτόχρονα να γίνεται δυνάστης μας και συντελεστής της κενοδοξίας μας; Προφανώς δεν ευθύνεται η λέξη ούτε και τα περιεχόμενά της. Είναι η δική μας κουλτούρα και η άποψή μας για τη ζωή που προκαλούν την αμφισημία και την όποια σύγχυσή μας ως προς το ανεκπλήρωτο. Εκείνο που λείπει είναι η αίσθηση του μέτρου, η οποία μας καθοδηγεί αφενός μεν να αξιολογούμε ορθολογικά την πραγματικότητα αφετέρου δε να καθορίζουμε εξίσου μια ορθολογική συμπεριφορά μας με την οποία δεν θα συγκρουόμαστε με την πραγματικότητα αλλά θα τείνουμε να την μετασχηματίζουμε στο μέτρο του δυνατού έτσι ώστε να γευόμαστε τις κατακτήσεις μας και να θέτουμε νέες προσδοκίες που δεν θα ανατρέπουν τα κεκτημένα αλλά θα τροφοδοτούνται απ’ αυτά και θα τα τροφοδοτούν μέσα από μια διαλεκτική σχέση αλληλοαποδοχής και ειρήνευσης «παρελθόντος και μέλλοντος» με κριτή το «παρόν».

      Μπορεί το ανεκπλήρωτο να μας καταδυναστεύσει τη ζωή αν αφορά βασικές όψεις της ζωής μας. Ένας μεγάλος έρωτας που δεν βρήκε την εκπλήρωσή του για χίλιους δυο λόγους θα μένει μέσα στην ψυχή του ανθρώπου ως μια γκρίζα σκιά και θα τον συνοδεύει σ’ όλη του τη ζωή. Μια επαγγελματική επιλογή που δεν πραγματοποιήσαμε – και τελικά ασκηθήκαμε σ’ άλλο εργασιακό χώρο – θα αφήνει πάντα στη σκέψη μας και στα όνειρά μας ένα κενό. Μια μεγάλη φιλοδοξία που δεν τολμήσαμε ούτε καν να δοκιμάσουμε για να την πραγματοποιήσουμε θα δημιουργεί μια στυφή γεύση σε ό,τι άλλο μεγαλόσχημο έχουμε κατά νου για να αποτολμήσουμε την όποια υλοποίησή του.

      Το ανεκπλήρωτο θα είναι πάντα μαζί μας, γιατί δεν υπάρχει ούτε καν μια στιγμή που δεν ονειρευόμαστε. Και θα είναι πάντα παρόν είτε γιατί θα απορρέει από τα ίδια τα πράγματα είτε γιατί θα είναι αναγκαίο για να μας παρακινεί στις χώρες των ονείρων και των φαντασιώσεων. Εκείνο που έχουμε ανάγκη είναι να διαμορφώσουμε μια πολιτική απέναντί του, μια σχέση ουσίας μαζί του. Να το αποδεχτούμε μέσα από μια ορθολογική στάση της ζωής μας, έτσι ώστε το ανεκπλήρωτο να μας αναζωογονεί τις πνευματικές δυνάμεις και όχι να μας τις μαραζώνει.

      Να κάνουμε το πανίσχυρο βασίλειο του ανεκπλήρωτου τροφοδότη της ζωής στην αναζήτηση της ομορφιάς του κόσμου και του ανθρώπου. Να το θρέφουμε με χωριστή επιμέλεια ως μια βαθύτατη εσωτερική ψυχική ανάγκη που θα επεκτείνει διαρκώς τα σύνορα των δυνατοτήτων μας επιζητώντας όλο και πιο νέους λόφους κατάκτησης αλλά γευόμενοι κάθε φορά τη χαρά του αγναντέματος κάθε λόφου και νοσταλγώντας αενάως τη γεμάτο κυματισμούς πορεία μας ακριβώς γιατί είναι το ταξίδι της ζωής μας, η ίδια η ζωή μας και το αυθεντικό είδωλο του εαυτού μας!

trulyvincent:
“The Moorish Screen
Henri Matisse - 1921
”

The Moorish Screen, Henri Matisse – 1921

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: