Αρχική > εκπαίδευση > Ευτράπελα από το Τσίρκο εμπέδωσης του Νεοφιλελευθερισμού

Ευτράπελα από το Τσίρκο εμπέδωσης του Νεοφιλελευθερισμού

terminusantequem:
“ André Derain (French, 1880-1954), EFFET DE SOLEIL SUR LA TAMISE, 1906
”

André Derain (French, 1880-1954), EFFET DE SOLEIL SUR LA TAMISE, 1906

Γιώργος Μαυρογιώργος

https://www.alfavita.gr/apopsin/eytrapela-apo-tsirko-empedosis-toy-neofileleytherismoy

Τρίτη, 16 Αύγουστος, 2016

ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ  ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (2):

Σε μια πρόσφατη δημοσίευση ( ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (1990-2015): Ένα Εργαστήριο  Ασκήσεων  Εμπέδωσης  του Νεοφιλελευθερισμού,  στο e-lesxi.gr) είχαμε  προσπαθήσει να τεκμηριώσουμε τον ισχυρισμό ότι, κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, οι σημαντικές, ενιαίες και συντονισμένες πολιτικές που ασκήθηκαν στην ελληνική εκπαίδευση, με τη συνδρομή των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών και προγραμμάτων, των επιχειρησιακών προγραμμάτων του Υπουργείου Παιδείας με τον πακτωλό των κοινοτικών κονδυλίων, των μνημονίων και των αλλεπάλληλων διαλόγων που ενεργοποιήθηκαν από τους εκάστοτε υπουργούς παιδείας, συγκροτούσαν ένα «Εργαστήριο Ασκήσεων Εμπέδωσης του Νεοφιλελευθερισμού» στην εκπαίδευση.

Η υπόθεση εργασίας που κάναμε είναι ότι  τόσο ο τελευταίος «γύρος διαλόγου», που γίνεται σε καθεστώς μη βιώσιμου χρέους, όσο και το ίδιο το χρέος/ μνημόνιο, αλλά και τα  επιχειρησιακά κοινοτικά προγράμματα, ανήκουν πολιτικά στο ίδιο project: να μας κάνουν πιο ευάλωτους στη βίαιη εμπέδωση της νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας στο εργαστήριο της οποίας συμμετέχουμε για τριάντα πέντε χρόνια(1981-2016), τώρα, με τις διαδοχικές και αλλεπάλληλες δύστροπες διαπραγματεύσεις και «σύμφωνα» πλήρους εναρμόνισης, σύγκλισης και ένταξης στην ΕΕ, με τη συνδρομή κοινοτικών κονδυλίων και αντίστοιχων  διαλόγων που αξιοποιήθηκαν κατά το παρελθόν. Παρά τις αντιστάσεις του εκπαιδευτικού κινήματος, τις αναστολές, τις αναβολές ή και τη ματαίωση  εφαρμογής ορισμένων νεοφιλελεύθερων εκπαιδευτικών μέτρων (όπως, π.χ. η «ολοκληρωτική αξιολόγηση»), η νεοφιλελεύθερη ιδεολογία είναι κυρίαρχη και  παρουσιάζει σημαντικό βαθμό διείσδυσης στην ελληνική εκπαίδευση. Μάλιστα, η εκδοχή νεοφιλελευθερισμού της τελευταίας πενταετίας είναι η πιο αυταρχική και πιο αρπακτική». Σημαντική συμβολή σε αυτό είχαν ευρωπαϊκά προγράμματα όπως τα Erasmus, Comenius,κ.α., στο όνομα της λεγόμενης «ευρωπαϊκής διάστασης», όπως και τα αλλεπάλληλα διαρθρωτικά κοινοτικά προγράμματα, τα ΜΟΠ (1986-1993), και ύστερα, το Α΄ ΚΠΣ (1989-1993), το Β΄ΚΠΣ (1994-1999), το Γ΄ΚΠΣ (2000-2006),  το ΕΣΠΑ (2007-2013) και σήμερα το ΕΣΠΑ (2014-2020).  Αν κρίνουμε εκ του αποτελέσματος, ο «ευρωπαϊκός παράδεισος»  δεν ήταν παρά ένα πολύ επιμελημένο και καλά κρυμμένο και μη βιώσιμο χρέος, φορτωμένο με μνημόνια αποπληρωμής. Όλα αυτά συγκροτούν μια πολιτική εστιασμένη στην εναρμόνιση με τον νεοφιλελευθερισμό. Σήμερα, τα μνημόνια, οι παρεμβάσεις των οίκων αξιολόγησης, οι εκθέσεις της Τρόικας, οι εκθέσεις του Eurogroup και του ΔΝΤ, η Έκθεση ΟΟΣΑ, το PISA, κ.α. αποτελούν ενδείξεις ενός συνασπισμού εξουσίας των δανειστών, των μηχανισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των συντηρητικών πολιτικών δυνάμεων και των αγορών, που διαχειρίζονται την κρίση με πολιτικές που απορρέουν από τις επιταγές ενός «αυταρχικού» νεοφιλελευθερισμού.

 

Όπως υποστηρίξαμε, εξάλλου, σε προηγούμενη ανάλυσή μας (ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Οίκοι Αξιολόγησης – «θεματοφύλακες» εμπέδωσης του νεοφιλελευθερισμού στην εκπαίδευση (I)), η ΑΔΙΠ, με την επιτήρηση του ΟΟΣΑ,  την πιστοποίηση και την πολυπόθητη  υπαγωγή που εξασφάλισε στην European Association for Quality Assurance in Higher Education (ENQA)(2015), μετά από επιτυχή ανταπόκριση και συμμόρφωση σε μια μεγάλη σειρά κριτηρίων «νεοφιλελεύθερης» επινόησης, συμπληρώνει ένα κύκλο  πολύχρονων διεργασιών (2005-2016, με  τη θεσμική εγκαθίδρυση των αρχών του νεοφιλελευθερισμού της αγοράς στην αξιολόγηση, το σχεδιασμό, τη στρατηγική, την ανάπτυξη, την οργάνωση, τη διοίκηση και τη λειτουργία των ακαδημαϊκών  μονάδων ανώτατης εκπαίδευσης. Οι περιπτώσεις των δύο ΑΔΙΠ και ΑΔΙΠΠΔΕ είναι διαφορετικές, γι αυτό θα περιοριστούμε κι εδώ στην πρώτη,

ΚΙΒΔΗΛΕΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΕΙΣ ΚΑΙ  ΤΑ ΕΥΤΡΑΠΕΛΑ

Είναι σημαντικό να τονίσουμε, για άλλη μια φορά, ότι η πιστοποίηση και ένταξη της ΑΔΙΠ στην ENQA πραγματοποιήθηκε, δέκα χρόνια μετά την θεσμική/νομοθετική της καθιέρωση! Όπως ήδη σημειώσαμε, αυτή η καθυστέρηση οφείλεται αποκλειστικά στις πολύμορφες αντιστάσεις και αγωνιστικές παρεμβάσεις του πανεπιστημιακού κινήματος, παρά την εκφρασμένη ισχυρή πολιτική βούληση των κυβερνώντων, ΠΑΣΟΚ ή ΝΔ. Χρειάστηκε να μπούμε στις δοκιμασίες του «σοκ και δέους» των μνημονίων, με τη συνδρομή της διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ/ΝΔ/ΔΗΜΑΡ, για να καμφθούν οι αντιστάσεις και να επιταχυνθούν οι σχετικές διαδικασίες. Πώς, άλλωστε, να εξηγήσουμε το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος των εξωτερικών αξιολογήσεων διεκπεραιώθηκε, κατά το χρονικό διάστημα 2013-14; Η Έκθεση εσωτερικής αξιολόγησης της ΑΔΙΠ (HQA,2014:30) προς την ENQA, παραθέτει ποσοτικά δεδομένα σε σχετικό πίνακα και επισημαίνει ότι  «παρά τις δυσμενείς συνθήκες, στο διάστημα, άνοιξη του 2013 με άνοιξη του 2014, η ΑΔΙΠ κατάφερε να ολοκληρώσει την εξωτερική αξιολόγηση όλων των σχολών και τμημάτων, δηλαδή, ότι σε λιγότερο από ένα χρόνο, είχε ολοκληρώσει το 52% του όλου αριθμού των εξωτερικών αξιολογήσεων» (ό. π.: 16). Αυτό δεν είναι μια άνευ ιδιαίτερης σημασίας θριαμβολογία. Ο θρίαμβος, στη δεδομένη κοινωνική συγκυρία, υπογραμμίζει έναν ιδιότυπο πολιτικό κυνισμό και κοινωνικό κανιβαλισμό: δεν έχει προτεραιότητα η αντιμετώπιση των οξυμένων κοινωνικών προβλημάτων και άλλων ανοιχτών εκπαιδευτικών ζητημάτων (π.χ. οι διορισμοί εκπαιδευτικών σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης) αλλά η προώθηση «κουλτούρας αξιολόγησης», και, μέσω αυτής, η εξασφάλιση «ποιότητας» στην εκπαίδευση. Ήταν, βλέπετε και η αξιοποίηση του μηχανισμού  της αξιολόγησης  με τις μαζικές απολύσεις.  Είναι προφανές ότι έχουμε να κάνουμε με κίβδηλες υποσχέσεις σε χαλεπούς καιρούς. Είναι, πάντως, σαφές ότι η καθιέρωση και η εγκαθίδρυση της ΑΔΙΠ συντελείται παράλληλα με την εκδήλωση της μεγάλης κρίσης και πτώχευσης της χώρας και των δύσκολων μνημονιακών διεργασιών. Η κρίση, όπως αντιλαμβάνεται κανείς, δεν αναχαιτίζει τις πολιτικές αξιολόγησης. Τις επιταχύνει! Η ΑΔΙΠ, με το να παρακάμψει τις αρνητικές αντιδράσεις στα πανεπιστήμια και τις οικονομικές και κοινωνικές αντιξοότητες της κρίσης, με την ολοκλήρωση του κύκλου των εσωτερικών και εξωτερικών αξιολογήσεων, δικαιούται να καυχιέται ότι πέτυχε την πιστοποίησή του από την ENQA. Μια πιστοποίηση στον νεοφιλελευθερισμό που ανοίγει τις διαδικασίες του επόμενου εγχειρήματος που είναι η ακαδημαϊκή πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών. Οι ετοιμασίες είναι πυρετώδεις.

Έτσι, μπορεί να εξηγηθεί και το αίτημα της ΑΔΙΠ και η «προκαταρκτική συμφωνία με την κυβέρνηση» ώστε ο τακτικός προϋπολογισμός να κινηθεί μελλοντικά στα επίπεδα του 2014(513.000.00 ευρώ ετησίως). Έτσι, γίνεται κατανοητό και το υψηλό συγκριτικά κονδύλιο, της τάξεως των 8 περίπου εκατομμυρίων ευρώ, που η ΑΔΙΠ έχει ζητήσει να εγγραφεί στο νέο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης και Δια βίου Μάθησης του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2015-20, προφανώς, με τίτλο έργου «Ανάπτυξη εθνικού συστήματος αξιολόγησης, διασφάλισης ποιότητας της εκπαίδευσης και προώθηση της κοινωνικής ενσωμάτωσης στους Άξονες Προτεραιότητας 1, 2, 3, – Οριζόντια Πράξη» (έτσι, λέγεται, αλλιώς, η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού ). Αυτό ήταν το Πρόγραμμα της περιόδου 2007-15. Το εάν η ΑΔΙΠ υπαχθεί στο ίδιο πρόγραμμα, δε διευκρινίζεται. Η χρηματοδότηση, όπως γίνεται αντιληπτό, είναι κομβικό σημείο για τη βιωσιμότητα της ΑΔΙΠ και για αυτό είναι ένας αδιάψευστος δείκτης της «εξαρτημένης ανεξαρτησίας» της.  Η διακήρυξη, ωστόσο, ότι «Η ΑΔΙΠ είναι διοικητικά αυτόνομη», αν και «εποπτεύεται από τον Υπουργό Παιδείας» δεν παραλείπεται. Το πρόβλημα δεν είναι, βέβαια, η δεδομένη δομική πολύπλευρη εξάρτηση της ΑΔΙΠ όσο η προβολή του ιδεολογήματος της ανεξαρτησίας της.

Την όλη λογική διατρέχει και μια άλλη σειρά νεοφιλελεύθερων προταγμάτων. Η καταληκτική παράγραφος της Έκθεσης της ΑΔΙΠ είναι επιλογικά αποκαλυπτική: Μιλάει απροκάλυπτα για «συνεχή βελτίωση» (απαρέγκλιτα σύμφωνα με τους ορισμούς της και τις σαφείς οδηγίες της προϊσταμένης  ΕNQA), με «περισσότερη αποτελεσματικότητα» ώστε να έχουμε «επιτυχή ανταγωνισμό» στη «διεθνή ακαδημαϊκή σκηνή». Δεν πειράζει που την ίδια στιγμή «Υπογραμμίζεται ότι η εξωτερική αξιολόγηση δεν στοχεύει στην κατάταξη των Ιδρυμάτων, αλλά, μέσω αυτής επιδιώκεται η ενίσχυση της αυτογνωσίας των Ιδρυμάτων»( HQA, ό.π.:90). Όπως διαβάζουμε στον πρόλογο, «Στην έκθεση αυτή παρουσιάζεται μια συνοπτική εικόνα για την υφιστάμενη κατάσταση στα βασικά μεγέθη της Ανώτατης Εκπαίδευσης στην Ελλάδα, σε σύγκριση με τα αντίστοιχα μεγέθη των χωρών του ΟΟΣΑ και των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης». ή «Με τον τρόπο αυτό, παρέχεται στον αναγνώστη συνολική και συγκριτική εικόνα για τη θέση της Ελλάδας στο ακαδημαϊκό γίγνεσθαι παγκοσμίως». Η αποτελεσματικότητα, η σύγκριση και ο ανταγωνισμός είναι τα ζητούμενα. Γι αυτό η στρατηγική της ΑΔΙΠ προσβλέπει στην ένταξή της σε πιο ευρύτερα δίκτυα από την ENQA, το Διεθνές Δίκτυο Οργανισμών Διασφάλισης Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση  (INQAAHE). Άλλη μια πιστοποίηση και συμμόρφωση!

Όλα αυτά, σε πείσμα «όλων των αντίξοων συνθηκών». Αυτές, απλώς, αναφέρονται με αυτή τη συνοπτική φράση, χωρίς να αναλύονται διεξοδικά οι δείκτες περικοπών, της περιστολής των εργασιακών δικαιωμάτων, ύφεσης, φτώχειας, ανεργίας, ασιτίας και κοινωνικής εξαθλίωσης που προσδιορίζουν ασφυκτικά τις  ζωτικές ακαδημαϊκές λειτουργίες. Αυτά, επιμελώς, ενσωματώνονται σε μια γενική ανάλυση που καλύπτει το λεγόμενο Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης. Στην  Έκθεση της  ΑΔΙΠ (2016: 132) διαβάζουμε:

«Τα ΑΕΙ της χώρας μας έδωσαν απτές αποδείξεις ότι έχουν παρατάξει τις δυνάμεις τους στη διαδρομή για τη συνεχή τους βελτίωση. Το γεγονός αυτό τροφοδοτεί τις προσδοκίες της ΑΔΙΠ ότι, παρ’ όλες τις αντίξοες συνθήκες, τα ελληνικά ΑΕΙ θα επιτύχουν περισσότερα και καλύτερα αποτελέσματα ώστε να ανταγωνίζονται με επιτυχία στη διεθνή ακαδημαϊκή σκηνή. Στη διαδρομή αυτή, η ΑΔΙΠ θα υποστηρίζει τις προσπάθειές τους για το επόμενο σημαντικό στάδιο στον τομέα της Διασφάλισης της Ποιότητας, που είναι η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών και των εσωτερικών τους συστημάτων διασφάλισης ποιότητας».

Οι ανέξοδοι ευφημισμοί δεν τελειώνουν. Την ίδια στιγμή που δηλώνεται ότι «Η ΑΔΙΠ δεν είναι ούτε ελεγκτικός ούτε παρεμβατικός μηχανισμός στη λειτουργία, την αποστολή ή τη φυσιογνωμία της Ανώτατης Εκπαίδευσης» διευκρινίζεται ότι  «για την αποτελεσματικότερη οργάνωση και διεξαγωγή της διαδικασίας εξωτερικής αξιολόγησης, η ΑΔΙΠ, προέβη στις κατάλληλες ενέργειες, όπως: σύνταξη Οδηγού Εξωτερικής Αξιολόγησης, δημιουργία εντύπων και δημιουργία προτύπου προγράμματος», συνέταξε πρότυπα περιγράμματα σπουδών, κ.α. ή συμβουλεύει πως «με δεδομένη την οικονομική συγκυρία, αντιλαμβανόμαστε ότι το αίτημα για αύξηση της χρηματοδότησης δεν είναι, πάντα, απόλυτα ρεαλιστικό, γι’ αυτό πρέπει να δοθούν δυνατότητες στα Ιδρύματα για προσέλκυση πόρων και για αποτελεσματικότερη διαχείριση των οικονομικών τους, μέσω της ενίσχυσης της αυτοδυναμίας τους και παράλληλα, ενίσχυση της κοινωνικής τους λογοδοσίας». Η ΑΔΙΠ είναι άκρως παρεμβατική και εφ όλης της ύλης. Εισβάλλει στις πανεπιστημιουπόλεις με τη φυσική  παρουσία των εντολοδόχων εμπειρογνωμόνων, με τις εκθέσεις και τις συστάσεις, την τυποποίηση ή την προτυποποίηση, τις προθεσμίες, τις αναφορές και τις γνωμοδοτήσεις προς το Υπουργείο Παιδείας. Σύμφωνα με συνέντευξη  στην ιστοσελίδα esos.gr (3.8.2016), η κ. πρόεδρος φέρεται να ισχυρίζεται ότι στην επόμενη φάση «της πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών, η οποία αναμένεται να αρχίσει άμεσα, η μη συμμόρφωση στα κριτήρια ποιότητας μπορεί να καταλήγει σε πιστοποίηση υπό όρους ή ακόμη και αρνητική απόφαση για πιστοποίηση»! Αυτή δεν είναι παρέμβαση. Είναι θεσμική εκτροπή και κατάλυση της ακαδημαϊκής ελευθερίας των πανεπιστημιακών τμημάτων!

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΧΑΡΙΤΕΣ

Ακόμη και ο κώδικας δεοντολογίας που έχει αναρτήσει στην ιστοσελίδα της είναι μια σειρά από ατυχείς αλλά χαρούμενες επινοήσεις. Όπως εξαγγέλλεται, «Η ΑΔΙΠ, επιθυμώντας να εξασφαλίσει την ακεραιότητα της διαδικασίας της Εξωτερικής Αξιολόγησης των Τμημάτων των ΑΕΙ, έχει θεσπίσει κώδικα δεοντολογίας, ο οποίος αποτελείται από τρεις βασικούς άξονες: την διαφάνεια, την διακριτικότητα και την εχεμύθεια». Μοιάζει λίγο να έχουμε να κάνουμε με  τρεις  νέες χάριτες. Αν θελήσεις να ξεκαθαρίσεις τι εννοούν για κάθε μια από τις τρεις, βγαίνεις μπερδεμένος. Γιατί, άραγε, φορτώνουν στη «διαφάνεια» τον όρο πως  «Οι Επιτροπές Εξωτερικών Εμπειρογνωμόνων θα πρέπει να αποτελούνται από άτομα που προέρχονται από διαφορετικά ΑΕΙ ή επιστημονικούς φορείς του εξωτερικού και κατά το δυνατόν από διαφορετικές χώρες». Πώς συνδέεται αυτό με τη «διαφάνεια»; Δε θα υπηρετούσαν την αρχή της «διαφάνειας», άραγε, εάν αποκωδικοποιούσαν στην ιστοσελίδα της  ΑΔΙΠ τις συνιστώσες  του νεοφιλελεύθερου αφηγήματος της αδιάλειπτης και συνεχούς ιεραρχικής αξιολόγησης;

Ύστερα,  τη «διακριτικότητα» πώς να την τηρήσεις και γιατί αυτή να αφορά αποκλειστικά στη διακριτικότητα των μελών που προετοιμάζουν την εξωτερική αξιολόγηση; Η φράση κλειδί είναι «να διατηρούν κάποια απόσταση». Απόσταση από ποιο και τι; Ποια διακριτικότητα διακηρύσσει η ΑΔΙΠ, όταν προετοιμάζει σε πρότυπη μορφή όλα τα απαραίτητα εργαλεία καταγραφής (ερωτηματολόγια, φύλλα έκθεσης, περιγράμματα,  σύνταξη Οδηγού Εξωτερικής Αξιολόγησης, δημιουργία εντύπων και δημιουργία προτύπου προγράμματος, κ.α.). Διαβάζουμε ότι «Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2014-15, τα Ιδρύματα συνέταξαν την Έκθεση Εσωτερικής Αξιολόγησής τους σύμφωνα με το «Πρότυπο Σχήμα Εσωτερικής Αξιολόγησης Ιδρύματος» της ΑΔΙΠ». (ΑΔΙΠ, 2016:57). Διακριτικότητα και έλεγχος πώς συνυπάρχουν ; Διαβάζουμε: «Οι παραπάνω εκθέσεις ελέγχθηκαν από την ΑΔΙΠ για την πληρότητά τους και επανυποβλήθηκαν όσες έχρηζαν συμπληρώσεων ή διορθώσεων» (σελ.58).

Πόσο διακριτική μπορεί να είναι η φυσική πρόσβαση των αλλεπάλληλων επιτροπών εξωτερικής αξιολόγησης των ακαδημαϊκών μονάδων ή των εμπειρογνωμόνων εξωτερικής αξιολόγησης ιδρύματος, με στόχο τη διασφάλιση τήρησης των κριτηρίων ποιότητας που έχουν αποφασιστεί σε υπερκείμενα όργανα; Πόσες φορές; Ένα πανεπιστήμιο με 15 τμήματα πρέπει να οργανώσει 16 επισκέψεις αξιολόγησης. Δεν πρόκειται για μια μορφή περιοδικής και αδιάκριτης εισβολής, που εγγίζει τα όρια περιορισμού των ακαδημαϊκών ελευθεριών των διδασκόντων και των φοιτητών;

Η τριάδα με τις χάριτες συμπληρώνεται με την «εχεμύθεια». Δεν ξέρω το δείκτη ευρηματικότητας των συντακτών του «κώδικα δεοντολογίας». Είναι ως εάν αγνοούσαν το σύνολο των άλλων διακηρύξεων. Η «εχεμύθεια», άραγε, έρχεται να περιορίσει τη «διαφάνεια»; Ποια σχέση έχει με το «απόρρητο»; Διαβάζουμε πώς «Γενικά τα Μέλη τηρούν απόλυτη εχεμύθεια για όσα διαπιστώνουν ή έρχονται στην αντίληψή τους σχετικά με τις διαδικασίες διασφάλισης ποιότητας, ιδίως προκειμένου για στοιχεία που προκύπτουν από προφορικές αναφορές ή σχόλια των αξιολογητών ή από αδημοσίευτα κείμενα (π.χ. Εκθέσεις Εσωτερικής αξιολόγησης, Αδημοσίευτες Εκθέσεις Εξωτερικής Αξιολόγησης). Όταν κρίνουν απαραίτητο να αναφερθούν ενώπιον τρίτων σε συγκεκριμένα στοιχεία, δεν αποκαλύπτουν την προέλευση, δεν κατονομάζουν συγκεκριμένο Τμήμα ή άτομα, ακόμη και αν πρόκειται για αναφορά σε δημοσιευμένες εκθέσεις». Μοιάζει περισσότερο με σύσταση να αποφεύγεται το «κουτσομπολιό» παρά με σύσταση προστασίας των απόρρητων εκθέσεων.

Φαίνεται, μάλλον, πως υπάρχει ένα έλλειμμα ουσιαστικής διαφάνειας στις διαδικασίες μιας Αρχής που δοκιμάστηκε πολύ μέχρι να φτάσει στην πιστοποίησή της για αυτό και επινοεί τόσο αντιφατικές διακηρύξεις και αρχές δεοντολογίας. Το έλλειμμα ουσιαστικής διαφάνειας έγκειται στη δυσκολία της να αποσαφηνίσει πλήρως το νεοφιλελεύθερο αφήγημα της αγοράς που έρχεται να επιβάλει στην ανώτατη εκπαίδευση. Για αυτό και μας μπερδεύει με την ανεξαρτησία, τη διαφάνεια, τη συναίνεση, την κοινή αποδοχή, την αποτελεσματικότητα, την εμπειρογνωμοσύνη, την ποιότητα, την «κουλτούρα αξιολόγησης».

Το όλο εγχείρημα για την καθιέρωση της κουλτούρας αξιολόγησης μου δίνει την εντύπωση ενός «Τσίρκου». ‘Ένα τσίρκο λειτουργεί με πολλούς και πολλά: ακροβάτες, ταχυδακτυλουργούς, παλιάτσους, κλόουν, γελωτοποιούς. Το πεδίο του έχει σχήμα «κύκλου» και το λένε «αρένα». Έχει να επιδείξει ασκήσεις ισορροπίας σε τεντωμένο σκοινί, επιδέξιες τούμπες, στημένους  αγώνες, το «γύρο του θανάτου», αγωνία, γέλια, απρόοπτα, χειροκροτήματα. Το τσίρκο έχει και ζώα. Ζώα που είτε εκγυμνάζονται είτε τα προγραμματίζουν για επίδειξη είτε ταξιδεύουν για να μετακινηθούν. Τον περισσότερο χρόνο είναι κλεισμένα σε κλουβιά. Κάπως, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, έχουμε μπει σε διεργασίες τσίρκου. Στο τσίρκο υπάρχουν και θεατές για το χειροκρότημα.  Όπως λέει και το τραγούδι, το αν θα « αντέξει το σκοινί θα φανεί στο χειροκρότημα»…

ΟΙ ΠΙΟ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον το γεγονός ότι η αξιολόγηση που έχει συντελεστεί προβάλλεται ως υπόθεση συλλογικότητας των τμημάτων ή των ιδρυμάτων, ενώ ως ένα μεγάλο βαθμό ήταν υπόθεση κυρίως των ΟΜ.Ε.Α. (Ομάδα Εσωτερικής Αξιολόγησης) των Τμημάτων, της ΜΟΔΙΠ και της ΑΔΙΠ. Σε αυτό συνηγορούν και οι εκτιμήσεις που γίνονται  για τα αρνητικά σημεία της εφαρμογής των διαδικασιών αξιολόγησης. Σύμφωνα με την Έκθεση ΑΔΙΠ(2016:62), «Στο ένα πέμπτο των περιπτώσεων (21%), αναφέρθηκαν προβλήματα στην επιτόπια επίσκεψη και στο ένα τρίτο των περιπτώσεων αντιδράσεις των φοιτητών, ενώ σε μικρότερο ποσοστό (λίγο άνω του 14%) αναφέρθηκαν αντιδράσεις στη διαδικασία της εξωτερικής αξιολόγησης και από μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας». Ή ότι υπήρξαν και «αρνητικά σημεία για το Εσωτερικό Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας των Ιδρυμάτων», καθώς «Σε ορισμένες περιπτώσεις, επισημαίνεται ότι το εσωτερικό σύστημα διασφάλισης ποιότητας δεν έχει πλήρως αναπτυχθεί και εφαρμοστεί, ενώ παρατηρείται και η ύπαρξη θυλάκων εντός του Ιδρύματος, όπου η κουλτούρα της αξιολόγησης δεν έχει γίνει πλήρως αποδεκτή (30,8%)( ό. π. :88). Πώς θα ήταν δυνατόν να μην υπάρχουν «θύλακες αντίστασης»; Γιατί αξιολογείται αρνητικά η ύπαρξή τους; Σκοπεύει, άραγε η ΑΔΙΠ, να τους εξαλείψει; Και θα έχουν τότε να κάνουν με ένα άλλο πανεπιστήμιο, το πανεπιστήμιο της αγοράς, όπου όλοι οι συντελεστές του θα είναι θιασώτες της αξιολόγησης που ομογενοποιεί με ενιαία κριτήρια, πάνω σε κοινή πρότυπη και τυποποιημένη φόρμα.

Θα θυμίσω ένα από τα πιο πρόσφατα συμβολικά επεισόδια αντίστασης σε αυτό το εγχείρημα καθιέρωσης της αξιολόγησης στα πανεπιστήμια. Προέρχεται από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Ένα εκτενές ρεπορτάζ της Καθημερινής (15.12.2015), με τίτλο «Φοιτητές καταδίωξαν αξιολογητές», περιγράφει με αρκετά γλαφυρό κι υποτιμητικό τρόπο τις πιο πρόσφατες αντιδράσεις στο εγχείρημα της αξιολόγησης.  Επρόκειτο για την τελευταία, από τις 14, εξωτερική αξιολόγηση ιδρύματος που είχε προγραμματίσει η ΑΔΙΠ για το 2015. Οι υπόλοιπες 12 συνεχίστηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2016. Διαβάζουμε: «Καταδίωξη α λα Τζέιμς Μποντ ή μήπως α λα Λούι ντε Φινές; Σίγουρα όχι. Σε κακή φαρσοκωμωδία παραπέμπουν τα όσα εκτυλίχθηκαν χθες το πρωί στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, με τους πέντε διεθνείς αξιολογητές να φυγαδεύονται από τους πανεπιστημιακούς του ΑΕΙ για να αποφύγουν τους 40 «επαναστάτες» φοιτητές της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, και κάποιοι εκ των φοιτητών να ακολουθούν τα πρυτανικά αυτοκίνητα για να εξακριβώσουν το… καταφύγιο των «κακών» που ως φορείς του νεοφιλελευθερισμού «απειλούν» το δημόσιο πανεπιστήμιο! Οι 40 των Ιωαννίνων μιμήθηκαν τους 40-50 του ΕΚΠΑ που στις αρχές Νοεμβρίου είχαν προβεί σε ανάλογες απρέπειες.

Ειδικότερα, για χθες είχε ορισθεί η έναρξη της διεθνούς αξιολόγησης του Παν. Ιωαννίνων από πενταμελή επιτροπή Ελλήνων πανεπιστημιακών σε ξένα ΑΕΙ. Στην επιτροπή μετέχουν ο Κώστας Ηλιόπουλος (πρόεδρος) του King’s College του Λονδίνου, η Μαίρη Καλατζή από το University of Illinois, ο Διονύσης Κλάδης ομότιμος καθηγητής στο Παν. Πελοποννήσου, η Βαρβάρα Παπαδοπούλου από το Παν. Laval του Κεμπέκ και ο Δημοσθένης Τρίμης από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καρλσρούης. Η έναρξη της αξιολόγησης είχε προγραμματισθεί να γίνει στο Διεθνές Κέντρο Ελληνικής Παιδείας-Παράδοσης και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, με συζήτηση στην οποία θα μετείχαν οι αξιολογητές με τις πρυτανικές αρχές, τους κοσμήτορες των σχολών και τους προέδρους των τμημάτων του ΑΕΙ. Ωστόσο, οι αντιδρώντες φοιτητές κατέφθασαν γρήγορα. Δήλωσαν ότι έκαναν κατάληψη του χώρου -«δεν εκλήθη η Αστυνομία» τόνισε στην «Κ» πανεπιστημιακός του ιδρύματος-, φώναξαν συνθήματα κατά της αξιολόγησης και απαίτησαν από τους αξιολογητές να αποχωρήσουν. Τελικά, η ηγεσία του ΑΕΙ αποφάσισε να σταματήσει τη διαδικασία και η συζήτηση να συνεχισθεί σε άλλο χώρο. Όμως, οι αντιδρώντες φοιτητές, θέλοντας συμβολικά να εμποδίσουν τους αξιολογητές να χρησιμοποιούν χώρους και περιουσία του ιδρύματος, τους εμπόδισαν να επιβιβαστούν στα βαν του ΑΕΙ για να αποχωρήσουν. Τελικά, οι αξιολογητές με Ι.Χ. πανεπιστημιακών, αποχώρησαν προς ξενοδοχείο των Ιωαννίνων όπου και συνεχίστηκε η συζήτηση, ενώ ομάδα φοιτητών ακολούθησε με δικό της Ι.Χ. τα αυτοκίνητα των καθηγητών για να δει πού τελικά θα καταλήξουν!»

Πώς και οι κονδυλοφόροι των Αθηνών ανεβάζουν ένα αναμενόμενο και σύνηθες επεισόδιο  με τόσο απαξιωτικό τρόπο! Χάρηκα ιδιαίτερα, που στο Πανεπιστήμιό μου η Ιστοσελίδα της ΜΟΔΙΠ απαξιώνει την όλη υπόθεση, καθώς είναι αφιλόξενη στο όλο εγχείρημα και δεν ενημερώνει.  Δε βρίσκεις αναρτημένη ούτε μια από τις Εκθέσεις αξιολόγησης. Είναι μια μορφή αντίστασης που αποκαλύπτει  τη μεγάλη ζημιά που μπορεί να κάνει αν την πάρεις στα σοβαρά. Δεν καρφώνω το Πανεπιστήμιο. Το καρφί αφορά στο Συμβούλιο Ιδρύματος που θεωρεί  την αξιολόγηση ακαδημαϊκή δραστηριότητα τόσο σημαντική για τη λειτουργία και την ανάπτυξη του Πανεπιστημίου». Το καρφί αφορά και στην ΑΔΙΠ. Είναι κάτω απ τη μύτη τους…

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ: Ο ΑΛΛΟΣ ΘΕΜΑΤΟΦΥΛΑΚΑΣ

Ο Πρόεδρος & Τα Μέλη του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων δημοσίευσαν σχετική ανακοίνωση καταγγελίας αυτού του επεισοδίου. Ένα ολιγομελές Συμβούλιο με μεγάλη βαρύτητα εναντίον μιας «ανυπόληπτης» και «μικρής» ομάδας της «εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς»;

Διαβάζουμε: «Με έκπληξη αλλά και με αισθήματα θλίψης και βαθιάς απογοήτευσης, γίναμε μάρτυρες, όπως και όλη η πανεπιστημιακή κοινότητα, της βίαιης παρεμπόδισης της θεσμοθετημένης Εξωτερικής Αξιολόγησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων από μια μικρή ομάδα φοιτητών. Έτσι, η ομάδα των αξιολογητών, αποτελούμενη από διακεκριμένους καθηγητές μεγάλων Πανεπιστημίων του εξωτερικού, αναγκάστηκε να συνεδριάσει εκτός των πανεπιστημιακών χώρων.

Για ακόμα μια φορά, μια μικρή μειοψηφία φοιτητών παρακώλυσε μια ακαδημαϊκή δραστηριότητα και, μάλιστα, τόσο σημαντική για τη λειτουργία και την ανάπτυξη του Πανεπιστημίου.

Η αξιολόγηση του Πανεπιστήμιου μας, όπως και όλων των Πανεπιστημίων, συνιστά εξαιρετικά σημαντική διαδικασία που μόνο θετικά έχει να προσφέρει. Αναδεικνύει τα ισχυρά σημεία του Ιδρύματος, αλλά και καταδεικνύει τομείς βελτίωσης σε ακαδημαϊκοί και διοικητικό επίπεδο. Αποτελεί τον οδικό χάρτη για τα διοικητικά όργανα και την πολιτεία για την στρατηγική ανάπτυξης του Ιδρύματος. Ενθαρρύνει όλα τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας να εντείνουν την προσπάθειά τους ώστε να επιτύχουν την επιδιωκόμενη αριστεία.

Όμως για μια ακόμη φορά η τυπική και η ουσιαστική διαδικασία αξιολόγησης δεν πραγματοποιήθηκε στους χώρους του Πανεπιστημίου, ως όφειλε, αλλά κατέληξε να συνεδριάζει στο υπόγειο ξενοδοχείου της πόλης.

Το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων συναντήθηκε με την ομάδα των αξιολογητών και αφού τους ενεχείρισε τον τόμο πεπραγμένων του, αποχώρησε από τη διαδικασία αξιολόγησης, διατυπώνοντας ταυτόχρονα τις ακόλουθες ενστάσεις:

Το ακαδημαϊκό ήθος και η αξιοπρέπεια δεν συνάδουν με διαδικασίες αξιολόγησης που διεξάγονται κάτω από συνθήκες απειλών και προπηλακισμών.

Η αξιολόγηση αφορά το Πανεπιστήμιο και τις δομές του και, επομένως, δεν πρέπει να πραγματοποιείται έκτος των χώρων του, στους οποίους δραστηριοποιείται το σύνολο του επιστημονικού και διοικητικού προσωπικού.

Το Συμβούλιο λειτουργεί ως συλλογικό Όργανο. Οι συνθήκες στο υπόγειο του ξενοδοχείου δεν παρέχουν τη δυνατότητα συμμετοχής των εξωτερικών μελών του.

Αισθανόμαστε την ανάγκη να ζητήσουμε συγγνώμη από τους διαπρεπείς επιστήμονες που μετέχουν στην επιτροπή αξιολόγησης, γιατί για μια ακόμα φορά, μια μικρή μειοψηφία φοιτητών παρακώλυσε και προξένησε δυσλειτουργίες στη ομαλή διεκπεραίωση του αξιολογικού έργου της».

Τόσο το ρεπορτάζ της εφημερίδας όσο και η ανακοίνωση του Συμβουλίου  είναι συντονισμένα με την κυρίαρχη ιδεολογία και τις αντιλήψεις που εκφράζονται από την ΑΔΙΠ. Ωστόσο, αν η ομάδα των «επαναστατών» φοιτητών που εμπόδισε τους αξιολογητές ήταν «μικρή» και «μειοψηφία» ή της «εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς», γιατί ήταν μικρή, γενικά, η συμμετοχή των φοιτητών στις διαδικασίες εσωτερικής αξιολόγησης των τμημάτων; Το αίτημα για την κατάργηση του θεσμού της αξιολόγησης, έτσι όπως προωθείται θεσμικά, με την ΑΔΙΠ, είναι μικρής σημασίας;  Είναι η κυρίαρχη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία που αναβαθμίζει την αξιολόγηση σε κορυφαία ακαδημαϊκή διαδικασία και που εκφράζεται στους ιδρυτικούς νόμους της ΑΔΙΠ, στα έργα και στις ημέρες της, στο ρεπορτάζ και στην ανακοίνωση του Συμβουλίου. Είναι αυτή που κάνει εύκολη τη διεργασία να παρουσιάζεται η  ομάδα των φοιτητών «εξωκοινοβουλευτική», «αριστερή» και «μικρή». Είναι αυτή που κάνει δύσκολο να πειστούν οι συντάκτες ότι «η ομάδα των αξιολογητών», αν και αποτελείται από «διακεκριμένους καθηγητές μεγάλων Πανεπιστημίων του εξωτερικού», δεν είναι «εμπειρογνώμονες» στο αντικείμενο του στρατηγικού σχεδιασμού, προγραμματισμού, οργάνωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, την εκπαιδευτική πολιτική, την εκπαιδευτική αξιολόγηση, τα προγράμματα σπουδών, τη διδακτική και μαθησιακή διαδικασία, κ. α.  Η  διδασκαλία και η έρευνα στη μικροβιολογία, τη μηχανολογία, την  τεχνολογία δε σε καταξιώνει ως «εμπειρογνώμονα αξιολογητή» στην ανώτατη εκπαίδευση.

Ακόμα και  ο τίτλος καθηγητή με αντικείμενο την εκπαιδευτική πολιτική τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, δε σε κάνει ειδικό στην αξιολόγηση, χωρίς να συντρέχουν και άλλες προϋποθέσεις.  Το θέμα δεν είναι υπόθεση βιογραφικού αλλά αποκωδικοποίησης του βιογραφικού. Όντας στη βαθμίδα του επίκουρου καθηγητή Φυσικής (με διδακτορικό στη Φυσική), με έργο στη Φυσική,  το να αλλάζεις ερευνητικό προσανατολισμό, πανεπιστήμιο και αντικείμενο και να στρέφεσαι στην «εκπαιδευτική πολιτική»,  με την προίκα της θέσης και της εμπειρίας του μέλους της «ομάδας  επιτελικού σχεδιασμού, η οποία συνέταξε τον Νόμο Πλαίσιο για την ελληνική ανώτατη εκπαίδευση το 1982 και η οποία συντόνισε και επέβλεψε την αρχική φάση υλοποίησής του» παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Η εμπειρία ως «Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας(1986-88) κι αυτή μετράει. Η εμπειρία ως  «Ειδικός Γραμματέας Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (με Υπουργούς τον Γεράσιμο Αρσένη και τον Πέτρο Ευθυμίου 1998-2004) μετράει.  Η εμπειρία ως Γραμματέας του Πανεπιστημίου Αθηνών κι αυτή μετράει. Ως Εθνικός εκπρόσωπος της Ελλάδας στη Διευθυντική Ομάδα (Directing Group) του Προγράμματος του ΟΟΣΑ “Institutional Management in Higher Education, αυτό κι αν μετράει. Ως Υπεύθυνος της Διαδικασίας της Μπολόνιας από ελληνικής πλευράς, δεν το συζητάω.  Αυτά «μετράνε». Το θέμα είναι τι, πώς και γιατί!

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΏΜΟΝΕΣ Της ΑΞΙΟΛΟΗΣΗΣ

Έχω ένα μοναδικό αυτοβιογραφικό επεισόδιο να διηγηθώ που έχει να κάνει  με τη γοητεία που ασκεί η επίκληση των ανεξάρτητων διακεκριμένων εμπειρογνωμόνων του εξωτερικού. Ήταν καλοκαίρι του 1996,όταν για δύο μόλις «φεγγάρια» μου είχε ανατεθεί η ευθύνη της Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών που ήταν, και τότε, σε εκκρεμότητα. Ιούλιο-Αύγουστο  είχα συντάξει « το επιχειρησιακό σχέδιο ανασυγκρότησης της επιμορφωτικής πολιτικής». Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα για να προχωρήσει στη διαδικασία έγκρισης είχε βάλει ως προϋπόθεση να ανατεθεί σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες η «ex ante” αξιολόγηση της πρότασης. Το ζήτημα ήταν επείγον λόγω των καθυστερήσεων που είχαν σημειωθεί στην προώθηση των κοινοτικών προγραμμάτων. Από το γραφείο του Υπουργού προτάθηκαν δύο ονόματα «εμπειρογνωμόνων», ο ένας στη Σουηδία και η άλλη στην Αμερική. Έγιναν δεκτοί από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τους ανατέθηκε το έργο της αξιολόγησης αντί συνολικής αμοιβής 5 εκατ, δρχ, με προθεσμία ενός μήνα για την παράδοση. Οι «εμπειρογνώμονες» κατέφθασαν στην Ελλάδα. Καλοκαίρι! Πολύ γρήγορα ενημερώθηκα από τον ένα εκ των δύο ότι δεν είναι σε θέση να φέρουν σε πέρας την αξιολόγηση και ζήτησαν να βρεθεί ένας ή δύο έλληνες εμπειρογνώμονες προκειμένου να συντάξουν την έκθεση αξιολόγησης , αντί του ποσού των 2 εκατ. δρχ. που θα αφαιρούνταν από το τη δική τους αμοιβή. Είχα έντονο το ενδιαφέρον να ολοκληρωθεί η όλη διαδικασία της έγκρισης. Βρέθηκε συνάδελφος πανεπιστημιακός, γνώστης του αντικειμένου για να ολοκληρώσει, με τη δική μου συνδρομή, έγκαιρα την έκθεση. Όταν ετοιμάστηκε η έκθεση, αναζητήθηκαν οι «εμπειρογνώμονες του εξωτερικού» στον τόπο των θερινών τους διακοπών για να υπογράψουν την Έκθεση της “ex ante” αξιολόγησης προκειμένου να υποβληθεί. Η πρόταση υποβλήθηκε με την Έκθεση Αξιολόγησης μαζί. Για να υποβληθεί χρειάστηκε να μετακινηθώ επειγόντως στο αεροδρόμιο του Ελληνικού. Είχε αρχίσει η επιβίβαση των επιβατών για την πτήση των Βρυξελών.  Έκανα έκκληση από τα μεγάφωνα του αεροδρομίου. Πρόλαβα τον κοινοτικό εκπρόσωπο. Του παρέδωσα τα σχετικά κείμενα κι αυτό ήταν. Σε μία εβδομάδα, η πρόταση είχε εγκριθεί  από τις αρμόδιες κοινοτικές αρχές, με προϋπολογισμό  24 δις, για την τριετία 1996-99.Οι «εμπειρογνώμονες του εξωτερικού» ήρθαν για διακοπές στην Ελλάδα. Άσχετοι με το αντικείμενο, αναζήτησαν ατύπως υπεργολάβους οι οποίοι συνέταξαν την έκθεση. Αποζημιώθηκαν όλοι. Οι μεν εμπειρογνώμονες για την υπογραφή τους και οι υπεργολάβοι για την εργασία. Μάλλον υψηλή ήταν η αρχική αμοιβή που όρισαν οι κοινοτικοί για την αξιολόγηση, για αυτό προσφερόταν για υπεργολαβία. Ο ίδιος για τη σύνταξη της πρότασης του προγράμματος είχα αποζημιωθεί με το ποσό των 500 χιλ. δρχ. Η αξιολόγηση είχε κοστολογηθεί με δεκαπλάσια δαπάνη, σε σχέση με τη σύνταξή της,  από τους κοινοτικούς Καλά να πάθουν οι κοινοτικοί που χρόνια είναι κολλημένοι με τη γοητεία της  αξιολόγησης και τους «εμπειρογνώμονες» εξωτερικού. Τελικά, το πρόγραμμα εγκρίθηκε αλλά δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Η επιμόρφωση είναι σε εκκρεμότητα διαρκείας. Μετά τις εκλογές του Σεπτέμβρη του 1996, είχε αλλάξει ο Υπουργός Παιδείας…

Για να επανέλθουμε στο θέμα μας, δεν υπαινίσσομαι πως αν οι αξιολογητές ήταν «ειδικοί» στο αντικείμενο, δε θα έπρεπε να εμποδιστούν. Ακόμα και οι εξειδικευμένοι αξιολογητές, όταν λειτουργούν στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της ΑΔΙΠ, γίνονται τοποτηρητές του νεοφιλελεύθερου προτάγματος της αξιολόγησης. Τείνω να καταλήξω στην εκτίμηση ότι η ΑΔΙΠ με το «μητρώο αξιολογητών» δεν ενδιαφέρεται για εξειδικευμένη και επιστημονικά θεμελιωμένη διαδικασία αξιολόγησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, στο πλαίσιο σχετικής αυτονομίας των ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων, όσο ενδιαφέρεται για επιλεκτική επιστράτευση πανεπιστημιακών που είναι ταγμένοι  στην υπεράσπιση κυρίαρχων νεοφιλελεύθερων προτεραιοτήτων, όπως είναι η σύνδεση της χρηματοδότησης με την απόδοση, το παρατηρητήριο χρηματοδότησης, η χρηματοδότηση της αριστείας, οι συγχωνεύσεις, οι βέλτιστες πρακτικές που έχουν αναδειχθεί στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΧΑΕ), η πλήρης εναρμόνιση με τα κριτήρια της ΕNQA,  η αναζήτηση νέων πηγών χρηματοδότησης. Είναι η δημιουργία επώνυμων εδρών  στα πανεπιστήμια και η εισβολή ισχυρών επιχειρηματικών κύκλων που να έχουν λόγο στον καθορισμό του περιεχομένου  της διδασκαλίας, σύμφωνα με τα δικά τους επιχειρηματικά συμφέροντα.

Είναι προφανές ότι πρόκειται για τη θεοποίηση μιας διαδικασίας που δεν αντέχει στα κριτήρια εγκυρότητας και αξιοπιστίας, πολύ περισσότερο, όταν αυτή δεν έχει προτεραιότητα σε μια εποχή που το πανεπιστήμιο έχει υποστεί τις δραματικές επιπτώσεις των μνημονιακών πολιτικών (συγχωνεύσεις, περικοπές προϋπολογισμών, διαθεσιμότητες, κ. α.). Η όλη υπόθεση έχει και την κωμική της διάσταση. Από το τριήμερο της επίσκεψης του «ιερατείου των αξιολογητών» στο Τμήμα μου κρατώ  ως μαρτυρίες τις φωτογραφίες της εισόδου στο Τμήμα, πριν και μετά την επίσκεψη. Έγινα κι εγώ φωτογράφος αυτού του τσίρκου. Θα αναρτήσω και τις σχετικές φωτογραφίες. Τα ευρηματικά γκράφιτι με τα συνθήματα στους τοίχους της εισόδου τα είχαν εξαφανίσει την παραμονή ελαιοχρωματιστές κομάντος, ως δείγμα σοβαρής ακαδημαϊκής μονάδας. Για να επανέλθουν, βέβαια, με νεότερες εκδόσεις, μετά την αναχώρηση των αξιολογητών! Μου θύμισε τις προγραμματισμένες επιθεωρήσεις επιτελών στις στρατιωτικές μονάδες, από την εποχή που υπηρετούσα τη θητεία μου, ως απλός οπλίτης… Θα συνεχίσουμε σε επόμενη ανάλυση, ενδεικτικά, με ορισμένες πτυχές από τα πεπραγμένα της ΑΔΙΠ. Το υλικό που έχει παραχθεί είναι τεράστιο. Κοντεύουν περίπου χίλιοι πολυσέλιδοι τόμοι! Τα ράφια της ΑΔΙΠ δε μπορεί, θα έχουν το υλικό και σε έντυπη μορφή. Αν δεν απατώμαι, η Έκθεση αξιολόγησης 2015 που παρέλαβε ο πρόεδρος της Βουλής ήταν έντυπη.

terminusantequem:
“ Franz Marc (German, 1880-1916), Haystacks, 1910
”

Franz Marc (German, 1880-1916), Haystacks, 1910

Advertisements
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: