Αρχική > πολιτική > Ευρωπαϊκή Ένωση και ανεργία των νέων

Ευρωπαϊκή Ένωση και ανεργία των νέων

Καπνικαρέα, ανατολική όψη. Λιθογραφία επιχρωματισμένη του Théodore du Moncel του 1843. Μουσείο της πόλεως των Αθηνών

Του Νίκου Τσούλια

      Η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) φαινομενικά διατρέχεται από μια θεμελιώδη αντινομία, από τη μια πλευρά η βασική οικονομική πολιτική της είναι πολιτική της σύγχρονης λειτουργίας του καπιταλισμού και από την άλλη πλευρά επιχειρεί μέσω επιμέρους πολιτικών στο κοινωνικό πεδίο να θεραπεύσει κάποια από τα αποτελέσματα της θεμελιώδους οικονομικής της πολιτικής. Έτσι εμφανίζεται ότι ασκεί μια κάποια κοινωνική πολιτική, αλλά θεωρεί ότι το υπόστρωμα της οικονομικής πολιτικής απορρέει από άλλες πηγές και επιπλέον ότι η οικονομική πολιτική που εφαρμόζει είναι δεδομένη και αναμφισβήτητη.

      Και επειδή η Ε.Ε. δεν αποδέχεται ότι η καπιταλιστική οικονομία γεννά τα σημερινά μεγάλα προβλήματα, προσπερνά το θέμα της αντίφασης και θεωρεί ότι η όποια επιμέρους κοινωνική πολιτική της είναι ορθολογική. Δεν απαντά όμως καθόλου στο ζήτημα τελικά γιατί δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα της ανεργίας και το παρουσιάζει ως μια αδυναμία των πολιτών να βρουν δουλειά ή ως αδυναμία των εκπαιδευτικών συστημάτων των χωρών ή ως αναπόφευκτη εξέλιξη σε έναν κόσμο διεθνοποιημένο και με μεγάλο οικονομικό ανταγωνισμό.

      Ωστόσο, στο ζήτημα της ανεργίας εκδηλώνεται αυτή η αντίφαση με τρόπο σχεδόν αποκαλυπτικό. Η ανεργία είναι συστατικό στοιχείο της καπιταλιστικής οικονομίας. Όλοι οι πολίτες γνωρίζουν ότι η διαρκής και χωρίς όρους συσσώρευση κέρδους αποτελεί τη πεμπτουσία της οικονομικής πολιτικής, της πολιτικής που υπηρετεί με συστηματικό τρόπο τα συμφέροντα του κεφαλαίου. Υπάρχουν μια σειρά νόμοι και θεσμοί που εξασφαλίζουν την προνομιακή αναπαραγωγή του κεφαλαίου και του κερδοσκοπίας και αυτή η αναπαραγωγή γίνεται σε βάρος του κόσμου της εργασίας. Και εδώ δεν υπάρχει μόνο το κλασικό ζήτημα της υπεραξίας αλλά και το ζήτημα της «νομιμοποίησης» της λεηλασίας των εργαζομένων και της χειραγώγησή τους με ποικίλους τρόπους μέσα από όλους τους θεσμούς των σύγχρονων κοινωνιών (κράτος, Μ.Μ.Ε., εκπαίδευση, στρατός κλπ).

      Η ανεργία σους νέους συναντά μη αφομοιώσιμα πλέον ποσοστά και απειλείται η κοινωνική συνοχή των χωρών, αφού περίπου το 25% των νέων στην Ε.Ε. πλήττεται από την ανεργία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο βλέπει την όλη εξέλιξη με ανησυχητική ματιά. «Η κατάσταση διαφέρει σημαντικά από το ένα κράτος-μέλος στο άλλο, με τα ποσοστά ανεργίας των νέων να κυμαίνονται από πολύ πιο κάτω από 10 % σε ορισμένες χώρες έως περίπου 50% στις χώρες που πλήττονται σοβαρά από την κρίση», σημειώνει το ψήφισμα που συνέταξε η πρόεδρος της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, γαλλίδα ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών-Δημοκρατών Περβενσέ Μπερές. Ταυτόχρονα, υπολογίζεται ότι σχεδόν 7,5 εκατομμύρια άτομα ηλικίας 15 έως 24 ετών βρίσκονται εκτός κάθε διαδικασίας απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης, ενώ ένα μεγάλο μέρος των νέων αποτυγχάνει να εκπληρώσει τις εκπαιδευτικές του δυνατότητες ή να αποκτήσει τις δεξιότητες που απαιτεί η αγορά εργασίας.

      Αλλά από πού γεννιέται το πρόβλημα; Εδώ φυσικά η κριτική δεν μπορεί να γίνει στις γενεσιουργές αιτίες. Παράλληλα δεν μπορεί και να θεωρηθεί ότι «πέφτει από τον ουρανό» ούτε ότι δεν έχει συγκεκριμένα αίτια. Έτσι η κριτική εστιάζεται σε επίπεδο κρατών και πιο συγκεκριμένα παίρνει την όψη κριτικής επί της «γερμανοποίησης» της Ευρώπης. Στη συζήτηση που προηγήθηκε της έγκρισης του ψηφίσματος για την ανεργία των νέων ο αρμόδιος Επίτροπος για θέματα Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων Λάζλο Αντορ, επέρριψε τις ευθύνες γι’ αυτή τη κατάσταση στην Γερμανία, λέγοντας πως «οι πολιτικές που κρατούν τις χώρες αυτές σε ύφεση, δεν προέρχονται από την Κομισιόν αλλά προέρχονται ουσιαστικά από το Βερολίνο».

      Με το ψήφισμα το Ευρωκοινοβούλιο, ζητεί: α) Εξεύρεση πιο φιλόδοξων πηγών χρηματοδότησης για την καταπολέμηση της νεανικής ανεργίας και εντατικοποίηση των προσπαθειών για την αντιμετώπιση της πρόωρης σχολικής εγκατάλειψης. β) Υιοθέτηση της «Εγγύησης για τους νέους» (να τεθεί ελάχιστο διάστημα τεσσάρων μηνών παραμονής για τους εκτός εργασίας, εκπαίδευσης ή κατάρτισης) και άμεση καταβολή τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ από την Κομισιόν, σε κράτη-μέλη για να προωθηθεί αυτή η πρωτοβουλία. γ) Αποτελεσματικότερη διασύνδεση και αντιστοίχηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

       Τίθεται ένα ερώτημα στους νέους μας. Τι κάνουν σε συγκυρίες άγριας καπιταλιστικής επέλασης; Κατά τη γνώμη μου δύο είναι οι βασικές επιλογές. 1) Συμμετοχή στους πολιτικούς και κοινωνικούς αγώνες προκειμένου να αμφισβητηθεί και να ανατραπεί η σημερινή οικονομική πολιτική μέσω της αλλαγής των πολιτικών συσχετισμών και να αναπτυχθεί μια σοσιαλιστική πρόταση, η οποία μπορεί να αποτελέσει τη μοναδική βιώσιμη οικονομική πρόταση για κοινωνική πρόοδο. 2) Αναζήτηση και εξεύρεση προγραμμάτων χρηματοδότησης της Ε.Ε. μέσω των οποίων μπορεί κάποιος να αναλάβει μια επιχειρηματική ή συνεργατική ή επαγγελματική δραστηριότητα. Και αυτές οι δύο επιλογές μπορεί να συνιστούν μια αντίφαση, αλλά σε έναν κόσμο άγριας εκμετάλλευσης, σε έναν κόσμο γεμάτο αντινομίες οι πολίτες και ιδιαίτερα οι νέοι / νέες θα ζήσουν και με αντιφάσεις και αυτό δε συνιστά θέσφατο. Άλλως…

Το καθολικό της Μονής Δαφνίου. Τέλη του 11ου αι. Άποψη από τα ΒΑ. (Μουσείο Μπενάκη, Φωτογραφικό αρχείο Λασκαρίνας Μπούρα).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: