Αρχική > πολιτική > Η νέα μετα-δημοκρατική Ευρώπη

Η νέα μετα-δημοκρατική Ευρώπη

 

martin campos martin campos

 

 

Του Γιώργου Βοσκόπουλου*, Ιουλίου 14, 2015

 

Η ελληνική κρίση και ο τρόπος  αντιμετώπισης της από τους εταίρους μας θέτει δύο τεράστια οντολογικά ζητήματα, σε ατομικό και συλλογικο-διε-ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το ατομικό επίπεδο αφορά ζητήματα ηθικής, κανονιστικής και ακαδημαϊκής τάξης, ακαδημαϊκής αξιοπρέπειας. Είναι το χρέος μας προς την ίδια την επιστημονική οντότητα μας και το ρόλο μας ως δημόσιοι λειτουργοί. Συνδέεται άρρηκτα με το επίπεδο στο οποίο λειτουργούμε ως πνευματικές οντότητες ιδιαίτερα αυτοί που υπηρετούμε την ιδέα της ενωμένης Ευρώπης. Αυτής της sui generis τάξης πραγμάτων που έδειχνε επί δεκαετίες να υπερβαίνει τις καταστατικές οργανωτικές αφηγήσεις των δια-κρατικών σχέσεων και να αμφισβητεί τη σοφία του Θουκυδίδη. Ο πειθαναγκασμός της Ελλάδας ισοδυναμεί με συντριβή του ευρωπαϊκού ιδεώδους, της δημοκρατίας και  της συναίνεσης. Εκθέτει όλους εμάς που υπηρετούμε την ενωμένη και δημοκρατική Ευρώπη, μας απογυμνώνει από κανονιστικής υφής επιχειρήματα .  

Το δεύτερο επίπεδο αφορά τη σημερινή πραγματικότητα η οποία συνιστά μία πρωτοφανή εκτροπή από το πρωτογενές αξιακό πρότυπο της Ευρώπης. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που υπερκαλύπτεται με τόσο βίαιο τρόπο το οργανωτικό πρότυπο της συναίνεσης. Τον αντίλογο τον διάβασα σε ένα τουίτ στα ΜΜΕ. «Κανείς δεν δανείζει χρήματα χωρίς όρους». Ναι, ωστόσο η δημοκρατία στην Ένωση αποτελούσε πάντα μία άυλη αξία και ένα μη διαπραγματεύσιμο αγαθό. Αυτό θεμελιώθηκε ιστορικά και καταστατικά μέσα από μία κοινή πορεία διαπραγμάτευσης και συμβιβασμών που δεν δημιουργούσε παίγνια μηδενικού αθροίσματος. Η δημοκρατία αποτελούσε την ιερή αγελάδα της ευρωπαϊκής οργανωτικής υπέρβασης, μίας Ευρώπης που απαιτούσε τον εκδημοκρατισμό των εθνικών Δήμων πριν από κάθε σκέψη ένταξης στη «μεγάλη ευρωπαϊκή, δημοκρατική οικογένεια».

Η περίπτωση της Ελλάδας καθιστά το δημοκρατικό προαπαιτούμενο ένα ήσσονος σημασίας ζήτημα, σε μία προσπάθεια πειθαναγκασμού του ανίσχυρου. Η άνευ όρων συνθηκολόγηση της Ελλάδας αποτελεί την αφετηρία της μετα-δημοκρατικής Ευρώπης. Το δημοκρατικό έλλειμμα μετεξελίσσεται σε πολιτικές ισχύος, σε μία ασύμμετρη απειλή για τη δημοκρατία στην Ευρώπη. Σε ένα άρθρο του Economist το 2011 (The end of Monnet)  είχε επισημανθεί η επερχόμενη ασυμβατότητα ανάμεσα σε ένα ανεπαρκές οικοδόμημα που δεν διαθέτει τα μέσα αντιμετώπισης της κρίσης και τη λογική του Jean Monnet. Με βάση αυτό το πλαίσιο ασυμβατότητας οι επιλογές ουσιαστικά ήταν δύο. Είτε θα γινόταν το μεγάλο βήμα μπροστά με την πολιτική ολοκλήρωση της Ευρώπης είτε η Ένωση θα λειτουργούσε ισοπεδωτικά μέσα από τη λογική του Θουκυδίδη. Η δεύτερη επιλογή είναι μη συμβατή με τον πλουραλισμό και τη δημοκρατία, ενώ καθιστά την ΕΕ φορέα από-νομιμοποίησης των εθνικών ηγεσιών.

Το ακαδημαϊκό ερώτημα που είχαν θέσει το 1995  οι   William Wallace και Julie Smith «δημοκρατία ή θεσμοκρατία» με αφορμή την κρίση εκπροσώπησης στην ΕΕ έθεσε τότε έναν προβληματισμό ο οποίος σήμερα έχει υπερκαλυφθεί. Η ελληνική κρίση και ο τρόπος »επίλυσης» της δεν αφήνει εννοιολογικά περιθώρια ερμηνείας της μελλοντικής πορείας της Ευρώπης. Η εποχή της αθωότητας, αν αυτή υπήρξε ποτέ, έχει παρέλθει. Η Ένωση δημιουργεί σταδιακά νέες εξουσιαστικές δομές. Αν και αυτό αποτελεί ένα αναπόφευκτο αποτέλεσμα της ενοποιητικής διαδικασίας, εν τούτοις το ελληνικό ζήτημα καταδεικνύει εμφατικά τον κίνδυνο για τη δημοκρατία από την απώλεια της συναίνεσης.  

* Αναπλ. Καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών, Πρόεδρος Τμήματος ΔΕΣ, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

http://www.presspublica.gr/%CE%B7-%CE%BD%CE%AD%CE%B1-%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%8E%CF%80%CE%B7/

 

thunderstruck9:

Christopher Wood (British, 1901-1930), Paris Square, Bare Trees, 1925. Oil on board 45.5 x 54.5 cm.

Christopher Wood (British, 1901-1930), Paris Square, Bare Trees, 1925.

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: