Αρχική > εκπαιδευτικός > Εκπαιδευτικό κίνημα: δημιουργική δύναμη;

Εκπαιδευτικό κίνημα: δημιουργική δύναμη;

File:Gainsborough-HarvestWagon1784.jpg

Thomas Gainsborough (1727–1788), The Harvest Wagon, 1784

Του Νίκου Τσούλια

      Συνεχίζουμε τον προβληματισμό του χθεσινού άρθρου με την καταγραφή των παραμέτρων εκείνων που – κατά την γνώμη μου – μπορούν να αποτελέσουν στοιχεία δυναμικής ανάπτυξης για το εκπαιδευτικό κίνημα.

      3. Οργάνωση Κοινωνικών Φροντιστηρίων σ’ όλη τη χώρα προκειμένου να αμβλυνθούν οι πολλαπλές κοινωνικές ανισότητες που διατρέχουν όλο και πιο έντονα τους κόλπους της ελληνικής νεολαίας. Αλλά εδώ ανακύπτει και ένα μείζον πρόβλημα. Μπορούν όλοι οι εκπαιδευτικοί να συγκρουσθούν με τη στενή έννοια του οικονομικού τους συμφέροντος και να εγκαταλείψουν (μερικοί των εκπαιδευτικών) τα κερδοφόρα κοιτάσματα των ιδιωτικών φροντιστηρίων, για να εκφράσουν έμπρακτα την αλληλεγγύη τους με την παροχή δωρεάν μαθημάτων;

      Αλλά υπάρχει και μια ακόμα εξ ίσου σοβαρή πλευρά. Μπορούν οι εκπαιδευτικοί να αυτολογίζονται ως παιδαγωγοί – ή έστω ως εκπαιδευτικοί – διαπαιδαγωγώντας θεωρητικά μέσα στις σχολικές αίθουσες περί του «ηθικού, του ορθολογικού, του δίκαιου και του νόμιμου» και να κάνουν παράνομα φροντιστήρια έξω από το σχολείο ή και ακόμα να συναλλάσσονται μέσω των φροντιστηρίων στην περίπτωση που κάνουν μαθήματα σε μαθητές του σχολείου τους; Μπορούν να εξαπολύουν αριστερούς μύδρους κατά του «συστήματος» δήθεν προοδευτικοί συνδικαλιστές των εκπαιδευτικών μέσα στις Γενικές Συνελεύσεις και ταυτόχρονα να εκμεταλλεύονται τη συνδικαλιστική ανάδειξή τους και τις γνωριμίες τους και την όποια επιστημοσύνη τους για να προσελκύουν πελατεία ιδιαίτερων μαθημάτων; Μπορούν, δηλαδή, όλοι αυτοί οι εκπαιδευτικοί να αυτοπροσδιορίζονται ως παιδαγωγοί όταν πρωτοστατούν σε φαινόμενα παρανομίας, παρατεταμένης φοροδιαφυγής και συναλλαγής, όταν γίνονται δημιουργοί χειραγώγησης και παρακμής;

      Όσοι εκπαιδευτικοί προσφέρουν στήριξη στα κάθε είδους Κοινωνικά Φροντιστήρια αποτελούν φωτεινές περιπτώσεις κοινωνικών προτύπων, αποτελούν μορφές παιδαγωγών, προσφέρουν στην ελληνική κοινωνία σημαντικό μορφωτικό έργο. Ακόμα και ένας μαθητής ή μια μαθήτρια αν αλλάξει την εκπαιδευτική του πορεία – μέσω ενός εκπαιδευτικού σε ένα Κοινωνικό Φροντιστήριο – είναι μια σημαντική κατάκτηση για τη ζωή του / της.

      4. Το συνδικαλιστικό κίνημα είναι αναγκαίο όσο ποτέ άλλοτε να ουσιαστικοποιήσει το περιεχόμενό του και να κάνει πιο αποτελεσματική την παρέμβασή του. Σήμερα οι εποχές είναι πολύ πιο δύσκολες από το παρελθόν. Σήμερα δεν γίνονται αγώνες για να βελτιωθεί έτι περαιτέρω το εισόδημα και οι εργασιακές συνθήκες των εκπαιδευτικών. Σήμερα απειλείται κυριολεκτικά το ίδιο το επάγγελμα του εκπαιδευτικού. Γιατί ποια μπορεί να είναι η προοπτική αυτού του επαγγέλματος όταν ο μισθός του νεοδιόριστου είναι μόλις 640 ευρώ; Και ακόμα μπορεί να υπάρξει προοπτική της συλλογικής δράσης όταν ένας τέτοιος εκπαιδευτικός δεν μπορεί ούτε καν να πληρώσει το νοίκι και τους λογαριασμούς νερού, ηλεκτρισμού κλπ, όταν, δηλαδή, η εργασία του δεν του αφήνει καν περιθώριο αγοράς για τα στοιχειώδη της διατροφής του;

      Προκειμένου το συνδικαλιστικό κίνημα να γίνει αποτελεσματικό ή έστω εν μέρει παρεμβατικό πρέπει – κατά τη γνώμη μου – να επιλύσει μερικές εκκρεμότητες. α) Τα αιτήματα του οργανωμένου κλάδου πρέπει να έχουν ιεράρχηση, δεν μπορούν να αποτελούν ένα απλό άθροισμα. Για παράδειγμα, ο μισθός του νεοδιόριστου – που προαναφέρθηκε – είναι το πιο βασικό σημείο των διεκδικήσεών μας, ανεξάρτητα από τις επιμέρους προσωπικές ιδιαίτερες επιλογές των διαφόρων εκπαιδευτικών. Εδώ οφείλουμε να δώσουμε τη «μητέρα των μαχών», εδώ δοκιμάζεται η έννοια και η μορφή του εκπαιδευτικού επαγγέλματος.

      Όμως δεν είναι – για παράδειγμα – μείζον θέμα η έκταση του αριθμού των αποσπάσεων σε σχέση με τη γεύση μισθού του νεοδιόριστου εκπαιδευτικού. Το πρόβλημα του μισθού των εκπαιδευτικών – και ιδιαίτερα του νεοδιόριστου – και το πρόβλημα της αύξησης του ωραρίου τέμνονται από βαθιά χαράδρα. Με την αύξηση του ωραρίου ο εκπαιδευτικός μπορεί να ζήσει με τον μισθό του, αλλά ο νεοδιόριστος δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση! Όταν ένα συνδικαλιστικό κίνημα δεν μπορεί να κάνει ιεράρχηση των αιτημάτων του, όταν δεν μπορεί να εστιάσει στο στενό πυρήνα της απειλής του θρυμματισμού του εκπαιδευτικού επαγγέλματος, σημαίνει ότι απλώς δεν μπορεί να πάρει ευθύνες, ότι δεν μπορεί να αναλάβει πρωτοβουλίες, ότι δεν μπορεί να δημιουργήσει ριζοσπαστικές πολιτικές συνειδήσεις, ότι δεν μπορεί να συσπειρώσει τους εκπαιδευτικούς για να αγωνιστούν συλλογικά και αποτελεσματικά.

      β) Οι Γενικές Συνελεύσεις πρέπει να αποτελέσουν τη βασική εστία της συλλογικότητάς μας και της διαμόρφωσης των αιτημάτων μας και της δράσης μας. Τα σημεία των καιρών, οι ανάγκες της συγκυρίας, οι φοβερές δυσκολίες της εποχής μας δε μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω του παραδοσιακού σχήματος της αντιπροσώπευσης. Προς τούτο οι Γενικές Συνελεύσεις δεν μπορούν να εξακολουθούν να λειτουργούν ως πεδίο παραταξιακών μονολόγων. Τα πάντα τόσο απαραίτητα παραταξιακά ρεύματα του κλάδου οφείλουν να σχετικοποιήσουν το λόγο τους, να αντιληφθούν ότι κανένα απ’ αυτά δεν κατέχει κάποιου είδους αλήθεια, ότι κανένα δεν έχει κάποιου είδους λυτρωτική πρόταση. Και οφείλουν να το κάνουν αυτό, γιατί δεν μπορεί να υπάρξει ούτε καν έννοια συλλογικής δράσης χωρίς συγκλίσεις και συνθέσεις.

      Επίσης οι Γενικές Συνελεύσεις αναπόφευκτα πρέπει να καταλήγουν σε συγκεκριμένες αποφάσεις, όπως συνέβαινε παλιότερα. Δεν μπορούν να είναι ένα θέατρο έκφρασης μόνο διαφόρων απόψεων, χωρίς ψηφοφορίες επί του πεδίου «τι κάνουμε και για τι αγωνιζόμαστε». Μια τέτοια εικόνα είναι ομολογία αδυναμίας συλλογικής δράσης εν τοις πράγμασι. Μια τέτοια εικόνα προσδίδει στη συλλογική μας προσπάθεια ένα είδωλο μιας απλής συνάθροισης κατάθεσης απόψεων και τίποτα άλλο. Τέλειωσαν οι εποχές όπου το πρόγραμμα δράσης και τα δήθεν ιδεολογικά κείμενα αποτελούσαν σημεία εύκολης αλλά και ατελέσφορης σύνθεσης. Τώρα απαιτούνται συμφωνίες επί της ουσίας. Όσο δεν επιτυγχάνονται αυτές οι συμφωνίες δεν πρόκειται να συσπειρωθεί ο κλάδος των εκπαιδευτικών για μια αποτελεσματική δράση.

      Η μεγάλη δυναμική του εκπαιδευτικού κινήματος οφείλεται στη σύναψή του με τα μεγάλα μορφωτικά προτάγματα για Δημόσια και Δωρεάν Παιδεία, για ένα σχολείο για όλα τα παιδιά και όλους / όλες τους νέους / τις νέες, οφείλεται στην προνομιακή σχέση του με τη νεολαία και τις αναζητήσεις της. Αυτή η αφετηριακή / κοινωνική δυναμική είναι πολλαπλασιαστική όταν το εκπαιδευτικό κίνημα είναι κίνημα κοινωνικής αλλαγής και προόδου, όταν διαμορφώνει μια πρόταση για το περιεχόμενο του ελληνικού σχολείου, όταν στο εσωτερικό του επικυριαρχεί ο ουσιαστικός διάλογος και η δημιουργική σύνθεση του πλούτου των ιδεών, παρατάξεων και εκπαιδευτικών, όταν διαμορφώνει συνειδήσεις συλλογικής δράσης, όταν στα συλλογικά του όργανα αναδύεται η ουσία της εκπαίδευσης και όχι ο παραταξιακός βερμπαλισμός και η αυτοναφορικότητα ενός κλειστού κλάδου, όταν αυτό το κίνημα μετασχηματίζεται σε Μορφωτικό ρεύμα.

File:The dance to the music of time c. 1640.jpg

Nicolas Poussin (1594–1665), The dance to the music of time c. 1640

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: