Αρχική > φιλοσοφία > Καλοκαίρι: η απειθάρχητη εποχή;

Καλοκαίρι: η απειθάρχητη εποχή;

Κεφαλονιά

 

Του Νίκου Τσούλια

 

 

      Είναι αυτό από τη μια μεριά και οι άλλες εποχές από την άλλη. Είναι η απόλυτα διαφορετική εποχή, όχι για τη φύση αλλά για τον άνθρωπο. Είναι επομένως και μια επαναεπινόηση της ζωής και μια επαναδημιουργία του ανθρώπου;

      Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι είναι πρωτίστως η διακοπή της εργασίας και η προσωρινή αναστολή της επαγγελματικής λειτουργίας ως βασικά υποστρώματα της διαφορετικότητας του καλοκαιριού. Από μια πρώτη ματιά έχει μια κάποια βάση. Αλλά αν αναλύσουμε πιο διεξοδικά το όλο ζήτημα, θα διαπιστώσουμε ότι τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα.

      Το καλοκαίρι είναι η εποχή που ξεσηκώνει τον άνθρωπο˙ του διεγείρει αισθήσεις και συναισθήματα, του προσφέρει ευκαιρίες ερωτικής φαντασίωσης. Είναι εποχή των ονείρων και των παράτολμων σχεδίων, της ξεχωριστής προσήλωσης στον εαυτό μας, των αυθεντικών – έστω και πρόσκαιρων – επιλογών, εκείνων των επιλογών που αρτιώνουν την προσωπικότητά μας και ευφραίνουν την ψυχή μας. Οι υποχρεώσεις, οι συμβατικές λειτουργίες, η τυποποιημένη καθημερινότητα, η θεσμική και η κοινωνική μας ταυτότητα αν δεν αναιρούνται πλήρως έστω και παροδικά, είναι βέβαιο ότι μετασχηματίζονται, ότι αποκτούν άλλο περιεχόμενο.

      Ο χρόνος αντί για μέγας δυνάστης ή και για ρυθμιστής των πάντων, μικρών και μεγάλων, γίνεται υποτελής μας, είναι στη δική μας απόλυτη υπηρεσία. Το σώμα μας αναδύεται μέσα από το κουκούλι των άλλων εποχών και εκτιθέμενο στο χάιδεμα του ήλιου, του αέρα και του βλέμματος συναντά άγνωστες αρχέγονες όψεις του που μάς ξαφνιάζουν και μάς μεταφέρουν σε άγνωστες χώρες του μύθου και της φαντασίωσης. Το πνεύμα μας είναι ελευθεριάζον, κανένας μας δεν μπορεί να το στομώσει ούτε καν εμείς οι ίδιοι. Μεταμορφώνεται σα να βαδίζει στο δρόμο για τη Δαμασκό, μόνο που η μεταμόρφωσή του είναι αντίστροφη από εκείνη της κλασικής περίπτωσης. Τα μάτια μας είναι το κέντρο του κόσμου μας. Το γυναικείο σώμα λικνιζόμενο από το ξυπόλητο περπάτημα στην αμμουδιά, αφημένο στη θωπεία των ηλιαχτίνων, αναδευόμενο στης θάλασσας τους κυματισμούς γίνεται σώμα για να γοητεύσει, για να θαυμαστεί, για να προκαλέσει. Όλοι και όλες, μικροί / μικρές και μεγάλοι / μεγάλες διαβάζουν, κολυμπούν, παίζουν, λιάζονται, συζητούν, χαζεύουν στον κόσμο του φαίνεσθαι, αλλά την ίδια στιγμή ερωτοτροπούν, φαντασιώνονται, ονειρεύονται, αναπολούν στον κόσμο του είναι. Και η εικόνα της πραγματικότητας είναι μια μαγική εικόνα. Οι αισθήσεις μάς δημιουργούν τη φανερή πραγματικότητα αλλά τα αισθήματά μας και οι σκέψεις μας διαμορφώνουν την ουσιαστική πραγματικότητα, την πραγματικότητα που τη βιώνουμε πιο έντονα, πιο ολοκληρωμένα.

      Το καλοκαίρι για τον Έλληνα είναι σύμφυτο με τη θάλασσα. Δεν μπορεί να υπάρξει καλοκαίρι χωρίς θάλασσα. Αν για κάποιο λόγο ο Έλληνας περάσει ένα καλοκαίρι εκτός Ελλάδας σε χώρα που δεν έχει «υποψία θάλασσας» και επιστρέψει στα γυρίσματα του φθινοπώρου, θα νιώσει με τον πιο απόλυτο τρόπο ότι δεν πέρασε αυτό το καλοκαίρι, ότι δεν το έζησε, ότι δεν υπήρξε αυτό το καλοκαίρι στη ζωή του! Η ερμηνεία μπορεί να είναι απλή. Από τη στιγμή που δημιουργείται η ταυτότητα του Έλληνα στο λυκαυγές του Μύθου και του Λόγου είναι ταυτότητα που έχει ως βασικό στοιχείο τη σχέση της με τη θάλασσα.

      Η θάλασσα του καλοκαιριού διαμορφώνει ένα ολόκληρο ξεχωριστό σκηνικό μιας «άλλης» κοινωνικής ζωής που ανατρέπει το σκηνικό των συνηθισμένων διαπροσωπικών σχέσεων των άλλων εποχών. Η όποια εργασία αυτής της εποχής κατακτά καινούργια σχήματα, γίνεται με άλλη ψυχολογία και με άλλες προσδοκίες.

      Μετράμε την ηλικία μας με το άθροισμα των χρόνων μας. Πιστεύω ότι είναι λάθος. Τα καλοκαίρια δεν μπορούν να αθροίζονται με τις άλλες εποχές, παρά μόνο με τον εαυτό τους. Τα καλοκαίρια βαστούν πολύ περισσότερο από τις άλλες εποχές. Δεν είναι μόνο ο χρόνος ως αντικειμενικός χρόνος της ανοιξιάτικης προσδοκίας που διεισδύει στο χρόνο του καλοκαιριού ούτε μόνο ο αντικειμενικός χρόνος της φθινοπωρινής νοσταλγίας που διαστέλλει τα χρόνο του καλοκαιριού ούτε μόνο ο αντικειμενικός χρόνος των μεγάλων ημερών του καλοκαιριού. Είναι ο ψυχολογικός χρόνος, ο υποκειμενικός χρόνος, ο χρόνος ο δικός μας που με το πέρασμά του δε σου μειώνει τη ζωή αλλά τη φουσκώνει σα μαγιά μέσα από τα ερωτικά σκιρτήματα, από τη γενναιόδωρη ονειροπόληση, από την αυθεντική βίωση του εαυτού μας.

      Είναι το καλοκαίρι η απειθάρχητη εποχή; Ναι, αν αναλογιστούμε ότι ανατρέπει – έστω προσωρινά αλλά και διαρκώς και αιωνίως και ως εκ τούτου με σισύφεια αλλά και με γλυκιά εικόνα – κοινωνικές νόρμες και δογματισμούς, βεβαιότητες και τυποποιήσεις, κανονισμούς και προκαταλήψεις. Αλλά…

      Αλλά το καλοκαίρι δεν είναι μια απλή εποχή… Αν αναστοχαστούμε στο τι κατ’ ουσίαν γίνεται, θα ομολογήσουμε ότι είναι μια απόπειρα επαναεπινόησης του εαυτού μας και της ζωής μας και απλώς η φύση και η κοινωνία μας καλύπτουν αυτή την απόπειρα με ένα σκηνικό εποχής!

Σαντορίνη

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: