Αρχική > πολιτισμός, νέες τεχνολογίες > Μπορεί να υπάρξει ψηφιακός Διαφωτισμός;

Μπορεί να υπάρξει ψηφιακός Διαφωτισμός;

Του Νίκου Τσούλια

      Η συγκροτημένη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) να ψηφιοποιήσει τον πολύχρονο και σημαντικότατο πνευματικό της πλούτο συνδέεται με το όλο εγχείρημα της ίδρυσης και της σταδιακής ανάπτυξης της Europeana, της ψηφιακής «βιβλιοθήκης όλων των ευρωπαϊκών βιβλιοθηκών». Είχαμε θέσει ένα ερώτημα σε προηγούμενο άρθρο, κατά πόσο αυτή η πανευρωπαϊκή πρωτόγνωρη διαδικασία της ψηφιοποίησης του κόσμου των γραμμάτων μπορεί να ανοίξει δυνατότητες για το όραμα ενός νέου Διαφωτισμού. Αλλά πριν πάμε στον πυρήνα του ερωτήματος ας δούμε μερικές όψεις του.

      Η Europeana δεν μπορεί να είναι μια στατική υπόθεση, δεν αφορά μια δεδομένη κίνηση της Ε.Ε. Οφείλει να είναι μια ζωντανή θεσμική και πολιτική λειτουργία σε διαρκή εξέλιξη και σε συνεχή αναζήτηση, να είναι η συλλογική θέληση λαών και κρατών προκειμένου να δημιουργήσουν το περιεχόμενο της κοινωνικής προόδου, να δημιουργήσουν ένα φωτεινό μέλλον. Γι’ αυτό οι υπεύθυνοι του όλου εγχειρήματος θέτουν κατ’ αρχήν το πλαίσιο ενός δρόμου, του δρόμου της ψηφιακής εποχής.

      «Η Europeana θα πρέπει να εξελιχθεί περισσότερο ώστε να αποτελέσει το σημείο αναφοράς για το ευρωπαϊκό πολιτιστικό περιεχόμενο στο Διαδίκτυο. Αυτό προϋποθέτει συγκέντρωση των οικονομικών προσπαθειών και του πολιτικού κεφαλαίου σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο για την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού ιστότοπου και των απαραίτητων δομών. Κατά τα επόμενα έτη, η Europeana θα πρέπει να προσθέσει στη δικτυακή πύλη της πλατφόρμα εφαρμογής, και οι κύριες δραστηριότητες που σχετίζονται με την ψηφιοποίηση και τη διατήρηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς θα πρέπει να συνδεθούν με τον συγκεκριμένο ιστότοπο. Κατά την τεχνική ανάπτυξη του ιστότοπου θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην πολυγλωσσική διάσταση. Η Europeana θα πρέπει επίσης να διερευνήσει τις μελλοντικές δυνατότητες του υπολογιστικού νέφους. Μεσοπρόθεσμα, θα πρέπει να εξετασθεί το ενδεχόμενο να ανατεθεί στην Europeana κύριος ρόλος για τη διατήρηση της Ευρωπαϊκής κληρονομιάς, και η Europeana να μετατραπεί σε ευρωπαϊκό τόπο κατάθεσης για το ψηφιοποιημένο πολιτιστικό υλικό του δημόσιου τομέα και σε σκοτεινό αρχείο για το εκ γενετής ψηφιακό πολιτιστικό υλικό».

      Η ευρείας έκτασης ψηφιοποίηση του πνευματικού πλούτου της Ευρώπης και στη συνέχεια ολόκληρης της ανθρωπότητας μπορεί να οδηγήσει τους λαούς στην εποχή των κοινωνιών της γνώσης και της μάθησης. Αλλά για να γίνει αυτό απαιτείται και εκδημοκρατισμός της εκπαίδευσης, απαιτείται μια ισχυρή και ποιοτική Γενική εκπαίδευση, απαιτείται βάθεμα της παιδείας και της μόρφωσης, άλλως θα οδηγηθούμε σε «ψηφιακό χάσμα», το οποίο θα μετασχηματιστεί σε «δημοκρατικό χάσμα» και οι κοινωνίες θα χάσουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν έναν ψηφιακό διαφωτισμό.

      Η ψηφιοποίηση δεν είναι μια απλή και παθητική διαδικασία αναπαραγωγής αρχειακού υλικού, δεν είναι απλά και μόνο ένα καινούργιο κοίταγμα στο παρελθόν μας. Είναι μια πολιτιστική αναγκαιότητα, είναι μια ενεργητική λειτουργία αναθεώρησης της σημερινής παρακμιακής πολιτικής της Ε.Ε., είναι μια απόπειρα δημιουργίας κουλτούρας αμφισβήτησης από την οποία μπορεί να αναδυθούν νέα μεταρρυθμιστικά προοδευτικά μορφωτικά ρεύματα. Το διάβασμα και η μελέτη των μεγάλων πνευμάτων των ευρωπαϊκών γραμμάτων, η ανάγκη προσφυγής στα μεγάλα διαφωτιστικά συμβάντα της ευρωπαϊκής ιστορίας απορρέουν από την αίσθηση και την ανάγκη επαναεπινόησης της σημερινής ευρωπαϊκής ταυτότητας. Το όλο εγχείρημα της Europeana δεν μπορεί να είναι μια παθητική διαδικασία αλλά μια ζωντανή αναγκαιότητα για να συνδιαλεχτούμε δημιουργικά με το παρελθόν μας και για να επαναπροσδιορίσουμε το όλο εγχείρημα της Ε.Ε. και της ευρωπαϊκής κουλτούρας.

      Και έχει ιστορικό ενδιαφέρον να ξαναδούν λαοί και έθνη, πολίτες και θεσμοί τόσο την ξεχωριστή πορεία των ευρωπαϊκών κρατών όσο και την κοινή πορεία της ευρωπαϊκής σύμπλευσης από τα πρώτα βήματα της ευρωπαϊκής ενοποίησης με βασικό στόχο τη διαμόρφωση μιας «ενιαίας και ταυτόχρονα πολυδιάστατης κουλτούρας και πνευματικής φυσιογνωμίας».

      Η ψηφιακή εποχή είναι μια πολιτισμική και πολιτική «δυνατότητα», είναι μια νέα σελίδα στην ιστορία του ανθρώπου. Το περιεχόμενο και η στοχοθεσία αυτής της σελίδας θα είναι απόρροια των κοινωνικών διεργασιών, των ταξικών συγκρούσεων, των πολιτιστικών αναμίξεων, των αναγκών των πολιτών και γενικότερα των αναζητήσεων του ανθρώπου. Σε κάθε φάση της ιστορίας που ανοίγει νέα ζητήματα και κυρίως που ανοίγει νέο κεφάλαιο έρχονται στο προσκήνιο όλες οι ιδεολογίες και οι κοσμοθεωρίες, για να θέσουν τη σφραγίδα τους. Και απ’ αυτή τη άποψη η αντιπαράθεση ιδεών και οι νέες συνθέσεις τους είναι πεδίο δυναμικής και εξέλιξης.

      Η Ευρώπη δεν μπορεί να είναι μόνο ή και κυρίως οικονομική Ένωση. Πρέπει να είναι μια συλλογική αφήγηση, ένας φορέας ανθρωπιστικής μνήμης, ένα ρεύμα πολιτισμού, ένα δημοκρατικό πολιτικό παράδειγμα. Και οφείλει να προσβλέψει σε μια ψηφιακή Αναγέννηση και όχι σε ένα καπιταλιστικό μόρφωμα που οδηγεί σε ψηφιακό Μεσαίωνα. Γιατί δεν μπορεί υπάρξει ψηφιακή Αναγέννηση με εργασιακό Μεσαίωνα, με κοινωνίες όπου κυριαρχεί η βαρβαρότητα και η εξαθλίωση.

Ολυμπία

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: