Αρχική > πολιτική > Η εξουσία στο λαό;

Η εξουσία στο λαό;

Velázquez

Velázquez

Του Νίκου Τσούλια

      Αρκετοί διανοούμενοι ισχυρίζονται ότι η εξουσία αλλοτριώνει τους ανθρώπους, ότι μετασχηματίζει τη σκέψη τους και τον αξιακό τους κώδικα, ότι τροποποιεί τη γλωσσική τους μορφολογία. Μια τέτοια θεώρηση πράγματι προκύπτει από μια απλή περιδιάβαση της ιστορίας, ελληνικής και ξένης. Είναι η λαγνεία της εξουσίας πολύ ισχυρή και ακαταμάχητη που μεταμορφώνει δομικά τον άνθρωπο – εκφραστή της, ερμηνεύουν αρκετοί ερευνητές του συγκεκριμένου πεδίου αναφοράς.

      Θεωρώ ότι ίσως η ερμηνεία να είναι και άλλης πιο απλής θεώρησης. Γιατί από τη στιγμή που κάποιος είναι φορέας της εξουσίας, δεν μπορεί να είναι παράλληλα και με την πλευρά των εξουσιαζόμενων. Την εξουσία ή την εκφράζεις ή την αμφισβητείς και την αντιμάχεσαι. Γιατί τα λέω όλα αυτά; Αφορμή στάθηκε μια δήλωση του αγωνιστή του λαού και της αριστεράς Μανόλη Γλέζου σε συνέντευξή του σε τηλεοπτικό κανάλι («Μέγα», 27.1.2015) σχολιάζοντας τη νέα κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Ισχυρίστηκε μεταξύ άλλων ότι τώρα έχει αλλάξει η ιστορία στην Ελλάδα, γιατί «είναι ο λαός στην εξουσία». Και επειδή αυτό ιστορικά έχει ξαναειπωθεί στη δεκαετία του 1980, θα περίμενε κάποιος ότι ο κ. Γλέζος υπονοούσε μια συμβολική χροιά. Αλλά η εικόνα δεν ήταν αυτή, γιατί παρομοίωσε και εξίσωσε την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην κυβερνητική εξουσία με την «Κυβέρνηση του Βουνού», με την απόλυτα πραγματική κυριαρχία που είχε το ΕΑΜ κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής στις ελεύθερες περιοχές της Ελλάδας! Αν αυτό το ισχυριζόταν κάποιος άλλος, ίσως να μην ήταν και τόσο πρόβλημα, αφού θα τον θεωρούσαμε μάλλον γραφικό. Αλλά όταν αυτό το ισχυρίζεται το ζωντανό σύμβολο της Εθνικής μας Αντίστασης ως ευρωβουλευτής και μάλιστα από την έδρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – ενός βασικού εκφραστή του Διεθνούς Κεφαλαίου -, προβληματίζεσαι κατ’ ανάγκην. Αλήθεια μπορεί να αποφανθεί κανένας σοβαρός μελετητής της πολιτικής ιστορίας ότι σήμερα στην Ελλάδα έχουμε λαϊκή εξουσία;

      Άραγε προκύπτει από κάποιο μεγάλο και πλειοψηφικό κοινωνικό ρεύμα η εξουσία του ΣΥΡΙΖΑ, όταν έχει κατ’ αρχήν αναφορά στο ένα τρίτο της ελληνικής κοινωνίας ή μπορεί να μιλάει για λογαριασμό και των άλλων ανεξάρτητα από τη θέλησή τους με την έννοια – σύλληψη της φωτισμένης πρωτοπορίας; Άραγε σήμερα βιώνουμε κάποια εμπράγματη αντιιμπεριαλιστική εξωτερική πολιτική, όταν ο Ομπάμα μάλιστα μας «έχει πάρει αγκαλιά» και συνεργεί θετικά ως έναν βαθμό στις διαπραματεύσεις μας με τους δανειστές μας; Άραγε ασκήθηκε ή μήπως πρόκειται να ασκηθεί καμιά πολιτική που θα ανατρέπει την κρατούσα τάξη πραγμάτων στη χώρα μας και θα εξαφανίζει την ταξική πάλη, και το κεφάλαιο θα βρεθεί κάτω από τη λαϊκή κυριαρχία χάνοντας όλα τα μέχρι τώρα προνόμιά του; Άραγε στις προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης θα γίνει το ξεκίνημα μιας τέτοιας κοσμογονικής κοινωνικής αλλαγής;

      Την ίδια ημέρα και στο ίδιο κανάλι ο υπουργός κ. Κατρούγκαλος ισχυρίστηκε και κάτι άλλο καινοφανές και εντυπωσιακό συνάμα επιχείρημα. Στην επικείμενη διαπραγμάτευση της χώρας μας με την Ε.Ε. και τους άλλους εταίρους μας ανέφερε ότι η στάση της Ελλάδας είναι αυτή (…), γιατί είναι απόφαση του ελληνικού λαού εννοώντας προφανώς το γενικό και αόριστο πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Μια τέτοια αναφορά ακούγεται πατριωτική, δημοκρατική και «λαϊκή». Αλλά γιατί δεν έχουμε μια σχετικιστική θεώρηση των πραγμάτων για την Ε.Ε., αφού κάθε χώρα μπορεί να ισχυρίζεται για το ίδιο θέμα ότι η τάδε πολιτική – και το πιο πιθανό διαφορετική – είναι απόφαση του λαού της; Δηλαδή η πολιτική της Ε.Ε. είναι άθροισμα των επιμέρους πολιτικών αποφάσεων των χωρών, χωρίς συνθέσεις και αμοιβαίες υποχωρήσεις; Και θεωρητικολογούμε με τον πιο λαϊκίστικο τρόπο, όταν ξέρουμε από την πολιτική πραγματικότητα και από την ιστορία της Ε.Ε. ότι η πολιτική της εκφράζει πρωτίστως τα συμφέροντα του κεφαλαίου στο δε επίπεδο των εθνών – κρατών εκφράζει τη στρατηγική του Διευθυντηρίου και πιο πολύ της Γερμανίας. Σε κάθε περίπτωση, το πεδίο της πολιτικής της Ε.Ε. είναι πεδίο συγκρούσεων και αντιπαραθέσεων και είναι οι συσχετισμοί δυνάμεων εκείνοι που διαμορφώνουν τη ροή των εξελίξεων, όπως συμβαίνει σε κάθε πεδίο της πολιτικής από συστάσεως της πολιτικής στην αρχαία Αθήνα. Οι θεωρητικές κατασκευές μπορεί να ακούγονται κάπως ευχάριστα τώρα που η νέα κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ είναι ακόμα «στον αφρό» και στις χαρές και δεν έχει ανοίξει κανένα ζήτημα. Ας μη βιαζόμαστε όμως η πολιτική / κυβερνητική πραγματικότητα της «αριστεράς» μόλις τώρα αρχίζει…

      Κατά τη γνώμη μου εκείνο που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ο βασικός προσανατολισμός της νέας κυβέρνησης, αν δηλαδή θα κινηθεί προς την κοινωνική αλλαγή και την ανατροπή του καπιταλισμού, αν θα έχει αντιιμπεριαλιστκό προσανατολισμό, σημεία που τα είχε αντιπολιτευτικά σύμβολα και που είναι η ουσία της αριστεράς. Και θα είναι γεγονός ιστορικής σημασίας διεθνούς αναφοράς να δούμε την αλλαγή του «συστήματος» με επικεφαλής ένα συμβολικό δίδυμο, εκείνο του Π. Λαφαζάνη της «Αριστερής πλατφόρμας» και του Π. Καμμένου του ακροδεξιού μορφώματος των ΑΝ.ΕΛ. Πράγματι η όλη υπόθεση έχει πρωτόγνωρο ενδιαφέρον και αν μη τι άλλο μπορεί και να αλλάξει η παραδοσιακή επιστημονική πολιτική βιβλιογραφία από το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ της «εξουσίας στο λαό» στη χώρα μας…

Gauguin. Road in Tahiti, 1891. Minneapolis Institute of Art.

Gauguin. Road in Tahiti, 1891. Minneapolis Institute of Art

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: