Αρχική > πολιτική > Ένας ανταριασμένος κόσμος

Ένας ανταριασμένος κόσμος

abstract-artist-delaunay

Του Νίκου Τσούλια

      Εδώ και αρκετά χρόνια από τη δεκαετία του 1990 έχει αρχίσει η ιστορία στη διεθνή σκηνή να γράφεται με όλο και πιο πολεμικό και πιο εχθρικό τρόπο. Προφανώς υπάρχουν γενεσιουργές αιτίες γι’ όλο αυτό το σκηνικό. Σε μια πρόχειρη εκτίμηση θεωρώ ότι έχουν συνεργήσει για το ανταριασμένο πεδίο του σημερινού κόσμου οι εξής παράγοντες, που παρατίθενται στη συνέχεια χωρίς κάποιου είδους ιεράρχηση.

      1) Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης ανέτρεψε την παραδοσιακή άσκηση της διεθνούς πολιτικής μέσω ενός κυρίαρχου μεταξύ Η.Π.Α. και Ε.Σ.Σ.Δ. διπολισμού και κάποιων μικρών σκιρτημάτων ενός Τρίτου πόλου. Αποτέλεσμα αυτής της ανατροπής είναι η πλήρης κυριαρχία των Η.Π.Α. Και μάλιστα ο ηγεμονικός τους ρόλος εδραιώνεται τόσο πολύ που σχεδόν όλες οι αποφάσεις του Ο.Η.Ε. είναι πλέον ταυτόσημες με τις θέσεις των Η.Π.Α.

      2) Ο μετασχηματισμός της διεθνούς οικονομίας και του διεθνούς εμπορίου με την γενίκευση και την επικράτηση του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης άλλαξε άρδην το παραδοσιακό κλίμα στον τομέα αυτό. Η επικράτηση μάλιστα των Η.Π.Α. γίνεται πλέον κυρίως με τους κανόνες μιας όλο και πιο ανταγωνιστικής οικονομίας, με τον έλεγχο των διεθνών αγορών και με τη συνέργεια των γνωστών οργανισμών που καθοδηγούν την καπιταλιστική ανάπτυξη, δηλαδή τον Ο.Ο.Σ.Α., το Δ.Ν.Τ. κλπ

      3) Η εντυπωσιακή ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών έχει ήδη μετασχηματίσει το πεδίο της παραγωγής και της οικονομίας αλλά και εκείνο της κοινωνίας και της πολιτικής. Η επικράτηση σ’ αυτόν τον τομέα των Η.Π.Α. μπορούμε να ισχυριστούμε ότι είναι απόλυτη και εξ αυτού του γεγονότος οι παρεμβάσεις τους είναι αποτελεσματικές σχεδόν σε κάθε γωνιά της ανθρωπότητας. Ιδιαίτερα η τεχνογνωσία που εφαρμόζουν στα οπλικά συστήματα οι στρατιωτικές δυνάμεις των Η.Π.Α είναι πολύ πιο προωθημένη από εκείνη των άλλων χωρών και η όλη αντιπαράθεση είναι φοβερά άνιση. Αρκεί να σημειωθεί το εξής γεγονός. Όταν οι αεροπορικές δυνάμεις διεξήγαγαν τον πόλεμο εναντίον της τότε Γιουγκοσλαβίας, οι στρατιώτες της Γιουγκοσλαβίας δεν είχαν πουθενά απέναντί τους τον εχθρό τους και έχασαν τον πόλεμο σχεδόν χωρίς να έχουν πολεμική γραμμή αντιπαράθεσης ! Και ίσως αυτή η ανισότητα στα πολεμικά μέσα να είναι πρώτη φορά τόσο άνιση στην ιστορία της ανθρωπότητας.

      4) Η καθολίκευση στο μεγάλο μέρος της Γης της πληροφοριόσφαιρας και του διαδικτύου έχει μετασχηματίσει σχεδόν όλο το «βοηθητικό» σκηνικό στον αγώνα που κάνουν τα διάφορα κράτη για την επέκταση της όποιας δύναμής τους. Και ναι μεν βλέπουμε συνήθως μια μορφή εκδημοκρατισμού στη γνώση και στην πληροφορία που έχει επιφέρει το ίντερνετ, αλλά δεν συνειδητοποιούμε τον έλεγχο της πληροφόρησης και της δημιουργίας του θεωρητικού λόγου και της ιδεολογίας που γίνονται κυρίως από τα σχετικά κέντρα των Η.Π.Α., από την παραγωγή της ειδησεογραφίας μέχρι τους καρπούς της επιστημονικής έρευνας.

      5) Η κρίση του καπιταλισμού έχει πάρει όψη ακραίας επιθετικότητας προς τους κοινωνικούς χώρους και προς τους εργαζόμενους. Η συσσώρευση του πλούτου σε όλο και πιο λίγα κέντρα εξουσίας έχει προκαλέσει την κρίση στο εσωτερικό πολλών χωρών και «κατευθύνεται» σε μια διαρκώς αυξανόμενη ένταση των ανισοτήτων. Η αδυναμία επενδύσεων σε νέους κερδοφόρους για το κεφάλαιο τομείς της παραδοσιακής παραγωγής μετατοπίζει το ενδιαφέρον του καπιταλισμού σε εκείνους τους τομείς επί των οποίων παραδοσιακά είχε κτιστεί το κοινωνικό κράτος (παιδεία, υγεία, ασφάλιση, νερό!). Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε φορά που ένα οικονομικο-πολιτικό σύστημα περνάει κρίση, γίνεται πιο εχθρικό απέναντι στους ιδεολογικούς του αντιπάλους. Γι’ αυτό και σήμερα παρατηρούμε να κατισχύει ένας μάλλον κηρυγμένος «οικονομικός πόλεμος όλων εναντίον όλων».

      Το τέλος της ιστορίας όχι μόνο δεν μπορεί να έλθει με την επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού, αλλά τουναντίον οξύνει τις πρωτόγονες όψεις της αναδεικνύοντας την αντιπαράθεση μεταξύ των δύο βασικών πόλων της νεωτερικότητας, κεφαλαίου και εργαζομένων και τροφοδοτώντας την «πολεμική μηχανή», τη «μηχανή του θανάτου». Παράλληλα με αυτή την όξυνση γίνονται ανακατανομές στη διεθνή σκακιέρα και στο διεθνή καταμερισμό εργασίας μεταξύ των κρατών. Και ενώ παλιότερα είχαμε μερικές εστίες πολέμου και μάλιστα «παραδοσιακές» (Μέση Ανατολή, Κορέα, μερικές περιοχές της Αφρικής), τώρα όλη η ανθρωπότητα έχει σχεδόν αποκτήσει «μεσοανατολικά» χαρακτηριστικά. Οι αραβικές χώρες (Αίγυπτος, Συρία, Ιράκ, Λιβύη), το μεγαλύτερο μέρος της Αφρικής αλλά και στον πάλαι ποτέ «ήσυχο βορρά» περιοχές του ευρωπαϊκού χάρτη (Σερβία, Μαυροβούνιο, Τσεχία, Σλοβακία, Ουκρανία) έχουν εισέλθει σε συγκυρίες πολεμικής διαμάχης και εθνικής / κρατικής αστάθειας. Υπάρχει ακόμα μια μαύρη σκιά, η εμφάνιση εμφυλιοπολεμικών συρράξεων στο εσωτερικό των χωρών που εμφανίστηκαν και εμφανίζονται στις προαναφερθείσες χώρες και όχι μόνο…

      Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι δεν φαίνεται πουθενά στον ορίζοντα να «ανοίγει ο ουρανός». Αντίθετα όλο και πιο μαύρα σύννεφα μαζεύονται σε περισσότερα μέρη και δεν προοιωνίζουν φυσικά καθόλου καλές προοπτικές. Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σ’ όλη αυτή τη αβέβαιη συγκυρία δεν είναι αυτόνομος και ορατός αλλά συμπληρωματικός και δευτερεύων προς το ρόλο των Η.Π.Α.

      Είναι βιωματικά πλέον γνωστό ότι και η Ελλάδα βιώνει τον οικονομικό πόλεμο με αρκετά έντονο τρόπο. Όσο και αν η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αναπτύσσει την αξία της αλληλεγγύης μεταξύ των μελών – κρατών και δεν προχωράει σε στοιχειώδη εκδημοκρατισμό των αποφάσεών της, η χώρα μας οφείλει να επιδιώκει μια πραγματικά ενωμένη Ευρώπη, γιατί κάτι τέτοιο τη βοηθάει καλύτερα στις γεωστρατηγικές της επιδιώξεις και στους μακροπρόθεσμους στόχους της. Το πρώτο που οφείλει – κατά τη γνώμη μου – να προασπίσει είναι η ενότητά της, η κοινωνική της συνοχή και μια μορφή εθνικής συνεννόησης. Το οικονομικό πρόβλημα δεν πρέπει να μετασχηματιστεί και σε εθνικό πρόβλημα.

abstract-artist-aboriginal

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: