Αρχική > πολιτισμός > Η Αμφίπολη στο προσκήνιο της δημόσιας ζωής μας / Αφιέρωμα από “ΤΟ ΒΗΜΑ”

Η Αμφίπολη στο προσκήνιο της δημόσιας ζωής μας / Αφιέρωμα από “ΤΟ ΒΗΜΑ”

Οδοιπορικό στα χώματα της Αμφίπολης

Οδοιπορικό στα χώματα της Αμφίπολης

Οι άνθρωποι της ανασκαφής και ο θησαυρός των Μακεδόνων

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  28/09/2014 05:45

Κάθε βήμα στην Αμφίπολη είναι μια πατημασιά πάνω στη γη-μνήμη. Το αντιλαμβάνεσαι πολύ προτού φτάσεις στον μεγάλο προορισμό των ημερών, στον λόφο Καστά, και στην ανασκαφή του ταφικού μνημείου που έχει κάνει όλη την υφήλιο να παραμιλά και τους κατοίκους της περιοχής (αγρότες οι περισσότεροι) να αγωνιούν νύχτα-μέρα για το τι θα γεννήσει η γη στην οποία έχουν ζήσει όλη τους τη ζωή. Ο εμβληματικός Λέων δεν προϋπαντά απλώς τον επισκέπτη. Αποτελεί το έμβλημα της ιστορίας της Αμφίπολης που ακόμη γράφεται από την ομάδα των αρχαιολόγων, οι οποίοι με επικεφαλής την Κατερίνα Περιστέρη προσπαθούν βήμα-βήμα να αποκαλύψουν τα μυστικά ενός ακόμη θησαυρού των Μακεδόνων.

Μπίτσικα Παναγιώτα

Αμφίπολη – Οδοιπορικό στη σκιά του τύμβου

Οι άνθρωποι της «ανασκαφής-γιορτής», οι κάτοικοι και οι προσδοκίες τους, ο Λέων και οι παραδόσεις στην περιοχή

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  28/09/2014 05:45

Αμφίπολη - Οδοιπορικό στη σκιά του τύμβου

Οι αρχαιολόγοι και οι εργάτες της ανασκαφής δουλεύουν αυτό το διάστημα στον χώρο μπροστά από τις Καρυάτιδες

 

Σκαμμένο πρόσωπο από τη βαριά ηλικία, αλλά με χαμόγελο που φωτίζει την ψηλόλιγνη κορμοστασιά του ο κ. Γιώργος Αλευράς, αγρότης, έχει ανέβει από το χωριό του, τη Μεσολακκιά, αγνάντια στον τύμβο Καστά, εκεί όπου το ανακριτικό όχημα της Αστυνομίας και οι φύλακες λένε «ως εδώ». Συνοδεύει την ανιψιά του, κυρία Μαρία Αλευρά, και τον σύζυγό της, τον κ. Χαρίσιο Μπαλάνη εκ Κοζάνης. Τους έφερε να δουν το μνημείο και την ανασκαφή που κάνει την Αμφίπολη να φτάνει ως τα πέρατα του κόσμου. Μεσολακκίτισσα η κυρία Μαρία, μονολογεί: «Ζούσαμε πάνω σε έναν ιστορικό πλούτο. Θέλω να αναπτυχθεί ο τόπος μου. Αλλά και θέλω να κρατήσω το χωραφάκι μου. Σε ανάμνηση του πατέρα μου».

Δείχνει προς άλλη πλευρά, τα κτήματα, πίσω από την Τούμπα, όπως λένε οι ντόπιοι έναν άλλο λόφο όπου βρέθηκε μακεδονικός τάφος. «Στα χωράφια βρίσκαμε νομίσματα σκουριασμένα. Δεν δίναμε σημασία. Δεν ξέραμε την αξία τους» λέει στο «Βήμα» η κυρία Αλευρά. Τον λόγο παίρνει ο θείος της και περιγράφει πώς ο τάφος εκείνος στην Τούμπα αποκαλύφθηκε όταν κάποιος, κυνηγώντας μια αλεπού, την είδε να μπαίνει σε μια τρύπα και να χάνεται από τα ματιά του. Στο «ξετρύπωμα» εντόπισαν τον τάφο. Η παράδοση λέει ότι ήταν ένας μυλωνάς που κυνήγησε την αλεπού επειδή του έτρωγε τις κότες. Γαλλική ανασκαφή, στη Γαλλία τα ευρήματα. Ηταν τον 19ο αιώνα.

Κάθε βήμα στην Αμφίπολη είναι μια πατημασιά πάνω σε γη-μνήμη. Το αντιλαμβάνεσαι πολύ προτού φτάσεις στον μεγάλο προορισμό των ημερών, στον λόφο Καστά και στην ανασκαφή του ταφικού μνημείου που δεν σταματά να εκπλήσσει τη σκαπάνη. Οπως λένε κάτοικοι της Μεσολακκιάς, του χωριού που είναι στα ριζά του, θα πρέπει να καταγραφεί σαν «ανασκαφή-γιορτή» για όλους.

Ο εμβληματικός Λέων της Αμφίπολης δεν προϋπαντά απλώς τον επισκέπτη της περιοχής, όπως άλλοτε. Σήμερα με τα νέα ευρήματα από τις ανασκαφές της αρχαιολόγου κυρίαςΚατερίνας Περιστέρη στον τύμβο Καστά αποτελεί το έμβλημα της ιστορίας της Αμφίπολης που ακόμη γράφεται. Θραύσματα από τη χαίτη του βρέθηκαν στον χώρο της ανασκαφής.

Γέφυρα του χθες με το σήμερα

Οπου και να ψάξει το βλέμμα περνώντας τη γέφυρα του Στρυμόνα ενώνεται το χθες με το σήμερα. Ο βυζαντινός πύργος του Μαρμαρίου, πάνω από το αρχαίο τείχος της πόλης, στο βόρειο τμήμα του, στέκει στα πόδια του δρόμου για το μουσείο της Αμφίπολης. Σε σταματά και μόνο που το κοιτάς. Πάνω του σκαλωσιές για τις εργασίες αποκατάστασης και δίπλα ένας γερανός μοιάζει να διαλέγεται με την αντίπερα γη, μια ανάσα απόσταση, έχοντας τον Στρυμόνα σαν φυσικό σύνορο και συνέχεια. Απέναντι ο πύργος του Χάνδακα και πιο δίπλα ο λόφος Καστά, με το εργοτάξιο της ανασκαφής να φαίνεται από μακριά.

Ο 47χρονος κ. Χρήστος Τσουρής έχει δουλέψει από το 2002 ως το 2008 στο αρχαίο υδραγωγείο Καβάλας, στην αποκατάσταση της Καμάρας, μετά στην Ανακτορούπολη, στο Κάστρο Νέας Περάμου και πέρυσι στη Δράμα, στο τείχος της παλιάς πόλης. «Ζηλεύω τους εργάτες που δουλεύουν στον τύμβο Καστά. Θα ήθελα να ήμουν ένας από αυτούς» λέει στο «Βήμα».

Η θέση της Αμφίπολης είναι μοναδική. Από τα ψηλά της σημεία οι κάτοικοί της στην αρχαιότητα «ήλεγχαν» όλη την περιοχή, σημειώνει ο αρχαιολόγος κ. Αθανάσιος Σαλονικιός, υπεύθυνος του έργου αποκατάστασης του πύργου Μαρμαρίου, όπου αποτυπώνονται, όπως λέει, οι τελευταίες ανάσες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Και ο ίδιος καθημερινά βλέπει από μακριά απέναντί του την ανασκαφή του λόφου Καστά, αποφεύγοντας να σχολιάσει οτιδήποτε θεωρώντας ότι τον λόγο έχουν οι ανασκαφείς του τύμβου και το ίδιο το μνημείο, που «μιλά» όσο προχωρούν οι ανασκαφές.

«Προχωράτε με δύναμη»

Την περασμένη Πέμπτη η κυρία Κατερίνα, όπως φωνάζουν οι ντόπιοι στη Μεσολακκιά την κυρία Περιστέρη, κοντοστάθηκε και είχε μια σύντομη συνομιλία με τους δημοσιογράφους – κάποιοι από αυτούς ξεροσταλιάζουν από τις αρχές Αυγούστου, μεταδίδοντας νέα από την ανασκαφή. «Προσπαθούμε να ελαφρύνουμε όλον τον λόφο στην κορυφή από το βάρος των χωμάτων που έχει και από τις παλιές ανασκαφές. Δεν έχουμε μπει στον τρίτο θάλαμο. Κάνουμε ισόρροπες αποχωματώσεις από τους υπόλοιπους. Αυτή τη στιγμή δουλεύουμε μπροστά από τις Καρυάτιδες» εξήγησε.

Δεν μίλησε όμως μόνο σε εκείνους. Τη σταμάτησε ένας αγρότης που ήρθε βιαστικά με το μηχανάκι του όταν την είδε. Τη χαιρέτησε και της είπε: «Κυρία Κατερίνα, προχωράτε με δύναμη. Εμείς θα περιμένουμε…». Εκείνη χαμογέλασε και είπε: «Αχ, αυτή η αναμονή! Ούτε παιδί να γεννιόταν. Προχωράμε. Εχει γίνει σπίτι μας η ανασκαφή. Είμαστε στον τάφο σαν στο σπίτι μας. Μας τηλεφωνούν και ρωτούν "πού είστε" και λέμε "στον τάφο"».

Την επομένη, με δήλωσή της, προσδιόρισε ενδεικτικά ότι σε περίπου έναν μήνα θα τελειώσει η ανασκαφική έρευνα και θα υπάρχει μια πιο σαφής εικόνα για τα χαρακτηριστικά του ταφικού μνημείου.

 

Στεφανίδου-Τιβέριου Στεφανία

Ο συμβολισμός και η σημασία των Καρυατίδων στην αρχαία Ελλάδα

Από τις Κόρες που κοσμούν τον Θησαυρό των Σιφνίων στους Δελφούς ως τις Αθηναίες του Ερεχθείου και τα ευρήματα της Αμφίπολης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  28/09/2014 05:45

Ο συμβολισμός και η σημασία των Καρυατίδων στην αρχαία Ελλάδα

Οι Καρυάτιδες του Ερεχθείου (που τώρα στεγάζονται στο Μουσείο της Ακρόπολης) εντάσσονται σε ένα ιερό κτίσμα, στη νότια πρόσταση του Ερεχθείου, πάνω από τον τάφο του Κέκροπα, του πανάρχαιου χθόνιου ήρωα των Αθηνών

O αρχιτέκτονας της εποχής του Αυγούστου Βιτρούβιος (περ. 25 π.Χ.) μιλά για τις Καρυάτιδες που σηκώνουν φορτία αρχιτεκτονημάτων (Ι, 1,5). Eρμηνεύει όμως τα ενταγμένα σε οικοδομήματα αυτά αγάλματα ως γυναίκες της λακωνικής πόλης των Καρυών, οι οποίες ήταν καταδικασμένες σε αιώνια δουλεία επειδή η πόλη τους είχε μηδίσει κατά τους περσικούς πολέμους. Σύμφωνα με άλλες πηγές ωστόσο Καρυάτιδες ήταν οι παρθένες των Καρυών που έπαιρναν μέρος σε τελετουργικούς χορούς προς τιμήν της Αρτέμιδος Καρυάτιδος. Κατ’ επέκταση Καρυάτιδες ονομάζονται και άλλες ανάλογες μορφές που χορεύουν, ταυτόχρονα όμως και μορφές που βαστάζουν κάποια αρχιτεκτονική κατασκευή. Οπως δείχνουν τα έργα τέχνης, οι δύο πράξεις, χορός και στήριξη αρχιτεκτονημάτων, μπορεί να συνυπάρχουν.

Σύμβολα ιερότητας

Στην ελληνική τέχνη οι παλιότερες Καρυάτιδες απαντούν σε μαρμάρινα περιρραντήρια (τέλη 7ου αι. π.Χ.), δηλαδή σκεύη σε μορφή λεκάνης που αφιερώνονται σε ιερά. Στο β’ μισό του 6ου αι. οι αρχιτέκτονες εκμεταλλεύτηκαν τον χαρακτηριστικό αυτόν τύπο των γυναικών που βαστάζουν τοποθετώντας τις στη θέση κιόνων, όπως λ.χ. στο κομψό ναόσχημο κτίριο που έχτισαν στο ιερό των Δελφών οι Σίφνιοι ως θησαυρό (κτίριο για τη φύλαξη πολύτιμων αναθημάτων) λίγο πριν από το 525 π.Χ. Στην πρόσοψή του δύο αγάλματα αρχαϊκών κορών εξαίρετης παριανής τέχνης φέρουν στην κεφαλή τους το επιστύλιο υπηρετώντας με τον τρόπο αυτό τη θεότητα. Οχι πολύ διαφορετικό είναι το νόημα των Κορών/Καρυατίδων του Ερεχθείου έναν περίπου αιώνα αργότερα (416 π.Χ.). Και αυτές βαστάζουν το επιστύλιο με τον ίδιο τρόπο και εντάσσονται επίσης σε ένα ιερό κτίσμα, στη νότια πρόσταση του Ερεχθείου, πάνω από τον τάφο του Κέκροπα, του πανάρχαιου χθόνιου ήρωα των Αθηνών. Τώρα οι έξι κόρες αποδίδονται στο σύγχρονό τους μεταπαρθενώνειο στυλ, αν και διατηρούν κάποια παλαιικά χαρακτηριστικά: τους σπειροειδείς πλοκάμους των μαλλιών και το ανασήκωμα του ενδύματος (πέπλου) με το ένα χέρι. Στο άλλο χέρι κρατούσαν σπονδικές φιάλες, σκεύη θυσίας. Πρόκειται δηλαδή για νεαρές Αθηναίες που θυσιάζουν προσφέροντας υπηρεσία στον ήρωα.

Στο β’ μισό του 4ου αι. π.Χ. εισάγεται το μοτίβο της Καρυάτιδας η οποία στηρίζει με το κεφάλι και ταυτόχρονα με το ένα ανυψωμένο χέρι που στρέφει την παλάμη προς τα επάνω, όπως λ.χ. οι περίφημες χορεύτριες των Δελφών που βάσταζαν με το ένα τους χέρι τον δελφικό τρίποδα και οι λίγο μεταγενέστερες Καρυάτιδες στον θρακικό τάφο στο Σβέσταρι της Βουλγαρίας. Ομοιες είναι και οι μικρογραφικές Καρυάτιδες από τον θρόνο στον λεγόμενο τάφο της Ευρυδίκης στη Βεργίνα, αλλά και οι νέες Καρυάτιδες της Αμφίπολης.

Η ιστορία των Καρυατίδων συνεχίζεται ως τη ρωμαϊκή περίοδο, στην οποία εντάσσονται λ.χ. οι εντυπωσιακές κολοσσιαίες Κόρες από τα Μικρά Προπύλαια της Ελευσίνας. Οι δύο μορφές φέρουν στο κεφάλι, κρατώντας την με τα δύο χέρια, κυλινδρική κίστη με τα ιερά σύμβολα της Ελευσίνας. Και αυτές βρίσκονται επομένως στην υπηρεσία των ελευσινιακών θεοτήτων Δήμητρας και Κόρης, συνεχίζοντας από νοηματική άποψη την παλιά παράδοση. Ενα πλήθος άλλων παραδειγμάτων τέτοιων μορφών γνωρίζουμε από όλες τις περιοχές του ελληνικού κόσμου και κατόπιν της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και συνδέονται με ιερά κτίσματα, ηρώα, τάφους, ακόμη και με θεατρικά οικοδομήματα. Σε ό,τι αφορά τα μορφολογικά χαρακτηριστικά τους υπάρχει μεγάλη ποικιλία ανάλογα με την εποχή. Ο ρόλος τους σε αυτά είναι άλλοτε λειτουργικός, βαστάζουν δηλαδή το επιστύλιο, και άλλοτε στέκονται ως ανάγλυφες μορφές μπροστά σε δομικά στοιχεία του αρχιτεκτονήματος, π.χ. πεσσούς, δίνοντας την εντύπωση με τη συμβολική κίνηση των χεριών τους ότι βαστάζουν το οικοδόμημα. 

Κομψές και περίτεχνες

Κοινό χαρακτηριστικό της πλειονότητας των Καρυατίδων σε όλες τις εποχές είναι τα στοιχεία που δανείζονται από την τέχνη της αρχαϊκής εποχής στα ενδύματα, στις κομμώσεις, στην κίνηση του χεριού που ανασύρει τις πτυχές, αλλά και στην εν γένει στάση. Πρόκειται δηλαδή για αρχαϊστικά έργα που υιοθετούν σκόπιμα παλαιικά στοιχεία και είναι αγαπητά από τον 5ο αι. π.Χ. έως και τον 3ο αι. μ.Χ. Σε αυτό το στυλ αποδίδονται και οι Καρυάτιδες τις Αμφίπολης αποτελώντας ένα πολύ χαρακτηριστικό πρώιμο παράδειγμα Καρυατίδων αυτής της κατηγορίας που θα έχει μεγάλη συνέχεια. Για ποιο λόγο οι καλλιτέχνες δημιουργούν τέτοιες μορφές, κομψές και περίτεχνες αλλά και με έντονη επιτήδευση, που ξεχωρίζουν σημαντικά από τις άλλες σύγχρονές τους δημιουργίες;

Η απάντηση πρέπει να αναζητηθεί στη λειτουργία τους, γιατί σημειωτέον η αρχαία τέχνη δεν είναι ποτέ διακοσμητική με τη σημερινή σημασία του όρου. Οι παναθηναϊκοί αμφορείς, τα έπαθλα δηλαδή των παναθηναϊκών αγώνων στη μεγάλη γιορτή της Αθήνας, που κατασκευάζονται ακόμη και στην κλασική εποχή με τον μελανόμορφο, δηλαδή τον αρχαϊκό ρυθμό, και εικονίζουν την Αθηνά με τα αρχαϊκά της χαρακτηριστικά, μπορούν να μας δώσουν την απάντηση. Η διατήρηση του παλαιού, του παραδοσιακού, επιδιώκεται σκόπιμα, γιατί αυτό είναι σεβάσμιο και τονίζει την ιερότητα ενός θεσμού, μιας μορφής ή ενός τόπου. Την ιερότητα του τόπου που κοσμούν υπογραμμίζουν συνεπώς και οι Καρυάτιδες που τίθενται συμβολικά στην υπηρεσία ενός ανώτερου όντος: θεού, ήρωα ή νεκρού.

Η κυρία Θεοδοσία Στεφανίδου-Τιβερίου είναι καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας, στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

 

 

Τιβέριος Μιχάλης Α.

 

Οι περιπέτειες του Λέοντος της Αμφίπολης

Η ανακάλυψη από έλληνες στρατιώτες το 1912-1913, η προσπάθεια αρπαγής του από τους Βρετανούς, η αναστήλωση από τον γλύπτη Ανδρέα Παναγιωτάκη και η συμβολή των Λακώνων της Αμερικής

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  28/09/2014 05:45

Οι περιπέτειες του Λέοντος της Αμφίπολης

Ο Λέων της Αμφίπολης στήθηκε πάνω σε ψηλό βάθρο κτισμένο από αρχαίο υλικό, ένα μεγάλο μέρος του οποίου ήταν ενσωματωμένο, σε δεύτερη χρήση, σε γειτονικό φράγμα του Στρυμόνα, που κατασκευάστηκε στους βυζαντινούς χρόνους

 

Οι πρόσφατες ανασκαφές στον λεγόμενο τύμβο Καστά στην Αμφίπολη με τα πλούσια και εν πολλοίς πρωτόγνωρα για την επιστήμη της αρχαιολογίας ευρήματά τους έχουν εμπλουτίσει έως τώρα σημαντικά τις γνώσεις μας. Εκτός των άλλων, πληροφορηθήκαμε για τη σχέση του γνωστού μαρμάρινου υπερφυσικού μεγέθους (5,37 μ. ύψος) λιονταριού της Αμφίπολης με αυτόν τον τύμβο. Χάρη στην παρατηρητικότητα του αρχιτέκτονα της ανασκαφής Μιχάλη Λεφαντζή γνωρίζουμε σήμερα ότι το πολύ γνωστό αυτό γλυπτό επέστεφε την κορυφή του εντυπωσιακού σε μέγεθος ταφικού αυτού τύμβου. Ο τύμβος φτάνει τα 30 μ. ύψος, ενώ η περίμετρός του, που ορίζεται από έναν ψηλό (3 μ.), καλοκτισμένο και πρωτίστως αναλημματικό τοίχο (όχι περίβολο), ξεπερνά τα 550 μ. Το λιοντάρι, γνωστό για τη γενναιότητα, την τόλμη, την ακαταμάχητη δύναμή του, το ηγεμονικό του βάδισμα και την περήφανη κορμοστασιά του, από πολύ νωρίς απαντάται, με ανάλογους ή συναφείς συμβολισμούς, στις καλλιτεχνικές δημιουργίες πολλών λαών. Στον ελληνικό χώρο οι παλιότερες απεικονίσεις του ανάγονται στην Εποχή του Χαλκού (τα δυο αντωπά λιοντάρια πάνω από την περίφημη πύλη των Μυκηνών είναι πολύ γνωστά) και, ως και τον 7ο αι. π.Χ., είναι εμφανείς οι επιδράσεις που έχουν δεχτεί από την τέχνη της Ανατολής.

Τα disjecta membra του λιονταριού της Αμφίπολης ανακαλύφτηκαν από έλληνες στρατιώτες το 1912-1913, στους πρώτους μήνες του ελεύθερου βίου της Μακεδονίας. Λίγο αργότερα και κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου με το εύρημα εμπλέκονται βρετανοί στρατιωτικοί, οι οποίοι και επιχειρούν ανεπιτυχώς τη μεταφορά του στη Γηραιά Αλβιώνα. Λίγο αργότερα το γλυπτό αποσπά το ενδιαφέρον γάλλων μελετητών – στο μεταξύ έχουν βρεθεί και άλλα κομμάτια του -, οι οποίοι και υποστηρίζουν ότι σηματοδοτούσε τον τάφο του γνωστού σπαρτιάτη βασιλιά Βρασίδα που σκοτώθηκε στην Αμφίπολη το 422 π.Χ. κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου και τιμήθηκε εδώ ως ήρωας με ξεχωριστές τιμές. Ετσι όταν στη δεκαετία του ’30 ένας φιλάρχαιος αμερικανός διπλωμάτης αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να αναστηλωθεί το λιοντάρι, στις σχετικές δαπάνες εκτός από Αμερικανούς και Γάλλους συμβάλλουν και Λάκωνες της Αμερικής! Το εξαιρετικά δύσκολο αυτό εγχείρημα το φέρνει σε πέρας το 1937-38 ο προικισμένος γλύπτης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Ανδρέας Παναγιωτάκης, συμπληρώνοντας τα πολλά κενά του – ένα βρέθηκε στις πρόσφατες ανασκαφές – με λευκό τσιμέντο. 

Το λιοντάρι στήθηκε πάνω σε ψηλό βάθρο κτισμένο από αρχαίο υλικό, ένα μεγάλο μέρος του οποίου ήταν ενσωματωμένο, σε δεύτερη χρήση, σε γειτονικό φράγμα του Στρυμόνα, που κατασκευάστηκε στους βυζαντινούς χρόνους (ο παρά το μαρμάριον πόρος). Το οικοδομικό αυτό υλικό προερχόταν από κτίσματα της αρχαίας Αμφίπολης διαφόρων εποχών και κυρίως, όπως έδειξαν οι πρόσφατες ανασκαφές, από τον τύμβο Καστά. Για την ιστορία, σημειώνω ότι οι αρμόδιες ελληνικές αρχές την άδεια μελέτης του μνημείου δεν την ανέθεσαν στον νεαρό αρμόδιο «αρχαιολογικό υπάλληλο» της περιοχής, ο οποίος μάλιστα επρόκειτο να διαπρέψει αργότερα στην επιστήμη του, αλλά σε δυο ξένους μελετητές: στον Αμερικανό Oscar Bronner το λιοντάρι και στον Γάλλο Jacques Roger το υποτιθέμενο βάθρο του, οι οποίοι και τα χρονολόγησαν στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ.          

Ο κ. Μιχάλης Τιβέριος είναι ακαδημαϊκός, ομότιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

 

Η ανασκαφή που κάνει την υφήλιο να παραμιλά

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  28/09/2014 05:45

Η ανασκαφή που κάνει την υφήλιο να παραμιλά

Η πρόσοψη του ταφικού μνημείου της Αμφίπολης

 

Αν και πέρασαν οι μέρες του καλοκαιριού, τότε που ακόμη και 500 άτομα την ημέρα έφταναν για να δουν την ανασκαφή, η ροή επισκεπτών παραμένει συνεχής. «Γιατί παραμιλά όλη η υφήλιος με αυτή την ανασκαφή;» αναρωτιέται η κυρία Δήμητρα Δαβίτη, πρώην τραπεζικός και συγγραφέας, από το Νέο Σούλι Σερρών. «Είναι κάτι που σχετίζεται με τον Μέγα Αλέξανδρο. Αν δεν είναι ο ίδιος, είναι τα τιμαλφή του μέσα, σκέφτομαι» λέει και συμπληρώνει: «Είναι κάτι οικουμενικό». Περιγράφει τι ένιωσε όταν άκουσε για την ανασκαφή και τον τύμβο. «Απέραντη ανακούφιση. Διότι πολύ την έχουν λοιδορήσει την Ελλάδα… Αλλαξε η ζωή μου, άλλαξε την ψυχολογία μου. Μου έφυγε το άγχος για τον ΕΝΦΙΑ, για την οικονομική δυστοκία που ταλανίζει όλους».

Από ένα κλειστό βαν ξενοδοχείου κατεβαίνει ένας τουρίστας. Κινέζος, από τη Σανγκάη, που ζει στο Τέξας των ΗΠΑ. Εμεινε με το στόμα ανοιχτό βλέποντας το μέγεθος του τύμβου και ακούγοντας ότι ο περίβολός του είναι 497 μέτρα. Εξηγεί ότι είχε δει ένα αφιέρωμα στο National Geographic: «Ηθελα να είμαι μάρτυρας μιας νέας ανακάλυψης…».

Ο πληροφορικός κ. Αντώνης Αρλέτος ταξιδεύει 20 χρόνια από Θεσσαλονίκη προς Θράκη και σταμάτησε τώρα πρώτη φορά για να δει από κοντά τον Λέοντα της Αμφίπολης. «Με εντυπωσίασε η λεπτομέρεια, ο όγκος που έχει· τεράστιος. Το αριστερό του πόδι είναι λίγο πιο μπροστά, δηλώνοντας κίνηση, εκπέμπει μια αγριάδα με το ανοιχτό στόμα» περιγράφει. Για τον τύμβο σχολιάζει ότι «υπάρχει προσδοκία» αλλά συμπληρώνει ότι «η υπόθεση έχει γίνει ριάλιτι. Κάθε μέρα και από λίγο».

Απέναντι, κάτω από τα δέντρα, σταθερός στη θέση του ο φιστικάς. Λιγομίλητος, με καταγωγή από το Στρυμονικό, φέρνει κάθε μέρα εδώ και κάνα χρόνο πακέτα με φιστίκια και τα πουλά στους επισκέπτες του λιονταριού. Ακούει ραδιόφωνο και περιμένει. Δεν είναι σίγουρος ότι ο πολλαπλασιασμός των επισκεπτών ισοδυναμεί με πολλαπλασιασμό των πωλήσεων…

 

Φύλακες, σύμβολα εξουσίας και ανδρείας

Τι χρησίμευαν οι απεικονίσεις λιονταριών

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  28/09/2014 05:45

Φύλακες, σύμβολα εξουσίας και ανδρείας

Αεροφωτογραφία του τύμβου Καστά στην Αμφίπολη. Το λιοντάρι επέστεφε την κορυφή του εντυπωσιακού σε μέγεθος ταφικού τύμβου

 

Απεικονίσεις λιονταριών είναι συχνές κατά την αρχαιότητα σε δημόσιους χώρους και σε νεκροταφεία και λειτουργούσαν ως φύλακες των χώρων και ως σύμβολα εξουσίας και πολεμικής ανδρείας. Κάποια από αυτά ήταν αναθήματα, όπως ο περίφημος λέων που ανέθεσε στους Δελφούς ο Κροίσος και είχε κατασκευαστεί από περίπου 250 κιλά χρυσού! Για τους έλληνες καλλιτέχνες τα λιοντάρια ήταν κυρίως μυθικά ζώα, αν και κατά τους ιστορικούς χρόνους μικρός αριθμός υπήρχε στον βορειοελλαδικό χώρο.

Πρωτοεμφανίζονται στην αγγειογραφία και μικροτεχνία των υστερογεωμετρικών χρόνων για να περάσουν προς τα τέλη του 7ου αι. και στη μνημειακή πλαστική. Στα παλιότερα σχετικά παραδείγματα απεικονίζονται συνήθως ξαπλωμένα αν και απαντώνται ενίοτε και με ορθωμένα τα μπροστινά τους πόδια. Τάφους ξεχωριστών νεκρών φαίνεται να σηματοδοτούν από πολύ νωρίς.

Στα τέλη του 7ου αι. π.Χ. ένα εντυπωσιακό λιοντάρι, κορινθιακού εργαστηρίου, φύλασσε τον τάφο ενός προφανώς επιφανούς Κερκυραίου, ενώ σύμφωνα με την παράδοση ένα λιοντάρι κοσμούσε και τον τάφο του Λεωνίδα, του ήρωα των Θερμοπυλών – σαφής υπαινιγμός στην ανδρεία του. Το 424 π.Χ., και κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου, μετά τη συντριβή των Αθηναίων – ανάμεσά τους ήταν και ο Σωκράτης – από τους Βοιωτούς στο βοιωτικό Δήλιο, οι Θεσπιείς αποθέτουν τους νεκρούς τους σε έναν κτιστό ορθογώνιο περίβολο (32 Χ 23 μ.). Τα ονόματα των πεσόντων αναγράφονταν σε λίθινες στήλες, ενώ ένα μεγάλο μαρμάρινο λιοντάρι – σώθηκε ο κορμός του – στημένο μέσα στο πολυάνδριο, επιβεβαίωνε την πολεμική αρετή τους. Το 338 π.Χ., μετά τη συντριβή  στη Χαιρώνεια των Ελλήνων του Νότου από τον Φίλιππο της Μακεδονίας, οι Θηβαίοι θάβουν τους νεκρούς τους, κυρίως ιερολοχίτες, επίσης σε ένα πολυάνδριο.  Επρόκειτο για ορθογώνιο και πάλι περίβολο (24 Χ 15 μ.), εντός του οποίου εντοπίστηκαν 254 σκελετοί. Και εδώ ένα μαρμάρινο λιοντάρι, ύψους 5,5 μ., στημένο σήμερα σε βάθρο ύψους 3 μ., παρέπεμπε ευθέως στην ανδρεία των νεκρών. Τα κομμάτια του λιονταριού, γνωστά από το 1818, συναρμολογήθηκαν το 1904 και αφού στο μεταξύ είχαν κακοπάθει από διάφορους θησαυροθήρες, με πιο γνωστό ανάμεσά τους τον Οδυσσέα Ανδρούτσο.  

Μαρμάρινα ταφικά μνημεία που διακοσμούνται με ολόγλυφα ή ανάγλυφα λιοντάρια δεν λείπουν και από τάφους ανωνύμων θνητών. Οι εικόνες των επιβλητικών και υπερήφανων αυτών θηρίων εξυπηρετούν και εδώ τους ίδιους σκοπούς και εκπέμπουν τους ίδιους συμβολισμούς με τις εικόνες των λιονταριών που σηματοδοτούσαν τους τάφους επιφανών νεκρών. Ορισμένες ωστόσο φορές όταν οι θανόντες ονομάζονταν Λέων (ή Λέαινα) παρέπεμπαν ευθέως και στα ονόματα αυτά. 

 

Μπίτσικα Παναγιώτα

 

Κάθε βήμα στην Αμφίπολη είναι μια πατημασιά πάνω σε γη-μνήμη

Ιστορίες για νομίσματα και θυμιατά, για τον Δ. Λαζαρίδη, οι γκρίνιες και οι προοπτικές ανάπτυξης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  28/09/2014 05:45

Κάθε βήμα στην Αμφίπολη είναι μια πατημασιά πάνω σε γη-μνήμη

Μια επισκέπτρια φωτογραφίζει από μακριά τον τύμβο Καστά

emailεκτύπωση

Η Μεσολακκιά υποδέχεται τον επισκέπτη με ένα πανό που γράφει «Ανισόπεδος κόμβος άμεσα». «Πονοκέφαλος» για την περιοχή έχει γίνει μετά την ολοκλήρωσή του το δευτερεύον εθνικό δίκτυο Μεσορράχης – Αμφίπολης. Αναγκάζονται να μπαίνουν οι αγρότες με τα τρακτέρ στην εθνική οδό για να περάσουν απέναντι στα χωράφια. Μάλιστα, όπως θύμισε ένας κάτοικος, τα μνήματα είναι από την κάτω μεριά· για να ανάψεις ένα καντήλι, πρέπει να διασχίσεις την Εθνική.

Τώρα πάντως όλοι οι δρόμοι οδηγούν εκεί. Και από ‘κεί, ούτε ένα χιλιόμετρο μακριά, στον λόφο Καστά. Σε οδηγούν τόξα-σημάνσεις, ανηφορίζεις χωματόδρομο προς τα κτήματα της περιοχής, με ελιές, αμυγδαλιές, καπνά (τα τελευταία λιγοστά πια, αν και κάποτε ήταν βασική καλλιέργεια στην περιοχή). Μια δεξαμενή νερού είναι το σημάδι για να στρίψεις δεξιά και ο δρόμος σε βγάζει εκεί όπου όλοι θέλουν να αγναντέψουν το παρελθόν και να φανταστούν το μέλλον. Αυστηρά τα μέτρα ασφαλείας, μέσα και έξω από την ανασκαφή.

Πολλοί ήλθαν με την εντύπωση ότι θα δουν τις Σφίγγες, τις Καρυάτιδες ή έστω την είσοδο του μνημείου, ακόμη και τον περίβολο με τις ορθομαρμαρώσεις! Από τα περίπου 50 μέτρα βλέπεις τον τύμβο να στέκει επιβλητικός στους αιώνες και γύρω του το εργοτάξιο της ανασκαφής να μην παίρνει ανάσα, θέλοντας να αποκαλύψει τι κρύβει στο εσωτερικό του. Από την πλευρά που σταματά η πρόσβαση των επισκεπτών φαίνεται ο περίβολος του τύμβου με τους δόμους από πωρόλιθο, χωρίς τις ορθομαρμαρώσεις. Η είσοδος του μνημείου προς τους θαλάμους αλλά και η εντυπωσιακή συνέχεια του περιβόλου με τα μάρμαρα είναι από την άλλη μεριά.

Εργάτες, η αρχαιολογική ομάδα, επιστήμονες όλων των ειδικοτήτων φεύγουν και έρχονται καθημερινά όσο πιο «αθόρυβα» γίνεται.

Γέροντες και ιστορίες

Επτά χιλιόμετρα πιο πάνω ήταν η παλιά Μεσολακκιά, που ακόμη πιο παλιά λεγόταν «τα Λακκοβήκια». Τη μολογάνε ακόμη οι γέροντες της περιοχής, μαζί με ιστορίες για νομίσματα, για σκαλώματα στα κτήματα που αποδεικνυόταν ότι ήταν αρχαία μάρμαρα, για νομίσματα που έβρισκαν στο τσάπισμα.

Στο δημοτικό αναψυκτήριο, με τα τραπεζάκια του κάτω από τον πανέμορφο πλάτανο, οι συνταξιούχοι κουβαλάνε μνήμες που τις δένουν με τον λόφο Καστά και το μνημείο. «Ηβραμε, θα ‘χει μια εικοσαετία, δυο θυμιατά κεραμικά, ένα παλιό και ένα καινούργιο. Το παλιό άξιζε πολλά. Με έδωσαν 3.000 δραχμές. Κάτω από την παλιά Μεσολακκιά ήταν, στο "Πάτημα" και την "Κατσίκα"» διηγείται ο 86χρονος Νίκος Π. Οταν ρωτώ τον φίλο του, τον κυρ-Παναγιώτη, τι θα ήθελε να βρουν στον τύμβο Καστά, είπε: «Κάποτε θα τελειώσουν. Δεν θέλω να έχει χρυσό. Να έχει βασιλιάδες, τα ονόματά τους. Να μείνει στην Ιστορία ο τύμβος…».

Η αγωνία για το τι κρύβει ο τύμβος έχει συνεπάρει νέους και μεγαλύτερους, περιμένοντας κάτι «μεγάλο». «Δεν μπορεί. Για να έχει έρθει ο Σαμαράς να δει τον τύμβο, είναι ένα σημαντικό μνημείο» λέει ένας. «Το ζήτημα είναι να έρθει η βελτίωση της ζωής των κατοίκων και η ανάπτυξη της περιοχής» λέει άλλος.

Υπάρχουν και γκρίνιες. Γιατί άργησαν να βρουν τον τύμβο, ενώ αυτός τους «φώναζε». Η κουβέντα συχνά-πυκνά στο καφενείο έρχεται στον αείμνηστο Δημήτρη Λαζαρίδη, τον αρχαιολόγο-σύμβολο της Αμφίπολης. Τον σέβονται άπαντες, όμως κάποιοι θυμούνται ότι έριξε χώματα στο χωράφι τους ή ότι δεν βρήκε τον τύμβο από τότε ή ότι φόρτωσε τον τύμβο με «μπάζα» στις ανασκαφές του. Υμνούν την κυρία Περιστέρη. Αλλοι υπερασπίζονται τον Λαζαρίδη, θεωρώντας ότι ούτε χρηματοδότηση είχε ούτε την τύχη με το μέρος του όταν έκανε τις τομές στον λόφο Καστά.

Πάντως ο 54χρονος κ. Δημήτρης Νένος, βενζινοπώλης στη Μεσολακκιά και πρώην κοινοτάρχης της, τονίζει ότι η δημιουργία «στρατοπέδων» μεταξύ αρχαιολόγων και κατοίκων«μόνο κακό κάνει στην υπόθεση. Πιο ταπεινά και πιο σεμνά. Αυτό πρέπει να έχουμε όλοι κατά νου». Το 1990 πρωτοεκλέχθηκε πρόεδρος και ήταν ο νεαρότερος στον Νομό Σερρών. Ηταν φοιτητής της Ανωτάτης Βιομηχανικής στη Θεσσαλονίκη το 1976-77, όταν δούλεψε σε ανασκαφές με τον Λαζαρίδη, όπως και άλλοι. «Τα βράδια όλη η ανασκαφή γινόταν μια παρέα. Μας έμαθε στους νέους τι θα πει καλή συζήτηση, τι θα πει "αρχές ζωής". Μπορώ να γίνω κι εγώ "πιλότος" για άλλους; Αυτό είναι η ουσία. Αν βγάλω έναν τάφο παραπάνω ή αν λύσω μια εξίσωση περισσότερη, τι αλλάζει;» λέει χαρακτηριστικά.

Το Μουσείο και ο Λαζαρίδης

Το Μουσείο δεσπόζει στα ψηλά της ανηφοριάς που οδηγεί στην Αμφίπολη. Εγκαινιάστηκε το 1995. Σήμερα έχει πέντε μόνιμους υπαλλήλους και τέσσερις εποχικούς. Οι περισσότεροι εξυπηρετούν τις ανάγκες φύλαξης στην ανασκαφή. Δεν επαρκεί το προσωπικό. Το αρχαίο Γυμνάσιο και η περίφημη ξύλινη γέφυρα δεν είναι επισκέψιμα αυτή την περίοδο επειδή δεν υπάρχει διαθέσιμος φύλακας για ξενάγηση. Στην είσοδό του υπάρχει η προτομή του Δ. Λαζαρίδη, ο οποίος από το 1956 ως τον θάνατό του το 1985 έφερε στο φως πλήθος ευρημάτων και αρχαιολογικών μνημείων της Αμφίπολης. Μιλάει με πάθος ο 71χρονος πρώην αρχιφύλακας του Μουσείου το 1965-2004 κ. Αλέξανδρος Φ. Κοχλιαρίδης.

Δείχνει το ανάτυπο εκ των πρακτικών της Αρχαιολογικής Εταιρείας 1971 που υπογράφει ο Λαζαρίδης με τίτλο «Ανασκαφαί και έρευναι εις Αμφίπολιν». Στη σελίδα 57 αναφέρεται στην έρευνα του «υπερμεγέθους τύμβου εις την θέσιν "Καστάς"», σημειώνοντας ότι από την τοπογράφηση που έγινε «προκύπτει ότι η διάμετρος είναι 165 μέτρα, το δε ύψος του 21 μ. περίπου. Πρόκειται λοιπόν περί ενός εκ των μεγαλυτέρων τύμβων της αρχαιότητος».

Τονίζει ότι ο Λαζαρίδης σε μια από τις τομές που έκανε «βρήκε τμήμα της περιβόλου του λόφου Καστά, 41 μέτρα μήκος και 80 πόντους βάθος· οι δόμοι ήταν πωρόλιθος χωρίς ορθομαρμαρώσεις».

Πώς και δεν συνέχισε; «Τα χρήματα που έδιναν Αρχαιολογική Εταιρεία και ΥΠΠΟ ήταν λίγα. Επίσης, τότε δεν υπήρχε η δυνατότητα μηχανημάτων. Εσκαβε τη μια μέρα και η άμμος έπεφτε από πάνω. Την άλλη μέρα βρίσκαμε την τομή σκεπασμένη. Με φτυάρι και κασμά τότε γινόταν η ανασκαφή. Παράλληλα, τις δύο χρονιές είχε κάνει δύο τομές στη βόρεια και στη νοτιοδυτική πλευρά, πιο ψηλά, αλλά και εκεί υπήρχε η αδυναμία των χωμάτων που έπεφταν ξανά» εξηγεί.

Τότε γιατί δεν έσκαβε από πιο χαμηλά; «Κάποιοι έλεγαν να ανοίξουμε την τούμπα στη μέση και απαντούσε "δεν θέλω να δω την τούμπα πληγωμένη". Ετσι σκάβοντας και κατεβαίνοντας στα 13 μέτρα βρήκε το προϊστορικό νεκροταφείο και το νεκροταφείο της αρχαϊκής εποχής (περίπου 80 τάφοι)».

Θέλει να μιλάει για τον Λαζαρίδη ο κ. Κοχλιαρίδης. «Από την ημέρα που ήρθε το 1956, η Αμφίπολη, που ήταν ένα συνηθισμένο χωριό της εποχής, χωρίς ενδιαφέροντα, εμπλουτίστηκε με τον πολιτισμό και τις αρχαιότητες. Ο άνθρωπος δεν τα κρατούσε μέσα, τα έβγαζε. Εξηγούσε, έκανε μάθημα, ένα λαϊκό ανοιχτό πανεπιστήμιο. Μαζί με τους εργάτες και εκείνον καθόμασταν στις πλαγιές να φάμε από τον μποκτσά και έκανε μάθημα, μιλούσε για τις αρχαιότητες. Πολλές φορές ενώ ζούσαμε το σήμερα, νομίζαμε ότι ζούσαμε στην αρχαιότητα. Χωρικοί, εργάτες, τον περίμεναν το βράδυ να τους πει για τα ευρήματα».

Στο καφενείο-ταβέρνα απέναντι από το Μουσείο τις συζητήσεις μονοπωλούν οι Καρυάτιδες του μνημείου που μέρα με τη μέρα «αποκαλύπτει τα μυστικά του». «Τόσα χρόνια ταξιτζής, έχω κάνει χιλιόμετρα στους δρόμους της Θεσσαλονίκης, όπου όλα τα αρχαία τα καταπλάκωσαν – αν είναι δυνατόν! Αυτοί που τα σκέπασαν για να περάσουν δρόμοι και να γίνουν οικόπεδα είναι τυμβωρύχοι από την ανάποδη» λέει ο συνταξιούχος πια κ. Βασίλης Π. Γιαννούλης που επέστρεψε στην Αμφίπολη όπου μεγάλωσε, η οποία, όπως λέει, δεν έχει ως τώρα τη φροντίδα που της αξίζει. Τη χαρακτηρίζει ζωντανή Ιστορία, «οι πατεράδες μας δεν ξέρανε την αξία των αρχαιοτήτων. Βρίσκανε νομίσματα στα χωράφια και τα πέταγαν στο ποτάμι να κάνουν σβιν-σβιν πάνω στο νερό».

Ανάπτυξη με… θέα τον λόφο Καστά

Μεροκάματα δύσκολα, όπως παντού. Η λέξη «ανάπτυξη» κλίνεται σε όλες τις πτώσεις. Είκοσι ημερών η νέα δημοτική αρχή ξεκίνησε τον βίο της με τα φώτα της δημοσιότητας πάνω της. Ο κ. Κώστας Μελίτος, δήμαρχος Αμφίπολης, βρέθηκε στα τηλεπαράθυρα αναλύοντας τη νέα κατάσταση στην πόλη, με επίκεντρο τον τύμβο. «Τι να λέω πια; Ενας απλός μηχανικός είμαι που έγινε δήμαρχος. Δεν είμαι αρχαιολόγος. Οι ειδικοί πρέπει να μιλάνε» τονίζει, ενώ το τηλέφωνο στο γραφείο του, στο Ροδολίβος, χτυπά συνεχώς. Εξω υπάρχει αναρτημένος ο «Ορκος του Μ. Αλεξάνδρου».

Η έννοια του, όπως λέει, είναι όταν υπάρξουν τα δεδομένα της ανασκαφής, να προτείνει ένα master plan για την προβολή του χώρου και την ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής. Ο κ. Μελίτος εστιάζει στην προοπτική να δοθεί έμφαση και σε χρηματοδοτικά προγράμματα για να αναβαθμιστούν υποδομές για νέα καταλύματα, ιδιαίτερα στην παραλιακή ζώνη, με ενίσχυση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. «Για παράδειγμα, το αλιευτικό καταφύγιο θα μπορούσε να μετατραπεί σε μαρίνα σκαφών. Παράλληλα, έχει σημασία να επαναλειτουργήσει η παλιά σιδηροδρομική γραμμή στον κόμβο Στρυμόνα που ένωνε με το Λιμάνι των Σερρών» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Οδοιπορικό στα χώματα της Αμφίπολης

Οι άνθρωποι της ανασκαφής και ο θησαυρός των Μακεδόνων

Πολιτική • 28/09/2014 05:45 • 3

Οδοιπορικό στα χώματα της Αμφίπολης

Περιστέρη: Ολοκληρώνεται σε ένα μήνα η έρευνα στην Αμφίπολη

Περιστέρη: Ολοκληρώνεται σε ένα μήνα η έρευνα στην Αμφίπολη

Ακολουθεί το άνοιγμα του τρίτου θυρώματος του ταφικού μνημείου

26/09/2014 12:52 • 26

     

Αμφίπολη: Επιμένει η Παλαγγιά ότι ο τάφος είναι του 1ου αιώνα π.Χ.

Αμφίπολη: Επιμένει η Παλαγγιά ότι ο τάφος είναι του 1ου αιώνα π.Χ.

Τι αναφέρει η αρχαιολόγος για το παλάτι του Μενελάου στη Σπάρτη

24/09/2014 10:38 • 113

     

Bloomberg: Η Αμφίπολη επανέφερε το θέμα χρηματοδότησης του πολιτισμού

Bloomberg: Η Αμφίπολη επανέφερε το θέμα χρηματοδότησης του πολιτισμού

Λίνα Μενδώνη: Η χρηματοδότηση έχει μειωθεί κατά το ήμισυ από το 2010

25/09/2014 08:42 • 2

     

Κώστας Τασούλας: Δεν θα αργήσει η απάντηση για την Αμφίπολη

Κώστας Τασούλας: Δεν θα αργήσει η απάντηση για την Αμφίπολη

«Ο ένοικος του μνημείου θα είναι αντίστοιχος του επιπέδου του μνημείου»

22/09/2014 09:44 • 15

     

Μενδώνη: Υπάρχει τέταρτο θύρωμα στον τάφο της Αμφίπολης

«Υπάρχουν ενδείξεις ότι έγιναν απόπειρες τυμβωρυχίας αλλά σε πιο σημείο έφτασε δεν μπορούμε να ξέρουμε» – Τι λέει για την χρονολόγηση του μνημείου – Περιστέρη: Μέχρι τα Χριστούγεννα θα υπάρχουν νέα για την ανασκαφή

Το νέο αξονομετρικόσχέδιο του αρχιτέκτονα της ανασκαφής Μ. Λεφαντζή φαίνεται πως το θυραίο άνοιγμ είναι μέσα στην επίχωση

Το νέο αξονομετρικόσχέδιο του αρχιτέκτονα της ανασκαφής Μ. Λεφαντζή φαίνεται πως το θυραίο άνοιγμ είναι μέσα στην επίχωση

(EUROKINISSI/ΥΠ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ)

1 από 9

προηγούμενηεπόμενηΔείτε το slideshow

7

εκτύπωση

email

0

Αμφίπολη: Αυξάνουν οι πιθανότητες να είναι ασύλητος ο τύμβος

Αμφίπολη: Αυξάνουν οι πιθανότητες να είναι ασύλητος ο τύμβος

Πιθανόν υπόγειος ο τέταρτος θάλαμος στον τάφο

23/09/2014 13:53 • 50

     

Αμφίπολη: Πιθανόν να υπάρχει και τέταρτος θάλαμος στον Τύμβο

Αμφίπολη: Πιθανόν να υπάρχει και τέταρτος θάλαμος στον Τύμβο

Κ.Περιστέρη: Ο τάφος της Αμφίπολης ανήκει στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα πχ – «Δεν είναι ρωμαϊκό το μνημείο – ακόμη και να μπήκαν οι τυμβωρύχοι στα αρχαία χρόνια, κάπου θα βρω τα κοκαλάκια τους» τόνισε μιλώντας σε δημοσιογράφους

18/09/2014 20:50 •  62

     

Αμφίπολη: Μπροστά στο μεγάλο μυστικό

Αμφίπολη: Μπροστά στο μεγάλο μυστικό

Μενδώνη: Η ανασκαφή κρύβει ακόμη μεγαλύτερες εκπλήξεις

17/09/2014 19:05 • 18

     

Σαμαράς για Αμφίπολη: Θα ακούσουμε μόνο την ανασκαφέα και τα ευρήματα

Σαμαράς για Αμφίπολη: Θα ακούσουμε μόνο την ανασκαφέα και τα ευρήματα

Παρέδωσε επαναπατριζόμενο βυζαντινό χειρόγραφο σε ηγούμενο του Αγίου Ορους

15/09/2014 13:48 •  4

     

Παιχνίδια εξουσίας… στη σκιά της Αμφίπολης

Παιχνίδια εξουσίας... στη σκιά της Αμφίπολης

14/09/2014 05:45 • 

     

Αμφίπολη: Πρώτη προσπάθεια για είσοδο στον τρίτο θάλαμο

Αμφίπολη: Πρώτη προσπάθεια για είσοδο στον τρίτο θάλαμο

Βρέθηκε μαρμάρινο περιθύρωμα, ιωνικού ρυθμού -Συνεχίζεται η αποτύπωση

12/09/2014 17:52 •  31

     

Αμφίπολη: Στο φως οι ολόσωμες Καρυάτιδες

Αμφίπολη: Στο φως οι ολόσωμες Καρυάτιδες

Αποκαλύφθηκαν οι χιτώνες των δύο γλυπτών – Βρέθηκε το πρόσωπο της Καρυάτιδας που έλειπε – Προχωρούν οι τεχνικές εργασίες για αντιστήριξη και υποστύλωση του μνημείου

11/09/2014 17:08 • 25

     

Η πρώτη αξονομετρική σχεδιαστική αναπαράσταση του Τύμβου της Αμφίπολης

Η πρώτη αξονομετρική σχεδιαστική αναπαράσταση του Τύμβου της Αμφίπολης

Πώς συνεχίζονται οι εργασίες της ανασκαφής

09/09/2014 17:11 •  8

     

Αμφίπολη: Σπάνιο φωτογραφικό οδοιπορικό από την ανακάλυψη του Λέοντα

Αμφίπολη: Σπάνιο φωτογραφικό οδοιπορικό από την ανακάλυψη του Λέοντα

Εικόνες από την εύρεση του επιβλητικού γλυπτού έως την αναστήλωσή του

11/09/2014 14:34 • 1

     

Το ΑΠΘ θέλει να συνδράμει στις έρευνες της Αμφίπολης

Το ΑΠΘ θέλει να συνδράμει στις έρευνες της Αμφίπολης

Στη διάθεση της Αικ.Περιστέρη το εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό

10/09/2014 18:16 •  3

     

Αρχαία Αμφίπολη: Αποκαλύφθηκαν δύο εξαιρετικής τέχνης καρυάτιδες

Αρχαία Αμφίπολη: Αποκαλύφθηκαν δύο εξαιρετικής τέχνης καρυάτιδες

Σημαντικές ανακοινώσεις του υπουργείου Πολιτισμού – Νέες εικόνες – Υπομονή και αγωνία για τα συμπεράσματα

07/09/2014 11:37 • 103

     

Τύμβος Αμφίπολης: Θωράκιση του ταφικού μνημείου από τις καιρικές συνθήκες

Τύμβος Αμφίπολης: Θωράκιση του ταφικού μνημείου από τις καιρικές συνθήκες

Μετά την ολοκλήρωση των μέτρων προστασίας ξεκινά η ανασκαφή εντός του τύμβου – Τασούλας: Ενισχύεται η εκδοχή πως ο τάφος δεν έχει συληθεί

02/09/2014 16:57 • 25

     

Τύμβος Αμφίπολης: Αποκαλύφθηκε τμήμα μαρμαροθετημένου δαπέδου

Τύμβος Αμφίπολης: Αποκαλύφθηκε τμήμα μαρμαροθετημένου δαπέδου

Διασώζεται σε εξαιρετική κατάσταση – Συνεχίζονται οι ανασκαφές

31/08/2014 14:29 • 19

     

Αμφίπολη: Η διαδρομή των αρχαιοκάπηλων στην περιοχή

Αμφίπολη: Η διαδρομή των αρχαιοκάπηλων στην περιοχή

«Οι συστηματικές ανασκαφές άρχισαν για να προστατευθεί η περιοχή από την αρχαιοκαπηλία» γράφει στο ημερολόγιο του ο αρχαιολόγος Δ. Λαζαρίδης

29/08/2014 23:00 •  23

     

«Η ελπίδα μας παραμένει ασύλητη» – Πως προχωρά η ανασκαφή στην Αμφίπολη

«Η ελπίδα μας παραμένει ασύλητη» - Πως προχωρά η ανασκαφή στην Αμφίπολη

Πλάνα από ελικόπτερο αποκαλύπτουν το μεγαλείο του τάφου από ψηλά

28/08/2014 10:19 • 22

     

Κατερίνα Περιστέρη: Είναι δύσκολο να έχει συληθεί

Κατερίνα Περιστέρη: Είναι δύσκολο να έχει συληθεί

Η επικεφαλής της ανασκαφής αισιοδοξεί ότι ο τάφος είναι ανέγγιχτος

24/08/2014 05:45 • 

     

Περιστέρη: Η ανασκαφική έρευνα θα δείξει αν ο τάφος της Αμφίπολης έχει συληθεί

Περιστέρη: Η ανασκαφική έρευνα θα δείξει αν ο τάφος της Αμφίπολης έχει συληθεί

Τι είπε η προϊσταμένη της ΚΗ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων σε κλιμάκιο του ΣΥΡΙΖΑ που επισκέφθηκε το μνημείο

22/08/2014 17:13 • 13

     

Αμφίπολη: Στο φως σχεδόν ολόκληρη η πρόσοψη του ταφικού μνημείου

Αμφίπολη: Στο φως σχεδόν ολόκληρη η πρόσοψη του ταφικού μνημείου

Συνεχίζονται οι ανασκαφικές έρευνες στον Τύμβο Καστά

25/08/2014 18:47 • 8

     

Αποκαλύπτεται σταδιακά η είσοδος του τάφου στην Αμφίπολη

Αποκαλύπτεται σταδιακά η είσοδος του τάφου στην Αμφίπολη

Συνεχίζονται οι ανασκαφικές εργασίες στον Τύμβο Καστά

24/08/2014 15:26 • 12

     

1956: Το ταξίδι στον Τύμβο Καστά στην Αμφίπολη ξεκινά…

1956: Το ταξίδι στον Τύμβο Καστά στην Αμφίπολη ξεκινά...

Ο επί 30 χρόνια στενός συνεργάτης του αρχαιολόγου Δ. Λαζαρίδη περιγράφει στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων

21/08/2014 17:34 •  6

     

Αρχαία Αμφίπολη: Τα νέα ευρήματα που απέφερε η ανασκαφή την Πέμπτη

Αρχαία Αμφίπολη: Τα νέα ευρήματα που απέφερε η ανασκαφή την Πέμπτη

Τασούλας: Οι ανασκαφές στην Αμφίπολη προκαλούν παγκόσμιο ενδιαφέρον – Με 30.000 ευρώ συνδράμει ο ΔΕΣΦΑ στις αρχαιολογικές έρευνες

21/08/2014 17:46 • 18

     

ΔΕΣΦΑ: Δίνει 30.000 ευρώ για τις ανασκαφές στην Αμφίπολη

ΔΕΣΦΑ: Δίνει 30.000 ευρώ για τις ανασκαφές στην Αμφίπολη

Δωρεά για την ενίσχυση των αρχαιολογικών ερευνών

20/08/2014 17:52 •  3

     

Καθημερινές ανακοινώσεις για την πορεία των ανασκαφών στον αρχαίο τάφο της Αμφίπολης

Καθημερινές ανακοινώσεις για την πορεία των ανασκαφών στον αρχαίο τάφο της Αμφίπολης

Τεράστιο το ελληνικό αλλά και το παγκόσμιο ενδιαφέρον για τα ευρήματα των αρχαιολόγων

18/08/2014 12:29 • 25

     

Θαυμασμός Βαρθολομαίου για τα ευρήματα της Αμφίπολης

Θαυμασμός Βαρθολομαίου για τα ευρήματα της Αμφίπολης

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης επισκέφθηκε την Ορεστιάδα από τους κατοίκους της οποίας έτυχε θερμής υποδοχής

20/09/2014 16:44 • 5

     

Αμφίπολη: Οι αρχαιολόγοι μπήκαν στον τρίτο θάλαμο του μνημείου

Αμφίπολη: Οι αρχαιολόγοι μπήκαν στον τρίτο θάλαμο του μνημείου

Προχωρά η στήριξή του πριν συνεχιστούν οι εργασίες

14/09/2014 16:49 • 26

     

O «αόρατος» αρχαιοκάπηλος της Αμφίπολης

O «αόρατος» αρχαιοκάπηλος της Αμφίπολης

Ο ρόλος ενός διευθυντή τράπεζας και η εμπλοκή των Σωμάτων Ασφαλείας στα κυκλώματα

13/09/2014 06:00 • 14

     

Αμφίπολη: Σκληρή ανακοίνωση των Αρχαιολόγων κατά του ΥΠ.ΠΟ.

Αμφίπολη: Σκληρή ανακοίνωση των Αρχαιολόγων κατά του ΥΠ.ΠΟ.

Ζητά να σταματήσει η ανεξέλεγκτη δημοσιοποίηση εικόνων στα social media

12/09/2014 09:35 • 38

     

Συγκινούν αρχαιολόγους και κοινό οι Καρυάτιδες της Αρχαίας Αμφίπολης

Συγκινούν αρχαιολόγους και κοινό οι Καρυάτιδες της Αρχαίας Αμφίπολης

Γεμάτος εκπλήξεις ο δρόμος προς την αποκάλυψη του ταφικού μνημείου

09/09/2014 14:27 • 8

     

Οι τυμβωρύχοι της Αμφίπολης

Οι τυμβωρύχοι της Αμφίπολης

Οι 60 υποθέσεις κλοπής αρχαίων θησαυρών και τα ταξίδια σε Αλβανία, Συρία και αρχαία Τροία

07/09/2014 05:45 • 2

     

Τασούλας για Αμφίπολη: Γοητευτικές οι εικασίες, θέμα ημερών η αλήθεια

Τασούλας για Αμφίπολη: Γοητευτικές οι εικασίες, θέμα ημερών η αλήθεια

Ασκηση υπομονής οι ανασκαφικές εργασίες, είπε ο υπουργός Πολιτισμού

08/09/2014 11:36 • 2

     

Τασούλας για Αμφίπολη: Θα μιλήσει το ίδιο το μνημείο, όχι τα σενάρια – Νέες ανακοινώσεις την Κυριακή

Τασούλας για Αμφίπολη: Θα μιλήσει το ίδιο το μνημείο, όχι τα σενάρια - Νέες ανακοινώσεις την Κυριακή

«Ενα ταφικό μνημείο, σημαντικών, πρωτοφανών διαστάσεων»

05/09/2014 15:56 • 7

     

15+1 ερωτήσεις για τον τύμβο

15+1 ερωτήσεις για τον τύμβο

TO BHMA επιχειρεί να λύσει απορίες σχετικά με το εντυπωσιακό εύρημα της Αμφίπολης και να ξεκαθαρίσει τη θολή εικόνα με βάση τα ως τώρα ευρήματα της αρχαιολογικής σκαπάνης

31/08/2014 05:45 • 1

     

Αμφίπολη: Τι θα φέρει η επόμενη μέρα

Αμφίπολη: Τι θα φέρει η επόμενη μέρα

Την ώρα που όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στην Αμφίπολη, το υπουργείο Πολιτισμού δεν προετοιμάζεται ώστε να αντιμετωπίσει την επαύριον

31/08/2014 05:45 • 2

     

Ενας τάφος με μοναδική είσοδο

Ενας τάφος με μοναδική είσοδο

«Η πολύπλοκη κάτοψη του τάφου έχει σκοπό να προσδώσει μεγαλείο ή και να προκαλέσει εμπόδια σε μελλοντικούς τυμβωρύχους» εκτιμά η αρχαιολόγος, που παρουσιάζει τη σύνδεση ανάμεσα στους μακεδονικούς τάφους και στο εύρημα της Αμφίπολης

31/08/2014 05:45 •

     

Μια πόλη μήλον της Εριδος

Μια πόλη μήλον της Εριδος

Προικισμένη από τους θεούς με φυσικό πλούτο, σε στρατηγική θέση, ήταν η ποθητή όσων δεν την είχαν και η εκλεκτή όσων κατάφεραν να την κατακτήσουν

31/08/2014 05:45 •

     

Τα μυστικά του τύμβου

Τα μυστικά του τύμβου

Η μοναδικότητα του μνημείου – Τάφος ενός ατόμου, οικογενειακός ή πολυάνδριο; – Το μυστήριο της χρονολόγησης – Τι συμβολίζουν οι Σφίγγες – Τεχνητός ή φυσικός ο λόφος; – Η ναυτική βάση του Αλέξανδρου – Τι σημαίνει μακεδονικός τάφος – Η παράδοση του Μανόλη Ανδρόνικου και του Δημήτρη Λαζαρίδη – Η τελευταία εξέλιξη στην ανασκαφή

31/08/2014 05:45 • 2

     

Δημήτρης Λαζαρίδης – Μανόλης Ανδρόνικος: βίοι παράλληλοι, πορείες αποκλίνουσες

Δημήτρης Λαζαρίδης - Μανόλης Ανδρόνικος: βίοι παράλληλοι, πορείες αποκλίνουσες

Η διαδρομή δύο σπουδαίων αρχαιολόγων που συναντήθηκαν τα ταραγμένα χρόνια της δικτατορίας του Μεταξά στα έδρανα της Φιλοσοφικής Σχολής, μοιράστηκαν κοινές ιδεολογίες και επέλεξαν την ίδια επιστήμη

31/08/2014 05:45 •

     

Αρχαία Αμφίπολη: Νέα ευρήματα-Βοτσαλωτό δάπεδο, με ορθογώνια και τετράγωνα σχήματα και ασπρόμαυρους ρόμβους

Αρχαία Αμφίπολη: Νέα ευρήματα-Βοτσαλωτό δάπεδο, με ορθογώνια και τετράγωνα σχήματα και ασπρόμαυρους ρόμβους

Προτεραιότητα η συντήρηση των ευρημάτων – «Ενα μνημείο βγαίνει και παράλληλα συντηρείται αλλιώς το χάσαμε» δήλωσε η επικεφαλής της ανασκαφής Κ. Περιστέρη

26/08/2014 18:44 • 17

     

Αμφίπολη: Αποκαλύφθηκαν εξ ολοκλήρου οι ακέφαλες Σφίγγες

Αμφίπολη: Αποκαλύφθηκαν εξ ολοκλήρου οι ακέφαλες Σφίγγες

Συνεχίζονται στον Τύμβο Καστά οι ανασκαφικές έρευνες

20/08/2014 14:43 • 15

     

Εκατοντάδες επισκέπτες στον τάφο στην Αρχαία Αμφίπολη

Εκατοντάδες επισκέπτες στον τάφο στην Αρχαία Αμφίπολη

Οι ανασκαφές κέντρισαν και το τουριστικό ενδιαφέρον

17/08/2014 14:35 • 1

     

Ρ.Μακρή:Να προστατευθούν τα αρχαία της Αμφίπολης από τους Γερμανούς

Ρ.Μακρή:Να προστατευθούν τα αρχαία της Αμφίπολης από τους Γερμανούς

«Οι Γερμανοί φίλοι μας αγαπούν τις αρχαιότητες και μας έχουν κατακλέψει»

17/08/2014 19:32 • 39

     

Τι είδαν οι αρχαιολόγοι στον τύμβο της Αμφίπολης

Τι είδαν οι αρχαιολόγοι στον τύμβο της Αμφίπολης

Οι εκτιμήσεις για το μυστικό που φυλάσσει το μνημείο, η πορεία των ερευνών και η ειδική μικροκάμερα

15/08/2014 07:00 • 2

     

Τεράστιο ενδιαφέρον του διεθνούς Τύπου για τον Τύμβο της Αμφίπολης – Ενισχύεται η αστυνομική φύλαξη στο χώρο της ανασκαφής

Τεράστιο ενδιαφέρον του διεθνούς Τύπου για τον Τύμβο της Αμφίπολης - Ενισχύεται η αστυνομική φύλαξη στο χώρο της ανασκαφής

Δημοσιεύματα κάνουν λόγο για σημαντική ανακάλυψη, εντυπωσιακά ευρήματα και μυστήριο

14/08/2014 15:49 • 51

     

Περιστέρη: Μπροστά σε ένα τάφο καταπληκτικό στην Αρχαία Αμφίπολη

Περιστέρη: Μπροστά σε ένα τάφο καταπληκτικό στην Αρχαία Αμφίπολη

ΥΠΠΟ: Τις επόμενες εβδομάδες τα συμπεράσματα των αρχαιολόγων

13/08/2014 14:55 • 137

     

Ανασκαφή στην Αρχαία Αμφίπολη έφερε στο φως εντυπωσιακό τάφο

Ανασκαφή στην Αρχαία Αμφίπολη έφερε στο φως εντυπωσιακό τάφο

Ο σημαντικός τάφος χρονολογείται στο 325 – 300 π.Χ.

11/08/2014 12:56 • 6

    1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
    1. No trackbacks yet.

    Σχολιάστε

    Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

    Λογότυπο WordPress.com

    Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

    Φωτογραφία Twitter

    Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

    Φωτογραφία Facebook

    Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

    Σύνδεση με %s

    Αρέσει σε %d bloggers: