Αρχική > πολιτισμός > Αφίσες του κινηματογράφου, η τέχνη της ονειροπόλησης

Αφίσες του κινηματογράφου, η τέχνη της ονειροπόλησης

 

 

 

Του Νίκου Τσούλια

      Δεν είναι απλά και μόνο η βιτρίνα μιας κινηματογραφικής ταινίας ούτε η διαφημιστική προβολή της. Αποτελούν απόπειρα δημιουργίας μιας ισχυρής φαντασίωσης στους εραστές της 7ης τέχνης. Θέτουν εξ αρχής στο προσκήνιο μια πασίδηλη πρόκληση για την ίδια την ψυχή σου, μια αφορμή για ονειροπόληση, ένα κάλεσμα για ένα ταξίδι σε κόσμο μαγευτικό, μια πρόσκληση για μια γιορτή των επιθυμιών.

      Και σ’ αυτό τον προσανατολισμό επιχειρούν να συμβάλλουν μέσω από τη συμπυκνωμένη μορφή των αφισών όλα τα στοιχεία που συνθέτουν κάθε ταινία: οι ηθοποιοί και πιο πολύ η γοητεία μιας διάσημης γυναίκας – συμβόλου, το σενάριο, ο σκηνοθέτης, τα σκηνικά. Οι αφίσες θα αναπτυχθούν ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου ο κινηματογράφος αποτελεί το πιο μαζικό, το πιο συλλογικό πεδίο μιας ιδιόμορφης ψυχαγωγίας στην οποία η φαντασία γίνεται συγκεκριμένο όχημα για να δημιουργήσουμε στον εαυτό μας ρόλο πρωταγωνιστικό, για να πλέξουμε την αφήγηση εκείνη που κάνουμε μόνο στο είδωλό μας και την κρατάμε σαν παντοτινό διαμάντι.

      Οι αφίσες γίνονται μικρά έργα τέχνης. Τονίζουν μεν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μιας άλφα ταινίας, αλλά η στόχευσή τους είναι να εμπνεύσουν στον πολίτη μια ισχυρή φαντασίωση, ένα ταξιδεμένο όνειρο στο οποίο θα συμμετάσχει και αυτός με το δικό του ξεχωριστό τρόπο. Το βλέμμα της ηθοποιού, η πρόκληση στη σεξουαλικότητά της είτε μέσα από τα χείλη αν η εστίαση της αφίσας είναι στο πρόσωπο είτε μέσα από τον τονισμό των καμπυλών αν η εστίαση είναι σ’ ολόκληρο το σώμα, η αρρενωπότητα του ηθοποιού, η υπόσχεση για έναν παθιασμένο ή για έναν ανολοκλήρωτο έρωτα, ο σαφής υπαινιγμός για μια αστυνομική πλοκή με πολλές ανατροπές, τα μηνύματα ζωής όλα αυτά και σαφώς και άλλα περισσότερα πρέπει να εκφραστούν μέσα από το μικρό χώρο της αφίσας.

      Οι αφίσες του σινεμά είναι «κράχτες» λεπτεπίλεπτων συναισθημάτων και αδιόρατων φαντασιώσεων. Έχουν εμπορικό πνεύμα, αλλά πρωτίστως αιχμαλωτίζουν ένα ψυχολογικό βάθος και προ-οικονομούν ένα απτό όνειρο για να δελεαστεί ο προ-θεατής από την υπόσχεση. Θα συνοδεύονται συχνά από διάσπαρτες φωτογραφίες που θα εστιάζουν σε καίρια σημεία της ταινίας δημιουργώντας έτσι ένα στερέωμα γοητείας των όσων θα συμβούν στην κινηματογραφική πραγματικότητα. Και αν οι ταινίες είναι «αυστηρώς ακατάλληλες», τότε η συγκεκριμένη ένδειξη αυτή καθ’ εαυτή θα αφήνει μαζί με τη σχετική αφίσα ατέλειωτα υπονοούμενα, όπως κάποτε η πρωτοεμφάνιση του “μίνι”  στη γυναικεία φούστα έχει διεγείρει φαντασιώσεις επί φαντασιώσεων στον ανδρικό πληθυσμό και με ό,τι έδειχνε και με ό,τι κυρίως έκρυβε.

      Για όσους και όσες «θήτευσαν» την εφηβική και νεανική ηλικία τους στην περίοδο της δικτατορίας – όπου ήταν απαγορευμένη η επίσκεψη των γυμνασιόπαιδων στον κινηματογράφο εκτός των περιπτώσεων εκείνων που είχαν σχολικό και μάλλον θρησκευτικό περιεχόμενο – οι αφίσες γίνονταν σύμβολο που τις «ξεπατικώναμε» δια της φαντασίας και πλάθαμε το σενάριο και την πλοκή με βάση το υλικό αυτό. Υπήρχε και ένα άλλο παιχνίδι. Προσπαθούσαμε να μαντεύσουμε από τις φωτογραφίες της ταινίας που προαναγγελλόταν με την ετικέτα «προσεχώς» ποια θα είναι η πιθανή αφίσα και συχνά βάζαμε και μικρά στοιχηματάκια για να διακριβώσουμε τη δύναμη της φαντασίας μας.

      Αυτά συνέβαιναν στις πόλεις, γιατί στα χωριά τα πράγματα ήταν πιο απλά. Εδώ οι ταινίες ήταν πάντα του ελληνικού κινηματογράφου, οι αφίσες πολύ απλές και το δέλεαρ ήταν όχι αυτές αλλά τα «Επίκαιρα» (το προοίμιο της ταινίας) όχι για την προπαγάνδα που έκαναν για τη χούντα – αυτό ξέραμε από τους μεγάλους ότι ήταν κάτι κακό – αλλά για τα γκολ που έδειχναν από τους ποδοσφαιρικούς αγώνες. Και η χαρά ήταν στα ύψη, πέρα από κάθε σύλληψη φαντασίας, όταν ξέραμε ότι θα βλέπαμε ζωντανούς και όχι στις χάρτινες φωτογραφίες των μπισκότων «Ρούλια» τα είδωλά μας, τον Σιδέρη, τον Παπαϊωάννου, τον Δομάζο…

      Οι αφίσες – για να επανέλθουμε στην κύρια κοίτη του θέματός μας – πάντα ήταν η εξωτερίκευση της όλης ταινίας και η περίληψή της. Και η σχεδίασή τους και η απεικόνισή τους έπρεπε να λένε λίγα και να υπονοούνε πάρα πολλά, όσα θα ήθελε ο καθένας και η καθεμιά. Αυτό έπρεπε να υπηρετηθεί με τρόπο ιερό, γιατί οι αφίσες είναι διαμεσολαβητές τέχνης και αγγελιοφόροι με μηνύματα γεμάτα ονειροπολήσεις.

      Αναρωτιέμαι αν υπάρχει κινηματογραφόφιλος που δεν έχει παίξει παιχνίδι φαντασίωσης με τις αφίσες, που δεν έχει αντικαταστήσει τους πρωταγωνιστές για χάρη του εαυτού του, που δεν καλλιεργούσε τη δημιουργικότητα της σκέψης του και δεν ανέβαζε την αυτοεκτίμησή του μέσα από ένα ερωτικό συνήθως «στόρυ» στο οποίο αν όχι η συγκεκριμένη πρωταγωνίστρια αλλά μια εξίσου όμορφη γυναίκα θα βρισκόταν μια ημέρα των ημερών στη ζωή του…

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: