Αρχική > πολιτισμός > Η πραγματική Φιλομένα όταν είδε την ταινία τρόμαξε

Η πραγματική Φιλομένα όταν είδε την ταινία τρόμαξε

Ελευθεροτυπία, Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2014

ΣΤΙΒΕΝ ΦΡΙΑΡΣ

Η ταινία του «Φιλομένα» θεωρείται φαβορί για Οσκαρ. Εκείνο που σε εκπλήσσει είναι πως δεν έχει καμία αίσθηση της τραγωδίας. Σκέφτεσαι πως αυτή η γυναίκα έχει υποφέρει τόσο. Αλλά δεν δείχνει καμιά πίκρα

Του ΝΙΝΟΥ ΦΕΝΕΚ ΜΙΚΕΛΙΔΗ

 

Είναι πάντα ευχάριστο να συναντάς ένα δημιουργό και φίλο, όπως ο Στίβεν Φρίαρς. Σκηνοθέτη που γνωρίζω από την εποχή της ταινίας «Επικίνδυνες σχέσεις» (1988) και που κάποτε ήταν από τους πιο εγκάρδιους, μαζί και διασκεδαστικούς, καλεσμένους του Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου της «Ε». Σκηνοθέτης που έχει καταπιαστεί με μια μεγάλη γκάμα κινηματογραφικών ειδών και θεμάτων, από το «Ωραίο μου πλυντήριο» και «Ο Σάμι και η Ρόουζι κάνουν έρωτα», μέχρι ταινίες όπως «Οι κλέφτες», «Μαίρη Ράιλι», «High Fidelity», «Λίαμ», «Ομορφα, βρόμικα πράγματα», «Η βασίλισσα» και, πρόσφατα, η «Φιλομένα».

Η ταινία (υποψήφια για 4 Οσκαρ, ανάμεσά τους και καλύτερης ταινίας) παρουσιάζει την υποκριτική στάση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας μέσα από την αληθινή, συγκινητική ιστορία μιας γυναίκας, της Φιλομένα (με την Τζούντι Ντεντς εξαιρετική σ’ ένα υποψήφιο για Οσκαρ ερμηνείας ρόλο), που ύστερα από σιωπή 50 χρόνων αποφασίζει να αναζητήσει το γιο της που της είχαν πάρει οι καλόγριες στο μοναστήρι, όπου την έστειλαν οι ντροπιασμένοι γονείς της επειδή «αμάρτησε» μένοντας έγκυος από το φίλο της. Στην ταινία, που αρχίζει να προβάλλεται από την Πέμπτη, συμπρωταγωνιστής της Ντεντς είναι και ο γνωστός κωμικός Στιβ Κούγκαν, που έγραψε και το σενάριο της ταινίας και ερμηνεύει τον Αγγλο δημοσιογράφο.

Στο Φεστιβάλ της Βενετίας, όπου συμμετείχε η ταινία του, σε ένα από τα ωραία εστιατόρια του Λίντο, συνάντησα ξανά τον 73χρονο σήμερα Στίβεν και μου μίλησε με το φλεγματικό χιούμορ που τον χαρακτηρίζει όχι μόνο για την ταινία του, αλλά και για τις σκέψεις του για τη σκηνοθεσία, την αγγλική τηλεόραση, την κατάσταση στην Αγγλία, αλλά και για τα Οσκαρ.

– Σε δυσκόλεψε το ότι ο πρωταγωνιστής σού έγραψε και το σενάριο;

«Οχι, καθόλου. Αυτό βοηθούσε, θα έλεγα, γιατί συζητούσαμε κάποιες σκηνές, που ίσως μου φαίνονταν πολύ μεγάλες σε διάρκεια. Συζητούσαμε αν μπορούσαν να κοπούν ή κάποια σημεία ν’ αλλάξουν. Ο Στιβ είναι πολύ εντάξει και συνεργάσιμος…».

– Και έχει και το χιούμορ σου, νομίζω…

«(γελά) Ναι, το χιούμορ μου. Ποιος σου είπε πως έχω χιούμορ;».

– Η ταινία σου έχει πολύ χιούμορ…

«Μου αρέσει να αναμιγνύω την κωμωδία με την τραγωδία».

– Ηταν δύσκολο το επιχείρημα αυτό;

«Οχι. Αυτό οφείλεται στους δύο εκπληκτικούς ηθοποιούς. Από τη μια η ρομαντική ηθοποιός, η Τζούντι, και από την άλλη αυτός ο απολαυστικός κωμικός, ο Στιβ. Με αυτούς δεν ήταν καθόλου δύσκολο».

– Γνώριζες από πριν την ιστορία της Φιλομένα;

«Οχι. Με τράβηξε όμως όταν μου πρόσφεραν τη δουλειά. Ημουν τυχερός! Και ακόμη πιο τυχερός επειδή θα την έπαιζε η Τζούντι Ντεντς! Ετσι ανακάλυψα πόσο εκπληκτική είναι αυτή η ιστορία. Ακόμη και τώρα εξακολουθώ να μαθαίνω γι’ αυτήν».

– Είπες πως σου πρόσφεραν τη δουλειά. Αυτό το κάνεις συχνά ή επιλέγεις ο ίδιος;

«Αυτό που συμβαίνει συνήθως είναι να μου προσφέρουν δουλειά. Μου αρέσει πολύ αυτή η κατάσταση».

– Τελευταία γυρίζεις σχεδόν μία ταινία το χρόνο. Είσαι τυχερός…

«Ναι, πρέπει να είμαι».

– Περιμένεις κάποια αντίδραση στην ταινία από την Εκκλησία;

«Μπα! Σε μια τέτοια άθεη χώρα; (γελά) Ισως εδώ στην Ιταλία, αν και μόλις χθες προβλήθηκε η ταινία. Εδώ όμως πρόκειται για μια Καθολική χώρα και δεν ξέρεις τι να περιμένεις…».

– Σε ικανοποίησε η αντίδραση του κοινού στην ταινία;

«Οχι (χαριτολογώντας)… Είμαι… έξαλλος! (γελά) Τι περιμένεις να πω;».

Η Τζούντι Ντεντς με τον Στιβ Κούγκαν

Η Τζούντι Ντεντς με τον Στιβ Κούγκαν

Τώρα πια δεν πουλάνε παιδιά στην Ιρλανδία, πάνε στην Αφρική για να βρούνε… Ποια είναι η γνώμη σου;

«Εννοείς τη Μαντόνα;».

– Θα γινόταν αυτό στην Αγγλία;

«Δεν το νομίζω. Αλλά το πρόβλημα είναι πως οι άνθρωποι είναι φτωχοί και συχνά φτάνουν σε σημείο να πουλήσουν τα παιδιά τους. Ελπίζω να είναι αυτός ο μόνος λόγος».

– Πόσο σημαντικό ήταν για σένα να τονίσεις την κοινωνική πλευρά του θέματος;

«Υπήρχε ήδη το θέμα, δεν χρειαζόταν να το ψάξω. Γνώριζα για τις Αδελφές της Μαγδαληνής και τον καταπιεστικό δικαστή στην Ιρλανδία».

– Θα γύριζες την ταινία πριν από 20 χρόνια, με το ίδιο χιούμορ;

«Ισως όχι. Σήμερα όμως οι άνθρωποι γνωρίζουν την ιστορία και καταλαβαίνουν όταν βλέπουν την ταινία».

– Πλησίασες καθόλου την Εκκλησία στην προετοιμασία της ταινίας;

«Οχι, καθόλου. Ετσι κι αλλιώς δεν θα μου μιλούσαν».

– Θεωρείς πως κάνεις πολιτικές ταινίες;

«Κάποιες ταινίες είναι, κάποιες όχι. Το κάνω όταν χρειάζεται. Οπως με τη «Φιλομένα»».

– Είσαι βλέπω λιγομίλητος. Μπορείς να μου πεις πώς εξηγείς στους ηθοποιούς σου αυτό που θέλεις να κάνουν;

«Συνήθως δεν τους εξηγώ. Τα λέει το σενάριο. Ξέρεις ποιος είναι ο ηθοποιός και του έχεις εμπιστοσύνη. Γι’ αυτό δεν του εξηγώ».

– Κι αν ο ηθοποιός κάνει λάθος;

«Τότε του… εξηγώ».

– Τι είπες στην Τζούντι Ντεντς;

«Δεν της είπα τίποτα. Βλέπεις αυτό που κάνει και είναι πολύ ωραίο, τι να της πεις; Ο Γούντι Αλεν έχει δίκιο. Επιλέγει τους ηθοποιούς που πιστεύει πως του κάνουν και ο ίδιος το βουλώνει! Δεν χρειάζεται στην Τζούντι να πω πώς θα είναι ως γυναίκα ή ως ηθοποιός. Το ξέρει καλύτερα από μένα. Είναι τέλεια!».

– Συνάντησες την ίδια τη Φιλομένα;

«Ναι, τη συνάντησα. Εκείνο που σε εκπλήσσει είναι πως δεν έχει καμία αίσθηση της τραγωδίας. Σκέφτεσαι πως αυτή η γυναίκα έχει υποφέρει τόσο. Αλλά δεν δείχνει καμιά πίκρα».

– Είδε την ταινία;

«Ναι, την πρώτη φορά που την είδε νομίζω πως τρόμαξε».

– Εξακολουθεί να έχει την ίδια στάση απέναντι στην Εκκλησία;

«Ναι, εξακολουθεί να πιστεύει».

– Εσύ ήσουν ποτέ θρήσκος;

«Οχι».

– Καταλαβαίνεις αυτούς που πιστεύουν;

«Δεν το νομίζω. Αλλά καταλαβαίνω γιατί αυτή συμπεριφέρθηκε έτσι. Και τη θαυμάζω γι’ αυτό. Βλέπω πως για κάποιους η ανάγκη να προσκολλώνται σε κάτι είναι πολύ ισχυρή. Είναι δικαίωμά τους».

– Αν όμως ο γιος της δεν πήγαινε στην Αμερική, δεν θα είχε την εξαιρετική καριέρα που είχε…

«Το ίδιο μπορείς να πεις και για το παιδί της Μαντόνα. Το παιδί θα έχει την ευκαιρία να μεγαλώσει στη Δύση από μια πολύ πλούσια γυναίκα. Πώς τα μετράς αυτά; Ποια είναι τα κέρδη και ποιες οι απώλειες;».

– Διδάσκεις, απ’ ό,τι ξέρω, σε σχολή. Τι λες σε όσους θέλουν να γίνουν σκηνοθέτες;

«Προσωπικά εστιάζομαι σ’ αυτό που έχω να αφηγηθώ. Αυτό μου φαίνεται το πιο σημαντικό. Αυτό έχω πάντα στο μυαλό μου όταν γυρίζω μια σκηνή. Να κάνω ταινίες που να ενδιαφέρουν το κοινό και να είναι ευφυείς».

– Σου αρέσει να διδάσκεις;

«Πολύ, γιατί δεν χρειάζεται να σκέφτομαι τον εαυτό μου. Είναι ανακούφιση. Γιατί δεν σκέφτεσαι τα προβλήματά σου. Τα προβλήματα τα έχουν οι σπουδαστές».

– Ποια είναι η συμβουλή σου στους νέους;

«Να σκάνε και ν’ ακούνε. Να μαθαίνουν. Σε όλη μου τη ζωή έμαθα πως μπορώ να χειροτερέψω τα πράγματα…».

– Την προηγούμενη μέρα, ο Γουίλιαμ Φρίντκιν μού έλεγε σχετικά με τους σπουδαστές: «Μην πηγαίνετε σε σχολές, να βγαίνετε στο δρόμο και να τραβάτε αυτό που θέλετε. Ετσι θα μάθετε κινηματογράφο». Συμφωνείς;

«Το καλό στην κινηματογραφική σχολή στη Βρετανία, όπου διδάσκω, είναι πως μου δίνει την ευκαιρία να γυρίζω ταινίες. Σίγουρα μαθαίνεις μόνο γυρίζοντας ταινίες. Δεν υπάρχει κανένας άλλος τρόπος».

– Και βλέποντας;

«Οχι, γυρίζοντας. Και κάνοντας λάθη. Που είναι οδυνηρό και εξευτελιστικό, αλλά δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Αυτό είναι νομίζω που εννοεί ο Φρίντκιν».

– Κάνεις λιγότερα λάθη σήμερα;

«Δεν ξέρω».

– Κάνεις λιγότερες λήψεις;

«Αλλοτε ναι κι άλλοτε όχι. Δεν είναι θέμα εμπειρίας, όσο αν πετυχαίνεις μια λήψη ή χρειάζεσαι κάποια καλύτερη, για διαφορετικούς, κάθε φορά, λόγους.

– Εχεις γυρίσει ταινίες και για την τηλεόραση. Πώς βλέπεις σήμερα την αγγλική τηλεόραση σε σχέση με την αμερικανική, η οποία τελευταία έχει δείξει μια άνοδο στις τηλεταινίες;

«Η αγγλική τηλεόραση βρίσκεται πίσω σε σχέση με την αμερικανική. Οι ταινίες που κάνουν είναι εξαιρετικές. Η γυναίκα μου κάθεται στην τηλεόραση και τις παρακολουθεί. Και μου λέει πως αυτές είναι καλύτερες από αυτές που γυρίζω για τον κινηματογράφο. Ισως να έχει δίκιο…».

– Το BBC δεν κάνει τίποτα ενδιαφέρον;

«Κάπου κάπου, όχι όμως όπως παλιότερα».

– Ποιος είναι ο λόγος;

«Σήμερα υπάρχει μια τεράστια δομή διοίκησης και οι αξίες με τις οποίες μεγάλωσα έχουν εξαφανιστεί. Και δεν ξέρουν πώς να τις επαναφέρουν. Σήμερα υπάρχει μόνο διοίκηση και… δημοκρατία».

– Θα πρότεινες κάποια αλλαγή;

«Θα σου απαντήσω με κάτι που είπε ο Μπίλι Γουάιλντερ. Σ’ ένα ντοκιμαντέρ, ο (Γάλλος κριτικός) Μισέλ Σιμάν τον ρώτησε κάτι κι εκείνος του απάντησε: «Νομίζω πως με παρεξήγησες για κάποιο σοβαρό άτομο»».

– Εχεις δει κάποια αμερικανική σειρά που να σου άρεσε;

«Το «Breaking Bad», το «The Wire», το «Homeland», αυτές που αρέσουν σε όλους».

– Βλέπεις ξανά τις ταινίες σου;

«Οχι, αλλά δεν θα με πίστευες… Οχι όλες. Το βρίσκω πολύ οδυνηρό. Αρχίζεις να βλέπεις τα λάθη σου και στενοχωριέσαι».

– Οταν όμως η ταινία αρέσει στο κοινό;

«Ναι. Υπάρχουν πιστεύω τρία είδη ταινιών: αυτές που βρίσκουν το κοινό τους, αυτές που αξίζει να βρουν το κοινό τους αλλά δεν το βρίσκουν και αυτές που δεν αξίζει να βρουν κοινό».

– Είναι δύσκολα τα πράγματα και στην Αγγλία;

«Ναι, και καταθλιπτικά. Για δες τη νεολαία. Δίνουν, για παράδειγμα, στους φοιτητές μεγάλα δάνεια, αλλά δεν μπορώ να καταλάβω πώς μπορούν να ζουν ενώ χρωστάνε τόσο πολλά».

– Ολες οι χώρες χρωστάνε…

«Ναι, αλλά όταν ήμουν φοιτητής μάς έδιναν υποτροφίες, όχι δάνεια. Τώρα δεν υπάρχουν αυτά πια».

– Γι’ αυτό χρειάζεστε τον… Κάμερον.

«Οχι, όχι!».

– Θα γύριζες ταινία γι’ αυτόν, όπως έκανες με τον Τόνι Μπλερ; Ταινία με σατιρική διάθεση;

«Θα πρέπει να το δω πρώτα».

– Η Τζούντι Ντεντς είναι εξαιρετική, όπως και η ταινία. Θα έχει πιθανότητες και στα Οσκαρ…

«Ναι, αλλά δεν χρειάζεται να το συζητήσουμε… Οταν «Η βασίλισσα» είχε προταθεί για 6 Οσκαρ, κάποιος μου είπε «τώρα έχεις μεγάλη πίεση» και του απάντησα: Καθόλου, δεν ενδιαφέρονται πια για μένα, εγώ παρέδωσα την ταινία μου, τώρα αυτοί ας την κάνουν ό,τι θέλουν».

– Αν η ταινία δεν αποδώσει, τι κάνεις;

«Τότε η ζωή είναι καταθλιπτική».

– Και τι κάνεις;

«Είναι οδυνηρό και άδικο, αλλά προσπαθώ να μην το δείχνω».

– Ποια θα είναι η επόμενη ταινία σου;

«Θα είναι μια βιογραφική ταινία για τον Λανς Αρμστρονγκ, με πρωταγωνιστή τον Μπεν Φόστερ».

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: