Αρχική > εκπαίδευση > Υπάρχει σχεδίαση του εκπαιδευτικού μας συστήματος;

Υπάρχει σχεδίαση του εκπαιδευτικού μας συστήματος;

 

 

Καράς Χρίστος, Το κρυφό μήνυμα

 

Του Νίκου Τσούλια

      Συζητάμε συχνά – πυκνά για τις διάφορες όψεις της εκπαίδευσής μας, αλλά πάντα επιλέγουμε την μελέτη των επιμέρους στοιχείων του εκπαιδευτικού μας συστήματος και ποτέ τη συνολική του εικόνα. Και αυτό δεν είναι απλά και μόνο ένα μεθοδολογικό λάθος αλλά αδυναμία διαμόρφωσης μιας καθολικής πρότασης μεταρρύθμισης του μορφωτικού καταστατικού χάρτη της χώρας μας.

     Και όλα αυτά σε μια εποχή, όπου συμβαίνουν δραματικές αλλαγές σε κάθε πτυχή της ιστορίας του ανθρώπου. Πρόκειται για μια εν τοις πράγμασι ομολογία αδυναμίας πολιτικής σύλληψης για το γενικότερο σχεδιασμό του μέλλοντος της Ελλάδας.

      Βαδίζουμε με την ίδια γενική θεώρηση των εκπαιδευτικών πραγμάτων που διαμορφώθηκε στη δεκαετία του 1980. Οι βασικοί θεσμικοί Νόμοι 1265 / 1985 για την Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και 1268 / 1982 για την Τριτοβάθμια εκπαίδευση παραμένουν πανίσχυροι μέχρι σήμερα με κάποιες επιμέρους και δευτερεύουσας σημασίας τροποποιήσεις. Ωστόσο το γενικό περιβάλλον της χώρας αλλά και πολύ περισσότερο το διεθνές περιβάλλον – μέσα στο οποίο κινείται και επηρεάζεται η Ελλάδα αναγκαστικά – έχουν αλλάξει και ως εκ τούτου βρισκόμαστε μάλλον εκτός ιστορικής συγκυρίας όσον αφορά τη σχεδίαση της θεσμικής εκπαίδευσης.

      Και δεν χρειάζεται και πολλή σπουδή για να αντιληφθούμε το μέγεθος της εκπαιδευτικής υστέρησής μας ως προς το σημερινό γίγνεσθαι, αρκεί να αναλογιστούμε ότι τα θέματα που συγκέντρωσαν το μεγαλύτερο πολιτικό και κοινωνικό ενδιαφέρον μας είναι το Σύστημα πρόσβασης στα πανεπιστήμια, τα βιβλία, το πανεπιστημιακό άσυλο, η διοίκηση των πανεπιστημίων, ο τρόπος διορισμού των εκπαιδευτικών και κάποια άλλα σχετικού διαμετρήματος ζητήματα. Συνιστούν όμως αυτά τη μαγιά για να δημιουργήσεις την εκπαίδευση του 21ου αιώνα σε έναν κόσμο όλο και πιο διεθνοποιημένο, όλο και πιο απαιτητικό;

      Μπορεί σήμερα κάποιο κόμμα μας να καταθέσει μια ολοκληρωμένη πρόταση για τον εκπαιδευτικό χάρτη της χώρας μας; Παρακολουθώντας με αρκετά μεθοδικό τρόπο τα εκπαιδευτικά πράγματα για τις τελευταίες δεκαετίες, μπορώ να ισχυριστώ βάσιμα – με οδηγό και μια κάποια σχετική εμπειρία αξιολόγησης – ότι τα προγράμματα των κομμάτων είναι αποσπασματικά, είναι πρωτίστως στραμμένα προς το παρελθόν, συνθέτουν εν πολλοίς ένα σύνολο ιδεών – ευχολογίων. Αν μάλιστα εξετάσει κάποιος τους ανθρώπους – σχεδιαστές των εκπαιδευτικών πολιτικών, όπως αυτές έχουν εκφραστεί ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία, θα απορήσει για την πνευματική και τη μορφωτική φτώχεια τους. Διαπίστωσε ποτέ κανένας μας κάποιο διανοούμενο ή γνωστό με διεθνή αναγνώριση πανεπιστημιακό ή έμπειρο εκπαιδευτικό να συμμετέχει στην όλη διαδικασία διαμόρφωσης των όποιων «εκπαιδευτικών προγραμμάτων»; Είδε ποτέ κανένας μας καμιά διαφωτιστική αναλαμπή στην ποιότητα και στο περιεχόμενο της εκπαίδευσης; Αντιλήφθηκε κανένας μας τη διαμόρφωση ενός «εκπαιδευτικού» και πολύ περισσότερου ενός «μορφωτικού παραδείγματος»;

      Αξίζει να σημειώσω το γεγονός ότι, όταν παλιότερα συμμετείχα στην «Επιτροπή Παρακολούθησης των Προγραμμάτων» (ΕΠΕΑΕΚ) για την αναμόρφωση της εκπαίδευσης με τη θεσμική ιδιότητα του προέδρου της ΟΛΜΕ και μάλιστα για μεγάλο χρονικό διάστημα, εκείνο που έκανε αίσθηση στις συνεδριάσεις της Επιτροπής ήταν η προχειρότητα, η αποσπασματικότητα, η παντελής έλλειψη συμπεριληπτικού και συνεκτικού σχεδίου για την εκπαίδευση και έτσι η κατάθεση των «Τεχνικών Δελτίων Ενέργειας» γινόταν με μοναδικό σκοπό την εκταμίευση των Κοινοτικών πόρων.

      Το πιο εντυπωσιακό γεγονός είναι ότι η συνέχεια ήταν ακόμα πιο δραματική, αφού τα πρόσωπα που είχαν αποκτήσει μια αξιόλογη σχετική τεχνογνωσία και μια γνώση για τα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα απομακρύνθηκαν λόγω της αντίληψης του εκάστοτε κυβερνητικού κόμματος ότι η Διοίκηση της εκπαίδευσης είναι απλά και μόνο κομματικό λάφυρο και ως τέτοιο πρέπει να το απολαύσουμε… Αξίζει να σημειωθεί ότι η συμμετοχή της χώρας μας στις σχετικές Διεθνείς Επιτροπές, ευρωπαϊκές και παγκόσμιες, ήταν και είναι ελλιπής. Και όχι μόνο αυτό. Δυστυχώς δεν μελετώνται ούτε τα πορίσματα των πιο έγκυρων Οργανισμών και Συνεδρίων. Για παράδειγμα, το βιβλίο – ορόσημο της UNESCO «Education: The Treasure Within», που αναφέρεται στον χαρακτήρα της εκπαίδευσης των χωρών για τον 21ο αιώνα, ποτέ δεν μελετήθηκε, ποτέ δεν αξιολογήθηκε από τους σχεδιαστές των εκπαιδευτικών πολιτικών!

      Σε έναν κρίσιμο τομέα της κοινωνίας μας, εδώ που άλλοτε δέσποζαν με τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις μεγάλα ονόματα του μορφωτικού πεδίου Δελμούζος, Γληνός, Παπανούτσος, Ακρίτας, Μόραλης, Γέρου κλπ τις τελευταίες δεκαετίες ήταν άνθρωποι που υστερούσαν δραματικά ακόμα και σε σχέση με την εικόνα των εμπνευσμένων εκπαιδευτικών της σχολικής αίθουσας. Είδε ποτέ το φως της δημοσιότητας κανένα όνομα που διαμόρφωνε την εκπαιδευτική πολιτική; Αντίθετα φρόντιζαν να κρύβονται κυριολεκτικά και συμβολικά!

      Και για να εισέλθουμε ακροθιγώς στο περιεχόμενο του θέματός μας – το οποίο θα μελετηθεί σε επόμενο άρθρο – μπορούμε να σημειώσουμε ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα, όπως σήμερα εκφράζεται, έχει απολύτως συγκεντρωτικό χαρακτήρα, αλλά παρά το γεγονός της κεντρικής σχεδίασης δεν έχει μια γενική θεώρηση ως προς τις ανάγκες της χώρας. Έχει επίσης έναν έντονο διοικητισμό – δείγμα κομματικού ελέγχου και μια αδυναμία να συγκροτήσει βασικές ιδέες για τη πορεία της παιδείας του ελληνικού λαού και για το μέλλον της χώρας.

 


Κοψίδης Ράλλης, Ονειρικό τοπίο

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: