Αρχική > φιλοσοφία > Από το Κέντρο στην Περιφέρεια

Από το Κέντρο στην Περιφέρεια

DSC01657

Το Πετροβούνι (Σκόλις) στα σύνορα Ηλείας και Αχαΐας

 

Ταξιδεύοντας στους τόπους και στους χρόνους…

 

Του Νίκου Τσούλια

     Πάντα το ταξίδι από το Κέντρο, την Αθήνα, στην Περιφέρεια, στα χωριά μας, είναι μια πρόκληση για τις αισθήσεις μας, για το σώμα μας, για τη σκέψη μας. Το πέρασμα από τον αστικό χώρο στον αντίστοιχο αγροτικό σε έναν σχετικά μικρό χρόνο κάποιων ωρών είναι μια δοκιμασία για την όλη συμπεριφορά του εαυτού μας. Γεννημένοι μέσα στα χαμόσπιτα της επαρχίας και ζώντας τα παιδικά και εφηβικά χρόνια στα χωράφια και στις δουλειές, η παλιννόστηση κρύβει πάντα κάποιες σιωπηλές νοσταλγίες και μια αίσθηση ρομαντικότητας, που γνωρίζεις όμως ότι δεν υπάρχει, ότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει.

     Στο ταξίδι για την Αμαλιάδα θα συναντήσεις διάφορες όψεις της σύγχρονης Ελλάδας. Μέχρι την Κόρινθο θα γεύεσαι τους δρόμους μιας Ελλάδας ευρωπαϊκής και με βεβαιότητα ανάπτυξης, από την Κόρινθο μέχρι την Πάτρα θα συναντήσεις την Ελλάδα των Μνημονίων και της κρίσης, αφού θα οδηγείς σε υποτιθέμενο εθνικό δρόμο είτε με μια λωρίδα «και κάτι» – όπου η προσπέραση απαιτεί και κάποια προσευχή – είτε μόνο με μια λωρίδα – όπου κινείσαι με τη λογική του τρέιλερ – σε κάθε ρεύμα κυκλοφοριακής κίνησης, σε εθνικό δρόμο αυτής της υβριδιακής κάκιστης λειτουργίας που βαστάει σ’ αυτή τη «μορφή» εδώ και αρκετά χρόνια.

     Βέβαια οι εθνικοί δρόμοι πάντα σου δημιουργούν μια αίσθηση αγριότητας στην οδήγηση γιατί πρυτανεύει η αντίληψη της όσο το δυνατόν μεγαλύτερης ταχύτητας και της επιβαλλόμενης βιασύνης, ανεξάρτητα από το αν πράγματι βιάζεσαι ή όχι. Σπάνια χαίρεσαι τη διαδρομή, αφού η μόνη σκέψη που κυριαρχεί είναι το πότε θα φτάσεις στον σκοπό του ταξιδιού. Η κίνηση στο εθνικό δίκτυο είναι σχετικά μεγάλη, αφού απ’ εδώ εξυπηρετείται η «Δυτική Ελλάδα», η Ήπειρος και τα νησιά του Ιονίου – αλλά μόνο όταν πρόκειται για τις εξόδους των διακοπών και των γνωστών γιορτών.

     Όταν θα μπεις στους δρόμους της επαρχίας, τα πράγματα αλλάζουν. Τώρα θα οδηγείς πιο ήρεμα, θα απολαμβάνεις τα τοπία ανεξάρτητα από το πόσες φορές τα έχεις δει και οι αισθήσεις σου συνεγείρονται με έναν ιδιότυπο τρόπο. Η κίνηση στους δρόμους αυτούς είναι πλέον φοβερά περιορισμένη. Λίγα αυτοκίνητα θα συναντήσεις. Η κρίση έχει χτυπήσει το ζωτικό ιστό της ενέργειας, η βενζίνη παραμένει σε υψηλές τιμές και η χρήση του αυτοκινήτου είναι εντυπωσιακά συντηρητική. Εδώ βέβαια οι αποστάσεις είναι σαφώς μεγαλύτερες απ’ αυτές που μπορεί να κάνει κάποιος στην Αθήνα και η ανάλογη χρηματοδότηση είναι μια περιπέτεια. Στα βενζινάδικα έχει εμφανιστεί άλλωστε εδώ και κάποια χρόνια η παλιά ιστορία του βερεσέ, ιστορία που αλλοιώνει συχνά και τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων.

     Υπάρχει ένα στοιχείο αξιοπερίεργο, ένα στοιχείο που με ξαφνιάζει εδώ και μερικά χρόνια και που δεν θέλω να αποδεχτώ την ύπαρξή του. Οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων στην περιφέρεια είναι σε μεγάλο βαθμό σχέσεις τριβών, παρεξηγήσεων και εχθρότητας. (Στις πόλεις αυτές οι τριβές μάλλον απουσιάζουν, αφού οι άνθρωποι δεν έχουν μικροκοινότητες απλά και μόνο τον επαγγελματικό χώρο και τον φιλικό και συγγενικό περίγυρο, όπου κινούνται μάλλον ορθολογικά). Και το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι το γεγονός ότι αυτές οι κακές σχέσεις δεν έχουν γεννηθεί από κάποιες σοβαρές αιτίες. Συνήθως είναι παρεξηγήσεις που προκύπτουν «πάνω στην κουβέντα» και οδηγούν συνήθως σε διακοπή των σχέσεων! Και τελικά υπάρχει μια διάχυτη ψυχολογία καχυποψίας και έριδας. 

     Επειδή με παραξένεψε αυτή η βαρβαρότητα, ασχολήθηκα κάπως επιμελώς για να διακριβώσω αν πρόκειται για συμπτωματικό γεγονός, αλλά τελικά διαπίστωσα ότι έχει πάρει μάλλον τη μορφή επιδημίας. Θέλεις να καλέσεις κάποιους στο σπίτι σου και είσαι υποχρεωμένος να ρωτήσεις «ποιος δεν μιλάει με ποιον» για να κάνεις το σωστό υπολογισμό. Η μικρόνοια, η αδυναμία να στοχαστούμε ορθολογικά, η έλλειψη δυνατότητας να σκεφτούμε ακόμα και το συμφέρον μας και πάνω απ’ όλα η απώλεια της αγάπης – ως βασικού στοιχείου για κάθε μικροκοινωνία – έχουν στερέψει όλους τους χυμούς του ανθρωπισμού, των ανθρώπινων και κοινωνικών σχέσεων και της ομορφιάς της ζωής.

     Γεύεσαι τη γλυκύτητα της φύσης με την εντυπωσιακή τεχνητή λίμνη του Πηνειού ποταμού που αγκαλιάζει με πολλή τρυφερότητα το λόφο του χωριού σου, με τη θέα της απόλυτης ομορφιάς της πάντα αναλλοίωτης Μορφής του Ερύμανθου στο βάθος των συνόρων Ηλείας και Αχαΐας, με τον παιδικό σου ορίζοντα να σε μαγνητίζει όπου και αν στρέψεις το βλέμμα σου, με τον νυχτερινό ουρανό να σε τραβάει για να στοχαστείς με υπεργήινα ερεθίσματα, με τις πολυκύμαντες πτυχώσεις των λόφων της περιοχής σου και τα σκόρπια χωριά του σκαρφαλωμένα πάνω σ’ αυτούς, με τα πατρικά σου χωράφια που είναι πάντα γλυκά και γοητευτικά και …ταυτόχρονα γεύεσαι την τραχύτητα των ανθρώπινων σχέσεων και δεν μπορείς να δώσεις καμιά εξήγηση. Τώρα άμα καθίσεις πολύ καιρό στο χωριό, νιώθεις έναν παράξενο μετασχηματισμό του εαυτού σου, νιώθεις να σε αγγίζει η μιζέρια της σκέψης και ταράσσεσαι.

     Τα παλιά χρόνια δεν ήταν έτσι τα πράγματα. Τότε αντιλαμβανόμαστε περισσότερο τη γλυκύτητα των ανθρώπινων σχέσεων και αποφεύγαμε την τραχύτητα των χωραφιών, γιατί ήταν συνδεδεμένα με σκληρή δουλεία. Τότε η αλληλοστήριξη ήταν κρατούσα κατάσταση, τώρα πρυτανεύει η αλληλοϋπονόμευση. Φαίνεται ότι η φτώχεια – αν υποθέσουμε ότι και τώρα και τη δεκαετία του 1960 έχουμε και είχαμε φτώχεια – τελικά δεν είναι της ίδιας μορφής! Τότε η φτώχεια ήταν ανεκτή, γιατί οι άνθρωποι έβγαιναν από τον πόλεμο και την ανέχεια, αλλά έβλεπαν το μέλλον τους να ροδίζει από το γλυκοχάραμα της προόδου, γιατί οι άνθρωποι είχαν άλλο αξιακό στερέωμα: αλληλεγγύη, φιλία, ολιγάρκεια, εγκράτεια… Τώρα η φτώχεια δεν αντέχεται, γιατί οι άνθρωποι προέρχονται από εποχές ευμάρειας και καταναλωτισμού, γιατί δεν ξέρουν πια τι είναι πρόοδος, γιατί το αξιακό πεδίο μας έχει μετασχηματιστεί και πρυτανεύουν ο ανταγωνισμός, ο φθόνος, ο στείρος εγωισμός, η λατρεία του χρήματος…

     Η φτώχεια είναι ίδια παντού και πάντα· και μπορείς να την πολεμήσεις σχετικά εύκολα. Εκείνο που αλλάζει είναι η ανορθολογική στάση των ανθρώπων απέναντι στη φτώχεια και κυρίως απέναντι στον άλλο άνθρωπο· και αυτή θέλει δύναμη ψυχής για να την αναλύσεις με την ομορφιά και με τη δύναμη της λογικής και να την εκλογικεύσεις.

 

DSC01755

 

Ο Ερύμανθος από τη δυτική πλευρά, της Ηλείας

  1. markakis emmanuel
    08/08/2013 στο 9:59 ΠΜ

    Καλή ανάλυση της σημερινής κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης των κατοίκων της επαρχίας με τις μικρότητες της σκέψης και της συμπεριφοράς,που είναι ασύμβατες με το εκπληκτικό φυσικό περιβάλλον!

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: