Αρχική > διηγήματα Ν. Τσούλια > Ο Διονυσάκης, ο σοφός

Ο Διονυσάκης, ο σοφός

Vincent van Gogh:   Evening: The Watch (-after Millet),  Oil on canvas. Saint-Remy: Late Ocotober, 1889. Amsterdam: Van Gogh Museum.

Vincent van Gogh: Evening: The Watch (-after Millet), Oil on canvas. Saint-Remy: Late Ocotober, 1889. Amsterdam: Van Gogh Museum.

 

 

 

Του Νίκου Τσούλια

    Τον θυμάμαι να βαδίζει πάντα αργά. Και αν ήταν με άλλον παρέα στο δρόμο πάντα σταματούσε κάθε τόσο, κοίταζε τον άλλο στα μάτια που του μιλούσε και ξανασυνέχιζε με άλλη κίνηση στο σώμα του, σαν να τον είχε επηρεάσει η στάση και η συζήτηση. Και όταν μιλούσε, πάλι δεν βιαζόταν. Ήταν υπομονετικός. Και άμα τον διέκοπτες, δεν θύμωνε· το αντίθετο, έδειχνε ότι τον βοηθούσε. Μιλούσε πάντα χαμηλόφωνα. Δεν τον θυμάμαι να εκνευρίζεται στην κουβέντα του. Τον θυμάμαι να μην επιμένει συνήθως στη δική του άποψη και κατέληγε πάντα με ερωτηματικό ή με ένα «ίσως».

REMBRANDT, Study Head of an Old Man
1630s

    Αυτός είναι ο θείος μου ο Διονυσάκης, ο πιο καλός μου θείος και θα δείτε γιατί. Έλεγαν γι’ αυτόν οι κάτοικοι του χωριού του και των γειτονικών χωριών, «ο Διονυσάκης, ο σοφός». Και στην αρχή όταν η παιδική θολή ματιά επικρατούσε στην ερμηνεία του κόσμου μου, έλεγα μέσα μου τον λένε έτσι, γιατί είναι γιος της «γριάς – Σοφούς» και νόμιζα ότι αυτό ήταν κάτι σαν επώνυμο. Σα μεγάλωσα κατάλαβα διαφορετικά τα πράγματα, αν και η παλιότερη ερμηνεία δεν ήταν και εντελώς λανθασμένη.

    Στο Διονυσάκη το σοφό κατέφευγαν όλοι κάτοικοι που τον ήξεραν για να λύσει κάποια διαφορά τους είτε αφορούσε τα κτήματα είτε αφορούσε τα κληρονομικά είτε αφορούσε τα προσωπικά ζητήματα. Και όλοι αποδέχονταν την κρίση του. Δεν ξέρω αν το κληρονόμησε αυτό το χάρισμα από τη μάνα του ή όχι, αλλά νομίζω ότι δεν θα το κληρονομήσει στα παιδιά του, γιατί στην Αθήνα που ζούνε αυτά δεν υπάρχουν συνθήκες για τέτοιες λειτουργίες και αντιλήψεις των ανθρώπων.

    Εννιά παιδιά έχει ο σοφός ο Διονυσάκης. «Τα παιδιά είναι ευλογία», συνήθιζαν να λένε εκείνα τα χρόνια και εμείς τα παιδιά το ξέραμε και δεν ρωτούσαμε τίποτα επ’ αυτού, άλλωστε όλοι τότε στα χωριά είχαν πολλά παιδιά. Αργότερα έμαθα ότι ο θείος μου είχε και έναν λόγο παραπάνω. Ήταν μοναχοπαίδι, η μάνα του έκανε παιδιά, αλλά δεν της ζούσαν. Και έτσι έκανε και μεγάλωσε παιδιά και για τη μάνα του· αυτό το λέω εγώ.

    Αλλά δεν ήταν το κύριο γνώρισμά του ο σοφός λόγος του. Το πρώτιστο γνώρισμα ήταν η αγάπη του για τη γυναίκα του. Εκείνες τις εποχές που οι γάμοι γίνονταν με προξενιό, ο θείος μου ήταν μια φωτεινή εξαίρεση, την είχε σχεδόν κλέψει τη γυναίκα του με έρωτα μεγάλο. Πάντα κοίταζε τη Χαρίκλεια του στα μάτια, πάντα έβλεπες την τρυφερότητα και το σεβασμό να ακτινοβολούν από το βλέμμα του σαν την κοίταζε. Το είχα ακούσει από μικρός που το έλεγαν οι παλιότεροι γι’ αυτή τη μοναδική αγάπη. Και μεταφέρθηκε αυτή η αγάπη σ’ όλη την οικογένειά του σαν τη γύρη από λουλούδι σε λουλούδι ανεπαίσθητα και καρποφόρα. Ποτέ τα παιδιά του δεν μάλωσαν, ποτέ δεν παρεξηγήθηκαν. Και όταν μεγάλωσαν και έκαναν όλοι και όλες τις οικογένειές τους, πάλι δεν μπήκε καμιά σκιά στη σχέση τους. «Τι δύναμη έχει η αγάπη», έλεγα κάθε φορά που τους έβλεπα όλους μαζί, στις χαρές και στις λύπες. Όταν μαζεύονταν πενήντα – εξήντα άτομα, παιδιά, γαμπροί, νύφες, εγγόνια, δισέγγονα, ευχαριστιόσουνα τη διάχυτη αγάπη, την αγάπη του Διονυσάκη του σοφού, που τόσο γενναιόδωρα σκόρπισε σ’ όσους ήταν κάτω από τη στέγη του, σ’ όσους γεννήθηκαν απ’ αυτούς τους ανθρώπους ή ταίριαξαν και ζευγάρωσαν με αυτούς τους ανθρώπους.

    Αλλά αυτή η πρόσληψη της αγάπης του για τη γυναίκα του δεν ήταν μια πληροφορία, μια απλή γνώση που μπήκε στο μυαλό μου και τίποτα άλλο. Ήταν και ένα βίωμα ξεχωριστό, που δεν το είχα ξανανιώσει, αλλά άλλο ήταν το απόλυτα ξεχωριστό, το απόλυτα όμορφο «συμβάν». Εκείνο το γεγονός που με σημάδεψε, εκείνο που θα μού μείνει για πάντα στη μνήμη της ψυχής μου, ήταν το σημείωμα που διάβασε ο θείος ο Διονυσάκης στην κηδεία της γυναίκας του, κάπου όταν ήταν ογδόντα χρονών. Δεν ξέρω αν είχε τελειώσει το Δημοτικό ούτε ρώτησα ποτέ γιατί δεν είχε και δεν έχει καμιά αξία. Εκείνο που εγώ βίωσα σ’ εκείνη την κηδεία – αν και ποτέ εξ αυτού του σημείου δεν λειτούργησε σαν κηδεία – ήταν ένας αποχαιρετισμός έρωτα και αγάπης, ένας λυρικός ύμνος στο ταξίδι της ζωής του και της συντρόφου του, ένα μοναδικό λογοτεχνικό κείμενο, ένας ποιητικός οίστρος προς δόξα της γλώσσας του ανθρώπου.

    Ακόμα σκέπτομαι και αναλογίζομαι. Έχει τόσο πλούτο και τόση δύναμη η γλώσσα και εκφράζει αυτή την απέραντη γλυκύτητα της καρδιάς; Πώς μπορεί το όλο στερέωμα του έρωτα να δώσει αυτές τις γλωσσικές κορυφώσεις; Μήπως η γλώσσα είναι απλώς έκφραση του συναισθήματος; Έχω διαβάσει βιβλία και βιβλία. Ποτέ δεν συνάντησα αυτή την ομορφιά της γλώσσας. Ακόμα απορώ και θαυμάζω τη δύναμη της καρδιάς του που φιλοτέχνησε έναν ύμνο στη γυναίκα του, έναν ύμνο στον απόλυτο έρωτα, ένα ύμνο στη γλώσσα του ανθρώπου της αγάπης.

    Έχει ένα παράπονο όμως ο θείος ο Διονυσάκης, ένα παράπονο από τη ζωή, ενενήντα χρονών και πλέον σήμερα. Γιατί ζει αυτός και βλέπει να πεθαίνουν νεότεροί του από τον κόσμο των γνωστών του, των ανθρώπων που αγαπάει. Το λέει το παράπονό του και βλέπεις ότι νιώθει ενοχή γιατί αυτός ζει. Ίσως γιατί το θεωρεί αδικία που του βαραίνει τον κόσμο της αγάπης του και της ευαισθησίας του, ίσως γιατί έχει νοσταλγήσει πολύ τη Χαρίκλεια του και την αποζητά της καρδιάς του ο καημός.

Δημοσιεύω συμβολικά αυτό το διήγημα σήμερα 20 Ιουλίου, γιατί είναι του “Αη – Λιος” και στο πανηγύρι του χωριού του θείου μου του Διονυσάκη, στον Άγιο – Ηλία Αμαλιάδας, πάντα πήγαινα σαν ήμουνα μικρός – στο Δημοτικό σχολείο – ακόμα και μόνος μου καβάλα με το άλογο εκεί μέσα από το βάλτο που σήμερα είναι βυθός στο Φράγμα του Πηνειού στην Ηλεία.

 

Van Gogh

Van Gogh

Κατηγορίες:διηγήματα Ν. Τσούλια Ετικέτες:
  1. 20/07/2013 στο 7:22 ΠΜ

    Reblogged this on Oxtapus *beta.

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: