Αρχική > πολιτική > Είναι εύθραυστη η δημοκρατία μας;

Είναι εύθραυστη η δημοκρατία μας;

Parthenon : Greece.

Parthenon: Greece, Jackman, William G. – Engraver

 

 

Του Νίκου Τσούλια

Το ερώτημα δεν τίθεται ως προς την ύπαρξη αυτής καθ’ εαυτής της θεσμικής παρουσίας της δημοκρατίας ως επικρατούν πολιτειακό και πολιτικό σύστημα ή και ακόμα ως προς την τυπική λειτουργία της αλλά μόνο για την ουσιαστική ιστορική και διαχρονική υπεροχή της που βασίζεται στην ευρεία συναίνεση που συναντά από τους πολίτες, στην ενεργό συμμετοχή τους και στην ευρεία λαϊκή νομιμοποίηση. Δεν μάς αφορά καθόλου μια τυπική έννοια της δημοκρατίας, στην οποία το μόνο δημοκρατικό στοιχείο είναι οι παραδοσιακές εκλογές και η πάντα αναφαίρετη – για οποιαδήποτε μορφή δημοκρατίας – ελευθερία του λόγου και της έκφρασης.

Το ερώτημα – και για τη χώρα μας – δεν μπορεί να είναι εάν απειλείται η δημοκρατία από κάποια μορφή δικτατορίας ή οποιουδήποτε αυταρχικού καθεστώτος. Είναι πλέον μια πολιτική και ιστορική κατάκτηση η κοινοβουλευτική δημοκρατία. Σήμερα το δίλημμα τίθεται διαφορετικά. Πληροί η δημοκρατία τα βασικά της στοιχεία ή είναι φαλκιδευμένη; Η εικόνα όσον αφορά την άποψη που έχουν οι πολίτες για το πολιτικό μας σύστημα είναι απογοητευτική. Ακόμα πιο απογοητευτική είναι η συμμετοχή των πολιτών στις διάφορες τυποποιημένες πλέον δομές της πολιτείας. Η ιδιώτευση, ο αναχωρητισμός, το κλείσιμο στο διαμέρισμα και στον εαυτό μας γίνονται κυρίαρχες στάσεις και συμπεριφορές, είναι τα πιο απτά στοιχεία ότι η λειτουργία της δημοκρατίας μας όχι μόνο δεν έχει το περιεχόμενο που της αποδίδεται αλλά αμφισβητεί ακόμα και την ίδια την καταστατική της πράξη, την ίδια την ουσία της.

Αλλά πριν συμβεί αυτό το καθοριστικής σημασίας στοιχείο τής μη συνειδητής νομιμοποίησης της δημοκρατίας στις συνειδήσεις των πολιτών έχουν προηγηθεί άλλες αντιδημοκρατικές εκφράσεις που πηγάζουν μονομερώς από την άσκηση της εξουσίας και από τις κυρίαρχες δυνάμεις της αγοράς. α) Η πολιτική σφαίρα έχει χάσει αρκετά στοιχεία από την αυτονομία της και έχει αποικιστεί εν πολλοίς από την οικονομική εξουσία. Η πολιτική δεν διαμορφώνεται με βάση τις ανάγκες της κοινωνίας και τα λαϊκά συμφέροντα ούτε στοχεύει στην προαγωγή της κοινωνικής προόδου. Η πολιτική δεν λειτουργεί ως διαμεσολαβητικός θεσμός ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις· αντίθετα έχει μετατοπιστεί μονομερώς προς την πλευρά της άρχουσας τάξης και μάλιστα της άρχουσας τάξης του ευρωπαϊκού σκηνικού.

β) Το πολιτικό μας σύστημα κατηγορείται ότι δεν έκανε τίποτα για να αποτρέψει την βαθιά οικονομική κρίση της χώρας μας. Κατηγορείται ότι έχει σημαντικό βαθμό πολιτικής και ιστορικής ευθύνης για τη σημερινή ζοφερή κατάσταση της χώρας. Κατηγορείται ότι δεν μπορεί να διαμορφώσει έστω αδρά μια εθνική στρατηγική σε συνθήκες έντονης και υψηλής διακινδύνευσης, σε συνθήκες παγκόσμιας οικονομικής αβεβαιότητας. Κατηγορείται ακόμα για τη μη νόμιμη και ανορθολογική χρησιμοποίηση του δημόσιου χρήματος και της δημόσιας περιουσίας.

γ) Τα εθνικά και κοινωνικά προβλήματα διαρκώς οξύνονται. Η μόνη ορατή σταθερή πολιτική των τελευταίων χρόνων είναι η περιστολή του εισοδήματος και των εργασιακών και των κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων. Καμιά αναπτυξιακή προσπάθεια δεν γίνεται. Η διασπάθιση του δημόσιου χρήματος συνεχίζεται. Η φοροδιαφυγή δεν αντιμετωπίζεται. Η κοινωνική συνοχή φαντάζει σαν μια μακρινή ανάμνηση και χωρίς καμιά έστω και φαντασιακή προβολή στο εγγύς μέλλον.

δ) Ο αυταρχισμός είναι έκδηλος σε πολλές όψεις της δημόσιας ζωής της χώρας και παίρνει χίλιες δυο μορφές. Η αντίληψη του φόβου και της καταστολής γίνεται κρατούσα εικόνα. Η αγωνία των οικογενειών για τη δυνατότητα να μεγαλώσουν τα παιδιά τους και η αβεβαιότητα για το μέλλον των παιδιών τους γίνονται όλο και πιο σκοτεινές.

ε) Η οικονομική δυσπραγία έχει απλωθεί ακόμα και σε μεγάλα κοινωνικά στρώματα της λεγόμενης (και πάλαι ποτέ) μεσαίας τάξης. Η αδυναμία να πληρωθούν τα απολύτως αναγκαία εξαπλώνεται μεταστατικά προς όλες τις κατευθύνσεις των κοινωνικών στρωμάτων. Η ανεργία αφορά το ένα τρίτο των Ελλήνων. Το μέλλον για τους νέους που τελειώνουν τις σπουδές τους είναι μετέωρο, δεν ξέρουν τι να κάνουν.

Η δημοκρατία δεν είναι ένας θεσμός – τύπος, μια τυπική οργάνωση της πολιτείας. Είναι πριν από όλα αυτά τα στοιχεία η έκφραση του λαού, της κοινωνίας, των πολλών. Και σήμερα δεν είναι. Η δημοκρατία δεν απειλείται από κάτι έξω απ’ αυτήν. Η δημοκρατία μας δεν λειτουργεί σωστά, έχει χάσει την ουσία της και τη δημιουργική πνοή της, έχει χάσει τον οίστρο που δίνει στους πολίτες για ενεργό συμμετοχή στα κοινά, στα δημόσια πράγματα της χώρας.

Αλλά το όλο ζήτημα έχει και άλλες διαστάσεις. Η σημερινή κακή εικόνα της ελληνικής δημοκρατίας μετασχηματίζει και ευρύτερες εθνικές στρατηγικές της χώρας μας, στρατηγικές μακροχρόνιες και έντονα πλειοψηφικές, την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μας. Και αυτό συμβαίνει βέβαια με τη συνευθύνη και τη σύμπραξη της εφαρμοζόμενης αντιδημοκρατικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την εξέλιξη αυτή την προσεγγίζει ο Γ. Βούλγαρης (Υπό τους ήχους των Γρύλων, ‘ΤΑ ΝΕΑ’, 09/03/2013). «Η αμφισβήτηση της καθιερωμένης εθνικής δημοκρατικής αντιπροσώπευσης συνδυάζεται με την καταγγελία της ευρωπαϊκής ενοποίησης ως διαδικασίας που αφορά τις παγκοσμιοποιημένες ελίτ κάθε χώρας παρά τον λαό ή τον λαουτζίκο. Στην πραγματικότητα, ο εκδημοκρατισμός της ευρωπαϊκής διαδικασίας βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη καθώς λόγω της κρίσης του ευρώ η Ευρώπη έχει γίνει άμεσο εσωτερικό διακύβευμα σε κάθε χώρα και με βάση αυτό διαμορφώνεται η εθνική κοινή γνώμη».

Βρισκόμαστε σε μια καθοριστική ιστορική φάση. Η Ελλάδα δοκιμάζεται. Και δεν δοκιμάζεται μόνο στον τομέα της οικονομίας. Δοκιμάζεται κυρίως στο γενικότερο πολιτικό σκηνικό, επομένως και στο περιεχόμενο της δημοκρατίας μας. Δοκιμάζεται και το ιστορικό πλαίσιό της. Χωρίς στείρες ηθικολογίες και ηρωικούς βερμπαλισμούς, χωρίς θεωρητικές συζητήσεις και διάχυτες βουλησιαρχικές αντιλήψεις οφείλουμε να βρούμε το δρόμο μας. Και η αφετηρία αυτού του δρόμου είναι η συμμετοχή μας σ’ όλες τις δημόσιες υποθέσεις στις οποίες έχουμε δυνατότητα.

 

πίνακας ζωγραφικής Η Φωτεινή Αθήνα-Λ.Αλεξάνδρας

Καραμέτας Αλέξανδρος, Αγ.Παντελεήμων

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: