Αρχική > φιλοσοφία, Ψυχολογία > Το σεξ στη ζωή μας

Το σεξ στη ζωή μας

Ζυλ Ζοζέφ Λεφέβρ, Mary Magdalene In The Cave, 1876

 

Του Νίκου Τσούλια

Ξεκινώ από τρεις παραδοχές, τις οποίες θα προσπαθήσω να τις στηρίξω. Άλλωστε είναι και οι τρεις βασικές ιδέες για τη γραφή του σημερινού άρθρου. Είναι παραδοχές που πηγάζουν από την όσο το δυνατόν σφαιρικότερη θέαση της ζωής και κυρίως μέσα από τις βασικές προτεραιότητές της. Τις παραθέτω στηριζόμενος κυρίως στις προσεγγίσεις της Ψυχανάλυσης που αποτελεί και το πεδίο της πιο ουσιαστικής μελέτης της σεξουαλικότητάς μας.

πίνακας ζωγραφικής Φρίξος- Έλλη


Θεόφιλος
, Ρομβέρτος – Ιουλία

Πρώτη παραδοχή, το σεξ δεν μπορεί να προσεγγιστεί ως ένα αυτό καθ’ εαυτό ζήτημα. Είναι μέρος του συναισθηματικού μας κόσμου, του κόσμου της αγάπης και του έρωτα και εντός αυτών των κόσμων λειτουργεί και αποκτά την αξία του και το νόημά του. Η αντίληψη «σεξ για το σεξ» είναι μια τυχάρπαστη πρακτική μιας χυδαίας υποκουλτούρας που έχει γεννηθεί από την καθολική εμπορευματοποίηση σχεδόν όλων των πτυχών της δημόσιας αλλά και της προσωπικής μας ζωής, από μια εργαλειακή σύλληψη του ζητήματος, από τις επιταγές του αγοραίου καπιταλισμού. Η αδιαίρετη ενότητα του σεξ με τη συναισθηματικότητα του ανθρώπου δεν είναι καρπός μιας κάποιας θεωρητικής σύλληψης.

Κάθε άνθρωπος διαπιστώνει την ομορφιά και τη γοητεία του σεξ όταν αυτό συνυπάρχει με την αγάπη και, αντιθέτως, βλέπει την εντελώς πρόσκαιρη ευχαρίστηση που δίνει το σεξ όταν δεν έχει καμιά σχέση με τη φοβερή δύναμη της αγάπης και το μόνο που επιτελεί είναι η υφαρπαγή μιας στιγμιαίας απόλαυσης, ενώ αμέσως μετά το μόνο που νιώθει είναι μια πικρή γεύση και η ενίσχυση του απόλυτου συναισθηματικού κενού, που ούτως ή άλλως υπήρχε. Το σεξ – ως στοιχείο πάντα του συναισθηματικού μας κόσμου – δίνει φτερά στην αγάπη, δίνει σάρκα και οστά στον έρωτα (αυτός έχει από μόνος του φτερά), κάνει τον άνθρωπο να νιώθει όλη την ύπαρξή του και να γεύεται στιγμές παραδείσου. Βέβαια η κατάκτηση του κόσμου της αγάπης είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση και δεν είναι η γενική εικόνα στην κοινωνία μας. Και αυτό οφείλεται, πέραν των άλλων στοιχείων, και στην έλλειψη νοήματος στη ζωή μας.

Δεύτερη παραδοχή,  η καλή σεξουαλική δραστηριότητα του ανθρώπου είναι σημαντικότατος παράγοντας για τη συναισθηματική του ωρίμανση και για την ψυχική και την πνευματική του υγεία και ευεξία. Αλλά δεν ισχύει μόνο αυτό, αφού επιπλέον «οι σεξουαλικές παρορμήσεις συνέβαλαν σημαντικά στις ανώτατες, πολιτιστικές, καλλιτεχνικές και κοινωνικές πραγματοποιήσεις του ανθρώπινου νου»[i]. Αλλά η σεξουαλικότητά μας είναι σπουδαιότατη α) για την ίδια τη βιολογικότητά μας και την ισχυροποίηση του φαινομένου της ζωής αφού, «η σεξουαλική λειτουργία είναι η μόνη λειτουργία ενός ζωντανού οργανισμού που απλώνεται πέρα από το άτομο και εξασφαλίζει το σύνδεσμό του με το είδος του»[ii] και β) για την όλη κοινωνική μας εξέλιξη αφού «οι σεξουαλικές ανάγκες έπαιξαν το σπουδαιότερο ρόλο στη γέννηση και στην ανάπτυξη της ομιλίας»[iii] και γ) για τον κόσμο των φαντασιώσεών μας και των ονείρων μας, που αναζωογονούν καταλυτικά το περιεχόμενο της ζωής μας.

Η τάση των ανθρώπων να μεμψιμοιρούν με καθετί, να ερίζουν για το παραμικρό, να αισθάνονται διαρκώς ότι κάτι τους λείπει είναι απόρροια – σε μεγάλο βαθμό – της κακής σεξουαλικής ζωής των. Εδώ παρατηρείται και ίσως η μεγάλη απόσταση της δράσης και της όλης λειτουργίας του ανθρώπου ανάμεσα στο επιθυμητό και στο εφικτό, ανάμεσα στη βιωμένη πραγματικότητα και στη φαντασίωση. Και αυτή η απόσταση εκδηλώνεται με πολλαπλές νευρωτικές συμπεριφορές και με ανορθολογικές κινήσεις, γιατί «το ποσοστό ανικανοποίητης λίμπιντο που μπορεί να αντέξει ο μέσος άνθρωπος είναι περιορισμένο»[iv]. Αλλά υπάρχει και το αντίβαρο, η δύναμη της ερωτικής επιθυμίας εδράζεται και γεννιέται στη σκέψη του ανθρώπου – ανεξάρτητα αν είναι στο συνειδητό ή στο ασυνείδητο «μέρος» της – και ως εκ τούτου η λίμπιντο περιλαμβάνει στοιχεία αισθητικής ακόμα και πνευματικής όψης του ειδώλου του πόθου του.

Τρίτη παραδοχή, η εμπορευματοποίηση του σεξ έχει προκαλέσει ένα πολιτισμικό σοκ στη συναισθηματική καλλιέργεια του ανθρώπου. Το υπόστρωμα βέβαια προϋπήρχε. Και αυτό εξηγείται από μια σχετική προσέγγιση του Φρόιντ, όπου αναφέρεται ότι «οι σεξουαλικές δυνάμεις είναι από τις πιο σημαντικές ενστικτώδεις δυνάμεις, που χρησιμοποιούνται έτσι: με αυτό τον τρόπο εξιδανικεύονται, δηλαδή η δραστηριότητά τους εκτρέπεται από το σεξουαλικό της σκοπό και κατευθύνεται προς άλλους σκοπούς, που δεν είναι πια σεξουαλικοί και έχουν μεγαλύτερη κοινωνική αξία»[v]. Αλλά σήμερα το όλο σκηνικό έχει γίνει καθολικό και χυδαίο. Η χρήση του γυμνού γυναικείου σώματος σχεδόν για κάθε προβολή της εμπορικότητας ακόμα και του πιο ευτελούς προϊόντος μέσω της σύγχρονης διαφήμισης – που αποτελεί μια μορφή επικοινωνίας των ανθρώπων, μεταμοντέρνας και αρκετά ισχυρής – έχει επιφέρει ένα ρήμαγμα στις «πρωτόλειες» όψεις του στερεώματος του ερωτικού παιχνιδιού και επομένως και στις αυθεντικές εκφράσεις του σεξ.

πίνακας ζωγραφικής Αναμονή

Λύτρας Νικηφόρος, Το φιλί

Το στόμωμα και η απομείωση της ερωτικής επιθυμίας που συχνά αναφέρεται για τους νέους είναι απλό σύμπτωμα αυτής της εξέλιξης. Γιατί υπάρχει και κάτι ακόμα χειρότερο. Το όλο σκηνικό του «αγοραίου ντυσίματος» της σεξουαλικής δραστηριότητας του ανθρώπου έχει οδηγήσει στη συναισθηματική αποξήρανσή του και στην υπονόμευση της καλλιέργειας των ανθρώπινων σχέσεών του. Έχουμε, δηλαδή, μια ανεξάρτητη και σχετικά νέα στην ιστορία του ανθρώπου πηγή αλλοτρίωσής μας από ένα μέρος του ειδώλου μας που θα έπρεπε να είναι κατ’ εξοχήν πηγή χειραφέτησης και ευτυχίας. Και αυτό οφείλεται στο έλλειμμα αγάπης που χαρακτηρίζει τον άνθρωπο, την κοινωνία του και τον πολιτισμό του!

 

 


[i] Φρόιντ, Σ. (2010), Εισαγωγή στην ψυχανάλυση, Αθήνα: Δ.Ο.Λ., σ. 31

[ii] ο.π., σ. 162

[iii] ο.π., σ. 161

[iv] ο.π., σ. 101

[v] ο.π., σ. 32

 

Διαβάστε επίσης:

Έρωτας είναι η ζωή μας

Τίνος είναι η αγάπη;

 

 

Venus seated on a swan and accompanied by Eros.

Venus seated on a swan and accompanied by Eros. 

Housselin, Alexis Louis Pierre – Engraver, Fourquemin, fl. 1835-1853 – Lithographer 

1844-1861

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: