Αρχική > πολιτική > Συνέδριο ΠΑΣΟΚ: αφετηρία για το μέλλον;

Συνέδριο ΠΑΣΟΚ: αφετηρία για το μέλλον;

Between Two Fires: A Dream (St. Peter's, Rome)

Carel Weight, Between Two Fires: A Dream (St. Peter’s, Rome)

 

 

Του Νίκου Τσούλια

Το ΠΑΣΟΚ είναι υποχρεωμένο πολιτικά και ιστορικά να μετασχηματιστεί και να ανιχνεύσει μια νέα πολιτική πρόταση όσο κανένα άλλο πολιτικό κόμμα. Και αυτό προκύπτει όχι μόνο από την πρόσφατη συγκυρία της βαθιάς οικονομικής κρίσης της χώρας μας και από τις ευθύνες διακυβέρνησής του αλλά και από τις γενικότερες πολιτικές και οικονομικές αλλαγές στο διεθνή χώρο.

Υπάρχουν δύο βασικές ιστορικές σταθερές συνθήκες που ήδη δρουν και μεταβάλλουν το πεδίο της άσκησης μιας εθνικής πολιτικής. Πρώτη, η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας εντείνει τον ανταγωνισμό και τις διαφορές μεταξύ κέντρου και περιφέρειας και «αναμένεται να οξύνει το χάσμα ανάμεσα στους έχοντες και μη έχοντες»[i] και η Ελλάδα αποδείχτηκε φοβερά ανέτοιμη και δεν έχει ούτε τώρα καμιά εθνική στρατηγική γι’ αυτή την κατάσταση. Δεύτερη, η ενοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) έχει καταστεί ελλειμματική αφού δεν έχει κανένα δημοκρατικό χαρακτήρα στις ουσιαστικές πολιτικές αποφάσεις της, με αποτέλεσμα να οξύνονται οι ανισότητες στο εσωτερικό της και το όλο οικονομικό εγχείρημά της να λειτουργεί μονομερώς υπέρ της Γερμανίας πρωτευόντως και των άλλων βιομηχανικών χωρών δευτερευόντως. Έχει ήδη δρομολογηθεί μια μερική υπέρβαση του έθνους – κράτους, αφού «ολοένα και περισσότερο το εθνικό κράτος παρακάμπτεται από την περιφερειακότητα (πυροδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα..[ii].

Αυτές οι δύο συνθήκες δεν θα μπορούσαν να «παρακαμφθούν» με κάποιου είδους μη συμμετοχής της χώρας μας – όπως ισχυρίζονται κάποια πολιτικά ρεύματα -, αφού και οι δύο συνθήκες αφορούν μια ούτως ή άλλως διεθνοποιημένη οικονομία που δεν αφήνει περιθώρια για άσκηση εθνικής πολιτικής παλιού τύπου των περασμένων δεκαετιών και «ο παγκόσμιος ανταγωνισμός είναι απλώς ο πιο πρόσφατος μπαμπούλας που μας κρατά αλυσοδεμένους με τον φόβο ότι θα μείνουμε πίσω»[iii].

Σήμερα η κεντροαριστερά δοκιμάζεται ιδεολογικά αφού η πολιτική της Ε.Ε. αλλά και οι κανόνες των δυνάμενων της αγοράς κινούνται στη συχνότητα της λιτότητας και της περιστολής των εργασιακών και των κοινωνικών δικαιωμάτων. Στην ουσία η αιτία έχει αναφερθεί από πολλούς αναλυτές. Ας δούμε τι αναφέρει σχετικά ο Λ. Κάνφορα, για τη χώρα του που και αυτή δοκιμάζεται σήμερα από μια πολιτική κρίση. «Ας αναλογιστούμε την αποδόμηση του ‘κοινωνικού κράτους’, που πλέον θεωρείται πρώτη προτεραιότητα στην Ιταλία τόσο από την κεντροδεξιά όσο και από την κεντροαριστερά – τώρα που, έχοντας λήξει η αντιπαλότητα του συστήματος με τον υπαρκτό σοσιαλισμό της Α. Ευρώπης, το ‘κοινωνικό κράτος’ μοιάζει με επαχθές φορτίο»[iv].

Αλλά ποια πρέπει να είναι τα βασικά στοιχεία για μια πολιτική ανάκαμψη της κεντροαριστεράς; 1) Η διαμόρφωση μιας εθνικής στρατηγικής για την οικονομική και την κοινωνική ανάπτυξη της χώρας, για τη συνεχή πρόοδο της κοινωνίας μας μέσα από την αξιοποίηση εγχώριων πλουτοπαραγωγικών πόρων και από την προαγωγή των νέων τεχνολογιών, της εκπαίδευσης και της γνώσης γενικότερα.

2) Η ανάδειξη μιας νέας γενιάς στην ηγετική ομάδα που δεν θα συνδέεται με τη σημερινή οικονομική κρίση. Τώρα είναι η ώρα της ιστορικής συνέχειας αλλά και ασυνέχειας γι’ αυτό το κόμμα. Η ιστορία ρίχνει δίκαια και ορθολογικά βαριά σκιά στα πρόσωπα που έχουν ευθύνες για την πρόκληση μιας εθνικής κρίσης.

3) Η διαμόρφωση μια ευρωπαϊκής στρατηγικής ομού με άλλα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα της Ευρώπης και μάλιστα της Ν. Ευρώπης. Δεν μπορεί πλέον να διαμορφωθεί προοδευτική πολιτική πρόταση σε εθνικά πλαίσια ή, πιο δραματικά, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι ή θα υπάρξει προοδευτική ευρωπαϊκή πολιτική πρόταση ή απλώς δεν θα υπάρξει καθόλου. Και ακόμα, η ευρωπαϊκή ενοποίηση ή θα αποκτήσει πολιτικό δημοκρατικό χαρακτήρα ή θα οδηγήσει σε διάσπαση με εντάσεις και οπισθοδρόμηση, γιατί «είναι αδύνατον να οικοδομηθεί η Ευρώπη, αν δεν στηριχτεί στις αρχέγονες δυνάμεις που τη δημιούργησαν και που δουλεύουν ακόμη στα κατάβαθά της»[v].

4) Η πολιτική διαπάλη πρέπει να δοθεί στο ιδεολογικό, στο πολιτισμικό και στο αξιακό πεδίο. Εκεί μόνο έχει υπεροχή η πρόταση της κεντροαριστεράς, εκεί μόνο μπορεί να υπάρξει ελπίδα για καλύτερο μέλλον για τους λαούς. Η μητέρα των μαχών είναι σ’ αυτό το πεδίο. Εδώ πρέπει να αμφισβητηθεί το δέλεαρ του καταναλωτισμού που έχουν σχεδόν επιβάλλει οι δυνάμεις της αγοράς. Εδώ έχει κυρίως ηττηθεί η προοδευτική πολιτική πρόταση, γιατί «ολοένα και περισσότερο, η καταναλωτική πρακτική εμφανίζεται ως κύρια πρακτική συμβολικής διαφοροποίησης του ατόμου σε σχέση με τους άλλους, ενώ η πολιτισμική πρακτική της κατανάλωσης ‘αυτονομείται’ σε σχέση με την απλή επιβίωση»[vi]. Δεν μπορούμε να δεχτούμε τη βαθιά συντηρητική κοσμοθεώρηση ότι «η αγορά είναι ο κοινωνικός στίβος στον οποίο πραγματώνεται και κυριαρχεί η ‘ανθρώπινη φύση’»[vii], παρακάμπτοντας το βασικό πεδίο αναφοράς του ανθρώπου, την κοινωνία. Να αμφισβητήσουμε τη βαρβαρότητα της πολιτικής άποψης ότι ο μόνος δρόμος είναι ο οικονομικός φιλελευθερισμός και ότι «το μέλλον ανήκει στη γραφειοκρατία»[viii].

Εδώ πρέπει να διαπαιδαγωγηθεί ο ενεργός και χειραφετημένος πολίτης, ο κοινωνικός άνθρωπος, ο δημιουργικός άνθρωπος. Ίσως η κρίση να αποτελεί και «βήμα» για να αναστοχαστούμε επί της ουσίας της πολιτικής και να θυμηθούμε ότι «ο ωραιότερος πολιτικός λόγος της δυτικής παράδοσης αναφέρεται στην ιδιότητα του πολίτη: είναι ο συναρπαστικός λόγος που έβαλε ο Θουκιδίδης στο στόμα του Περικλή»[ix].


[i] Νόαμ Τσόμσκυ (2004), Ηγεμονία ή επιβίωση, Αθήνα: Πατάκης, σ. 381

[ii] Drucker, P. (2000), Μετακαπιταλιστική κοινωνία, Αθήνα: Cutenberg, σ. 193

[iii] Fevre, R.W. (2000), The demoralization of western culture, London, N.Y.: Continuum, p. 205

[iv] Κάνφορα, Λ. (2003), Κριτική της δημοκρατικής ρητορείας, Αθήνα: Μεταίχμιο, σ. 76-77

[v] Braudel, F. (2002), Η γραμματική των πολιτισμών, Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας, σ. 563

[vi] Τσουκαλάς, Κ. (1991), Είδωλα πολιτισμού, Αθήνα: Θεμέλιο, σ. 547

[vii] ο.π. σ. 298

[viii] Max Weber (1996), Κοινωνιολογία του Κράτους, Αθήνα: Κένταυρος, σ. 80

[ix] Drucker, P. (2000), Μετακαπιταλιστική κοινωνία, Αθήνα: Cutenberg, σ. 220

 

Diary of a Dreaming Woman

Ansel Krut, Diary of a Dreaming Woman

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: