Αρχική > εκπαίδευση > Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

clip_image001

Hollyhocks by the Sea, by Cheri Blum

 

Των David Blackledge, Barry Hunt

Περίληψη

Αν θέλουμε να κατανοήσουμε τις διάφορες κοινωνιολογικές θεωρήσεις της εκπαίδευσης θα πρέπει να γνωρίσουμε πρώτα τις κορυφαίες μορφές της επιστήμης της κοινωνιολογίας, τον Emile Durkheim, που θεωρείται ο πατέρας της κοινωνιολογίας, και τον Talcott Parsons. Τις απόψεις τους ανέπτυξαν και οι σύγχρονοι Ντιτεριανοί όπως ο David Hargreaves και ο Basil Bernstein.

Στο έργο του Durkheim κεντρική θέση κατέχει το πρόβλημα της επίτευξης και της διασφάλισης της τάξης στην κοινωνία.

Ο Emile Durkheim (1858-1917) στο έργο του The Rules of Sociological Method παρουσιάζει τη θεώρησή του για την κοινωνία. Πιστεύει ότι η κοινωνία αν και αποτελείται από άτομα, είναι διαφορετική και ανεξάρτητη από τα συστατικά της μέρη. Πιστεύει επίσης ότι η κοινωνία ασκεί πιέσεις και περιορίζει τα άτομα τα οποία για να κοινωνικοποιηθούν πρέπει να κάνουν την ηθική της κοινωνίας μέρος της προσωπικότητάς τους. Αυτό το ονομάζει κοινωνικοποίηση.

Ο Emile Durkheim θεωρεί ότι η πιο κατάλληλη μέθοδος για τη μελέτη των κοινωνικών φαινομένων είναι η μέθοδος για τη μελέτη των Φυσικών Επιστημών. Λέει ότι οι Φυσικές Επιστήμες δεν πρέπει να διδάσκονται μόνο γιατί συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη, αλλά επειδή βοηθούν τον άνθρωπο να κατανοήσει την κοινωνία του και να συμμορφωθεί εκούσια στις απαιτήσεις της. Αναζητεί δηλαδή την αιτία του φαινομένου και εξετάζει την χρησιμότητά του στην κοινωνία κι όχι στα άτομα.

Στο βιβλίο του Education and Sociology ορίζει την εκπαίδευση ως «επιρροή που ασκείται από τις γενιές των ενηλίκων σ’ εκείνους που δεν είναι ακόμη έτοιμοι για κοινωνική ζωή» Ο σκοπός της εκπ/σης ορίζεται από την κοινωνία κι όχι από τα άτομα(τους δασκάλους και τη διοίκηση). Ο ρόλος της εκπ/σης είναι να συντηρεί την κοινωνία. να κοινωνικοποιεί και να εξανθρωπίζει τον άνθρωπο παρέχοντας τα κανονιστικά και γνωστικά πλαίσια που του λείπουν.

Στο βιβλίο του Moral Education πιστεύει ότι υπάρχουν τρία χαρακτηριστικά που είναι κοινά σε όλα τα ηθικά συστήματα και προσδιορίζουν την ηθική της εκπ/σης:1.το πνεύμα της πειθαρχίας,2.η προσκόλληση του ατόμου σε κοινωνικές ομάδες και 3.ο αυτοπροσδιορισμός και η αυτονομία που απαιτεί η σύγχρονη ηθική.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ Emile Durkheim

Το μεγαλύτερο πρόβλημα στις απόψεις του Emile Durkheim για την κοινωνία είναι, ότι η κοινωνία τείνει να εκμηδενίσει τη σημασία της ελευθερίας και της δημιουργικότητας του ατόμου. Φαίνεται να υποστηρίζει ότι, εφόσον η κοινωνία είναι ανεξάρτητη και έξω από κάθε μεμονωμένο άτομο, είναι ανεξάρτητη και έξω από το σύνολο των ατόμων. Αυτό όμως είναι εσφαλμένη αντίληψη. Λανθασμένη επίσης θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και η έννοια του όρου «εξαναγκασμός» που δίνει ο Emile Durkheim.Υποστηρίζει ότι εξαναγκασμός είναι όλες εκείνες οι εξωτερικές πιέσεις που αναγκάζουν το άτομο να συμμορφωθεί με ορισμένους κανόνες ή αιτήματα υπό την απειλή της τιμωρίας. Ωστόσο οι άνθρωποι ορισμένες φορές εσωτερικεύουν ορισμένους ηθικούς κανόνες όχι από εξαναγκασμό, αλλά επειδή αισθάνονται κάποιου είδους ηθική δέσμευση απέναντι σ’ αυτούς. Αυτή η στάση του ανθρώπου βέβαια δεν μπορεί με κανένα τρόπο να θεωρηθεί εξαναγκασμός, αλλά ως κάτι το πολύ θετικό.

Μια από τις πιο ακραίες αποφάνσεις του Emile Durkheim για την κοινωνία είναι η άποψη ότι ηθικό είναι οτιδήποτε πράττει κάποιος προς το συμφέρον της κοινωνίας. Επομένως κάθε πράξη που στοχεύει στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων ενός μεμονωμένου ατόμου δεν είναι ηθική πράξη. Αν αυτή η άποψη θεωρηθεί σωστή, τότε το να κάνουμε κάτι που ωφελεί ένα άτομο ή μια ομάδα ατόμων θεωρείται μη ηθική πράξη. Το να κάνουμε επίσης κάτι που να ωφελεί όλα τα άτομα ή να αποχτήσουν ό,τι ως άτομα επιθυμούν, είναι εξίσου μη ηθική πράξη. Απ’ την άλλη πλευρά πολλές φορές πράξεις που ωφελούν μια κοινωνία ή ομάδα είναι σαφώς ανήθικες, όπως πχ οι πράξεις που προωθούσαν τα συμφέροντα της ναζιστικής Γερμανίας. Άρα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι ηθικό είναι ό,τι ωφελεί τους άλλους στην πραγματικότητα.

Ο Emile Durkheim δείχνει να συγχέει το ένα με τα πολλά. Μπορεί ο άνθρωπος να δείχνει αδύναμος απέναντι στις δυνάμεις της κοινωνίας, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι όλοι οι άνθρωποι, και μάλιστα όταν δρουν όλοι μαζί, δεν μπορούν να αντισταθούν στην κοινωνία ή να την αλλάξουν.

Ο Emile Durkheim θεωρεί δεδομένο ότι το εκπ/κό σύστημα επιτυγχάνει να μεταδώσει τις αξίες και τις ιδέες που επιθυμεί. Αυτό στην πραγματικότητα δεν ισχύει πάντα, γιατί ορισμένοι μαθητές απορρίπτουν το είδος της προσωπικότητας που απαιτείται για την επιτυχία στην εκπ/ση. Ποιες άλλωστε μπορούν να θεωρηθούν κοινές αξίες οι οποίες να ισχύουν για όλα τα μέλη της κοινωνίας; Η ουσία είναι ότι δεν υπάρχουν κοινές αξίες που να τις αποδέχονται συνολικά όλες οι ομάδες της κοινωνίας.

David Hargreaves

Ο David Hargreaves υποστηρίζει την άποψη, ότι η φροντίδα για την ανάπτυξη του ατόμου, μας απομακρύνει από την επιδίωξη κοινωνικών σκοπών και στόχων.

Στο βιβλίο του The challenge for the comprehensive school θεωρεί ότι η εκπ/ση έχει εξελιχτεί σε απειλή κατά της αξιοπρέπειας των μαθητών που προέρχονται από την εργατική τάξη. Θεωρεί επίσης ότι η σύγχρονη εκπ/ση είναι υπερβολικά ατομιστική κι ότι η αποκλειστική αφοσίωση της εκπ/σης στο άτομο, μας εμποδίζει να ασχοληθούμε με τις ανάγκες της κοινωνίας. Γι’ αυτό πιστεύει ότι χρειαζόμαστε συλλογικές εμπειρίες και δράσεις, που θα εξασφαλίσουν τον απαραίτητο έλεγχο πάνω στην ατομική συμπεριφορά, θα τονώσουν την κοινωνική αλληλεγγύη και θα προάγουν την ατομική αξιοπρέπεια. Προτείνει την αντικατάσταση του υπάρχοντος αναλυτικού προγράμματος, που δίνει πρωτεύουσα σημασία στις γνωστικές- νοητικές δεξιότητες με άλλο, που θα είναι επικεντρωμένο στις λεγόμενες κοινοτικές σπουδές και τις εκφραστικές τέχνες με τις οποίες θα προάγεται ο συγκινησιακός – συναισθηματικός τομέας του ανθρώπου.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ David Hargreaves

Δύσκολα μπορεί να υποστηριχτεί η άποψη του David Hargreaves ότι η φροντίδα για την ανάπτυξη του ατόμου μας απομακρύνει από την επιδίωξη κοινωνικών σκοπών και στόχων. Υπάρχουν πολλοί ατομιστές που πιστεύουν ότι το ένα είναι φυσική συνέπεια του άλλου ή πιστεύουν ότι κι οι δυο στόχοι σχετίζονται στενά μεταξύ τους.

Ο David Hargreaves υποτιμά το βαθμό στον οποίο το γνωστικό νοητικό στοιχείο διαποτίζει τις άλλες μορφές δραστηριοτήτων του και επηρεάζει τις άλλες μορφές ικανότητας και δεξιότητας. Έτσι χαράζει μια υπερβολικά σαφή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο γνωστικό- νοητικό από τη μια και στο συγκινησιακό- συναισθηματικό από την άλλη. Αυτή βέβαια είναι μια εσφαλμένη αντίληψη.

Basil Bernstein

Ο Basil Bernstein στο άρθρο του Open Schools – Open Society, για να εξηγήσει τις αλλαγές που γίνονται στην εκπ/ση, υποστηρίζει ότι το σχολείο προχωρεί από τη μηχανική αλληλεγγύη στην οργανική αλληλεγγύη. Στην πρώτη περίπτωση οι ρόλοι ανατίθενται, το πλαίσιο είναι αυστηρά προκαθορισμένο, η τιμωρία είναι κατασταλτική. Στη δεύτερη περίπτωση οι ρόλοι κατακτώνται, οι άνθρωποι συνδέονται με ένα πολύπλοκο σύστημα αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία στις αξίες των ανθρώπων.

Στο άρθρο του Class and Pedagologies – Visible and Invisible εξετάζει τις νέες μορφές εκπαίδευσης που εφαρμόζονται στην πρωτοβάθμια εκπ /ση και αναπτύσσει τις έννοιες της ορατής και αόρατης παιδαγωγικής.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ Basil Bernstein

Ο Basil Bernstein δεν μπορεί να εξηγήσει τα αίτια της μετάβασης από την μηχανική στην οργανική αλληλεγγύη. Δεν ικανοποιεί επίσης ο τρόπος που χρησιμοποιεί ο Μπερνστάιν τους όρους μηχανική και οργανική αλληλεγγύη. Ασαφής θεωρείται εξάλλου και η διατύπωση του περιεχομένου των όρων Ταξινόμηση και Περιχάραξη

Η ΦΟΝΞΙΟΝΑΛΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

uΗ Φονξιοναλιστική προσέγγιση της κοινωνίας λέει ότι μια κοινωνία για να επιβιώσει και να αναπτυχθεί πρέπει να λυθούν ορισμένα προβλήματά της. Οι μηχανισμοί επίλυσης των προβλημάτων αυτών στην φονσξιοναλιστική θεωρία λέγονται θεσμοί. Παραδείγματα τέτοιων θεσμών είναι η οικογένεια, οι οικονομικοί θεσμοί, η εκπαίδευση και οι θρησκευτικοί θεσμοί. Πιστεύουν ότι κάθε κοινωνία λειτουργεί κατά το πρότυπο του ανθρώπινου οργανισμού. Οι φονξιοναλιστές εισάγουν τις έννοιες της κουλτούρας και της κοινωνικοποίηση προκειμένου να πεισθεί ο άνθρωπος να παίξει το ρόλο του προκειμένου να επιβιώσει η κοινωνία. Σύμφωνα με τους φονξιοναλιστές κάθε κοινωνία έχει μια κουλτούρα η οποία περιλαμβάνει αξίες και νόρμες.

Talcott Parsons

Ο Talcott Parsons θεωρείται εκπρόσωπος της Φονξιοναλιστικής θεωρίας. Πιστεύει ότι οι αξίες της κοινωνίας έχουν τις ρίζες τους στη θρησκεία. Το μοντέλο της κοινωνίας που διαμόρφωσε ανέθετε στην εκπ/ση δυο ουσιώδεις λειτουργίες: την κοινωνικοποίηση και την επιλογή. Υποστηρίζει ότι οι μαθητές κατά την είσοδό τους στο σχολείο τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης. Σταδιακά όμως διαφοροποιούνται ως προς την επιτυχία. Υπάρχουν δυο τύποι επιτυχίας: ο ένας τύπος αφορά την καθαρά γνωστική εκμάθηση των πληροφοριών, δεξιοτήτων που έχουν σχέση με την τεχνολογική κατάρτιση. Ο δεύτερος τύπος αφορά την ηθική και την υπεύθυνη συμμετοχή στη σχολική κοινότητα, η οποία οδηγεί σταδιακά στην ανάπτυξη ηγετικής ικανότητας κα πρωτοβουλίας.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ Talcott Parsons

Η άποψη του Πάρσονς ότι οι μαθητές ξεκινούν από μια βάση ισότητας το σχολείο είναι αμφισβητήσιμη, γιατί στην πραγματικότητα υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των κοινωνικών ομάδων όσον αφορά την προετοιμασία των παιδιών για την εκπαίδευση. Ακόμη και μετά την είσοδό τους στο σχολείο τα παιδιά δεν τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης από τους δασκάλους των οποίων οι αξίες και οι προκαταλήψεις μπορεί να επηρεάσουν την αξιολόγηση των ικανοτήτων των μαθητών. Ο όρος επιτυχία που χρησιμοποιείται από τον Πάρσονς ενδεχόμενα να εννοείται για διαφορετικά πράγματα από κάθε άνθρωπο. Τέλος η άποψη του Πάρσονς ότι τα εκπαιδευτικά προσόντα κι όχι η θέση στην αγορά είναι αυτά που καθορίζουν την επιτυχία στο σύγχρονο κόσμο αμφισβητείται, διότι έχει αποδειχτεί ότι η κοινωνικοοικονομική θέση ενός ανθρώπου παίζει σημαντικό ρόλο στην επιτυχία του μέσα στο εκπ/κό σύστημα.

Ralph Turner

Ο Ralph Turner ασχολείται με τη διευκόλυνση της κοινωνικής κινητικότητας εκ μέρους της εκπαίδευσης και εξετάζει τις διαφορές ανάμεσα στο αγγλικό και στο αμερικανικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Earl Hopper

Ο Earl Hopper θεωρεί ότι η κυριότερη λειτουργία της εκπαίδευσης είναι η επιλογή. Τα βασικά ερωτήματα που ανακύπτουν σε σχέση με την επιλογή είναι: Πώς γίνεται η επιλογή; Πότε γίνεται; Ποιοι τύποι ανθρώπων επιλέγονται; Γιατί επιλέγονται και ποιες αιτιολογίες δίνονται;

Loan Davies

Ο Loan Davies έκανε κριτική στις ιδέες του Earl Hopper. Θεωρεί ότι η μέθοδος του Χόπερ είναι πολύ απλουστευτική με τον τρόπο που εξετάζει την διαδικασία της επιλογής στην εκπαίδευση. Λέει ότι ο Earl Hopper δεν συσχετίζει την επιλογή με τις ολοένα μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς εργασίας. Ο Davies πιστεύει ότι ένας σημαντικός και γόνιμος τομέας έρευνας θα ήταν η διαχείριση της γνώσης.

Dennis Smith

Ο Dennis Smith θεωρεί ότι ο Davies δεν έχει ερμηνεύσει σωστά τον Χόπερ. Αποδίδει τη σύγχυση που υπάρχει στο έργο του Χόπερ και του Ντέιβις στην ασάφεια του ορισμού της επιλογής. Ο ίδιος προτείνει τρία επίπεδα επιλογής.

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΟΝΞΙΟΝΑΛΙΣΜΟΥ

Θα μπορούσαμε να πούμε γενικά ότι οι έννοιες που εισάγει ο φονξιοναλισμός είναι η επιλογή, η κοινωνικοποίηση και η διαχείριση της γνώσης. Η θεωρία αυτή προσπαθεί να ερευνήσει τη σχέση της εκπαίδευσης με την κοινωνία και ιδιαίτερα με την οικονομία.

Η ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ – ΚΟΜΟΥΝΙΣΜΟΣ

Το όραμα του Μαρξ για τον κομουνισμό είναι το όραμα μιας κοινωνίας με απόλυτη συνοχή και αρμονία. Είναι μια κοινωνία ανθρώπων που ζουν αρμονικά με τους εαυτούς τους και συγχρόνως είναι μια αρμονική κοινωνία. Όλες οι ανθρώπινες προσδοκίες πραγματώνονται και όλες οι αξίες συμφιλιώνονται. Η κοινωνική ενσωμάτωση και η αλληλεγγύη αναπτύσσονται αυθόρμητα καθώς τα άτομα ταυτίζονται αβίαστα με το κοινωνικό σύνολο. Ο κομουνισμός είναι η εξαιρετικά αναπτυγμένη τεχνολογική κοινωνία του μέλλοντος.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΜΑΡΞΙΣΜΟ

Ο μαρξισμός ήταν η μεγαλύτερη φαντασίωση του προηγούμενου αιώνα. Μπορούν όμως όλες οι αξίες να είναι πάντα συμβάσιμες; Στη σύγχρονη κοινωνία δεν υπάρχουν συγκρούσεις μεταξύ διαφορετικών αξιών; Ο συμβιβασμός δεν είναι πρακτική της κοινωνίας; Μπορούμε να τα έχουμε όλα; Ακόμα κι αν οι αξίες ήταν συμβατές για όλους τους ανθρώπους, θα υπήρχαν σίγουρα συγκρούσεις που προέρχονται από διαφορετικά συμφέροντα που οφείλονται στις διαφορετικές θρησκευτικές, γλωσσικές, φυλετικές και πολιτισμικές διαφορές. Κι αν ακόμα εκλείψει η ατομική ιδιοκτησία και η αλληλεγγύη μεταξύ των ανθρώπων εκδηλωθεί σε μεγαλύτερη κλίμακα, πάντα θα υπάρχει ο εγωισμός και η ιδιοτέλεια που θα χρειάζονται κάποια μορφή ελέγχου σε οποιαδήποτε μελλοντική κοινωνία.

Ο Μαρξ μας μιλάει για τα αίτια της αλλοτρίωσης και για τις διάφορες μορφές της και τα συμπτώματά της, αλλά δεν μας λέει τίποτα για το πώς θα απαλλαγεί ο άνθρωπος από αυτήν. Το να μη ασπάζεται κάποιος τις ιδέες του Μαρξ δε σημαίνει ότι δεν αγωνίζεται και δεν ευαισθητοποιείται για μεγαλύτερη κοινωνική και οικονομική δικαιοσύνη, για τη μείωση και την κατάργηση της φτώχειας, τη διατήρηση κα την επέκταση των ατομικών και δημοκρατικών ελευθεριών απέναντι στις καταχρήσεις της κρατικής γραφειοκρατίας.

Η ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Οι Bowles και Gintis στο έργο τους Schholing in Capitalist America γράφουν ότι δεν μπορούμε να κατανοήσουμε την εκπαίδευση ανεξάρτητα από την κοινωνία της οποίας αποτελεί τμήμα. Η εκπαίδευση είναι συνδεδεμένη με τους θεμελιώδεις κοινωνικούς και οικονομικούς θεσμούς της κοινωνίας. Η εκπαίδευση στις ΗΠΑ στοχεύει στη διαιώνιση και αναπαραγωγή του καπιταλιστικού συστήματος. Γι’ αυτό το λόγο δε μπορεί να λειτουργήσει σαν δύναμη κοινωνικής αλλαγής που προάγει την ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη. Υποστηρίζουν ότι η πρόσβαση σε ένα επάγγελμα εξαρτάται περισσότερο από την κοινωνική τάξη, την ηλικία, το φύλο, τη φυλή κλπ, παρά από το ταλέντο, την ικανότητα, τα τυπικά προσόντα και την επαγγελματική εμπειρία. Η εκπαίδευση αναπαράγει το κοινωνικό στάτους κβο με τη νομιμοποίηση και την κοινωνικοποίηση.

Με τη νομιμοποίηση το εκπαιδευτικό σύστημα μεταδίδει την τεχνολογική-αξιοκρατική ιδεολογία, δηλαδή την ιδεολογία των ίσων εκπαιδευτικών ευκαιριών και της αξιοκρατίας. Οι Bowles και Gintis θεωρούν ότι η ικανότητα δεν είναι σημαντικό κριτήριο οικονομικής επιτυχίας. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η κοινωνικοοικονομική προέλευση των ανθρώπων.

Κοινωνικοποίηση θεωρούν την διάπλαση της συνείδησης του εργάτη. Τα σχολεία ανταμείβουν την ευπείθεια, την παθητικότητα, την υπακοή και ποινικοποιούν την δημιουργικότητα, την πρωτοβουλία και τον αυθορμητισμό. Προσπαθούν να καταστήσουν τα άτομα ανίκανα να δρουν από κοινού για να ελέγχουν τις οικονομικές και κοινωνικές τους δραστηριότητες. Αυτό το πετυχαίνουν με την αρχή της αντιστοιχίας. Η αντιστοιχία ανάμεσα στις κοινωνικές σχέσεις της εκπαίδευσης και σε εκείνες της εργασίας έχει τέσσερις βασικές όψεις. Πρώτον οι διδασκόμενοι όπως και οι εργάτες δεν έχουν καμιά σχεδόν εξουσία. Δεύτερον η εκπαίδευση όπως και η εργασία θεωρείται μέσο για επίτευξη κάποιου σκοπού κι όχι αυτοσκοπός. Τρίτον ο καταμερισμός της εργασίας που προκαλεί διάσπαση μεταξύ των εργαζομένων αντιστοιχεί με την κατάτμηση της γνώσης και τον ανταγωνισμό των διδασκομένων. Τέταρτο τα διάφορα επίπεδα της εκπαίδευσης προετοιμάζουν τους ανθρώπους για τα διαφορετικά επίπεδα της δομής της απασχόλησης στο μέλλον.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟΥΣ Bowles και Gintis

Η θέση τους είναι ότι η δημιουργικότητα δεν ανταμείβεται στην εκπαίδευση. Ωστόσο έχουν ορίσει δυο έννοιες για την δημιουργικότητα: την θετική δημιουργικότητα και την αρνητική δημιουργικότητα. Ως θετική εκλαμβάνουν τη δημιουργικότητα που βασίζεται σε ιδέες καινούριες, καμιά φορά τρελές και μη ρεαλιστικές, την ασυνήθιστη σκέψη και την προσπάθεια επίλυσης προβλημάτων με συχνά αλλόκοτους τρόπους. Ως αρνητική θεωρούν τη δημιουργικότητα που συνοδεύει τον λογικό άνθρωπο, τον πρακτικό που έχει ιδέες καλές και χρήσιμες που σπάνια δεν είναι ρεαλιστικές και πρακτικές. Γι’ αυτό και πρέπει να δεχτούμε με μεγάλη επιφύλαξη τις απόψεις τους για τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την οικονομία.

Η χρήση των όρων ολοκληρωτικός και αντιδημοκρατικός γίνεται σαν να είναι συνώνυμοι στο έργο των Bowles και Gintis. Στην πραγματικότητα δεν είναι πάντα συνώνυμοι οι όροι αυτοί. Κι αυτό γιατί μια κοινωνία(ή ένας θεσμός) μπορεί να είναι αντιδημοκρατική χωρίς απαραίτητα να είναι ολοκληρωτική

Η αντίληψή τους για τη σοσιαλιστική κοινωνία είναι εσφαλμένη. Θεωρούν πως στα δυτικά καπιταλιστικά καθεστώτα προωθείται ο κοινωνικός έλεγχος και ενισχύονται καταπιεστικοί μηχανισμοί. Αν μελετήσει κάποιος όμως τα σοσιαλιστικά καθεστώτα θα αντιληφθεί ότι εκεί κυρίως προωθούνται μηχανισμοί κοινωνικού ελέγχου, και τα καθεστώτα αυτά είναι πιο καταπιεστικά και γραφειοκρατικά από τα δυτικά.

Ο RALPH MILIBAND ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΟΥΚΤΟΥΡΑΛΙΣΤΕΣ ΜΑΡΞΙΣΤΕΣ

Ο Ralph Miliband στο βιβλίο του The State in Capitalist Society κάνει ανάλυση της εκπαίδευσης και υποστηρίζει ότι η εκπαίδευση αναπαράγει τον καπιταλισμό και είναι συνέπεια της ενεργού προσπάθειας της άρχουσας τάξης να διατηρήσει την κυριαρχική της θέση. Διαπιστώνει την ύπαρξη μιας κυρίαρχης οικονομικής τάξης στη σύγχρονη δυτική κοινωνία και προσπαθεί να βρει αν είναι επίσης και άρχουσα τάξη. Έτσι αναφέρει τη διαπίστωση του Kautsky ότι μια άρχουσα τάξη στην πραγματικότητα δεν κυβερνά αλλά αρκείται να διοικεί την κυβέρνηση.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ RALPH MILIBAND

Ο Ralph Miliband δεν καταφέρνει να αποδείξει ότι στην κοινωνία υπάρχει μια άρχουσα τάξη έτσι όπως την έχει ορίσει. Στην πραγματικότητα αυτό που κάνει η κρατική ελίτ είναι να ταυτίζει το εθνικό συμφέρον με το συμφέρον των επιχειρηματιών, χωρίς να εξυπηρετούν κάποιο συγκεκριμένο στενό συμφέρον.

Επίσης η άποψή του ότι η κυρίαρχη οικονομικά τάξη είναι συγχρόνως και άρχουσα τάξη δεν είναι αρκετά πειστική. Κι αυτό γιατί πρέπει να αποδείξει ότι οι αποφάσεις της κρατικής ελίτ ωφελούν μια ομάδα περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη και να αποδείξει ότι η ομάδα αυτή εξασφάλισε η ίδια τη λήψη τέτοιων αποφάσεων. Κι ο Ralph Miliband αυτό δεν το κάνει.

Σχετικά με την εκπαίδευση ο Ralph Miliband πιστεύει ότι η συντηρητική νοοτροπία των δασκάλων είναι η αιτία της νομιμοποιητικής λεοτιυργίας της εκπαίδευσης. Η εικόνα βέβαια είναι πιο σύνθετη. Το γεγονός ότι η εκπαίδευση νομιμοποιεί τις ανισότητες και διασφαλίζει ότι οι άνθρωποι αποδέχονται την κοινωνική τους θέση, δεν σημαίνει ότι αυτοί που ωφελούνται από το γεγονός αυτό το προκάλεσαν κιόλας. Εξάλλου η ανάλυση του Ralph Miliband θεωρεί τις υποτελείς ομάδες τόσο ανίσχυρες ή τόσο κοινωνικοποιημένες που είναι εντελώς ανίκανες να δράσουν θετικά για λογαριασμό τους.

Νίκος Πουλαντζάς

Ο Νίκος Πουλαντζάς υποστηρίζει ότι οι νοοτροπίες και οι πράξεις των ανθρώπων είναι προκαθορισμένες από τη θέση που κατέχουν στους κοινωνικούς θεσμούς. Σχετικά με την εκπαίδευση πιστεύει ότι ο δάσκαλος πρέπει να δρα με τέτοιο τρόπο που το σύστημα να λειτουργεί για να αναπαράγει, να νομιμοποιεί τις κοινωνικές παραγωγικές σχέσεις. Οι άνθρωποι για τον Πουλαντζά δεν έχουν άλλη εναλλακτική λύση από το να υπηρετούν το σύστημα.

STUART HALL

Ο Stuart Hall πιστεύει ότι η εκπαίδευση διαμορφώνεται από ασυνείδητα μάλλον κίνητρα. Οι προθέσεις, οι στόχοι και ο τρόπος που ερμηνεύουν οι άνθρωποι ό,τι κάνουν δεν έχει σημασία στην κατεύθυνση της εκπαιδευτικής και κοινωνικής αλλαγής. Οι δομές και οι διαδικασίες που έχουν πρωταρχική σημασία για την κοινωνία είναι φυσικά οικονομικής φύσης. Η εκπαίδευση λοιπόν έχει σχέση με την οικονομική βάση της κοινωνίας. Οι αλλαγές στην εκπαίδευση γίνονται επειδή το απαιτεί το σύστημα κι όχι ως αποτέλεσμα συλλογικής δράσης των ανθρώπων που προσπαθούν να εκπληρώσουν τους στόχους τους.

LOYIS ALTHUSSER

Ο Louis Althusser πιστεύει ότι η εκπαίδευση έχει αναπαραγωγική λειτουργία και σκοπός της είναι να διατηρεί και να ενισχύει της καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής οι οποίες είναι σχέσεις εκμετάλλευσης. Την θεωρεί δε ως τμήμα του κρατικού μηχανισμού της καπιταλιστικής κοινωνίας. Ο κρατικός μηχανισμός χωρίζεται στον κατασταλτικό κρατικό μηχανισμό και στους ιδεολογικούς κρατικούς μηχανισμούς. Κανένας κατασταλτικός κρατικός μηχανισμός δεν μπορεί να διατηρήσει την ηγεμονία του για πολύ χρονικό διάστημα αν δεν ασκεί έλεγχο πάνω στους ιδεολογικούς κρατικούς μηχανισμούς. Έτσι διατηρείται το καπιταλιστικό σύστημα εκμετάλλευσης.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ LOYIS ALTHUSSER

Ο Louis Althusser δεν ξεκαθαρίζει αν η εκπαίδευση, η οικογένεια, ή η θρησκεία ανήκουν στους ιδεολογικούς ή στους κατασταλτικούς κρατικούς μηχανισμούς. Μια οικογένεια για παράδειγμα που δεν θα διέδιδε την κυρίαρχη ιδεολογία θα μπορούσε να ανήκει στους ιδεολογικούς κρατικούς μηχανισμούς; Η θρησκεία επίσης σε ορισμένες κοινωνίες είναι επίσημα συνδεμένη με το κράτος και σε άλλες όχι.

Οι παρατηρήσεις του απευθύνονται στις δυτικές κοινωνίες και όχι στα σύγχρονα κομουνιστικά κράτη. Η κυρίαρχη όμως κρατική ιδεολογία κυρίως στα κράτη αυτά ασκεί πίεση και ελέγχει τα ραδιόφωνα, τον τύπο, την τηλεόραση, τα συνδικάτα ,τη λογοτεχνία.

PIERRE BOURDIEU

Ο Bourdieu ενδιαφέρεται να ανακαλύψει τους νόμους που εξηγούν πώς αναπαράγονται οι δομές και δεύτερον να εξετάσει πώς λειτουργεί η εκπαίδευση σαν σύστημα παραγωγής γνώσεων και αξιών. Εξετάζει επίσης τον τρόπο αξιολόγησης των μαθητών και τα κριτήρια που χρησιμοποιούν οι διδάσκοντες για να χαρακτηρίσουν ορισμένους μαθητές ως άριστους, και άλλους ως αδύναμους.

Τα δυο βασικά συμπεράσματά του είναι: Πρώτον η εκπαίδευση συντελεί στην νομιμοποίηση της άνισης και ταξικά διαιρεμένης κοινωνίας και δεύτερον η προσπάθεια της εκπαίδευσης να θεωρηθεί ως σύστημα μετάδοσης γνώσεων και αξιών είναι εντελώς ανεπιτυχής. Η κυρίαρχη ιδεολογία βασίζεται στις αυθαίρετες πολιτιστικές σταθερές και στην κοινωνικοποίηση. Το πολιτιστικό κεφάλαιο που παίρνει κάθε παιδί από την οικογένειά του είναι ο σημαντικότερος παράγοντας επιτυχίας του στην εκπαίδευση.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ PIERRE BOURDIEU

Είναι ενδιαφέρουσα η άποψή του ότι η εκπαίδευση εξετάζει κατά βάθος πράγματα που δεν διδάσκει. Τα παιδιά για παράδειγμα επειδή είναι εκτεθειμένα στη γλώσσα, καταφέρνουν να εφαρμόζουν κανόνες που δεν μπορούν ακόμη να περιγραφούν αν και δεν εξηγήθηκαν σ’ αυτούς οι βασικοί κανόνες της γλώσσας ρητά και καθαρά.

Ενδιαφέρουσα είναι η άποψή του ότι αυτό που έχει σημασία στην αξιολόγηση είναι το ύφος και η σχέση με την κουλτούρα.

Είναι εσφαλμένη η θέση του ότι οι ανώτερες τάξεις κυριαρχούν στην εκπαίδευση παρέχοντας στα παιδιά τους πολιτιστικό κεφάλαιο.

ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ – ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ –ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΒΟΛΟΝΤΑΡΙΣΜΟΣ

(επιλογή/επιδίωξη για κοινωνική δράση)

MICHAEL APPLE

Ο Michael Apple θεωρεί ότι η εκπαίδευση δεν αναπαράγει απλώς την κυρίαρχη ιδεολογία αλλά ότι οι μαθητές πολλές φορές καταλαβαίνουν την πραγματικότητα της ανισότητας και αποδέχονται μερικά ή απορρίπτουν τόσο το επίσημο όσο και το λανθάνον αναλυτικό πρόγραμμα των σχολείων. Ό,τι διδάσκεται στο σχολείο δεν διαμορφώνει αναπόφευκτα τους μαθητές σε παθητικά όντα που είναι ικανά και πρόθυμα να προσαρμοστούν σε μια άνιση κοινωνία. Το λανθάνον αναλυτικό πρόγραμμα δεν απορροφάται άμεσα, αλλά φιλτράρεται από την ταξική κουλτούρα των μαθητών. Έτσι οι μαθητές δρουν δημιουργικά με τρόπους που συχνά είναι αντίθετοι στις αναμενόμενες νόρμες και διαθέσεις που διαπνέουν το σχολείο.

HENRY GIROUX

Ο Henry Giroux θεωρεί ότι τα σχολεία είναι πεδία ιδεολογικής διαπάλης και ανταγωνισμού ανάμεσα σε αντιμαχόμενες ταξικές κουλτούρες. Έχουν μερική αυτονομία και λειτουργούν μέσα στο πλαίσιο προϋποθέσεων και όρων που τίθενται από την κοινωνία, αν και τα ίδια πολλές φορές διαμορφώνουν αυτές τις προϋποθέσεις και τα όρια.

PAUL WILLIS

Ο Paul Willis πιστεύει πως ότι κι αν κάνουν τα σχολεία για να περιορίσουν την επίδραση των ταραξιών δεν θα έχει αποτέλεσμα. Κι αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχει μια αντισχολική κουλτούρα που πηγάζει από τις αξίες και τα αισθήματα της εργατικής τάξης τα οποία λειτουργούν εναντίον του σχολείου. Οι μαθητές που προέρχονται από την εργατική τάξη μεταβαίνουν εύκολα από το σχολείο στο εργοστάσιο, αυτοκαταδικάζονται και αποδέχονται τους υποτελείς όρους τους στο υπάρχον σύστημα.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΗΣΗΣ

Ο μαρξισμός ως θεωρία οικονομικού ντετερμινισμού είναι αβάσιμος και αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι πολλοί μαρξιστές του εικοστού αιώνα έχουν απομακρυνθεί από αυτή την αντίληψη του ιστορικού υλισμού. Ως θεωρία που δέχεται ότι και άλλοι παράγοντες συμβάλλουν στη διαμόρφωση της συγκεκριμένης κοινωνίας(μη ντετερμινιστική θεωρία) είναι μια ακόμη κοινοτοπία και τίποτε ιδιαίτερο δεν έχει να προσφέρει σαν θεωρία κοινωνικής ανάλυσης.

ΟΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΗΣ ΑΜΕΣΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗ ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

DAVID REYNOLDS

Ο David Reynolds πιστεύει ότι στα σχολεία δεν γίνεται μόνο αναπαραγωγή του συστήματος αλλά ότι υπάρχει αντίσταση από τους μαθητές που δεν είναι ανίσχυρα θύματα ενός οικονομικού συστήματος. Οι μαθητές θεωρούνται ενεργά υποκείμενα. Τα σχολεία έχουν σχετική αυτονομία απέναντι στις απαιτήσεις της κοινωνίας. Πιστεύει ότι δεν μπορεί να αποδειχτεί μια άμεση αντιστοιχία ανάμεσα στην καπιταλιστική οικονομική βάση και στο εκπαιδευτικό σύστημα. Υπάρχει μια περιορισμένη αντιστοιχία. Τα σχολεία έχουν όλη την ελευθερία να αναπτύξουν στους μαθητές τους τις ιδιότητες που τα ίδια θεωρούν επιθυμητές. Κατά συνέπεια οι μαθητές δεν είναι κοινωνικοποιημένοι σύμφωνα με τις αξίες που επικρατούν στην καπιταλιστική κοινωνία.

M.S.H. HICKOX

Ο Hichox πιστεύει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να τεκμηριώνουν την άποψη των Bowles και Gintis ότι η εκπαίδευση αναπαράγει την ταξική δομή μέσω της νομιμοποίησης και της κοινωνικοποίησης.

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΣΤΗ ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ANDY HARGREAVES

Ο Andy Hargreaves θεωρεί ότι η προσπάθεια ορισμένων κοινωνιολόγων να στηρίξουν την ταυτόχρονη εξάρτηση και ανεξαρτησία της εκπαίδευσης ευθύνεται για τη μεγάλη ασυνέπεια των ερμηνειών που έχουν προταθεί. Θέλουν δηλαδή οι κοινωνιολόγοι αυτοί να το ’χουν δίπορτο καθώς υποστηρίζοντας ότι η εκπαίδευση καθορίζεται και συγχρόνως δεν καθορίζεται από οικονομικούς παράγοντες. Γι’ αυτό τα επιχειρήματά τους είναι ασαφή και αντιφατικά.

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

PAUL WILLIS

Ο Paul Willis θεωρεί ότι οι σχολικές αντικουλτούρες είναι μια προέκταση ή μια αντανάκλαση της κουλτούρας της εργατικής τάξης γενικότερα.

Angela Mc Robbie

uH Angela Mc Robbie μελέτησε μια ομάδα μαθητριών της εργατικής τάξης που είχαν διαμορφώσει σχολική αντικουλτούρα και παρατήρησε πως οι γονείς των κοριτσιών αυτών ήθελαν να’ χουν οι κόρες τους ενδιαφέροντα, να μελετούν για το σχολείο, να προοδεύσουν στη ζωή τους. Έδειχναν δηλαδή οι γονείς αξίες και νοοτροπία αντίθετη με τη σχολική αντικουλτούρα. Έτσι συμπέρανε ότι δεν υπάρχει συνέχεια ανάμεσα στη σχολική αντικουλτούρα και στην κουλτούρα των γονέων.

David Hargreaves

Ο David Hargreaves παρατήρησε τους μαθητές του γυμνασίου του Λάμνεϊ κατέληξε στο συμπέρασμα πως οι αξίες της σχολικής υποκουλτούρας δεν ταυτίζονται με τις αξίες του συνόλου της εργατικής τάξης.

Richard Hoggart

Ο Richard Hoggart τονίζει τη σημασία που δίνουν οι γονείς που προέρχονται από την εργατική τάξη για τα γράμματα. Αυτό λέει πως πηγάζει από ένα συναίσθημα ματαιοδοξίας και από την επιθυμία τους να μειώσουν τα προβλήματα που συνδέονται με τη φτώχεια.

Bill Williamson

Ο Bill Williamson σε μια βιογραφική μελέτη για τους ανθρακωρύχους της βορειανατολικής Αγγλίας στις αρχές του 20ου αιώνα δίνει έμφαση στη σημασία που έχουν στην κοινότητα των ανθρακωρύχων νοοτροπίες και αξίες που απουσιάζουν από τη σχολική αντικουλτούρα.

C.A.R. CROSLAND

Ο C.A.R. CROSLAND δηλώνει ότι ο μαρξισμός δεν μπορεί να προσφέρει τίποτα στον σύγχρονο σοσιαλιστή γιατί δεν του προσφέρει τα κατάλληλα εννοιολογικά εργαλεία ή πλαίσια. Δηλώνει επίσης πως δεν πρέπει να μιλάμε πια για καπιταλιστική κοινωνία αλλά για μεικτή οικονομία ή κράτος πρόνοιας. Στη βιομηχανία θεωρεί ότι έγινε η επανάσταση των διαχειριστών και ότι οι διαχειριστές κι όχι οι ιδιοκτήτες ελέγχουν την παραγωγή.

J.K. GALBRAITH

Ο J.K. GALBRAITH υποστηρίζει πως έγινε μια σημαντική μεταβολή στο ρόλο του κράτους τα τελευταία 100 χρόνια. Τον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ου η κυβέρνηση ήταν χωρίς αμφιβολία ο υπηρέτης των καπιταλιστικών οικονομικών συμφερόντων. Όμως τα τελευταία χρόνια ο κανόνας είναι η σύγκρουση ανάμεσα στην κυβέρνηση και τη βιομηχανία.

Η ΜΙΚΡΟ- ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

DAVID HARGREAVES

Ο DAVID HARGREAVES μας δίνει μια μικρο – ερμηνευτική προσέγγιση της εκπαίδευσης και γενικότερα της κοινωνίας. Η κεντρική έννοια του βιβλίου είναι ο εαυτός και η θεωρία που υιοθετείται λέγεται συμβολική διάδραση. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή ο εαυτός δεν είναι κάτι με το οποίο γεννιόμαστε, αλλά κάτι που αναπτύσσεται με τη διάδραση με τους άλλους. Δηλαδή ο εαυτός ενός ανθρώπου αναπτύσσεται σε σχέση με την αντίδραση των άλλων σ’ αυτό τον άνθρωπο και ότι αυτός κατά κανόνα αντιδρά προς τον εαυτό του, όπως αντιλαμβάνεται ότι αντιδρούν οι άλλοι προς αυτόν. Ο HARGREAVES παρατηρεί ακόμη ότι χρησιμοποιούμε στερεότυπα, δηλαδή ένα σύνολο χαρακτηριστικών που θεωρούνται κοινά για όλα τα μέλη μιας κατηγορίας. Στη σχολική τάξη διακρίνει τους δασκάλους σε τρεις κατηγορίες: τους θηριοδαμαστές, τους διασκεδαστές και τους ρομαντικούς. Πιστεύει ότι πρέπει επίσης οι δάσκαλοι να αναλαμβάνουν δυο ακόμη υπορόλους: του παιδονόμου και του εκπαιδευτή.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ DAVID HARGREAVES

Ο DAVID HARGREAVES δίνει την εντύπωση μιας συνεχούς πάλης δασκάλων μαθητών σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, κάτι που ισχύει κυρίως στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και λιγότερο ή καθόλου στις υπόλοιπες. Οι απόψεις όμως είναι αρκετά σημαντικές στην κατανόηση της αντίληψης της σχολικής τάξης.

ΟΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥΣ

Οι Polland, Woods, Hammersley και Turner προσεγγίζουν ερμηνευτικά τις αντιλήψεις των μαθητών για τον εαυτό τους και κατ’ επέκταση τις αντιλήψεις τους για το σχολείο.

Η ΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ

Ο Viv Furlong λέει πως οι μαθητές κατασκευάζουν τον υποκειμενικό κόσμο τους συμμετέχοντας σε ένα σύστημα γνώσεων που έχει κοινωνική προέλευση. Δημιουργούν τυποποιήσεις των δασκάλων, σχηματίζουν ομάδες διάδρασης και ενισχύουν ή κατακρίνουν την άλφα ή την βήτα συμπεριφορά των συμμαθητών τους.

Η ΝΕΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η νέα κοινωνιολογία της εκπαίδευσης ενδιαφέρεται για το περιεχόμενο της εκπαίδευσης κι όχι για τη δομή ή την οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος. Η επιχειρηματολογία των κοινωνιολόγων της νέας κοινωνιολογίας αναλύεται στα εξής στοιχεία:

α. Η γνώση είναι κοινωνική κατασκευή

β. Η αλήθεια και η ορθότητα είναι κοινωνικές κατασκευές

γ. Η ικανότητα και η ευφυΐα είναι κοινωνικές κατασκευές και σ’ αυτές οφείλεται η εκπαιδευτική αποτυχία.

δ. Η εκπαιδευτική γνώση δεν είναι ανώτερη από την καθημερινή γνώση

ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΕΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η νέα κοινωνιολογία της εκπαίδευσης σκοπό έχει να θέσει υπό αμφισβήτηση τις κυρίαρχες πεποιθήσεις που ο εκπαιδευτικός κόσμος θεωρεί αυτονόητες. Η αμφισβήτηση όμως αυτή οδηγεί τους κοινωνιολόγους της νέας κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης σε απόρριψη των κυρίαρχων πεποιθήσεων, οι οποίες ορισμένες φορές μπορεί να αποδειχτούν ορθές.

Η ΒΕΜΠΕΡΙΑΝΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

Πήρε το όνομά της από τον κοινωνιολόγο Max Weber. Κυριότεροι εκπρόσωποί της είναι οι κοινωνιολόγοι Ronald King, Randall Collins και η Margaret Archer, οι οποίοι υιοθετούν τις ιδέες του Max Weber. Η θεώρηση αυτή προσπαθεί να ερμηνεύσει τη συμπεριφορά των μεμονωμένων ατόμων και να κατανοήσει το υποκειμενικό νόημα των πράξεων τους. Επομένως εξετάζει τη δράση του ατόμου: τις προθέσεις του, τους σκοπούς του, τους στόχους και τους ορισμούς που δίνει σε μια κατάσταση. Επίσης μελετά τη διάδραση των ατόμων. Για να το πετύχει αυτό δίνει σημασία στα εξής χαρακτηριστικά της κοινωνικής ζωής: τη δύναμη, την εξουσία και την κυριαρχία. τη σύγκρουση γύρω από τους οικονομικούς πόρους και τις ανταμοιβές, τον ανταγωνισμό για κοινωνική θέση και κύρος, τη διαμάχη για πολιτικό έλεγχο. το ρόλο της συναλλαγής, της διαπραγμάτευσης κα του συμβιβασμού. Δεν προδικάζει όμως το αποτέλεσμα της κοινωνικής σύγκρουσης.

Θεσσαλονίκη Ιούνιος 2006

Μόκιας Γιάννης, δάσκαλος

 

Animated Launch Art Print

Animated Launch, by Daniel Phill

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: