Αρχική > εκπαίδευση > Θρησκευτική Αγωγή και κοινωνική ένταξη προσώπων με αναπηρία

Θρησκευτική Αγωγή και κοινωνική ένταξη προσώπων με αναπηρία

clip_image001

Rudolf Mϋller (1802-1885): Άποψη της Aκρόπολης από την Πνύκα, 1863.

Ιστορικό. Σκοπός. Αποτελέσματα.

1. Η κοινωνική ένταξη των Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες (Α.Μ.Ε.Α) ή Ατόμων με Αναπηρία (Α.Μ.Α.) -και, όπως προτείνεται από τον υπογράφοντα, Προσώπων με Αναπηρία (Π.Μ.Α.)-, καθίσταται, προοδευτικά, όλο και γενικότερη κοινωνική αντίληψη. Η αντίληψη αυτή, για να εκδηλωθεί και ως πράξη, προϋποθέτει τη συμβολή και τη συνεργασία όλων των παραγόντων της αγωγής. Σε μια τέτοια προσπάθεια, ο ρόλος της Εκκλησίας είναι προφανής, ιδιαίτερα σήμερα που το κοινωνικό κράτος εμφανίζεται με σαφείς τάσεις προοδευτικού αυτοπεριορισμού. Βέβαια, είναι γνωστό ότι η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία αναπτύσσει, εκ παραδόσεως, το γενικότερο έργο της διακονίας και της φιλανθρωπίας, το οποίο -κατ’ αρχήν- καλύπτει και τα Π.Μ.Α. Όμως, από τη μία πλευρά, το έργο αυτό δεν είναι επαρκώς γνωστό -ακόμη και μεταξύ των υπηρετούντων την Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία- και, από την άλλη, η αυτοτελής δράση με στόχο την αυτοδύναμη κοινωνική ένταξη των προσώπων αυτών -τουλάχιστον όπως προέκυψε από σχετική έρευνά μας, για την οποία γίνεται λόγος παρακάτω- δεν είναι ειδικά οργανωμένη (συστηματική προετοιμασία όλων των πλευρών και όλων των παραγόντων).

2. Η κοινωνική ένταξη των Π.Μ.Α. δεν είναι ζήτημα μόνο της Εκκλησίας και των άλλων παραγόντων της αγωγής αλλά υπόθεση όλων μας, μέσω της προετοιμασίας μας, της στάσης μας και των έργων μας. Υπ’ αυτή την έννοια, και η προετοιμασία μας μέσω και της Θρησκευτικής Αγωγής αποτελεί σημαντικό συντελεστή στη διαδικασία προσέγγισης και αντιμετώπισης του ζητήματος αυτού και, ως εκ τούτου, αποτέλεσε και το αντικείμενο σχετικού Σεμιναρίου στο πλαίσιο του μαθήματος της Παιδαγωγικής [το οποίο διδασκόταν από τον υπογράφοντα (βλέπε βιογραφικό) το παρόν κείμενο, στο Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας του ΕΚΠΑ] και του μη χρηματοδοτούμενου ερευνητικού προγράμματος «Θρησκευτική αγωγή και κοινωνική ένταξη Α.Μ.Ε.Α.» .

3. Την επίσημη εναρκτήρια εκδήλωση του πολυφασικού αυτού προγράμματος αποτέλεσε η ημερίδα: «Εκκλησία και ‘Ατομα με Ειδικές Ανάγκες» [πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα τελετών της Ι.Σ. (9 Μαΐου 1994)].

Εν συνεχεία πραγματοποιήθηκε «μαραθώνια» εκπομπή, για τη θέση των ΠΜΑ στο κοινωνικό γίγνεσθαι, από τον Ρ/Σ της Εκκλησίας της Ελλάδος (παραγωγή και παρουσίαση από τον υπογράφοντα) και, αργότερα, δημοσιεύτηκαν και τα πρακτικά της ημερίδας από την Αποστολική Διακονία [υπό τον τίτλο: «Εκκλησία και ‘Ατομα με Ειδικές Ανάγκες»][1], τα οποία και διατίθενται από το βιβλιοπωλείο της.

4. Κατά την πρώτη φάση του υπόψη προγράμματος πραγματοποιήθηκε καταγραφή και σχολιασμός της έκτασης, του βαθμού και του ποιοτικού χαρακτήρα της ήδη αναπτυγμένης δράσης από τις Ορθόδοξες Χριστιανικές Εκκλησίες για την κοινωνική ένταξη των Π.Μ.Α., καθώς και των σχετικών προτάσεών τους.

Τα αποτελέσματα της φάσης αυτής έχουν δημοσιευτεί:

(i) για την εντός Ελλάδος δράση, στο βιβλίο με τίτλο: «Εκκλησία και Κοινωνική ένταξη ατόμων με ειδικές ανάγκες» [2] και σε ξένα περιοδικά (Αμερική [3] και Γερμανία [4]), ενώ μέρος των αποτελεσμάτων αυτών έχει περιληφθεί στον Τόμο: «Η μαρτυρία της Αγάπης. Το φιλανθρωπικό και κοινωνικό έργο της Εκκλησίας» [6], και

(ii) για την αντίστοιχη δράση των εκτός Ελλάδος Ορθόδοξων Χριστιανικών Εκκλησιών (περιλαμβάνεται συνοπτική παρουσίαση και της εντός Ελλάδος δράσης), στο βιβλίο με τίτλο: «Φιλανθρωπική και Πνευματική Διακονία της Εκκλησίας και Κοινωνική Ένταξη Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες. Αποτελέσματα της έρευνας για τη δράση των ορθόδοξων χριστιανικών εκκλησιών» [5] (Αθήνα, 2005).

Σημείωση: Τα βιβλία αυτά, τα οποία έχουν εξαντληθει και πλέον προσφέρονται σε μορφή pdf:

(α) έχουν εκπονηθεί με εθελοντική προσφορά φοιτητών και συνεργατών μου,

(β) τυπώθηκαν το μεν πρώτο με τη συμβολική οικονομική ενίσχυση της Επιτροπής Ερευνών (Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας) του ΕΚΠΑ και τη συμβολική αμοιβή των εκδόσεων «ΛΥΧΝΙΑ», το δε δεύτερο στο Εκτυπωτικό Κέντρο του ΕΚΠΑ,

(γ) έχουν αποσταλεί δωρεάν στις Ι.Μ. και τις χριστιανικές οργανώσεις της ελληνικής επικράτειας καθώς και τις ανά τον κόσμο ορθόδοξες χριστιανικές εκκλησίες και έχουν διανεμηθεί στους φοιτητές που παρακολουθούσαν, κάθε ακαδημαϊκό έτος, το σεμινάριο «Θρησκευτική αγωγή και κοινωνική ένταξη Α.Μ.Ε.Α.», στους συνεργασθέντες στις διάφορες φάσεις του ερευνητικού προγράμματος, καθώς και σε κάθε ενδιαφερόμενο, και

(δ) έχουν γίνει δεκτά με θετικά έως θερμά έγγραφα σχόλια από τους παραλήπτες τους [σταχυολογημένες ευχαριστήριες επιστολές Μητροπολιτών κ. ά. Προσώπων, για την πρώτη έρευνα, περιλαμβάνονται στο τεύχος Φιλανθρωπική και Πνευματική Διακονία (σ. 191 κ.ε.)][5].

5. Κατά τη δεύτερη φάση του ερευνητικού προγράμματος πραγματοποιήθηκε ανάλυση περιεχομένου διαφόρων χωρίων από τα διδακτικά εγχειρίδια του μαθήματος των θρησκευτικών. Ένας από τους στόχους της ενέργειας αυτής ήταν η προσέγγιση, κατανόηση και ανάδειξη του περιγραφόμενου σ’ αυτά, κατά τη χριστιανική διδασκαλία, αληθούς μηνύματος για την κοινωνική ένταξη των Π.Μ.Α., μέσω της προβολής του στη σημερινή πραγματικότητα – και όχι του …«εκσυγχρονισμού» του μ’ αυτή. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης αυτής (με την ολοκληρωμένη μορφή βιβλίου και υπό τον τίτλο: Η συμβολή της Θρησκευτικής Αγωγής στην κοινωνική ένταξη Προσώπων με αναπηρία) θα αναρτηθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα, προκειμένου να τεθούν, κατ’ αρχήν, στη διάθεση των υποψηφίων κατηχητών, και στη συνέχεια ή παράλληλα και των κατηχητών, των εκπαιδευτικών, των κληρικών και κάθε άλλου ενδιαφερομένου.

Κατάλογος των σχετικών δημοσιευμάτων:

  1. Εκκλησία και κοινωνική ένταξη ατόμων με ειδικές ανάγκες. Προδημοσίευση στο περιοδικό «ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ» (Οκτ. 2001, σ. 13-14), μέρους του Τόμου: «Η μαρτυρία της Αγάπης. Το φιλανθρωπικό και κοινωνικό έργο της Εκκλησίας». Έκδ. του Κλάδου Εκδόσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα 2001, (σ. 390).
  2. Η συμβολή της Θρησκευτικής Αγωγής στην κοινωνική ένταξη Προσώπων με αναπηρία. Αναλύοντας το περιεχόμενο των διδακτικών εγχειριδίων των Θρησκευτικών. [Προσωρινός τίτλος]
  3. Ευχαριστήριες επιστολές.
 

Λαυρέντιος Γ. Δελλασούδας
Ομότιμος Καθηγητής Ειδικής Αγωγής
Φιλοσοφικής Σχολής ΕΚΠΑ

 
 

clip_image002

 

Christiania [Dokument ikonograficzny], Lemaitre, Augustin François (1797-1870). Aut. wzoru

Κατηγορίες:εκπαίδευση Ετικέτες: , , ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: