Αρχική > κοινωνία > Τι είναι φτώχεια;

Τι είναι φτώχεια;

clip_image002

Παρλαπάνη Φανή, Σπίτια στην ακρογιαλιά

 

Μια ιεραρχική κοινωνία δεν είναι δυνατή παρά μόνο αν βασίζεται στη φτώχεια και στην άγνοια.

George Orwell, 1903-1950, Βρετανός συγγραφέας

 

Του Νίκου Τσούλια

Τι είναι φτώχεια…

Είναι η «μαύρη τρύπα» ενός πολιτισμού που δεν μπορεί να γίνει πολιτισμός. Είναι η διαρκής απειλή της ζωής, μια κατάσταση μετεωριζόμενη μεταξύ δημιουργίας και φθοράς. Είναι ένα ενδιάμεσο μεταξύ ζωής και θανάτου, μπορεί και ένας επίγειος αργός θάνατος. Είναι η συνεχής αγωνία να ικανοποιήσεις στοιχειωδώς την πιο ζωτική σου ανάγκη, το μόνιμο υπαρξιακό άγχος που γεννιέται στα αρχέγονα χωράφια του βιολογικού υπάρχειν και όχι στα πεδία του ύστερου θεωρητικού υπαρξιακού φιλοσοφικού αναστοχασμού, το φάντασμα της διακοπής του ταξιδιού πάνω στη Γη, οι τόποι του σκοτεινού μέρους του μικρού μας πλανήτη. Είναι παράγωγο της αδηφαγίας των ιστορικών πολιτικο – κοινωνικών συστημάτων, του φεουδαρχισμού και του καπιταλισμού.

Πότε γεννήθηκε;

♣Κανένας δεν ξέρει. Άλλοι λένε ότι γεννήθηκε μαζί με τον άνθρωπο, άλλοι ισχυρίζονται ότι εμφανίστηκε ξαφνικά όταν μερικοί άνθρωποι άρχισαν να παίρνουν βίαια το βιος ή να εκμεταλλεύονται την εργασία άλλων ανθρώπων, άλλοι αποφαίνονται ότι το εκάστοτε «σύστημα» τη δημιουργεί για να κάθονται ήσυχα οι ανήσυχοι και οι αμφισβητίες πολίτες, οι εξεγειρόμενοι άνθρωποι, άλλοι αφηγούνται ότι την έστειλαν με τη μορφή επιδημίας οι θεοί για να μην πολυκοιτάζουν στον ουρανό οι ερευνητές και οι φιλοσοφούντες και μην παρασύρουν σ’ αυτή την ενασχόλησή τους τούς πολλούς, άλλοι μιλάνε ότι την σπέρνει η εξουσία με διάφορους τρόπους αθέατους στους περισσότερους ανθρώπους, για να φοβίζουν και τους υπόλοιπους και να διατηρείται αυτό που λέγεται status quo.

 

Πού τη συναντάμε;

Όλοι το γνωρίζουν αυτό. Παντού, σε κάθε γωνιά της Γης, στις χώρες που τις έχει αδικήσει η φύση ή που τις πλιατσικολόγησαν οι αποικιοκράτες – επιδρομείς της βίαιης «ανάπτυξης», στους τόπους που τις ρημάζει η συσσώρευση του πλούτου και η ανισότητα, στις γειτονιές που στοιβάζονται οι άνθρωποι μαζί με τα σκουπίδια τους, στις παραγκουπόλεις και στα γκέτο των προσφύγων και των περιθωριακών, στα ερημόσπιτα δίπλα από τις φανταχτερές βιτρίνες και τα κτίρια που ξύνουν τον ουρανό, στις κοινωνίες όπου έχει εκδιωχθεί η αλληλεγγύη. Μπαίνει και στα καλοφτιαγμένα σπίτια στα καλά καθούμενα πριν καλά – καλά το καταλάβουν, εξαπλώνεται σα τη φωτιά σε πυκνό ρουμάνι σε εποχές κρίσης και ταρακουνάει πάρα πολλούς, τη βλέπουμε σε κάθε γειτονιά – η μορφή του ανθρώπου που ψάχνει στα σκουπίδια γίνεται όλο και πιο οικεία, δε μας εξεγείρει, τη συνηθίζουμε όλο και πιο πολύ!

Η σκιά της μεγαλώνει ή μικραίνει;

Άλλοτε μεγαλώνει και άλλοτε μικραίνει, αν και είναι κρυφό μυστικό ότι διαρκώς μεγαλώνει, αφού αγκαλιάζει όλο και πιο πολλούς ανθρώπους. Μεγαλώνει όταν αυξάνει η δύναμη της εξουσίας, όταν ο καθένας νοιάζεται μόνο για το τομάρι του. Την τρέφουν οι πόλεμοι, η χειραγώγηση του ανθρώπινου πνεύματος, η αμάθεια και η αγραμματοσύνη. Απλώνεται σε χρόνο μηδενικό, η μετάστασή της καρκινική, σπέρνει αργό θάνατο. Και όσο απλώνεται, τόσο εκφοβίζει, οι βολεμένοι (προσωρινά ή όχι, κανένας δεν ξέρει…) δεν βγαίνουν έξω από την πόρτα τους να την αντιμετωπίσουν. Οι τακτοποιημένοι αποφεύγουν τα θύματα της φτώχειας – όπως παλιότερα εξόριζαν τους φορείς της χολέρας – έτσι κι αλλιώς ο Μεσαίωνας είναι πάντα μαζί μας και απλώς μετασχηματίζεται εκσυγχρονιζόμενος. Τώρα ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός, το χρηματοπιστωτικό – τραπεζικό σύστημα, το καταστροφικό πλέον κεφάλαιο σπέρνει τη φτώχεια ακόμα και στις φωτεινές περιοχές του πλανήτη. Τώρα το φάντασμα της φτώχειας απλώνεται παντού. Τώρα πρέπει να συνειδητοποιηθεί ότι όσο υπάρχει φτώχεια, κανένας δεν μπορεί να κοιμάται ήσυχος…

Τι φοβάται;

Τους πολίτες που έχουν άποψη για τη ζωή και τους μαχητές που είναι μπροστά στους κοινωνικούς αγώνες, τους συνειδητοποιημένους ανθρώπους που έχουν κάθε στιγμή στη σκέψη τους και στην καρδιά τους τις μεγάλες πανανθρώπινες αξίες: της αλληλεγγύης, της αδελφοσύνης, της ελευθερίας, την επικράτηση της ουσιαστικής δημοκρατίας. Φοβάται τη χειραφέτηση των ανθρώπων, τη συνειδητοποίηση του ιστορικού τους ρόλου, την κοσμοθεώρηση του αυτεξούσιου κάθε πολίτη. Φοβάται τα γράμματα και την παιδεία, την πραγματική παιδεία που απελευθερώνει όλους από τα δεσμά της άγνοιας απέναντι στη φύση, από τα δεσμά του φόβου απέναντι σε κάθε έκφραση της εξουσίας.

Θα παύσει να υπάρχει κάποια στιγμή;

Κανένας δεν ξέρει. Δεν πολύ-φαίνεται ούτε καν ότι θα συρρικνωθεί. Μερικοί που την γνώρισαν σε κάποια φάση της ζωής τους και την ξεπέρασαν θεωρούν ότι είναι μια υπόθεση του παρελθόντος. Αλλά τα σημεία των νέων καιρών χαμογελούν μαζί τους. Η ιστορία δεν είναι πλατιά λεωφόρος προς όλο και πιο φωτεινές περιοχές. Οι προοδευτικοί στοχαστές ισχυρίζονται ότι μόνο με την παγκόσμια ειρήνη, με την έξοδο του ανθρώπου από την προϊστορία του, από τη σκληρή εκμετάλλευση του αγριεμένου καπιταλισμού και την είσοδο του ανθρώπου στην πραγματική ιστορία του, με τη δημιουργία κοινωνιών αλληλεγγύης, μόνο τότε θα εξαλειφθεί η φτώχεια. Ξέρουμε, όμως, ότι ο αγώνας κατά της φτώχειας είναι υπόθεση όλων, ότι είναι υπόθεση ζωής;

 

Όταν δίνω τροφή στους φτωχούς, με λένε άγιο.
Όταν ρωτάω γιατί οι φτωχοί δεν έχουν τροφή, με λένε κομμουνιστή.

Dom Helder Camara, 1909-1990, Βραζιλιάνος Αρχιεπίσκοπος

clip_image002[5]

Κριδέρας Νίκος, Μύκονος

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: