Αρχική > πολιτική > Η πολιτική … σήμερα 18.7.12

Η πολιτική … σήμερα 18.7.12

Νέες εποχές: Εχει μέλλον η «γενιά της κρίσης»;

ΤΟ ΒΗΜΑ 15.7.12

Σε μια ιδιότυπη διελκυστίνδα δυνάμεων, ανάμεσα στον φόβο, την ανασφάλεια, την προοπτική φυγής από τη χώρα και την αισιοδοξία, την ελπίδα μιας νέας αρχής, την αναζήτηση της καινοτομίας, εμφανίζεται να ισορροπεί η νέα γενιά. Εκπρόσωποι του φάσματος της παραγωγικής ηλικίας αποτυπώνουν σκέψεις και συναισθήματα, απαντούν ουσιαστικά στο μείζον ερώτημα: Εχει μέλλον η «γενιά της κρίσης»;

 

Η καταγραφή των απόψεών τους αποπνέει ρεαλισμό και έντονο προβληματισμό για το πλαίσιο δράσης τους, υποδηλώνει ωστόσο δυναμισμό και δυνατότητα αντίστασης σε ό,τι κίβδηλο έχουν υποθάλψει οι προηγούμενες δεκαετίες. Ο λόγος τους δρα παρηγορητικά, όχι μόνο γιατί βασίζεται στην αποδοχή της προσωπικής ευθύνης – ίδιον ώριμων και συνειδητών πολιτών – αλλά και γιατί αντανακλά αξίες υψηλές, της αξιοπρέπειας, της συλλογικότητας, της αλληλεγγύης, εκ των ων ουκ άνευ για μια κοινωνία αληθινά προοδευτική.

Οι τέσσερις νέοι που γράφουν σήμερα για «Το Βήμα» δεν αφήνουν περιθώριο αρνητικής έκβασης στο ερώτημα περί ύπαρξης μέλλοντος για τη γενιά τους. Μοιάζουν να παίρνουν το μέλλον στα χέρια τους, εναποθέτοντάς το σε άλλες βάσεις, πιο βαθιές και πιο στέρεες από αυτές που επέλεξαν παρελθούσες γενεές. Μοιάζουν αποφασισμένοι να γυρίσουν την παρτίδα και κυρίως να μην επιτρέψουν σε κανέναν να την «κάψει». Είναι άλλωστε δική τους.

Εχουμε μολυνθεί από τον φόβο

Σε αυτή τη σχολή…

Ευκαιρίες, αισιοδοξία και φρέσκιες ιδέες

Ο ανταγωνισμός, οι ύαινες και η μεγάλη πρόκληση

«Κανείς δεν πιστεύει ότι θα βρει εργασία εδώ»

Σχολείο

Η Ελλάδα αναμετράται με την Ιστορία της

ΤΟ ΒΗΜΑ 14/07/2012

Η κρίση περνάει από χώρα σε χώρα και δοκιμάζει τις κοινωνίες της Ευρώπης τη μια μετά την άλλη. Η Ιταλία συγκλονίζεται από τις υποβαθμίσεις των οίκων αξιολόγησης, η Ισπανία ζει τις δικές της ελληνικές μέρες, η Πορτογαλία βιώνει κι αυτή την κρίση του τομέα της υγείας και εσχάτως η Γαλλία αντιμετωπίζει την απειλή της ανεργίας μετά τις 8.000 απολύσεις που αποφάσισε η αυτοκινητοβιομηχανία Peugeot.

Ουδείς μένει αλώβητος από τέτοιες θεμελιακές και συστημικές κρίσεις σαν αυτή που εισέβαλε στην παγκόσμια οικονομία από το 2008. Ούτε η ισχυρή Γερμανία θα γλιτώσει. Αν επιμείνει δογματικά στις προτεσταντικές αντιλήψεις της θα πληγωθεί κι αυτή, θα δει τις παραγγελίες των βιομηχανικών αγαθών της να πέφτουν και το φάσμα της ανεργίας να χτυπά την πόρτα της.

Όπως και να έχει, εμείς που τόσα έχουμε υποστεί οφείλουμε δράση διπλή. Και τα δημόσια οικονομικά πρέπει να συμμαζέψουμε και την παραγωγική στροφή να επιτύχουμε. Η διάχυση της κρίσης πρέπει να μας βρει ενεργούς, με όλες τις εθνικές δυνάμεις κινητοποιημένες και ενωμένες.

Η κρίση αυτή δεν θα αντιμετωπισθεί από ένα μόνο κόμμα ή από μία μόνο κοινωνική ομάδα και τάξη. Η Ελλάδα αναμετράται με την Ιστορία της. Για να μην χάσει και να μη χαθεί πρέπει να στηριχθεί σε ίδιες δυνάμεις, την οικονομική ανάπτυξη να διεκδικήσει στηριγμένη στον ανθρώπινο πλούτο που διαθέτει και ιδιαιτέρως στους εκπαιδευμένους νέους της. Αφού πρώτα βεβαίως απογαλακτισθεί και ξεπεράσει το επιδοτούμενο παρελθόν της.

Η Ελλάδα θα σωθεί μόνο αν ανασκουμπωθεί και εργασθεί συστηματικά και οργανωμένα στη βάση ενός νέου εθνικού σχεδίου παραγωγικής ανασυγκρότησης που θα παρασύρει όλη την κοινωνία. Γι’ αυτό πρέπει να προετοιμάζονται όλοι, Δεξιοί, Κεντρώοι, Aριστεροί.
Το μέλλον δεν μπορεί πια να είναι δανεικό. Είναι δικό μας και μόνο εμείς μπορούμε να το φτιάξουμε.

Σχολείο

Ευρώπη χωρίς βηματισμό

Του Νικου Γ. Ξυδακη, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 14.7.12

H ύφεση και η ανεργία, που τόσο δοκιμάζουν τους Ελληνες, απειλούν πλέον με κοινωνικές ρήξεις και τις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες. Η κοινωνικοπολιτική κρίση προβάλλει με άλλοτε άλλη σφοδρότητα σε χώρες τόσο διαφορετικές όσο η Πορτογαλία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, ακόμη και στην ηγεμονική Γαλλία, όπως φάνηκε με την απόφαση της Πεζώ-Σιτροέν για οκτώ χιλιάδες απολύσεις.

Στη φιλειρηνική Ισπανία η τεράστια ανεργία αντιμετωπίζεται με επιπλέον λιτότητα και πλαστικές σφαίρες κατά των απεργών ανθρακωρύχων της Αστούριας. Η κλιμάκωση βίας ειδικά στην Αστούρια θυμίζει στους Ισπανούς ότι από εκεί ξεκίνησε ο εμφύλιος πόλεμος το 1934, και εκεί η φρανκική δικτατορία προσπάθησε ανεπιτυχώς να καταστείλει βίαια την πρώτη μεταφρανκική γενική απεργία το 1962. Η οικονομική κρίση του 2008 τώρα δείχνει τις πραγματικές διαστάσεις της και τις μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις της. Προφανώς, δεν ήταν μια κρίση ρευστότητας και προφανώς δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με ενέσεις ρευστότητας και δημοσιονομική πειθαρχία. Η καθυστερημένη και δειλή αντιμετώπιση, χωρίς ριζικά νέα στρατηγική, χωρίς ιστορική προοπτική, πυροδοτεί αλυσιδωτές κοινωνικές ρήξεις, με άγνωστη συνέχεια, τόσο στο εσωτερικό των εθνών-κρατών όσο και στους κόλπους της ήδη κλονισμένης Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Οι εθνικές και ευρωπαϊκές ηγεσίες φαίνονται αδύναμες να συλλάβουν την ιστορική κρισιμότητα της συγκυρίας, και πιέζουν αλυσιτελώς τους λαούς προς διαρκείς θυσίες και καθολική υποβάθμιση του επιπέδου διαβίωσης, χωρίς διέξοδο, χωρίς ελπίδα, χωρίς όραμα για ένα βιώσιμο μέλλον. Χωρίς πειστικό σχέδιο για, κοπιώδη έστω, μετάβαση σε μια νέα κατάσταση ισορροπίας.

Η όλη κατάσταση δείχνει μια Ευρώπη κουρασμένη και παρηκμασμένη, χωρίς προορισμό, που χάνει τον βηματισμό της και υστερεί έναντι των νέων υπερδυνάμεων BRICS. Το κυριότερο: μεταξύ ηγεσιών και λαών ανοίγεται ένα άκρως επικίνδυνο χάσμα, διαρκώς διευρυνόμενο από την αμοιβαία δυσπιστία, την απουσία συνεκτίμησης των κινδύνων, και από μια καινοφανή διαδικασία πληβειοποίησης λαϊκών και μικροαστικών στρωμάτων.

Σχολείο

Φανταστείτε…

ΤΑ ΝΕΑ/ The New York Times, Του Jamal Abdi, ΤΑ ΝΕΑ 14.7.12

Φανταστείτε…

… έναν κόσμο στον οποίο η καταγωγή ή η εθνικότητα κάποιου θα καθόριζε τι προϊόντα μπορεί να αγοράσει. Το σενάριο αυτό δυστυχώς δεν απέχει κατά πολύ από την πραγματικότητα που βιώνουν ορισμένοι άνθρωποι. Τον προηγούμενο μήνα, σε κατάστημα της Apple στην Τζόρτζια, δεν επιτράπηκε στη 19χρονη Ιρανοαμερικανή Σαχάρ Σαμπέτ να αγοράσει ένα iPad. Οταν ένας πωλητής την άκουσε να συνομιλεί στα περσικά με τον θείο της και αφού επιβεβαίωσε με τη νεαρή ότι η γλώσσα που άκουσε ήταν περσικά, ο εν λόγω κύριος της ανακοίνωσε ότι δεν μπορεί να αγοράσει τίποτα από το κατάστημα γιατί «οι χώρες μας δεν διατηρούν καλές σχέσεις». Το γεγονός ότι το iPad προοριζόταν για την αδελφή της, που διαμένει στη Βόρεια Καρολίνα, ήταν αδιάφορο στον υπάλληλο.

Εάν το επεισόδιο…

… ήταν μεμονωμένο, θα μπορούσε να θεωρηθεί αμελητέο, ενώ οι ευθύνες θα αποδίδονταν αποκλειστικά στον υπάλληλο τον οποίο θα κατηγορούσαμε για προκατάληψη ή ακόμα και ρατσισμό. Ομως έχουν υπάρξει αρκετές άλλες αναφορές για υπαλλήλους της Apple οι οποίοι αρνούνται να πουλήσουν προϊόντα της εταιρείας σε πελάτες με ιρανική καταγωγή. Ανάμεσα στα παραδείγματα που ξεχωρίζουν είναι η υπόθεση δύο φίλων που επιχείρησαν να αγοράσουν ένα iPhone στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας. Οταν ρωτήθηκαν αν μιλούν περσικά, το οποίο επιβεβαίωσαν, ο υπάλληλος αμέσως τους ενημέρωσε «ότι δεν πουλούν σε Πέρσες».

Την παρούσα…

… στιγμή απαγορεύονται σχεδόν όλες οι εξαγωγές στο Ιράν, ενώ οι ταξιδιώτες προς τη χώρα δεν επιτρέπεται να μεταφέρουν μαζί τους υπολογιστές ή «έξυπνα» τηλέφωνα (Smartphones). Η επίσημη πολιτική της Apple, όπως αναφέρεται στον ιστότοπό της, είναι τα προϊόντα της να μην αποστέλλονται στο Ιράν. Οπως επίσης, με βάση τη Διακήρυξη Πολιτικών Δικαιωμάτων του 1964, είναι παράνομο στις ΗΠΑ για οποιαδήποτε ιδιωτική εταιρεία να κάνει διακρίσεις βάσει θρησκείας, καταγωγής ή χρώματος δέρματος. Η Διακήρυξη αυτή προφανώς καλύπτει και τα καταστήματα λιανικής πώλησης. Παρ’ όλα αυτά, σε κάποιες περιπτώσεις το πρόβλημα που δημιουργείται είναι η θεσμοθέτηση των φυλετικών διακρίσεων ως απόρροια της κρατικής πολιτικής των ΗΠΑ για επιβολή κυρώσεων σε χώρες όπως το Ιραν.

Αυτό που αξίζει να σημειωθεί είναι ότι η Apple δεν έχει κατακλυστεί από ξενοφοβικούς υπαλλήλους. Τα στελέχη της εταιρείας υπερασπίζονται την Apple και το προσωπικό που απασχολεί στα μαγαζιά λιανικής πώλησης, ενώ δεν αποδέχονται ότι γίνονται διακρίσεις στα καταστήματά τους. Δηλώνουν ότι οι ερωτήσεις που κάνουν οι υπάλληλοι στους εν δυνάμει πελάτες τους για το πώς σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν το προϊόν αφορά αποκλειστικά στον τρόπο εξυπηρέτησης των πελατών τους και δεν γίνεται για λόγους συμμόρφωσης στους νόμους για τις εξαγωγές.

Οι διακρίσεις…

…λόγω εθνικότητας ή καταγωγής πηγάζουν από την περιπλοκότητα της κρατικής πολιτικής, η οποία οδηγεί πολλές φορές τους εργαζομένους να ερμηνεύουν και να εφαρμόζουν τους νόμους της χώρας δημιουργώντας φυλετικά στερεότυπα. Οι κυρώσεις πλέον δεν «πνίγουν» μόνο το Ιράν, αλλά θέτουν σε κίνδυνο τις αξίες και τις βασικές πολιτικές ελευθερίες κάποιων αμερικανών πολιτών.

Σχολείο

Η νεκρανάσταση της τελευταίας Ουτοπίας

Με το ευρώ στα πρόθυρα κατάρρευσης, επανέρχεται η ιδέα για Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, ωστόσο το τίμημα θα είναι για όλους βαρύ

Του Πετρου Παπακωνσταντινου

Μέχρι την περασμένη Κυριακή, η Γερμανία εμφανιζόταν πολιτικά απομονωμένη. Τσακισμένη από το Μνημόνιο, η Ελλάδα βάδιζε σε εκλογές που θα μπορούσαν να αναδείξουν την πρώτη αριστερή κυβέρνηση στον Δυτικό κόσμο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Ισπανία βρισκόταν στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης παρότι δεν είχε το «σπάταλο κράτος» της Ελλάδας και εφάρμοζε επί τρία χρόνια εξοντωτική λιτότητα, σαν καλός μαθητής του Βερολίνου – με τον ήλιο τα βγάζω, με τον ήλιο τα βάζω, τι έχουν τα έρημα και ψοφάνε; Παρά την επαπειλούμενη διάλυση της Ευρωζώνης, όμως, η Αγκελα Μέρκελ επέμενε στον ρόλο της άτεγκτης «φράου Λιτότητα», ασυγκίνητη από τις κραυγές των «μίστερ Ανάπτυξη», σαν τον Φρανσουά Ολάντ και τον Μπαράκ Ομπάμα.

Ακόμη και ένας πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, όπως ο Γιόσκα Φίσερ, βγήκε από τα ρούχα του: «Η Γερμανία κατέστρεψε τον εαυτό της, αλλά και την ευρωπαϊκή τάξη πραγμάτων, δύο φορές τον εικοστό αιώνα», έγραφε σε άρθρο του. «Θα ήταν τραγικό και ειρωνικό ταυτόχρονα, αν μια Γερμανία που κατάφερε να ορθοποδήσει οδηγούσε, με ειρηνικά μέσα και με τις καλύτερες των προθέσεων, στην κατάρρευση της ευρωπαϊκής τάξης για τρίτη φορά».

Ωστόσο, την περασμένη Δευτέρα το σκηνικό άλλαξε, καθώς η Γερμανία εμφανίστηκε έτοιμη για μια εντυπωσιακή ρελάνς. «Εχω πει κατ’ επανάληψη ότι στην Ευρωζώνη χρειαζόμαστε περισσότερη και όχι λιγότερη Ευρώπη», δήλωσε η Αγκελα Μέρκελ σε συνάντηση με τον πρόεδρο της Κομισιόν, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο. Την ίδια μέρα, το Βερολίνο άφηνε να διαρρεύσει στον διεθνή Τύπο ότι ετοιμάζεται να κόψει τον γόρδιο δεσμό του χρέους με ένα «μεγάλο σχέδιο», που θα ξαναφέρει στην ημερήσια διάταξη την ξεχασμένη ιδέα περί Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης. Μάθαμε, μάλιστα, ότι προς την κατεύθυνση αυτή εργάζεται ήδη πυρετωδώς η «Ομάδα των Τεσσάρων» – των επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Κομισιόν, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Eurogroup.

Το «μεγάλο σχέδιο», το οποίο αναμένεται να συζητηθεί στη σύνοδο κορυφής της 28ης και 29ης Ιουνίου, περιγράφεται ως κβαντικό άλμα στον δρόμο προς την ευρωπαϊκή ομοσπονδία. Σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει, περιλαμβάνει δύο βασικές οικονομικές καινοτομίες: τη δημιουργία «τραπεζικής ένωσης», που θα εξασφαλίσει κεφάλαια στις πάσχουσες τράπεζες και θα εγγυηθεί τις καταθέσεις, με αντάλλαγμα το πέρασμά τους υπό ευρωπαϊκό έλεγχο. Και την καθιέρωση κάποιας μορφής ευρωομολόγων για εκείνο το τμήμα του χρέους κάθε κράτους–μέλους, που φτάνει μέχρι το 60% του ΑΕΠ, το ανώτατο επιτρεπτό όριο σύμφωνα με το σύμφωνο σταθερότητας. Το αντάλλαγμα γι’ αυτές τις καινοτομίες, που ασφαλώς θα έχουν οικονομικό κόστος για τη Γερμανία, θα είναι η παράδοση της εθνικής κυριαρχίας, αναφορικά με καίρια ζητήματα όπως η εκπόνηση του κρατικού προϋπολογισμού και η δημοσιονομική πολιτική, σε κεντρική, ευρωπαϊκή αρχή. Η Αγκελα Μέρκελ ήταν απολύτως σαφής: «Δεν μπορείς να απαιτείς ευρωομόλογα και να μην είσαι έτοιμος για το επόμενο βήμα στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση».

Τι συμπεράσματα μπορεί να αποκομίσει κανείς από όλα αυτά; Πρώτα απ’ όλα είναι σαφέστατο πλέον ότι η Γερμανία αναγκάζεται να κινηθεί γιατί είναι εκείνη πρώτα απ’ όλα (και όχι η Ελλάδα, η Ισπανία ή ακόμη και η Γαλλία) που επωφελείται από το ευρώ, επομένως και εκείνη που θα ζημιωθεί τα μέγιστα από τη διάλυσή του. Το 1999, όταν γεννιόταν το ευρώ, η Γαλλία είχε εξωτερικό πλεόνασμα 43 δισ., ενώ η «ενάρετη» Γερμανία είχε έλλειμμα 25 δισ. Μετά από δέκα χρόνια ευρώ, η κατάσταση είχε αντιστραφεί, με τη Γαλλία να έχει έλλειμμα 33 δισ. και τη Γερμανία πλεόνασμα 141 δισ. Το 42% των γερμανικών εξαγωγών κατευθύνεται στην Ευρωζώνη, απ’ όπου προέρχεται και το 60% του εμπορικού της πλεονάσματος, έναντι μόλις 5% που κατευθύνεται στην Κίνα. Αντιλαμβάνεται εύκολα κανείς γιατί η κ. Μέρκελ δεν μπορεί να εξοστρακίσει αψήφιστα την Ελλάδα ή την Ισπανία από το ευρώ, διακινδυνεύοντας να σκοτώσει τη χρυσοτόκο όρνιθα.

Τα κέρδη της Γερμανίας

Επιπλέον, η Γερμανία επωφελήθηκε τα μέγιστα από την κρίση του ευρώ, όπως έγραψε η βελγική εφημερίδα L’ Echo, στηλιτεύοντάς την, σε κύριο άρθρο, για «αμετροεπή συμπεριφορά» και «ξεδιάντροπη» εκμετάλλευση των εταίρων. Πραγματικά, φτάσαμε στο σημείο να «δανείζεται» η Γερμανία με το γελοίο επιτόκιο 1,3% για τα δεκαετή της ομόλογα, με 0% για τα διετή ομόλογα και με… αρνητικό επιτόκιο για τα εξαμηνιαία! Με άλλα λόγια, η Γερμανία λειτουργεί στην πράξη, ανεξαρτήτως προθέσεων, ως τοκογλύφος της Ευρώπης, η μοναδική χώρα που διαθέτει άπειρη ρευστότητα χωρίς καν να αναγκάζεται να τυπώνει χρήμα, όπως η Αμερική.

Εν ολίγοις, η Γερμανία άφησε την κρίση στην Ευρωζώνη να φτάσει στο «παρά πέντε», για να εμφανιστεί τελικά ως ο σωτήρας της, με προφανή στόχο να μετατρέψει την αδιαμφισβήτητη οικονομική ηγεμονία της σε πολιτική ηγεμονία. Αυτό που δεν μπορούσε να διεκδικήσει η διχοτομημένη Γερμανία του Ψυχρού Πολέμου, είναι έτοιμη να κατακτήσει η σημερινή, ενοποιημένη Γερμανία, για την οποία άλλωστε το ευρώ ήταν το μέσο και όχι ο σκοπός. Οσοι εξυμνούν την «Ευρώπη που αλλάζει» και θα μας σώσει, υποτίθεται, ως διά μαγείας από όλα τα δυσάρεστα, ενδεχομένως θα ωφελούνταν αν διάβαζαν την ομιλία που εκφώνησε το περασμένο Σαββατοκύριακο στην Ιταλία ο Τζορτζ Σόρος. Από εκεί το απόσπασμα:

«Το πιθανότερο είναι ότι το ευρώ θα επιβιώσει, γιατί η διάσπασή του θα ήταν καταστροφική, όχι μόνο για την περιφέρεια, αλλά και για τη Γερμανία, η οποία θα κάνει ίσα ίσα ό,τι χρειάζεται για να διασωθεί το ευρώ και τίποτα παραπάνω. Το αποτέλεσμα θα είναι μια Ευρωζώνη κυριαρχούμενη από τη Γερμανία, με την απόκλιση μεταξύ πιστωτών και οφειλετών να διευρύνεται και με τις χώρες της περιφέρειας να μετατρέπονται σε περιοχές μόνιμης ύφεσης, που θα χρειάζονται μονίμως χρηματικές μεταβιβάσεις. Θα πρόκειται για μια γερμανική αυτοκρατορία με την ευρωπαϊκή περιφέρεια στον ρόλο της ενδοχώρας»…

Ενα, δύο ή μήπως τρία… ευρώ;

Αν και η κυρίαρχη γραμμή των ευρωπαϊκών ελίτ παραμένει η διάσωση του ευρώ με μια «φυγή προς τα εμπρός», στον δρόμο της δημοσιονομικής και πολιτικής ενοποίησης, δεν λείπουν και οι σοβαροί, ετερόδοξοι προβληματισμοί στις σελίδες του ευρωπαϊκού Τύπου. «Το ευρώ πέθανε! Ζήτω το ευρώ… και το ecu», ήταν ο τίτλος άρθρου του οικονομολόγου Ολιβιέ Μπεριγιέ στη γαλλική Liberation, την περασμένη Δευτέρα. Σε αντίθεση με τα συνήθη στερεότυπα, που ενοχοποιούν μονόπλευρα την Ελλάδα και γενικά το δημόσιο ή ιδιωτικό χρέος των περιφερειακών χωρών, ο αρθρογράφος εντοπίζει τη θεμελιώδη αιτία της κρίσης στις τεράστιες ανισότητες όσον αφορά την παραγωγικότητα των διαφόρων χωρών – ανισότητες οι οποίες, αντί να μειώνονται, αυξάνονται διαρκώς σε συνθήκες νομισματικής ένωσης.

«Στην πραγματικότητα, οι εναλλακτικές λύσεις είναι δύο: είτε ογκώδεις μεταβιβάσεις πόρων (από τις πλουσιότερες προς τις φτωχότερες χώρες) είτε το τέλος του ευρώ», εκτιμά ο Μπεριγιέ. Θεωρεί ότι η πρώτη λύση θα ήταν όχι μόνο ιδεώδης, αλλά και δίκαιη, αφού οι ευνοημένες από το ευρώ χώρες, όπως η Γερμανία, οφείλουν να καταβάλουν κάποιο αντίτιμο για τα πλεονάσματα που συσσωρεύουν εις βάρος των ελλειμματικών χωρών. Ωστόσο, δεν της δίνει πολλές πιθανότητες, καθώς οι ψηφοφόροι δύσκολα θα την αποδέχονταν.

Η αποτυχία του ευρώ δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην επιστροφή σε 17 εθνικά νομίσματα, συνεχίζει ο Γάλλος αναλυτής. Η πρότασή του είναι να δημιουργηθούν δύο νομισματικές ζώνες με δύο φυσικά νομίσματα, μία «γερμανική» ζώνη του μάρκου και μία «λατινική» του ecu. Σ’ αυτό το μοντέλο, το ευρώ θα συνέχιζε να λειτουργεί ως λογιστική μονάδα και των δύο ζωνών, των οποίων τα νομίσματα δεν θα μπορούσαν να μετατραπούν σε άλλο νόμισμα, παρά μόνο σε ευρώ. Η ισοτιμία μεταξύ «μάρκου» και «ecu» θα ρυθμιζόταν με κριτήριο την αποκατάσταση ισορροπίας στο εμπορικό ισοζύγιο.

Αυτή η τρόπον τινά «ευθανασία» του ευρώ με τη μορφή που το ξέρουμε δεν πρέπει να μας τρομάζει, λέει ο Μπεριγιέ, καθώς το κοινό νόμισμα είναι μέσον και όχι αυτοσκοπός. «Απέναντι σε ένα μεγάλο εμπόδιο», συνεχίζει, «πρέπει κάποτε να οπισθοχωρήσεις για να πάρεις φόρα και να το υπερπηδήσεις. Το σφάλλειν ανθρώπινον, το εμμένειν δαιμονικόν»!

Από την πλευρά του, ο Μπρινό Μοσετό, καθηγητής Οικονομικών στο πανεπιστήμιο Paris–I, εισηγείται μια άλλη λύση, με την οποία η Ελλάδα θα μπορούσε να κρατήσει το ευρώ, αλλά να… αποχωρήσει από την Ευρωζώνη! Να μην αλλάξει νόμισμα αναφορικά με τις συναλλαγές στο εσωτερικό της χώρας, αλλά να απαλλαγεί από τις εξωτερικές δεσμεύσεις που αυτό συνεπάγεται.

Εθνικό νόμισμα

Μαύρη μαγεία; Οχι, λέει ο Μοσετό. Το ευρώ είναι ήδη με μια έννοια «εθνικό» νόμισμα, αφού σε κάθε χώρα τα μεταλλικά νομίσματα φέρουν στη μία πλευρά τους κάποια χαρακτηριστική, εθνική παράσταση και τα χαρτονομίσματα έναν κωδικό χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης χώρας (U για τη Γαλλία, X για τη Γερμανία, Y την Ελλάδα κ.ο.κ.). Επομένως, τίποτα δεν θα εμπόδιζε την Ελλάδα, αν το αποφάσιζε, να βαφτίσει το νόμισμά της ευρω– δραχμή και να συνεχίσει να το διατηρεί σε κυκλοφορία με αρχική ισοτιμία 1:1 με το «ευρώ–ευρώ». Βεβαίως, η ισοτιμία αυτή θα διορθωνόταν αμέσως από τις διεθνείς αγορές συναλλάγματος, οι οποίες θα υποτιμούσαν την ευρω–δραχμή σε σύγκριση με το ευρώ–ευρώ (κάτι επιθυμητό, στην περίπτωση της Ελλάδας, ώστε να ανορθώσει την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων και τον τουρισμό της), με συνέπεια την αύξηση των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων.

Γαλλογερμανικές ασκήσεις επί χάρτου

Από τη δημιουργία των κοινοτήτων άνθρακα και χάλυβα μέχρι τη θέσπιση του ευρώ, η οικονομία είχε τα πρωτεία στην πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ενώ η πολιτική ακολουθούσε ασθμαίνουσα. Ωστόσο, αυτή η εξέλιξη δεν ήταν καθόλου προδιαγεγραμμένη. Αντιθέτως, το πρώτο φιλόδοξο σχέδιο ολοκλήρωσης έδινε ξεκάθαρα τα πρωτεία στην πολιτική.

Πρόκειται για το περίφημο «σχέδιο Πλεβέν» για τη συγκρότηση Ευρωπαϊκής Αμυντικής Κοινότητας, με πυρήνα τη Γαλλία και τη Γερμανία.

Εισηγητής ήταν ο Ρενέ Πλεβέν, πρωθυπουργός της Γαλλίας στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Ωστόσο, το σχέδιό του απορρίφθηκε από την Εθνοσυνέλευση το 1954, καθώς οι μεν γκωλικοί δεν μπορούσαν να δεχθούν την εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας, οι δε κομμουνιστές φοβούνταν την πρόσδεση μιας ενωμένης Ευρώπης στο άρμα της Αμερικής.

Η επόμενη απόπειρα πολιτικής ένωσης ήρθε και πάλι από τη Γαλλία, το 1961, με το «σχέδιο Φουσέ». Συντάχθηκε από τον Γάλλο πρεσβευτή στη Δανία, Κριστιάν Φουσέ, αλλά πραγματικός εμπνευστής του ήταν ο πρόεδρος Ντε Γκωλ. Πιστός στην πολιτική του φιλοσοφία, ο Γάλλος ηγέτης πρότεινε μια διακρατική, πολιτική και αμυντική ένωση κυρίαρχων εθνών – κρατών, χωρίς ομοσπονδιακού τύπου όργανα, ανεξάρτητη από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η γαλλική πρόταση δεν κατάφερε να πείσει τη Γερμανία και την Ολλανδία, που προέτασσαν την οικονομική ενοποίηση και δεν έβλεπαν με καλό μάτι την ανεξαρτητοποίηση από την Αμερική.

Μετά τη γερμανική ενοποίηση, η πρωτοβουλία κινήσεων περνάει στη Γερμανία. Το 1994, οι Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και Καρλ Λάμερς, εξέχοντα στελέχη του κυβερνώντος Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, εκδίδουν πολύκροτη μπροσούρα με την οποία προτείνουν τη συγκρότηση μιας «Kerneuropa», δηλαδή ενός «σκληρού ευρωπαϊκού πυρήνα» (Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Αυστρία, Ισπανία, Ιταλία) γύρω από τον οποίο θα κινούνταν οι περιφερειακές χώρες της δεύτερης ταχύτητας.

Αυτή η ιεραρχική, γερμανική πρόταση προσπαθούσε να διασφαλίσει ταυτόχρονα την προς Ανατολάς διεύρυνση, για την οποία φλεγόταν το Βερολίνο, με τη σε βάθος ολοκλήρωση των ηγεμονικών χωρών. Προσέκρουσε όμως στην αντίδραση της Γαλλίας, η οποία δεν ήταν καθόλου πρόθυμη να εγκαταλείψει τον ιστορικό ρόλο της γέφυρας ανάμεσα στον βιομηχανικό Βορρά και τον μεσογειακό Νότο.

Ιnfo

– Ζαν Πιζανί–Φερί, «Η αφύπνιση των δαιμόνων: Η κρίση του ευρώ και πώς να βγούμε απ’ αυτήν», μτφ. Μιχάλης Μητσός, Πόλις, 2012.

– Wolfgang Munchau, «A real banking union can save the eurozone», Financial Times, June 3, 2012.

– «La fausse solution des eurobonds», Le Monde Diplomatique, 1 juin 2012.

– Olivier Berruyer, «L’euro est mort ! Vive l’euro… et l’ecu», Liberation, 3 juin 2012.

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 11.6.12

‘The Ipatievsky Monastry Near Kostroma’ (1861)

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: