Αρχική > σχολείο > Μπορούμε να διαπαιδαγωγήσουμε;

Μπορούμε να διαπαιδαγωγήσουμε;

William James Müller, Temple of Minerva, Athens

Πιο σημαντική από το πρόγραμμα μαθημάτων είναι η μέθοδος της διδασκαλίας
και το πνεύμα μέσα στο οποίο προσφέρεται.

Μπ. Ράσελ.

Του Νίκου Τσούλια

Αναρωτιέμαι. Έχουμε αντιληφθεί ότι δεν διαπαιδαγωγούμε τα παιδιά μας και τους νέους μας; Έχουμε ερμηνεύσει γιατί ούτε καν το αντιλαμβανόμαστε; Συνειδητοποιούμε γιατί δεν μπορούμε να διαπαιδαγωγήσουμε; Γνωρίζουμε τι σημαίνει να μην διαμορφώνουμε τη βασική αποστολή της αγωγής και του σχολείου;

Γιατί διαβάζουμε την ιστορία στο σχολείο, για να αφηγούμαστε παλιές δόξες που θα έρχονται και θα επανέρχονται και παλιά βάσανα που πέρασαν ανεπιστρεπτί; Γιατί δεν διδασκόμαστε από της ιστορίας το αμείλικτο δίδαγμα, του διαρκούς προσωπικού και συλλογικού αγώνα; Γιατί δεν βλέπουμε ότι οι φωτεινές περίοδοι και οι αντίστοιχες σκοτεινές εναλλάσσονται; Γιατί δεν κατανοούμε τα αιτίες που προκαλούν τις σκιές και νιώθουμε σαν να πέφτουν από τον ουρανό αναίτια και ανεπάντεχα; Ποια είναι η όλη συγκρότηση της γνώσης για τόσα και για τόσα πράγματα, μικρά και μεγάλα, όταν δεν μάς βοηθά να αντιλαμβανόμαστε έγκαιρα το σημαντικό, το άπλωμα του κακού, τη δυστυχία;

Διδάσκουμε στο σχολείο ότι η ζωή είναι δύσκολη, ότι έρχονται στο βίο μας περίοδοι μεγάλων δυσκολιών, ότι οι δυσκολίες άλλοτε προκαλούνται από εμάς τους ίδιους γιατί δεν ξέρουμε να παίρνουμε σωστές αποφάσεις και άλλοτε έρχονται απρόσκλητες κυρίως με τη μορφή ασθενειών; Διδάσκουμε ότι πρέπει να διαμορφώνουμε ισχυρή προσωπικότητα, για να σηκώνουμε το βάρος των δυσκολιών, να θωρακίζουμε τη θέλησή μας και την αποφασιστικότητά μας για να βοηθούμε και τους δίπλα μας; Διδάσκουμε ότι η αλληλεγγύη και η αλληλοστήριξη πολλαπλασιάζουν τη δύναμη του ανθρώπου, επεκτείνουν φοβερά την ισχύ της κοινωνίας, ότι ο αγώνας στις δυσκολίες είναι αυτός που δίνει νόημα στη ζωή και όχι το έτοιμο έδαφος της υλικής ευδαιμονίας και η τρυφηλότητα; Διδάσκουμε ότι το σχολείο δεν είναι μόνο θεσμός για να μάθουμε στεγνά γράμματα, ότι είναι πεδίο μεταβίβασης πολιτιστικής εμπειρίας και συλλογικής μνήμης. Άραγε διδάσκουμε, γονείς τε και εκπαιδευτικοί; Ή, μήπως, φορτώνουμε το συνειδησιακό πεδίο των παιδιών με όσο το δυνατόν όλο και πιο άφθονη φυσική και χημεία και μαθηματικά και γλώσσες επί γλωσσών και κοινωνιολογία και βιολογία και…, αλλά δεν τους λέμε τίποτα για την ουσία της ζωής, για την ομορφιά της ζωής, για τις δυσκολίες της ζωής, για τον αγώνα της ζωής;

clip_image001[5]

Παλιότερα, στα χρόνια της φτώχειας, οι δάσκαλοι λαμβάνοντας υπόψη το κοινωνικό συγκείμενο τόνιζαν τη σημασία του παιδαγωγικού λόγου, ασκούσαν παιδαγωγικό έργο έστω και χωρίς επιστημονική συγκρότηση, γιατί το σκηνικό του σχολείου, το περιβάλλον του σχολείου ήταν γεμάτο αγκάθια. «Να φύγουμε από τη λάσπη και από τα χωράφια» ήταν το μεγάλο σύνθημα στο όνειρο κάθε παιδιού. Τώρα ζητάμε από τα παιδιά να είναι χρησιμοθηρικά και μάλιστα χρησιμοθηρικά επί των χρημάτων και μόνο. Τώρα γονείς τε και εκπαιδευτικοί θεωρούμε χάσιμο χρόνου τη διαπαιδαγώγηση, θεωρούμε ανούσιες τις συμβουλές. Όχι δεν το ξεχνάμε, απλώς δεν ξέρουμε τι να τους πούμε. Να κοιτάνε μόνο το ατομικό συμφέρον τους ή να αγαπάνε και να βοηθούν και τους άλλους; Να προσπαθήσουν να αποκτήσουν πολλά χρήματα και να φτιάξουν περιουσίες ή να συμβαδίσει η πρόσκτηση των υλικών αγαθών με τις πραγματικές ανάγκες μας, με την αρετή της ολιγάρκειας και της εγκράτειας; Να αγαπάνε τα γράμματα και τη δουλειά ή να κοιτάνε πώς θα «την κάνουν», αφού και «οι άλλοι το ίδιο κάνουν»; Να αγωνιστούν για το κοινό καλό, για το δημόσιο συμφέρον ή να βλέπουν μόνο το στενό συμφέρον τους, το περίβλημα του εαυτού τους και το πολύ – πολύ του στενού περίγυρού τους;

Η σημερινή παραγωγική γενιά και οι θεσμοί της (οικογένεια, σχολείο κλπ) που έφερε την τωρινή κρίση τα είχε ακούσει αυτά, είχε δεχθεί τα μηνύματα από την προηγούμενη γενιά. Μόνο που δεν τα μετέφερε στην επόμενη γενιά, θεώρησε ότι δεν χρειάζονταν. Αλλά έκανε και κάτι άλλο εξίσου οδυνηρό. Δεν είχε κατανοήσει το μήνυμα των παλιότερων γενιών, για το πώς έρχονται οι δυσκολίες και οι συμφορές. Αυτή η σημερινή παραγωγική γενιά εξακολουθεί να πιστεύει ότι φταίνε μόνο οι πολιτικοί, εξακολουθεί να μην κατανοεί τις βαθύτερες γενεσιουργές αιτίες της πολιτιστικής παρακμής και κατ’ επέκταση της οικονομικής κρίσης, εξακολουθεί να μη διαπιστώνει ότι η κοινωνία έχει διαλεκτική σχέση με τη σφαίρα της πολιτικής και δεν είναι σχέση γραμμικής αιτίας – αποτελέσματος με την αιτία να είναι το πολιτικό σύστημα, εξακολουθεί να μη συνειδητοποιεί τις ουσιαστικές αφετηρίες της σημερινής ζοφερής εικόνας. Τι και πώς να διαπαιδαγωγήσει;

Αλλά μπορεί το σχολείο να λειτουργεί σε πολιτικό και κοινωνικό κενό; Μπορεί να λειτουργεί με τρόπο αυτιστικό, σαν να μη συμβαίνει τίποτα; Να κάνουμε τα μαθήματά μας και να διαβάζουμε αδιαφορώντας για ό,τι περιλαμβάνει το σχολείο, για ό,τι ακυρώνει τους στόχους των νέων, για ό,τι περιορίζει τα όνειρα των παιδιών; Πώς το σχολείο θα ερμηνεύσει τη σημερινή κρίση; Και κυρίως μπορεί να διαπαιδαγωγήσει αποσαφηνίζοντας τις βασικές ιδέες και αξίες της αγωγής;

Αναρωτιέμαι: τι λάθος έχουμε κάνει στη διαρκή εξέλιξη της γλώσσας μας, στη συγκρότηση της σκέψης μας και έχουμε τόσο πολύ αλλοιώσει την ευρύνοια, την οξύνοια, τη φοβερή αναλυτική και συνθετική δύναμη της γλώσσας και της σκέψης των αρχαίων Ελλήνων…

 

Ό,τι και εάν ανακαλύψουμε εμείς, μετά από λίγο πληροφορούμεθα ότι το είχε ανακαλύψει ο μικρός αυτός λαός των Ελλήνων πολλούς αιώνες πρωτύτερα.

Νίτσε

 

clip_image001

 

clip_image001Oleanders and Zola’s "Joie de Vivre," 1888. 

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: