Αρχική > κοινωνία > Προσπερνώντας τους άστεγους…

Προσπερνώντας τους άστεγους…

clip_image001

 

Του Νίκου Τσούλια

Βλέπουμε τους άστεγους στους δρόμους ή κάνουμε ημικύκλιο αποφυγής απομακρυνόμενοι από την ανεστιότητά τους και βαδίζουμε μουρμουρίζοντας φτηνές δικαιολογίες και περισπούδαστες αναλύσεις; Έχουμε κατανοήσει το τι σημαίνει να είσαι άστεγος; το τι σημαίνει να μην έχεις ενδεχομένως κανέναν “δικό σου” ή και αν έχεις, να είναι σαν να μην έχεις; να πεθαίνεις στο δρόμο ανάμεσα σε τόσους και τόσους ανθρώπους; Ποια είναι η έννοια και το περιεχόμενο του σύγχρονου πολιτισμού μας; Αρκεί μια οικονομική κρίση, ένα οικονομικό στρίμωγμα για να μεταπέσουμε στη σκιά της βαρβαρότητας;

clip_image001[6]Ας δούμε κάποια περιστατικά που γίνονται απλά και μόνο μερικές γραμμές στην ειδησεογραφία, στην ειδησεογραφία που κάθε λεπτό αλλάζει τη θεματική της και το ενδιαφέρον της. Ας σταθούμε για να κάνουμε μερικές σκέψεις, αφού περιδιαβούμε νοερά μικρά γεγονότα, που αφορούν όμως ολόκληρη ζωή για κάποιον άλλο άνθρωπο. Ας σκεφτούμε για λίγο την έκταση της δικής μας κρίσης, την έκταση που μπορεί να μειώνει την καταναλωτική μας βουλιμία και ποια σχέση μπορεί να έχει αυτό το πρόβλημα με το πρόβλημα των άστεγων. Μιλάμε όλοι για την κρίση, αλλά δεν εννοούμε το ίδιο πράγμα, η λέξη δεν έχει το αυτό περιεχόμενο. Τα περιστατικά είναι για μάς μια μικρή είδηση που περνάει σαν τρέιλερ από την οθόνη που γράφει ασταμάτητα και σβήνει το ίδιο ασταμάτητα.

«Νεκρός στο προαύλιο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Πάτρας βρέθηκε ένας 70χρονος άνδρας, ο οποίος ήταν άστεγος. Λίγες ώρες πριν από τον θάνατό του, είχε προσέλθει στο τμήμα επειγόντων περιστατικών, είχε εξεταστεί αλλά δεν διαπιστώθηκε να πάσχει από κάτι. Ο ηλικιωμένος άνδρας είχε επιχειρήσει να διανυκτερεύσει στους διαδρόμους του νοσοκομείου. Κάποια στιγμή βγήκε στον περίβολο, αλλά υπέστη ανακοπή καρδιάς, την οποία οι γιατροί απέδωσαν στο ψύχος που επικρατούσε».
(ΤΑ ΝΕΑ 9.2.12)

«Δεν θέλω να δακρύσω μπροστά σας. Αλλά χρειάζομαι βοήθεια». Είναι η κραυγή απελπισίας ενός άστεγου, του Χάρη, που μπορεί (όπως κι άλλοι άστεγοι τα παγωμένα αθηναϊκά βράδια) να κάνει αξιόποινη πράξη ή να αυτοτραυματιστεί προκειμένου να περάσει μια νύχτα στο κρατητήριο ή στο νοσοκομείο. Ακόμη και στην Ελλάδα της ιδιοκατοίκησης και της οικογενειακής πρόνοιας οι σύγχρονες κοινωνικές καταστάσεις έχουν διαρρήξει τα προστατευτικά δίκτυα. Έντεκα χιλιάδες άτομα, Έλληνες, αλλοδαποί, άντρες και γυναίκες, οικονομικά κατεστραμμένοι από δάνεια και κάρτες, απολυμένοι λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση, χρήστες ναρκωτικών, αποφυλακισμένοι, απόκληροι, άνθρωποι, κάποτε, της διπλανής πόρτας που ζούσαν μια κανονική ζωή, περιφέρονται σαν σκιές στην πλατεία Κλαυθμώνος, στο Σαράφειο, στο Πεδίον του Άρεως, σε παρκάκια και πεζόδρομους του κέντρου, πριν καταλήξουν στις «καβάτζες» τους, τα πρόχειρα σπιτικά τους από χαρτόκουτα, σανίδες και πλαστικά.
(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31.1.2006)

Ο Σωτήρης ήταν ναυτικός. Τώρα που έκλεισε τα πενήντα είναι άνεργος και άστεγος. Τις νύχτες μάζευε απ’ τα σκουπίδια και τους δρόμους μπουκάλια και τενεκεδένια κουτάκια. Τα πουλούσε σε μονάδες ανακύκλωσης: «Κοιμόμουν στα παγκάκια κι έτρωγα στο συσσίτιο στο Σαράφειο Κολυμβητήριο. Ολόκληρους μήνες δεν μπορούσα καν να πλυθώ. Έτσι ήταν αδύνατον να βρω δουλειά. Κανείς δεν προσλαμβάνει έναν πενηντάρη. Πόσο μάλλον όταν βρωμάει απ’ την απλυσιά. Μετά άρχισα να μαζεύω και χαρτί για ανακύκλωση. Τρία χρόνια προσπαθούσα να συγκεντρώσω έστω ελάχιστα χρήματα. Για να νοικιάσω, έστω, ένα δωμάτιο». (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 10.8.11)

«Παρκάρω το αμάξι σε κατοικημένες γειτονιές. Ξυπνάω το ξημέρωμα, πριν φέξει, για να μη με βλέπουν. Μέχρι να βγει ο ήλιος πάω στην πλατεία Συντάγματος. Έτυχε να συναντήσω φίλους και γνωστούς. Κατανοούν το πρόβλημα. Κερνούν έναν καφέ. Πέρασα δυόμισι μήνες με 12 ευρώ. Τις νύχτες αντιμετώπισα μεγάλους κινδύνους στους δρόμους. Χρήστες ουσιών με απειλούσαν, κρυμμένος στο πίσω κάθισμα κοίταζα ομάδες που έσπαγαν τζάμια αυτοκινήτων κι έκλεβαν. Δεν βαριέσαι, τα έχασα όλα. Δεν έχω πια τίποτα να φοβηθώ. Αλλά το μυαλό μου δεν φτάνει στην αυτοκτονία». Στα 55 χρόνια του ο Λάμπρος έμεινε άστεγος. Έκλεισε ήδη πέντε μήνες ζωής στο δρόμο. «Δούλευα γυψάς σε οικοδομές. Εφόσον δεν υπήρχε δουλειά η εταιρεία απέλυσε 23 άτομα. Ο Λάμπρος έχει δύο παιδιά, «μου απάντησαν ότι δεν μπορούν να βρουν λύση, ότι κινδυνεύουν κι αυτοί να μην καλύπτουν τις υποχρεώσεις τους. Έτσι μάζεψα ένα σάκο ρούχα, πήρα μια κουβέρτα και βρέθηκα στο αυτοκίνητο. Κοιμόμουν στο πίσω κάθισμα ψάχνοντας ταυτόχρονα για δουλειά». (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 10.8.11)

Υγιής, σαραντάρης και διπλωματούχος μάγειρας ο Παναγιώτης, που βρέθηκε κι αυτός στο δρόμο πρόσφατα, αφού έχασε τη δουλειά του: «Είναι δύσκολο, σκέφτηκα να βάλω τέλος στη ζωή μου. Ζεις χωρίς φαγητό, καθαριότητα, συνθήκες υγιεινής; Πλένομαι δύο φορές την εβδομάδα σε σπίτια φίλων. Με το συσσίτιο του δήμου και της Εκκλησίας υποσιτίζεσαι. Το φαγητό δεν τρώγεται. Ψαρόσουπα χωρίς ψάρι, ένα μπολάκι ζουμί κι ένα κομμάτι ψωμί. Αλλά είναι κάτι. Το βράδυ κρύβομαι, παρακολουθείς έναν πόλεμο με κακοποιούς και χρήστες ουσιών. Πολλές φορές βρέθηκα σε κίνδυνο. Σκότωσαν έναν άστεγο μπροστά στο δημαρχείο της Αθήνας. Δεν υπάρχει ασφάλεια. Το χειμώνα κοιμόμουν σε νοσοκομεία, το καλοκαίρι στην πλατεία Συντάγματος. Καθημερινά παλεύεις με τον κίνδυνο. Φοβάμαι. Τώρα κοιμάμαι στην πλατεία Κεραμεικού. Με άλλους τέσσερις άστεγους. Οι δύο είναι νέες γυναίκες. Μόλις σε πάρει ο ύπνος σού κλέβουν ό,τι έχεις επάνω σου. Κι αυτό είναι το λιγότερο. Γιατί ξέρεις ότι μπορεί και να σε σκοτώσουν». (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 10.8.11)

«Δεν έχουμε χρόνο να αναρωτηθούμε για των άλλων τα δράματα». Έτσι νομίζουμε ότι δικαιολογούμε την ενοχή μας. «Έχουμε τη δυνατότητα να βοηθήσουμε άλλον; Εδώ χανόμαστε εμείς…». Έτσι αιτιολογούμε τη φοβερή αδιαφορία μας απέναντι όχι στην κρίση, όχι στη φτώχεια, αλλά στην ίδια την ανθρώπινη ζωή. Αλλά η βαρβαρότητά μας είναι υπαρκτή, όσο και αν τα βάζουμε με τους πολιτικούς ή με τους ισχυρούς, η ευθύνη μας δεν μεταβιβάζεται. Πόσο δύσκολο είναι άραγε να απαιτήσουμε ή να δώσουμε μια μικρή στήριξη στο πρόβλημα της καθολικής εγκατάλειψης της ζωής των αστέγων; Πόσο δύσκολο είναι να ζητήσουμε από την πολιτεία να μεριμνήσει για τα στοιχειώδη (ψωμί και στέγη) για εκείνους τους ανθρώπους που πεθαίνουν δίπλα μας;

Υπάρχουν όμως και πυρήνες αλληλεγγύης. Υπάρχουν ομάδες και πρωτοβουλίες που εκδηλώνουν έμπρακτα το ενδιαφέρον τους. Τα στοιχεία που διατηρεί η υπεύθυνη της οργάνωσης «Κλίμακα», ανέφεραν ότι μέχρι το τέλος του 2010 οι άστεγοι στην Αθήνα υπολογίζονταν στις 20.000. Είναι αυτονόητο ότι ο αριθμός αυτός είναι πλέον πολύ μεγαλύτερος. Και “φυσικά” δεν υπάρχει καμιά εκτίμηση από κάποιον φορέα της ελληνικής πολιτείας! Υπάρχουν, λοιπόν, και μικρές φωτεινές αναλαμπές από ανθρώπους της προσφοράς, από ανθρώπους που νοιάζονται για τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη.  

«Η κατάσταση έχει χειροτερέψει. Με την οικονομική κρίση, έχουν αλλάξει και η ποιότητα και η ταυτότητα των αστέγων. Εκεί που έως πρότινος βλέπαμε άτομα του περιθωρίου, αλκοολικούς, τοξικομανείς, ή ανθρώπους με ψυχολογικά προβλήματα, τώρα οι άστεγοι είναι ηλικιωμένοι, μετανάστες και όσοι για κάποιο λόγο έχασαν τη δουλειά και το σπίτι τους», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Βασιλική Τζανάκου από την οργάνωση Homeless Support.

Ο πρόεδρος του Ιδρύματος Αστέγων του δήμου της Αθήνας, Λευτέρης Σκιαδάς, λέει για το θέμα ότι «η υπερσυγκέντρωση ανθρώπων, που δεν έχουν πού την κεφαλή κλίναι και στεγάζονται σε εγκαταλελειμμένα κτίρια και χώρους της πόλης υποκρύπτει κοινωνικές εντάσεις, δημιουργεί υγειονομικούς κινδύνους και σειρά άλλων φαινομένων, που πρέπει να αποτραπούν με παρέμβαση της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης».
http://www.athina984.gr/node/121463

Μπορεί να μη βλέπουμε το πρόβλημα των αστέγων, αλλά κάνουμε έρευνες και αναλύσεις. Όχι εδώ, αλλού. Και τι βγάζουν; «Οι άνθρωποι που μένουν άστεγοι πεθαίνουν 30 χρόνια νεότεροι από τον μέσο εθνικό όρο, σύμφωνα με έρευνα που έγινε για τη βρετανική μη κυβερνητική οργάνωση Crisis. Η έρευνα ανακάλυψε πως ένας άστεγος στη Βρετανία έχει μέσο προσδόκιμο ζωής 47 έτη έναντι 77 που έχει το υπόλοιπο του πληθυσμού. Στις άστεγες γυναίκες το προσδόκιμο πέφτει στα 43 έτη… Οι ερευνητές ανακάλυψαν πως οι άστεγοι έχουν εννέα φορές περισσότερες πιθανότητες να αυτοκτονήσουν απ’ ότι ο υπόλοιπος πληθυσμός…» (Ελευθεροτυπία 21.12.11)

Να βάλω ένα κεραμίδι πάνω από κεφάλι μου”, έλεγαν παλιότερα – στα χρόνια εξόδου από τη φτώχεια που είχε φέρει ο πόλεμος-  οι φτωχοί κάτοικοι του χωριού. Η στέγη, η εστία ήταν το πρώτο μέλημά τους, το σημείο έναρξης μιας ανεξάρτητης ζωής, της δικής τους ζωής. Άλλωστε κάθε ζωντανό πλάσμα πάντα αναζητά και φτιάχνει πρώτα τη φωλιά του και μετά αναζητεί την τροφή του. Στο πρόβλημα των άστεγων δεν έχουμε κανένα από τα δύο. Και δεν έχουμε και ένα ακόμα πολυτιμότερο: την ανθρώπινη συντροφιά. Ποιο να είναι το περιεχόμενο της ζωής των άστεγων; Και πέραν τούτου προσπερνώντας τους άστεγους προσπερνάμε μόνο τους άστεγους ή και το νόημα της δικής μας ζωής;  

 

Διαβάστε και δείτε σχετικά στοιχεία από τις παρακάτω ιστοσελίδες:

 

clip_image001[4]

Κατηγορίες:κοινωνία Ετικέτες: , , ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: