Αρχική > κοινωνία > Η αξία της οικογένειας

Η αξία της οικογένειας

clip_image002

Mother and Child by Frederick Leighton

 

Του Νίκου Τσούλια

Οικογένεια: θεσμός που κουβαλάει φορτίο ανθρωπολογικό, πολιτισμικό και κοινωνικό, θεσμός που η αξία του παραμένει ισχυρή ανεξάρτητα από τους ποικίλους μετασχηματισμούς του στην πορεία της ιστορίας, εστία καλλιέργειας σχεδόν για κάθε νεαρό ανθρώπινο βλαστό, τόπος ανακούφισης των πολλαπλών εντάσεων της ζωής και δημιουργίας σχεδιασμών και ονείρων για τη ζωή, τη δική μας και των «δικών μας».

clip_image001Στη χώρα μας έπεσε θύμα, ως ένα βαθμό, πολιτικο – ιδεολογικής καπηλείας από ακροδεξιά φασιστικά καθεστώτα. Το περίφημο ιδεολόγημα του Τρίτου Ελληνικού Πολιτισμού της στυγνής δικτατορίας του Μεταξά «πατρίδα – θρησκεία – οικογένεια» θα γίνει η κορωνίδα για να ξεχωρίζει τους «καλούς Έλληνες» από τους «κακούς» και στη συνέχεια αυτό το ιδεολόγημα θα εισχωρήσει ακόμα και στα μετριοπαθή συντηρητικά πολιτικά ρεύματα για να αποκτήσουν ιδεολογικό φορτίο και εθνοκεντρικό βάρος έναντι των ισχυρότατων αξιών της αριστεράς, της αλληλεγγύης, της ισότητας και της δικαιοσύνης.

Ο καλός οικογενειάρχης θα ταυτίζεται με τον νομοταγή πολίτη, εκείνον το νομοταγή πολίτη που όχι απλά και μόνο θα υπακούει στους νόμους (κάτι που είναι απολύτως ορθολογικό), αλλά και πρωτίστως δεν θα τους αμφισβητεί και δεν θα επιθυμεί να τους αλλάξει, τον πολίτη που θα είναι συμβιβασμένος, δηλαδή, με την κρατούσα τάξη πραγμάτων και το κοινωνικό στάτους, τον φιλήσυχο πολίτη που δεν επιζητεί μια καλύτερη κοινωνία αλλά που αποδέχεται το σύστημα εξουσίας. Αυτή η φοβερής έκτασης ιδεολογική καπηλεία αλλοίωσε το θεσμό, τού έδωσε χαρακτηριστικά που δεν του ανήκουν και κυρίως τον επιμέρισε σε μια πολιτική κατηγορία πολιτών. Κάτι ανάλογο θα συμβεί και με το εθνικό μας σύμβολο, την ελληνική σημαία. Τον προσεταιρίστηκε με τόσο βάναυσο τρόπο η Απριλιανή δικτατορία, που χρειάστηκαν να περάσουν αρκετά χρόνια να αποκτήσει τον ούτως ή άλλως εθνικό χαρακτήρα της ξεπετώντας τη χουντική χοντροκομμένη ιδεολογική εκμετάλλευση. Και μάλιστα στις συγκεντρώσεις των κομμάτων θα παρέλθει αρκετός χρόνος για να εμφανίζεται η σημαία χωρίς αυτή τη σκόνη της καπηλείας!

Μέσα στην οικογένεια το παιδί θα νιώσει τα πρώτα σκιρτήματα της αγάπης (μητρικής, πατρικής, αδελφικής), της αγάπης εκείνης που θα του προσδίδει την ακτινοβολία της χωρίς όρια και περιορισμούς έγνοιας και φροντίδας, της αγάπης που θα παίρνει και την όψη της θυσίας. Εδώ θα αγγίξει τις πρώτες όψεις του Κόσμου, εδώ θα βυζάξει το λόγο και θα κατακτήσει τη γλώσσα και θα νιώσει τον εξανθρωπισμό του ως μια πορεία προς την ελευθερία, εδώ θα πρωτοβαδίσει στα δύσκολα μονοπάτια της κοινωνικοποίησής του, εδώ θα είναι η εστία της μόνιμης καταφυγής του για να απαλύνει την τραχύτητα του έξω Κόσμου, εδώ θα επιστρέφει διαρκώς η σκέψη του για να κατακτά σε κάθε στιγμή της ζωής του όλο και μια διαφορετική αλλά και πάντα ίδια Ιθάκη.

Το σημαντικότερο έλλειμμα στη λειτουργία της σημερινής οικογένειας είναι η ελλιπής ή και μη ορθολογική διαπαιδαγώγηση των παιδιών της. Η οικογένεια έχει ουσιαστικά ηττηθεί από την υποκουλτούρα της τηλεόρασης και εν μέρει έχει παραιτηθεί από αρκετές βασικές όψεις της αποστολής της. Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι που συνέτειναν σε τούτο. α) Η σταδιακή αλλά και βαθιά μετασχηματιστική εξέλιξη της υπέρβασης της παραδοσιακής οικογένειας που είχε τις απαρχές της από την αγροτική ακόμα εποχή. Η πυρηνική οικογένεια μετασχηματίζεται υπό την πίεση των έντονων πολιτιστικών, κοινωνικών και οικονομικών μεταβολών της μεταμοντέρνας εποχής αλλά και υπό το βάρος της νεοφιλελεύθερης εκδοχής του τέλους των μεγάλων αφηγήσεων και της ισχύος των θεωριών αποδόμησης. β) Οι γονείς δεν έχουν μάθει για την άσκηση του ρόλου τους σε μια κοινωνία με έντονες ανακατατάξεις. Στην πυρηνική οικογένεια και σε εποχές όπου οι ορίζουσές τους ήταν σχετικά απλές υπήρχαν και ο παππούς και η γιαγιά που ασκούσαν θεσμικό παιδαγωγικό ρόλο στη συνολική ανατροφή των παιδιών. Οι γονείς δεν συμβουλεύουν και συχνά δεν μπορούν να το κάνουν σε ένα σκηνικό αρκετά πολυσύνθετο και διαρκώς ευμετάβλητο.

Αναπτύσσονται μονογονεϊκές οικογένειες ή οικογένειες ελεύθερης συμβίωσης χωρίς τα τυπικά γνωστά χαρακτηριστικά που μέχρι τώρα ξέραμε. Σε πολλά σχολεία του Λονδίνου και στις μεγαλουπόλεις της Ευρώπης το ποσοστό των παιδιών από μη παραδοσιακές οικογένειες έχει αγγίξει το 30% του συνόλου τν παιδιών και διαρκώς αυξάνει. Αρκετά παιδιά μπορεί να μην γνωρίζουν καν και τους δύο γονείς τους, στοιχείο του οποίου την εμφάνιση έχουν επιταχύνει οι δυνατότητες των τραπεζών σπέρματος, με εντελώς άγνωστο το αυριανό τοπίο.

Στη χώρα μας σαφώς και υπερισχύει η παραδοσιακή εικόνα της οικογένειας. Είναι δε το κύριο και μπορεί και το μοναδικό αποκούμπι στις πολλαπλές επιπτώσεις της σημερινής κρίσης για πολλούς νέους που αδυνατούν να βρουν ριζώματα επαγγελματικής εξέλιξης αλλά και να ξεκινήσουν τη δική τους αυτόνομη οικογενειακή ζωή. Αν και η ελληνική οικογένεια είχε αναπτύξει έναν ιδιαίτερα χρωματισμένο υπερπροστατευτισμό για τα παιδιά της ακόμα και σε μεγάλη ηλικία, κάτι που ήταν λανθασμένη αντίληψη, τώρα είναι αυτός ο προστατευτισμός που θα βοηθήσει σημαντικά και στον οικονομικό αλλά και στον ψυχολογικό τομέα.

clip_image002[128]

Antibes   by Claude Monet

  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: