Αρχική > πολιτική > Ξανακοίταγμα της Πρωτομαγιάς

Ξανακοίταγμα της Πρωτομαγιάς

Σικάγο 1886 (γκραβούρα)

 

Του Νίκου Τσούλια

Πρέπει να αναθεωρήσουμε τη στάση μας απέναντί της· όπως πρέπει και να ξανακοιτάξουμε τη σχέση μας με τα κοινωνικά κινήματα και τους συνδικαλιστικούς μας φορείς. Πεπεισμένοι πως έχουμε εισέλθει σε μια πλατιά λεωφόρου διαρκούς υλικής αφθονίας, όμηροι του ιδεολογήματος της χωρίς όρια ανάπτυξης αλλά και του πολιτισμού του τεχνολογικού ευδαιμονισμού και φοβερά αφελείς πολιτικά με την πεποίθηση και τη βεβαιότητα ότι η ιστορία αυτή τη φορά κάνει λάθος και πως δεν θα έχουμε πισωγυρίσματα, μετασχηματίσαμε και την έννοια αλλά και το ιδεολογικό περιεχόμενο της Πρωτομαγιάς.

Της είχαμε προσδώσει ένα φολκλορικό, ανάλαφρο περιεχόμενο με εκδρομές και εξορμήσεις προς τις ταβέρνες και τα εξοχικά κέντρα για να απολαύσουμε τις κατακτήσεις μας. Στις εργατικές συγκεντρώσεις της πήγαιναν τα κατώτερα οικονομικά στρώματα και οι εξ ορισμού υποχρεωμένοι· συνδικαλιστές, κομματικά στελέχη για να διατηρήσουν το προφίλ του αριστερού προσανατολισμού, παραδοσιακοί αριστεροί με υψηλό φρόνημα εργατικής συνείδησης. Υπήρχαμε και οι ενδιάμεσοι· με το ένα πόδι στη συγκέντρωση για το καθήκον και με το άλλο στην διασκέδαση για της … ψυχής την τέρψη!

Oι μελετητές της σύγχρονης ιστορίας μας θα καταγράψουν ότι κατά την Πρωτομαγιά σημειώνεται μαζική έξοδος των Αθηναίων από την πόλη και μπλοκάρισμα στους δρόμους εξόδου… Της είχαμε αμφισβητήσει τον ιστορικό και κοσμοθεωρητικό της πυρήνα: «με τα αιτήματα της “τραγιάσκας” θα ασχολούμαστε τώρα;». Είχαμε την απόλυτη πολιτική βεβαιότητα ότι είχαμε δραπετεύσει από τις συνθήκες και τους περιορισμούς της εργατικής τάξης. Ήμασταν η ανερχόμενη μεσαία τάξη· είχαμε ήδη αποκτήσει αρκετές συνήθειες και συμπεριφορές της ανώτερης οικονομικά τάξης. Θεωρούσαμε ότι είναι μια επέτειος ενός γεγονότος που όλο και απομακρυνόταν βαθιά μέσα στη χοάνη του παρελθόντος της ιστορίας. Την μετασχηματίσαμε από απεργία σε αργία, με ό,τι αυτό επισύρει σε ουσία και συμβολισμούς.

Είχαμε αμφισβητήσει το περίφημο εργατικό πρόταγμα: «οκτώ ώρες εργασία, οκτώ ώρες ύπνο, οκτώ ώρες ξεκούραση και πολιτιστικές δραστηριότητες». Για να υπερασπιστούμε τις (έωλες τελικά) κατακτήσεις μας αλλά και τις καταναλωτικές μας συμπεριφορές εργαζόμαστε και πολύ πέραν του οκτάωρου. Αν ο καπιταλισμός σού δίνει τη δυνατότητα – με τους δικούς μας αγώνες – να παραχωρεί όλο και περισσότερο χρήμα, όλο και περισσότερες ανέσεις, γιατί να καθόμαστε να πονοκεφαλιάζουμε με τα ασαφή σοσιαλιστικά ιδεώδη; Αν μπορείς να έχεις το διαμέρισμά σου, το εξοχικό σου, δύο αυτοκίνητα, δύο ψυγεία, τέσσερα κινητά κλπ κλπ, γιατί να επιζητούμε θεωρητικές αναλύσεις και προσεγγίσεις για έναν καλύτερο κόσμο, που ιστορικά παραμένει πάντα απροσδιόριστος και οι όποιες απόπειρες δημιουργίας του είχαν πλήρη αποτυχία;

Τελικά, ο καπιταλισμός είναι σκληρός και αδυσώπητος ή οι κατακτήσεις μας (οι κατακτήσεις των εργαζομένων) δεν μπορεί είναι εδραιωμένες σε έναν κόσμο που κυριαρχείται από τις δυνάμεις της αγοράς ή και τα δύο; Ποιος να απαντήσει; Επαγγελματοποιήσαμε τον συνδικαλισμό και δημιουργήσαμε ένα στρώμα στελεχών που θα είχε ως αποκλειστική ενασχόληση την εκπροσώπησή μας και μάλιστα ένα στρώμα που δεν θα είχε εμπράγματη επαφή με το χώρο της εργασίας; Μάς βόλευε όλους αυτή η διευθέτηση; Είχαμε και κάποιους υπεύθυνους που τους φορτώναμε το όλο πρόβλημα, λες και οι συλλογικοί αγώνες και τα κοινωνικά κινήματα γίνονται και λειτουργούν δι’ αντιπροσώπων.

Και τώρα τι γίνεται; Αυτό το ερώτημα έχει σημασία. Απλά, οφείλουμε να ξανακοιτάξουμε την έννοια και το περιεχόμενο της Πρωτομαγιάς με όλους τους συμβολισμούς της και το ανεκτίμητο ιστορικό φορτίο της, δηλαδή να ξαναδούμε τις επιδιώξεις των κοινωνικών αγώνων μας και το όλο σκηνικό των συνδικαλιστικών και επαγγελματικών φορέων μας. Τώρα δεν απειλούνται απλά και μόνο εκείνες οι κατακτήσεις που οδηγούσαν στις υλικές απολαβές μας, αλλά απειλούνται και τα βασικά κοινωνικά και δημοκρατικά αγαθά: της εργασίας, του μισθού, της σύνταξης, της υγείας, της ασφάλισης, της δημόσιας παιδείας και υγείας.

Αλλά σε έναν κόσμο σκληρού οικονομικού ανταγωνισμού, σε κοινωνίες υψηλής διακινδύνευσης, σε εποχές μεγάλων αβεβαιοτήτων, σε περιόδους αποδόμησης του κοινωνικού κράτους δεν υπάρχουν λύσεις και προοπτικές για επιμέρους επαγγελματικές ή κλαδικές αντιλήψεις και πρακτικές. Τώρα είναι όσο ποτέ άλλοτε αναγκαία η κοινή δράση και οι συλλογικοί μαζικοί αγώνες. Τώρα είναι αναγκαία η βαθιά συνειδητοποίηση του ιστορικού μας ρόλου ως εργαζόμενων που διεκδικούν το μέλλον τους και μάχονται για τον προσδιορισμό του όλου φαινομένου της ζωής τους και δεν τον εκχωρούν στις δυνάμεις του κεφαλαίου.

 

image

Το ιδρυτικό συνέδριο του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος στον Πειραιά το Νοέμβρη του 1918

Κατηγορίες:πολιτική Ετικέτες: , ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: