Αρχική > πολιτική > Η βία απλώνει τη σκιά της…

Η βία απλώνει τη σκιά της…

clip_image002[6]

Εργατική διαδήλωση, Αθήνα, δεκαετία του 1920

 

Του Νίκου Τσούλια

Δεν έχουμε δει όλη την εικόνα της κρίσης της ιστορικότητάς μας. Και δεν την έχουμε δει για δύο λόγους. Πρώτον δεν έχουμε ολοκληρώσει την εικόνα της σημερινής κρίσης, υπάρχει δηλαδή συνέχεια και δεύτερον, γιατί αδυνατούμε να δούμε και αυτό το μέρος της κρίσης που ήδη έχει δημιουργηθεί. Δεν έχουμε μάθει να σκεπτόμαστε διεισδυτικά και στοχαστικά. Δεν έχουμε μάθει να σκεπτόμαστε κριτικά και αυτοκριτικά. Δεν έχουμε μάθει να σκεπτόμαστε με σύνεση και μετριοπάθεια. Ο οδηγητικός μίτος της σκέψης μας είναι η απλούστευση, η γενίκευση, η χονδροειδής περιγραφή, η ισοπέδωση, η πλήρης απόρριψη του «άλλου» και της «άλλης σκέψης».

clip_image002Είμαστε ακόμα στην πρώτη φάση, στη φάση της οικονομικής κρίσης – η οποία μάς έβαλε το μαχαίρι στο λαιμό – της κρίσης όμως που προκλήθηκε από την πολιτισμική κρίση και από την πολιτική κρίση και τις οποίες δεν τις είχαμε (και μάλλον δεν τις έχουμε) κατανοήσει. Απλώς βλέπουμε να εκτυλίσσεται η σωστή – κατά τη γνώμη μου – εκτίμηση του Π. Κονδύλη ότι «οι σημερινοί Έλληνες αντιδρούν με έντονες αντανακλαστικές κινήσεις μονάχα σ’ ό,τι τους ερεθίζει άμεσα και ειδικά».

Έργο του Τζορτζ Μπέλοους, 1917

Και όσο η πολιτισμική και η πολιτική κρίση – που γέννησαν τη σημερινή εικόνα μας – δεν ενοχλούσαν τον καταναλωτικό τρόπο της ζωής μας και τίποτα δεν μάς πείραζε οικονομικά και τίποτα δεν μάς ενοχλούσε ηθικά, άλλο τόσο τις αφήναμε και τις αφήνουμε απροσέγγιστες. Είκοσι χρόνια πριν, το 1992, ο Π. Κονδύλης έγραφε όχι βέβαια προφητικά, αλλά διερμηνεύοντας και αναλύοντας την εικόνα του έθνους μας: «Όποιος μονίμως επαιτεί δάνεια και επιδοτήσεις για να χρηματοδοτήσει την οκνηρία και την οργανωτική του ανικανότητα δεν μπορεί να περιμένει ότι θα εντυπωσιάσει ποτέ κανέναν με τα υπόλοιπα «δίκαιά» του. Ούτε μπορεί κανείς να περιμένει ότι θα ληφθεί ποτέ σοβαρά υπ’ όψιν μέσα στο διεθνές πολιτικό παιγνίδι, αν δεν έχει κατανοήσει, και αν δεν συμπεριφέρεται έχοντας κατανοήσει, ότι, πίσω και πέρα από τις μη δεσμευτικές διακηρύξεις αρχών ή τις αόριστες φιλοφρονήσεις, τις φιλίες ή τις έχθρες τις δημιουργεί και τις παγιώνει η σύμπτωση ή η απόκλιση των συμφερόντων».

Η βία δεν είναι δημιούργημα της κρίσης, δημιουργήθηκε μαζί με την κρίση. Η βία απλώνεται παντού. Η όποια διαφορά απόψεων και συμφερόντων μετατρέπεται σε εχθροπραξία. Ο καθένας μας θεωρεί την άποψή του ως τη μοναδική ορθή και στρέφεται κατά των άλλων με πολεμική διάθεση. Και αν ο μεταστατικός / καρκινικός χαρακτήρας της βίας – που προκύπτει από τη γνωστή προσέγγιση «η βία φέρνει βία» – γενικευτεί στις επικείμενες εκλογές, πολύ φοβάμαι ότι το εκλογικό αποτέλεσμα μάλλον δεν θα μάς ενδιαφέρει, γιατί η εστίαση της πολιτικής ματιάς θα γίνεται στις πολυποίκιλες όψεις της βαρβαρότητας και όχι στον εκλογικό – κομματικό χάρτη και στην εικόνα της διακυβέρνησης. Γιατί η συμπυκνωμένη στη φράση «όλοι εναντίον όλων» πρακτική, θα μάς οδηγήσει σε μια εικόνα ενός άτυπου γενικευμένου εμφύλιου πολέμου.

Τα πρώτα κομμάτια αυτής της εικόνας του πολυθρυμματισμένου κοινωνικού μας καθρέφτη τα έχουμε ήδη δει. Επαγγελματικές ομάδες στρέφονται εναντίον άλλων επαγγελματικών ομάδων με τις στερεότυπες καταγγελίες «εσείς παίρνατε τόσα και τόσα…», «εσείς είχατε το τάδε προνόμιο», «εσείς δεν δουλεύετε», «εσείς τα αρπάζετε», «εσείς κάθεστε όλο το καλοκαίρι», «εσείς φοροδιαφεύγετε» και άλλα ων εκ έστιν αριθμός… (Και το κακό είναι ότι τα περισσότερα απ’ αυτά είναι ορθά, αλλά τίποτα δεν επιλύεται με τις τυφλές αντιπαραθέσεις, αφού δεν αναπτύσσεται μια ορθολογικού τύπου οργάνωση της κοινωνίας μας και της πολιτικής μας). Στις διαδηλώσεις και στις πορείες κάθε φορά καίγεται η Αθήνα και μετράμε τους τραυματισμένους, ενώ φοβόμαστε πλέον και για την ίδια τη ζωή μας. Στα γήπεδα η εστίαση της σκέψης μας και του ενδιαφέροντός μας δεν είναι στα συμβαίνοντα στον αγωνιστικό χώρο αλλά στις κερκίδες και στο χώρο εκτός των γηπέδων.

Όπου γίνει αντιληπτός κάποιος πολιτικός, αμέσως ομάδες πολιτών ορμάνε εναντίον του με βίαιες πράξεις (πράξεις που θυμίζουν υποκουλτούρα γουέστερν), ομάδες που θεωρούν ότι εκφράζουν κάθε φορά το κοινωνικό κλίμα και την έννοια του δικαίου. Όταν οργανώνεται κάποια συγκέντρωση – κυρίως από τα λεγόμενα κυβερνητικά κόμματα -, αναπτύσσονται παράλληλα ομάδες κρούσης αγανακτισμένων ή και επαγγελματιών αγανακτισμένων πολιτών αναπτύσσοντας τεχνικές βίας και πάλης. Στο μικρο – περιβάλλον μας η γεύση είναι το ίδιο στυφή και παράξενη. Κομματικές νεολαίες μετά την παρακμιακή τους λειτουργία στα πανεπιστήμια πουλάνε προστασία σε κέντρα και σε καφετέριες, αλλιώς το λόγο τον έχει η φωτιά! Όπου οι κάτοικοι θεωρούν ότι απειλούνται από τους μετανάστες, καλούν τη «Χρυσή Αυγή» (!), η οποία «καθαρίζει» το θέμα και ταυτόχρονα ανεβαίνει στην υπόληψη αυτών που την καλούν, με ορατό πλέον το πολιτικό αποτέλεσμα να δούμε για πρώτη φορά στη μεταπολεμική περίοδο φασιστικό κόμμα στη Βουλή και έτσι να επωάζεται όλο και πιο θερμά το «αυγό του φιδιού».

Αντί να σκύψουμε στις πληγές μας και να βρούμε λύσεις, τις ξύνουμε οξύνοντας τις κοινωνικές σχέσεις και διαρρηγνύοντας κάθε έννοια κοινωνικής συνοχής. Δυστυχώς δεν έχουμε ακόμα συμφωνήσει ως ελληνική κοινωνία στα αίτια της κρίσης, πολλώ μάλλον στην εξεύρεση επιλογών υπέρβασής της.

Και μετά τη βία τι; Έχουμε αναρωτηθεί πού οδηγεί η γενίκευση της βίας; Έχουμε αναλογιστεί στοιχειωδώς αν η βία λύνει κανένα πρόβλημα ή μήπως περιπλέκει και κάνει ακόμα πιο δύσκολη την κατάστασή μας; Ή, τελικά, ισχύει ότι η «σημερινή Ελλάδα αποτελεί ακριβώς περίπτωση φθίνοντος έθνους, το οποίο εκλαμβάνει τις έμμονες μυθολογικές του ιδέες για τον εαυτό του ως ρεαλιστική αυτεπίγνωση» (Π. Κονδύλης); Αλλά αν είμαστε ένα αυτό – αναφορικό σύστημα, χωρίς δυνατότητας αυτογνωσίας, πώς μπορούμε να βγούμε από την κρίση; Κατά τη γνώμη μου, μόνο μέσα από την επίγνωση του κοινωνικού μας ρόλου  και των κοινωνικών μας σχέσεων και μέσα από τον ορθολογισμό της σκέψης μας μπορούμε να αποφλοιώσουμε τα προσωπεία μας, να δούμε τα πρόσωπά μας και να αναλύσουμε την όλη κατάστασή μας και έτσι να δημιουργήσουμε τους δημιουργικούς μας καιρούς, τους δικούς μας καιρούς.

 

Διαβάστε (πάλι) το πολύ αξιόλογο άρθρο:

Η σημερινή Ελλάδα αποτελεί περίπτωση φθίνοντος έθνους

 

clip_image002[4]

Έμιλ Νόλντε, "Μάσκες"

Κατηγορίες:πολιτική Ετικέτες: , , ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: