Αρχική > πολιτική > Πολιτικό ανθολόγιο 5.12.11

Πολιτικό ανθολόγιο 5.12.11

Δημοσιεύονται κείμενα της επικαιρότητας αλλά και κάποια παλιότερα άρθρα. Θεωρώ ότι αξίζουν την προσοχή μας.

Επιμέλεια: Ν. Τσούλια

clip_image002

Ασύμμετρη Ευρώπη

Του Νικου Γ. Ξυδακη, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 3.12.11

Η Ευρώπη, και μαζί της η Ελλάδα, κρατά την αναπνοή της εν όψει της Συνόδου Κορυφής της 9ης Δεκεμβρίου. Στη σύνοδο αυτή είναι πιθανόν οι Ευρωπαίοι ηγέτες να καταλήξουν σε μια συμφωνία, που θα ανακουφίσει τις χώρες της Ευρωζώνης από τα δυσβάστακτα χρέη και θα ασφαλίσει το μέλλον του ευρώ. Είναι πιθανόν και είναι αναγκαίο, διότι ο χρόνος πιέζει αφόρητα πλέον, η κρίση χρέους γονατίζει τους μικρούς ασθενείς της περιφέρειας, αλλά απειλεί και τους γίγαντες του ευρωπαϊκού πυρήνα. Παρ’ όλ’ αυτά, δεν είναι βέβαιο ότι η Σύνοδος θα δώσει λύση, αν όχι οριστική, τουλάχιστον μεσοπρόθεσμης αποτελεσματικότητας. Τα τελευταία δύο χρόνια, μετά την εκδήλωση της ελληνικής κρίσης, η ευρωπαϊκή ηγεσία κινείται με πρωτοφανή αναποφασιστικότητα, μεταθέτει το πρόβλημα στο μέλλον, αποφεύγει τις δραστικές λύσεις, έτσι που σε κάθε νέα φάση οι λύσεις είναι ακριβότερες και δυσκολότερες.

Η αλλαγή των συνθηκών της Ε.Ε. και οι αυστηροί ενιαίοι δημοσιονομικοί κανόνες, που ανακοίνωσε το Βερολίνο και απεδέχθη το Παρίσι, μπορούν να προσφέρουν μια κάποια διέξοδο, μόνο εφόσον η Γερμανία απαγκιστρωθεί από τις εμμονές της περί συνταγματικοποίησης των ελλειμμάτων και περί τιμωρίας κάθε αποκλίνοντος ανεξαρτήτως αντικειμενικών συνθηκών. Η εκχώρηση κυριαρχίας μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνον εφόσον η συνομοσπονδία εγγυάται πολιτική ισοτιμία και εξασφάλιση σύμμετρης βιώσιμης ανάπτυξης για όλους τους εταίρους. Διαφορετικά, η σιδηρά ενοποίηση, χωρίς εγγυήσεις συμμετρίας και συνοχής, μπορεί μεν να διασώσει προσώρας το ευρώ, αλλά θα υπονομεύσει την ευρωπαϊκή πολιτική ολοκλήρωση.

Αν όμως έχουμε μάθει κάτι από την κρίση, είναι ότι κύρια πηγή δεινών ήταν η ασυμμετρία, οικονομική και πολιτική, που τροφοδότησε ιδεοληψίες, ιδιοτέλειες, ολιγωρίες, και εντέλει φυγόκεντρες τάσεις, διαλυτικές. Αυτό το πανευρωπαϊκό αίτημα για συμμετρία, συνοχή και βιωσιμότητα, θα πρέπει να είναι η συμβολή της Ελλάδας στον διάλογο για την Ευρώπη του 21ου αιώνα.

Σχολείο

 

Η Γερμανία κόβει τη μύτη της
Πώς μια μικρή κρίση επικεντρωμένη στο ελληνικό χρέος μετετράπη σε επιδημία

ΤΑ ΝΕΑ / ΤΗΕ NEW YORK TIMES Του Joe Nocera, 2.12.11

Η ιστορική πραγματεία «Lords of Finance» (2009), στην οποία ο συγγραφέας Λιάκουατ Αχαμεντ περιγράφει τα γεγονότα που οδήγησαν πρώτα στο Μεγάλο Κραχ και μετά στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, είναι ένα βιβλίο περί σφαλμάτων πολιτικής. Κεντρικοί τραπεζίτες και υπουργοί Οικονομικών, πρόεδροι και πρωθυπουργοί: όλοι τους είναι κλειδωμένοι μέσα στις δικές τους οικονομικές και πολιτικές ορθοδοξίες. Καθένας τους είναι βέβαιος ότι η δική του είναι η μόνη λογική πορεία δράσης. Εξαιτίας των παρωπίδων τους, έκαναν διαρκώς οικονομικές επιλογές που σχεδόν έναν αιώνα αργότερα μας φαίνονται παράλογες, όμως σ’ εκείνους έμοιαζαν εντελώς λογικές.

Ισως το χειρότερο από τα πολιτικά λάθη στη διάρκεια της περιόδου μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν η επιμονή των Συμμάχων να καταβάλει η Γερμανία πολεμικές αποζημιώσεις – αποζημιώσεις που ήταν πολύ μεγαλύτερες από αυτές στις οποίες θα μπορούσε να ανταποκριθεί η ηττημένη Γερμανία. Ως νικητές, οι Σύμμαχοι αισθάνονταν ότι ήταν δίκαιο να πληρώσει η Γερμανία για τον τρομερό πόλεμο που διεξήγαγε και δεν νοιάζονταν και πολύ για το αν οι πληρωμές αυτές θα παρέλυαν τη γερμανική οικονομία.

Πράγμα το οποίο φυσικά και συνέβη• ώς τις αρχές της δεκαετίας του 1930 η χώρα είχε ουσιαστικά χρεοκοπήσει. Και η συνεχιζόμενη αξίωση των Συμμάχων για αποζημιώσεις προκάλεσε τεράστια αγανάκτηση στον γερμανικό λαό. Δεν υπάρχουν πολλές αμφιβολίες ότι αυτός ο συνδυασμός δημόσιας οργής και οικονομικής δυσπραγίας διευκόλυνε την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ.

Σήμερα, η Γερμανία είναι αυτή η οποία κάνει πολιτικές κινήσεις που μοιάζουν παράλογες. Κλειδωμένοι στις σύγχρονες ορθοδοξίες τους, οι γερμανοί πολιτικοί κοιτάζουν την Ελλάδα με κάτι σαν περιφρόνηση. Η βοήθεια προς την Ελλάδα – βοήθεια που δίνεται με γκρίνια, όταν δίνεται – πρέπει να συνοδεύεται από αυστηρά μέτρα λιτότητας, πιστεύουν οι Γερμανοί, επειδή οι Ελληνες πρέπει να μάθουν πώς να ζουν εντός των δυνατοτήτων τους, όπως κάνουν οι Γερμανοί.

Επί μήνες, η Γερμανία υποστήριζε σθεναρά την απροθυμία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να κάνει το μόνο πράγμα που θα μπορούσε να περιορίσει την κρίση του ευρώ: να αγοράσει και να εγγυηθεί μεγάλες ποσότητες προβληματικού κρατικού χρέους. Οταν ρώτησα τον Μάρτιν Γουλφ, τον αρθρογράφο των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», γιατί η ΕΚΤ είναι απρόθυμη να δράσει, εξήγησε ότι «αποδέχεται τη γερμανική άποψη πως η κάλυψη κυβερνητικού χρέους με παροχή ρευστότητας είναι εγγενώς ανήθικη». Ωστόσο το αποτέλεσμα ήταν, αυτό που θα έπρεπε να είναι μια μικρή κρίση επικεντρωμένη στο ελληνικό χρέος, να μετατραπεί σε μια ευρωπαϊκή επιδημία.

Αραγε οι Γερμανοί δεν μπορούν να δουν ότι η οικονομία τους ήταν ο μεγάλος ωφελημένος της οικονομικής φούσκας που έκανε την Ελλάδα – και τις άλλες περιφερειακές χώρες της ευρωζώνης – να χρεωθεί υπερβολικά, επειδή αγόραζε γερμανικά εξαγωγικά προϊόντα; Δεν καταλαβαίνουν ότι οι τράπεζές τους θα πρέπει να μοιραστούν την ευθύνη επειδή δάνειζαν σε χώρες που δεν θα μπορούσαν να αποπληρώσουν τα χρέη τους; Δεν αντιλαμβάνονται ότι η κατάρρευση της ευρωζώνης – κάτι αδιανόητο πριν από έναν χρόνο και ίσως αναπόφευκτο τώρα – θα πλήξει τη Γερμανία πολύ περισσότερο απ’ ό,τι την Ελλάδα; Αλλα νομίσματα θα υποτιμηθούν έναντι αυτού της Γερμανίας, καθιστώντας πολύ ακριβότερες τις γερμανικές εξαγωγές. Και οι γερμανικές τράπεζες – με ανεπαρκή κεφαλαιοποίηση και παραγεμισμένες με κρατικά ομόλογα – θα αντιμετωπίσουν μια μεγάλη κρίση ρευστότητας όταν άλλα κράτη θα υποτιμούν ή θα χρεοκοπούν.

Θα πίστευε κανείς πως όλα αυτά θα ήταν προφανή για τους Γερμανούς. Ομως δεν είναι. Η Γερμανία δεν μπορεί να ξεπεράσει το γεγονός ότι της ζητούν να διασώσει τις χώρες του «μεσογειακού κλαμπ», στις οποίες ουδείς πληρώνει φόρους και όλοι συνταξιοδοτούνται από τα 50 τους. Από τη γερμανική πλευρά, αυτό δεν είναι δίκαιο. Και η θέση αυτή καλύπτει ακόμη και τα πιο ισχυρά οικονομικά επιχειρήματα, πως η διάσωση της Ελλάδας και των άλλων χωρών που αντιμετωπίζουν πρόβλημα βοηθάει και τη Γερμανία.

Πρέπει όμως να ξεπεράσουμε τις εμμονές με το τι είναι δίκαιο, γιατί αλλιώς δεν θα βγούμε ποτέ από το σημερινό χάλι. Το μόνο πράγμα που θα πρέπει να μετράει είναι το τι λειτουργεί.

Σχολείο

Greece in revolt over property tax

Civil disobedience among Greeks grows after tax was incorporated into electricity bills

Greeks protest

Greeks protest with the ‘I won’t pay’ movement over the property tax outside the council of state in Athens. Photograph: Louisa Gouliamaki/AFP/Getty Images

Few measures have elicited more anger – or ingenious forms of revolt – than the property tax announced by Greek ministers to plug a budget black hole that might have gone unnoticed had Greece‘s plight not threatened the entire eurozone.

In the three months since the government conceived of boosting revenues by including the household duty in electricity bills, local mayors, leftist politicians, unions, lawyers, property owners and the public power corporation have all vowed to do whatever they can to stop the law.

Already suffering wage cuts, benefit losses and tax increases, many have said that even if they wanted to, they simply couldn’t cough up.

Officials say those who refuse will have their electricity cut off.

Even by the standards of Greece, where an estimated 30% of the economy goes unrecorded, the backlash to the levy has taken officials by surprise. With the public power corporation flicking the switch on the health ministry last month – in protest at its failure to pay its bills – and militant unionists pledging to picket electricity boards across the land next week, civil disobedience is on the rise.

In the northern town of Veria, Robin Hood-style activists have gone a step further, reconnecting electricity supplies in homes owned by poor Greeks unable to keep up with bills, and leaving signature orange stickers on power boxes.

On Friday, Greece’s highest court, the council of state, stepped into the fray. After being besieged by appeals from the Athens bar association and other bodies, it began considering whether the legislation should be revoked.

The cash-strapped government had hoped the levy would raise €2bn (£1.7bn) by the end of the year – a fraction of the estimated €60bn (£56bn) lost in tax evasion since the 1970s, but enough to cover missed fiscal targets in 2011.

Addressing parliament on Friday, the country’s new prime minister, Lucas Papademos, insisted that the tax could not be dropped. Revenues have dropped as a result of the successive waves of belt-tightening demanded by the EU and IMF in return for rescue loans.

"The measure itself cannot be abolished, as it is necessary for our process of fiscal adjustment," said Papademos, whose interim administration is expected to be in power until early next year.

But in a nod to the outcry that the law has caused, the new prime minister conceded that in a country blighted by record levels of unemployment, repayment terms would have to be eased

Σχολείο

Οι επίγονοι του Μπίσμαρκ

Του Μιχάλη Μιτσού, ΤΑ ΝΕΑ 22.11.11

Οι Ισπανοί είναι υπερήφανοι: εκείνοι δεν υπέκυψαν στις αγορές, δεν αναγκάστηκαν να αποδεχθούν για πρωθυπουργό έναν μη εκλεγμένο τεχνοκράτη, αντίθετα εξέλεξαν έναν ηγέτη που διακηρύσσει ότι δεν θα του πουν οι Βρυξέλλες τι θα κάνει. Μήπως κατά βάθος είναι οι «Πρώσοι του Νότου»; Ή μήπως όλα αυτά θα διαψευστούν στην πράξη και οι Ισπανοί θα συνειδητοποιήσουν ότι στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτα περισσότερο από «Τυνήσιοι του Βορρά»;

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για το γαλλογερμανικό Διευθυντήριο, που αναστέλλει τη λειτουργία της δημοκρατίας για να της επιτρέψει να επανεφευρεθεί. Ο φιλόσοφος Ετιέν Μπαλιμπάρ προτιμά τη διατύπωση της «επανάστασης από τα πάνω», που υιοθέτησε (αν δεν επινόησε) ο Μπίσμαρκ. Ο όρος αυτός παραπέμπει στην αλλαγή των ισορροπιών εξουσίας ανάμεσα στην κοινωνία και το κράτος, την οικονομία και την πολιτική, ως αποτέλεσμα μιας «προληπτικής στρατηγικής» των κυρίαρχων τάξεων. Αυτό ακριβώς φαίνεται να συμβαίνει σήμερα, με την εξουδετέρωση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, τη θεσμοποίηση των δημοσιονομικών ελέγχων από την Ευρωπαϊκή Ενωση, τον καθαγιασμό των τραπεζικών συμφερόντων. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε χαρακτήρισε «πραγματική επανάσταση» την ιδέα της εκλογής του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου από τους ευρωπαίους πολίτες, μια ιδέα που θα προσέδιδε στο νέο οικοδόμημα ένα δημοκρατικό φωτοστέφανο…

Η επανάσταση αυτή προσκρούει σε τρία εμπόδια, γράφει ο Μπαλιμπάρ στη «Λιμπερασιόν». Πρώτον, κανένα θεσμικό σχήμα δεν μπορεί να καθησυχάσει τις αγορές, δηλαδή να ανακόψει την κερδοσκοπία, αφού η τελευταία τροφοδοτείται από τους κινδύνους χρεοκοπίας και τα βραχυπρόθεσμα κέρδη που αυτοί οι κίνδυνοι προσφέρουν. Οσο δεν αμφισβητείται η «οικονομία του χρέους» που διέπει τις κοινωνίες μας από πάνω προς τα κάτω, καμία λύση δεν είναι βιώσιμη.

Το δεύτερο εμπόδιο είναι οι εντεινόμενες ενδοευρωπαϊκές διαφορές. Η συζητούμενη Ευρώπη δύο ταχυτήτων μπορεί να οδηγήσει στην πράξη σε μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων, και κατά συνέπεια στη διάλυση ολόκληρου του ευρωπαϊκού σχεδίου. Οι διαφωνίες για τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας καθυστερούν επικίνδυνα την επίλυση της κρίσης. Οσο για τον μηχανισμό τιμωρίας των άτακτων χωρών, η εμπειρία της Ελλάδας δείχνει ότι δεν μπορεί ούτε να συνεχιστεί ούτε να γενικευτεί.

Το πιο ισχυρό εμπόδιο όμως – επισημαίνει ο γάλλος φιλόσοφος – λέγεται κοινή γνώμη. Οι αλλαγές των συνθηκών, όσο περιορισμένες και αν είναι, προϋποθέτουν την προσφυγή στον λαό. Κι εκείνος μπορεί πάντα να πει «ΟΧΙ», όπως συνέβη το 2004. Στην κρίση στρατηγικής θα προστεθεί τότε και μια κρίση αντιπροσώπευσης. Το ερώτημα είναι λοιπόν τι προσανατολισμό θα έχει αυτή η «εξέγερση των πολιτών». Θα στραφεί άραγε εναντίον του ίδιου του ευρωπαϊκού οικοδομήματος; Θα προσπαθήσει να αντιτάξει στις αγορές νέες, αυτόνομες εξουσίες; Θα αρκεστεί να απαιτήσει την αποκατάσταση του παλαιού εθνικού και κοινωνικού κράτους, που σήμερα διαβρώνεται από την οικονομία του χρέους, ή θα αναζητήσει σοσιαλιστικές και διεθνιστικές εναλλακτικές λύσεις;

Σχολείο

Από τις παράνομες εφημερίδες, στις επαναστάσεις του Διαδικτύου
Ασκηση νέων ελευθεριών

Του Jerzy Buzek, ΤΑ ΝΕΑ 23.11.11

Εννιά ημέρες μετά την πτώση του δικτάτορα της Λιβύης, περπατούσα στους δρόμους της Τρίπολης. Ενας μεσόκοπος άνδρας με πλησίασε και μου είπε: «Φίλε, έχουμε ανάγκη τη βοήθειά σας». Συγκινήθηκα και εντυπωσιάστηκα από τα γεμάτα ελπίδα και ενθουσιασμό μάτια του. Ξύπνησε μέσα μου αναμνήσεις από τη χώρα μου, την Πολωνία, 22 χρόνια πριν, όταν και εμείς αγωνιζόμασταν για την ελευθερία μας.

Η συνάντηση αυτή ενίσχυσε τη βαθιά μου πεποίθηση ότι όλοι είμαστε ίδιοι, από τη Λιβύη, την Πολωνία ή οπουδήποτε αλλού. Σε ολόκληρο τον κόσμο, οι άνθρωποι θέλουν να ζήσουν σε δημοκρατία, να μπορούν να πάρουν στα χέρια τους τις τύχες τους και να διασφαλίσουν σταθερό μέλλον για τα παιδιά τους.

Στην ΕΕ θεωρούμε την ελευθερία φυσικό δικαίωμα, δεδομένη. Σε άλλους, συχνά όχι μακριά από εμάς, το δικαίωμα αυτό έχει αφαιρεθεί.

Κατά την επίσκεψή μου στη Λιβύη είχα στη σκέψη μου τα δεινά του Αχμέντ αλ Σανουσί, του μακροβιότερου «κρατουμένου για λόγους συνείδησης» της χώρας. Παρέμεινε στις φυλακές για περισσότερα από τριάντα χρόνια, πληρώνοντας την απόπειρά του να ανατρέψει το καθεστώς Καντάφι. Αυτός ο γενναίος άνδρας μού γέννησε αισθήματα ταπεινοφροσύνης και τιμής όταν αναλογίστηκα τι υπέφερε για τις πεποιθήσεις του. Επίσης ένιωσα υπερήφανος που το Ευρωκοινοβούλιο αναγνώρισε την προσωπική του θυσία απονέμοντας σε αυτόν το Βραβείο Ζαχάροφ για την Ελευθερία της Σκέψης. Μοιράζεται το βραβείο στο όνομα της Αραβικής Ανοιξης με τέσσερις άλλους. Ολοι αγωνίζονται για την αξιοπρέπεια, την ελευθερία και μια υπεύθυνη κυβέρνηση.

Το βραβείο, με το όνομα του σοβιετικού αντιφρονούντος Αντρέι Ζαχάροφ, απονέμεται κάθε χρόνο από το 1998 σε άτομα ή οργανώσεις που έχουν συμβάλει στον αγώνα για τα δικαιώματα του ανθρώπου ή τη δημοκρατία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πιστεύει ότι στα θεμελιώδη δικαιώματα περιλαμβάνονται όχι μόνο η ζωή και η σωματική ακεραιότητα, αλλά και η ελευθερία της έκφρασης και του Τύπου. Οι δύο τελευταίες ελευθερίες αποτελούν σημεία αναφοράς για να κριθεί ο βαθμός ανεκτικότητας και δημοκρατικότητας μιας κοινωνίας.

Στην Πολωνία, 30 χρόνια πριν, δημοσιεύαμε, κρυμμένοι σε σκοτεινά υπόγεια, παράνομες εφημερίδες. Τις διανέμαμε με μεγάλο προσωπικό κίνδυνο ελπίζοντας σε μια ζωή με μεγαλύτερη αξιοπρέπεια. Κι είχαμε δημιουργήσει ενημερωτικά δίκτυα με αντιφρονούντες στις κομμουνιστικές Τσεχοσλοβακία, Λιθουανία, Λετονία, Ουγγαρία. Σε αυτούς τους θαρραλέους ανθρώπους περιλαμβάνονται και οι φετινοί νικητές του Βραβείου Ζαχάροφ, όπως η κυρία Μαχφούζ από την Αίγυπτο και η κυρία Ζαϊτουνέχ από τη Συρία. Βοήθησαν στη διοργάνωση απεργιών για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναρτώντας τις διαμαρτυρίες τους σε ιστολόγια, το YouTube, το facebook και το twitter. Αυτές οι αναρτήσεις βοήθησαν στην κινητοποίηση των Αιγυπτίων στην Πλατεία Ταχρίρ. Στη Συρία, το ιστολόγιο της κυρίας Ζαϊτουνέχ κάνει αναφορά στις βιαιότητες που διαπράττονται στη χώρα της. Οι αναρτήσεις της είναι σημαντική πηγή πληροφοριών για τα διεθνή ΜΜΕ. Οι γυναίκες, στις περιπτώσεις αυτές, στάθηκαν δίπλα στους άνδρες από την αρχή. Μετά χρόνια διακρίσεων, επέδειξαν το ίδιο θάρρος και υπερηφάνεια κάνοντας τις σπίθες των επαναστάσεων στις χώρες τους να γίνουν φλόγες ελευθερίας.

Ολοι αγωνιζόμαστε για τις ίδιες ελευθερίες, είτε παλιά στις πρώην κομμουνιστικές χώρες της Ευρώπης είτε στην πρόσφατη Αραβική Ανοιξη. Η μόνη διαφορά έγκειται στο πώς. Η Αραβική Ανοιξη έδειξε με σαφήνεια μια βασική αλλαγή. Ο παράνομος Τύπος αντικαταστάθηκε από το Διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ζούμε σε καιρό «διαδικτυακών επαναστάσεων», με τους ανθρώπους να δημιουργούν δίκτυα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διοργανώνει μια υψηλού επιπέδου διάσκεψη για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο πλαίσιο του Βραβείου Ζαχάροφ σήμερα στις Βρυξέλλες, προκειμένου να παράσχει αξιόπιστη πλατφόρμα παρουσίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και τον ρόλο της ΕΕ στην προώθηση και την υπεράσπισή τους. Είναι κατάλληλη ευκαιρία να συζητηθεί ο δυναμικός ρόλος των νέων τεχνολογιών στον αγώνα για αυτά. Η διάσκεψη φέρνει κοντά τους βραβευθέντες με το Βραβείο Ζαχάροφ, διεθνώς ανεγνωρισμένες προσωπικότητες, ακτιβιστές και υπερασπιστές των δικαιωμάτων του ανθρώπου, ΜΚΟ και ευρωβουλευτές.

Τα ανθρώπινα δικαιώματα βρίσκονται πάντοτε στην κορυφή του θεματολογίου του Κοινοβουλίου. Θέλουμε τους στρατευμένους γι’ αυτά να προσβλέπουν στις Βρυξέλλες ως κέντρο υπεράσπισής τους. Γι’ αυτό επιδιώκουμε να εδραιώσουμε το δικό μας δίκτυο: το Δίκτυο Ζαχάροφ. Γνωρίζω εκ πείρας πόσο δύσκολο είναι να οικοδομηθούν από το μηδέν δημοκρατικοί θεσμοί. Γνωρίζω επίσης πόσο σημαντικό είναι να δημιουργηθούν δίκτυα ανθρώπων, στις εμπειρίες και τη βοήθεια των οποίων μπορείς να βασιστείς. Αλλά πάντα προέχει η αλληλεγγύη.

Επιστρέφοντας στην Τρίπολη, μπορώ να πω σ’ αυτόν τον άνθρωπο: εμείς, η ΕΕ, είμαστε δίπλα σας, δίπλα σε όλους όσοι αγωνίζονται για την ελευθερία. Εσείς επίσης έχετε το δικό σας καθήκον: να γαλουχήσετε την ελεύθερη Λιβύη με τη βοήθεια των δικών σας εθνικών δικτύων που δημιουργήθηκαν μέσω της κοινωνίας των πολιτών, των μη κυβερνητικών οργανισμών, των διανοουμένων, των οργανώσεων των γυναικών και των πλουραλιστικών μέσων ενημέρωσης.

Σε διαβεβαιώνω, φίλε μου, ότι εμείς, το Ευρωκοινοβούλιο, δεν θα κάνουμε ποτέ υποχωρήσεις όταν απειλούνται τα δικαιώματα του ανθρώπου. Θα στεκόμαστε στο πλάι σου. Πάντα.

Ο Γέρζι Μπούζεκ είναι πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Σχολείο

Αποκλεισμένοι από τον καταναλωτισμό

Του Romain Garbaye / Le Monde, ΤΑ ΝΕΑ 18 Αυγούστου 2011

Οι πρόσφατες ταραχές στη Βρετανία αποκαλύπτουν μια κρίση νέου τύπου: μετά τον ρατσισμό της αστυνομίας τη δεκαετία του ’80 και την έλλειψη κοινωνικής συνοχής το 2001, το στοιχείο που έρχεται σήμερα στο προσκήνιο είναι ο αποκλεισμός ορισμένων κοινωνικών ομάδων από τον καταναλωτισμό. Οι ταραχές σηματοδοτούν αλλαγή εποχής. Κλείνουν οριστικά την περίοδο των Νέων Εργατικών. Και συνιστούν μια μείζονα πρόκληση για τον Ντέιβιντ Κάμερον.

Ο Τόνι Μπλερ είχε γνωρίσει κι αυτός το 2001 ένα κύμα εκτεταμένων ταραχών. Από το κύμα εκείνο, όμως, είχαν πληγεί μόνο οι φτωχές πόλεις της Βόρειας Αγγλίας. Και είχαν λάβει μέρος μόνο νεαροί ασιατικής καταγωγής, για να χρησιμοποιήσουμε τη συνήθη ορολογία της Βρετανίας για τους ανθρώπους από το Πακιστάν, την Ινδία ή το Μπανγκλαντές. Οι βίαιες ταραχές είχαν προκληθεί τότε από προκλήσεις ακροδεξιών ομάδων, για να γενικευτούν στη συνέχεια σε συγκρούσεις με την αστυνομία. Διατυπώθηκαν τότε οι πρώτες επίσημες κριτικές του πολυπολιτιστικού μοντέλου και επιδιώχθηκε η υιοθέτηση μιας νέας πολιτικής για την ενσωμάτωση, που θα βασιζόταν στις κοινές αξίες και την κοινωνική συνοχή.

Από ορισμένες απόψεις, οι πρόσφατες ταραχές θυμίζουν περισσότερο εκείνες της εποχής Θάτσερ που είχαν εκδηλωθεί σε μια αντίστοιχη συγκυρία φιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων. Το Τότεναμ, όπου ξεκίνησαν όλα αυτή τη φορά, είχε γνωρίσει πολύ βίαιες ταραχές και το 1985 οπότε είχαν γίνει σημαντικές καταστροφές και είχε σκοτωθεί ένας αστυνομικός. Αφορμή ήταν όπως και τώρα ο θάνατος ενός μαύρου στη διάρκεια επιχείρησης της αστυνομίας. Τα αίτια ήταν η κοινωνικοοικονομική καθυστέρηση μιας ομάδας του πληθυσμού, η κρίση των πόλεων και η ρατσιστική συμπεριφορά της αστυνομίας.

Πέρα από αυτούς τους παραλληλισμούς όμως, όλα ή σχεδόν όλα είναι σήμερα διαφορετικά. Είναι πιο δύσκολο να ερμηνεύσει κανείς τις σημερινές ταραχές με βάση τις εθνοτικές εντάσεις ή τον αστυνομικό ρατσισμό όσο κι αν οι διαστάσεις αυτές είναι παρούσες. Το καινούργιο στοιχείο αυτών των γεγονότων είναι η δίψα για λεηλασία. Οι ειδικοί είχαν προειδοποιήσει: εδώ και αρκετά χρόνια, ο βρετανός γεωγράφος Ντάνι Ντόρλινγκ είχε επισημάνει τους κινδύνους από την αύξηση των κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων.

Να λοιπόν ένα στοιχείο που πρέπει να προβληματίσει τον Ντέιβιντ Κάμερον, ο οποίος μίλησε για «άρρωστη» κοινωνία. Από τότε που ανέλαβε την εξουσία δεν έπαψε να δικαιολογεί την πολιτική των περικοπών με βάση την έννοια του big society: μιας κοινωνίας δηλαδή όπου τις δημόσιες υπηρεσίες δεν θα τις διαχειρίζεται ένα γραφειοκρατικό και αναποτελεσματικό κράτος, αλλά εθελοντές που θα συμμετέχουν ενεργά στην καθημερινή ζωή της περιοχής τους. Μένει να φανεί πώς από τα συντρίμμια των ταραχών θα γεννηθεί αυτή η «μεγάλη κοινωνία».

Ο Ρομέν Γκαρμπέ είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris – ΙΙΙ και συγγραφέας του βιβλίου «Ταραχές ή ενσωμάτωση; Γαλλοβρετανικές συγκρίσεις» (εκδ. Les Presses de Sciences – Po, 2011)

Σχολείο

Το σκάνδαλο της Δημοκρατίας

ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 21.8.11

Ο ΓΑΛΛΟΣ φιλόσοφος Ζακ Ρανσιέρ επεξεργάζεται και προτείνει μια φιλοσοφία της χειραφέτησης, η οποία αμφισβητεί ριζικά την παραδοσιακή διάκριση ανάμεσα σε διανοητικές πρωτοπορίες που κατέχουν την αλήθεια και σε αμαθή λαό που χρειάζεται πνευματική καθοδήγηση.

Στη γλώσσα μας κυκλοφορούν τα βιβλία του «Ο αδαής δάσκαλος» («Νήσος», 2008) και «Το μίσος για τη δημοκρατία» («Πεδίο», 2010). Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα συνέντευξης που έδωσε ο Ρανσιέρ στο γαλλικό περιοδικό «Philosophie Magazine».

– Στην Ecole Normale Superieure συναντήσατε το πρόσωπο, τα μαθήματα και τη σκέψη του Λουί Αλτουσέρ. Τι απομένει σε σας από το «μάθημα του Αλτουσέρ»;

Η συνάντηση με τον Αλτουσέρ είχε μια διπλή όψη. Η μαρξιστική αυστηρότητα που ήθελε να αποκαταστήσει ερχόταν σε ρήξη με την ουμανιστική και σαρτρική ερμηνεία του Μαρξ, η οποία με είχε επηρεάσει προηγούμενα. Αλλά η ρήξη στην οποία μας υποχρέωνε αντισταθμιζόταν από το γεγονός ότι μας ενέπλεκε σε μια μεγάλη συλλογική πνευματική περιπέτεια: έπρεπε να αφομοιώσουμε τα νέα στοιχεία που κόμιζε ο στρουκτουραλισμός, για να επινοήσουμε εκ νέου τη μαρξιστική θεωρία και πολιτική.

– Πώς τα γεγονότα του Μάη του 1968 κλόνισαν την πίστη σας στις βεβαιότητες του επιστημονικού μαρξισμού;

Στον αλτουσεριανισμό υπήρχε το άνοιγμα, η ενσωμάτωση ανακαλύψεων που έγιναν σε άλλα επιστημονικά πεδία, όπως η εθνολογία, η ιστορία ή η ψυχανάλυση, και ταυτόχρονα υπήρχε μια αφελής πίστη στην αναγκαιότητα της επιστήμης, προκειμένου να δοθεί ώθηση στην πράξη και να διαφωτιστούν οι άνθρωποι οι οποίοι ζούσαν, θα λέγαμε, μέσα στην αυταπάτη. Ο Αλτουσέρ είχε γράψει ένα πολύ σκληρό κείμενο εναντίον του φοιτητικού κινήματος, για να εξηγήσει ότι αυτοί οι νέοι ακτιβιστές δεν γνώριζαν τίποτα από την επιστήμη και ήταν βυθισμένοι μέσα στην ιδεολογία. Μόνον η επιστήμη, την οποία διαδίδουν οι φιλόσοφοι και οι κομμουνιστές ηγέτες, μπορούσε να εξοπλίσει τις μάζες απέναντι στην αστική τάξη. Ο Μάης του ’68 ήταν μια απότομη αφύπνιση: αυτός ο επιστημονικός λόγος της υποτιθέμενης απελευθέρωσης μου φάνηκε παρόμοιος με εκείνον της κυρίαρχης τάξης.

– Συναισθανθήκατε ήδη ότι η εκμετάλλευση δεν είχε και μεγάλη σχέση με την υποτιθέμενη «άγνοια» των καταπιεζόμενων;

Η μαρξιστική αντίληψη της ιδεολογίας υποστήριζε ότι οι κυριαρχούμενοι και αντικείμενα εκμετάλλευσης υποτάσσονται εξαιτίας της έλλειψης γνώσεων, επειδή δηλαδή αγνοούν την κατάστασή τους μέσα στο σύστημα. Ταυτόχρονα όμως προϋπέθετε ότι η ίδια η κατάστασή τους μέσα στο σύστημα παρήγαγε υποχρεωτικά την άγνοια αυτής της κατάστασης. Με δυο λόγια, ήταν κυριαρχούμενοι επειδή ήταν αδαείς και ήταν αδαείς επειδή ήταν κυριαρχούμενοι.

Ο Πιέρ Μπουρντιέ τελειοποίησε αυτόν τον κύκλο με τη θεωρία του περί αναπαραγωγής. Αυτή η «προοδευτική» αντίληψη μου φάνηκε ως η απλή επανάληψη της πλατωνικής θεωρίας του σπηλαίου: ένας τρόπος για να μπαίνει ο καθένας στη θέση του και να θεμελιώνεται η εξουσία των σοφών. Όμως αυτό που μου έγινε ολοφάνερο όταν άρχισα να εργάζομαι πάνω στην ιστορία της εργατικής σκέψης είναι το ότι ποτέ δεν χρειάστηκε να εξηγήσει κανείς σε έναν εργάτη τι είναι η υπεραξία ή η εκμετάλλευση. Το πρόβλημα γι’ αυτούς δεν ήταν το να «συνειδητοποιήσουν» την εκμετάλλευση, αλλά ήταν αντίθετα το να μπορέσουν να την «αγνοήσουν», δηλαδή να μπορέσουν να απαλλαγούν από την ταυτότητα που αυτή η κατάσταση τους προσέδιδε και να θεωρήσουν τους εαυτούς τους ικανούς να ζήσουν σε έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση. Αυτό σημαίνει η λέξη χειραφέτηση (…).

– Γιατί η δημοκρατία είναι ένα σκάνδαλο;

Το δημοκρατικό σκάνδαλο είναι ήδη αντιληπτό στον Πλάτωνα. Για έναν αθηναίο αριστοκράτη η ιδέα ότι όλοι, ανεξάρτητα από την καταγωγή τους, έχουν την ικανότητα να κυβερνούν είναι απαράδεκτη. Η δημοκρατία εμφανίζεται όμως και ως ένα θεωρητικό σκάνδαλο: είναι η κυβέρνηση του τυχαίου, η άρνηση κάθε νομιμότητας που θα υποστηρίζει την άσκηση της διακυβέρνησης. Αυτό το σκάνδαλο της απουσίας νομιμότητας της εξουσίας το μεταθέτουν κατά έναν κοινωνιολογικό τρόπο, αναπαριστώντας τη δημοκρατία σαν ένα γιγάντιο μπορντέλο, όπου όλος ο κόσμος κάνει ό,τι θέλει, τα παιδιά δίνουν εντολές στους γονείς, οι μαθητές κάνουν μάθημα στους δασκάλους κ.ο.κ. Ολη η φλυαρία που ακούμε σήμερα για τον καταναλωτικό ατομικισμό δεν είναι παρά η σύγχρονη μεταμφίεση της πρωταρχικής κριτικής στη δημοκρατία.

– Γιατί αυτό το μίσος για τη δημοκρατία επανέρχεται σήμερα;

Το τέλος του σοβιετισμού υπήρξε αποφασιστικό. Οσο μπορούσαν να εντοπίζουν τον εχθρό στον ολοκληρωτισμό, μπορούσαν να διατηρούν μια συναινετική αντίληψη της δημοκρατίας ως της ενότητας ενός συνταγματικού συστήματος, της ελεύθερης αγοράς και των αξιών της ατομικής ελευθερίας. Οι κρατικές και οικονομικές ολιγαρχίες μπορούσαν να ταυτίζουν την εξουσία τους με τη διαχείριση αυτής της ενότητας.

Μετά τη σοβιετική κατάρρευση, αποκαλύφθηκε γρήγορα το χάσμα ανάμεσα στις επιταγές μιας παγκοσμιοποιημένης ολιγαρχικής εξουσίας και στην ιδέα της εξουσίας του καθένα. Ταυτόχρονα όμως η άεργη μαρξιστική κριτική ανακυκλώθηκε μετατρεπόμενη σε κριτική της δημοκρατίας. Συγγραφείς προερχόμενοι από τον μαρξισμό μετέτρεψαν την κριτική του εμπορεύματος, της καταναλωτικής κοινωνίας και του θεάματος σε κριτική του δημοκρατικού ατόμου ως αχόρταγου καταναλωτή. Αυτό που προηγούμενα γινόταν αντιληπτό ως η λογική της καπιταλιστικής κυριαρχίας έγινε το ελάττωμα ατόμων και, σε τελική ανάλυση, το δημοκρατικό άτομο θεωρήθηκε υπεύθυνο για τον ολοκληρωτισμό(…). 7

Σχολείο

«Χρειαζόµαστε σπορά ιδεών»

Του Δηµήτρη Ν. Μανιάτη, ΤΑ ΝΕΑ 26/11/10

clip_image00115

«Επί 70 χρόνια σκύβω το κεφάλι και περιµένω, µε τους επιζήσαντες του Εµφυλίου, για να έλθει η στιγµή όπου τα αναγεννητικά ριζίδια θα αποτινάξουνκάθε νόθο σύστηµα ξένης εξάρτησηςγια να ρίξουν σπορά ιδεών, ήθους και πατριωτισµού.Αυτό που λέγεται πάντα Ρωµιοσύνη», έλεγε χτες ο Μίκης.

Φέτος έκλεισε τα 85 του και παραµένει ένας µεγάλος γρίφος. Ο Μίκης Θεοδωράκης συγκρούστηκε µε τους πάντες (από τη χούντα µέχρι την ΚΝΕ και το κράτος του Ισραήλ).Εζησε µέσα στη νεώτερη Ιστορία της Ελλάδας. Και του κόσµου. Και µε τη Μουσική. Κάθε του στιγµή έχει τον δικό της παρεµβατικό χαρακτήρα. Γιατί έτσι έµαθε πάντα. Και γιατί κάθε σελίδα της νεώτερης ελληνικής Ιστορίας τον περιέχει.
Θα µπορούσε να σωπάσει την εποχή του ∆ΝΤ και της τρόικας; Στην παρουσίαση, χθες, στο κατάµεστο θέατρο του Ιδρύµατος Μ. Κακογιάννη (ήταν παρών και ο σκηνοθέτης) του βιβλίου «Μίκης Θεοδωράκης 85 χρόνια Αξιος Εστί.

Ο συνθέτης αφηγείται τη ζωή του στον Γεώργιο Π. Μαλούχο και µιλά για την ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Από τον Μεσοπόλεµο στη χρεοκοπία» (Εκδ. Π. Κυριακίδη) επιβεβαίωσε τη διαρκή παρουσία του στα κοινωνικοπολιτικά δρώµενα της Ελλάδας – και σήµερα σε µια εύφλεκτη στιγµή.
«Τα πάθη που θα διαβάσετε είναι τα πάθη ενός ολόκληρου λαού», έλεγε χτες ο Μίκης µε τον χειµαρρώδη – όπως πάντα – λόγο του. «Το “ΑξιοςΕστί” έχει αυτοβιογραφικό χαρακτήρα για να πληροφορηθεί ο λαός την αλήθεια που προσπάθησαν να κρύψουν όλα τα χρόνια οι εθνικόφρονες».

«Ισως το πιο βαθύ αίτιο της σηµερινής κρίσης είναι ότι στις αρχές του 21ου αιώνα η Ελλάδα αυτή του Θεοδωράκη και του Ελύτη και όσων το έργο τους κι οι ίδιοι αντιπροσώπευσαν, έχει ηττηθεί από µιαν άλλη, εύκολη και ψευδεπίγραφη. Το 1975 ο Μίκης ξεσήκωνε την Ελλάδα τραγουδώντας “τη Ρωµιοσύνη µην την κλαις” όµως όταν το 1984 τραγουδούσε“τη Ρωµιοσύνη τώρα να την κλαίς”, στο έργο “∆ιόνυσος”, δεν άκουγε πια κανείς», όπως παρατηρεί ο συγγραφέας Γιώργος Π.Μαλούχος.

Και το επισήµανε ο οµιλητής στην παρουσίαση νοµικός Βασίλειος Μαρκεζίνης –του οποίου, όπως είπε ο Μίκης, η παρουσία (καθώς ανήκουν σε διαφορετικά ιδεολογικά στρατόπεδα) είχε «έντονο συµβολικό χαρακτήρα». Στη χτεσινή παρουσίαση αφού ο Μίκης έκανε αναδροµή στην ιστορία του ΕΑΜ και του αγώνα κατά της δικτατορίας, προβλήθηκαν αποσπάσµατα από παλαιότερη λαϊκή συναυλία, στην οποία τραγουδούσε ο ίδιος. Το «παρών» έδωσαν µεταξύ άλλων οι Μιλτιάδης Παπαϊωάννου, Βύρων Πολύδωρας, ∆ηµήτρης Σιούφας, Αννα Νταλάρα, Λουκιανός Κηλαηδόνης κ.ά.

Ο Μίκης έκανε µια γλαφυρή αναδροµή στην ιστορία του ΕΑΜ και του αγώνα κατά της xούντας

Οι συνδικαλιστές του «Αξιον Εστί» κι οι µπογιές του Θεόφιλου

 

clip_image0023

Ο Μίκης που τραγούδησαν οι Ινδιάνοι του Αµαζονίου (λάτρευαν το Canto General) και τα παιδιά του 1-1-4, που δίδαξε το Ρέκβιεµ του Μότσαρτ σε φυλακισµένους, που συνάντησε τον Κάστρο, ξεδίπλωσε για µια ακόµη φορά τη ζωή του σαν παραµύθι.

Ο Μίκης Θεοδωράκης αφηγείται τη ζωή του πάντα σαν παραµύθι. Μια ζωή πουσυνοψίζεται στην ενοποιηµένη έκδοση των δύο τόµων του «Αξιος Εστί» (του 2004 και του 2005) και στο νέο κεφάλαιο που αποτελεί το τρίτο µέρος µιας ογκώδους εργοβιογραφίας διά χειρός Γιώργου Π. Μαλούχου. Μια ζωή επιδραστική και συναρπαστική, που φωτίστηκε – έστω και για λίγο – χθες στο Ιδρυµα Μ. Κακογιάννη.

Στα πρώτα του βήµατα κοιτούσε την θάλασσα απ’ τη Βαρειά της Λέσβου όπως ο Θεόφιλος και ο Ασηµάκης Πανσέληνος. Κατουρούσε – παιδάκι – µέσα στις µπογιές του Θεόφιλου και ο ζωγράφος έτσι τις αραίωνε.
Πρώτη του µουσική εµπειρία ήταν η µπάντα µε τα χάλκινα που άκουγε και αναστατωνόταν στην Κεφαλονιά και η εκκλησιαστική χορωδία στην οποίασυµµετείχε και τραγούδησε τους ύµνους του Επιταφίου.

«Εκαναβόλτες, µεγάλες βόλτες,µόνος µου, γύριζα το βράδυ µεςστηβροχή. Μου λέει ο πατέρας µου: «Τι έχεις, παιδί µου;». «Ακουσα µια µουσική και τώρα επιβεβαιώνεται ότι δεν µπορώ να κάνω τίποτ’ άλλο, θέλω να κάνωµόνο µουσική»».
Ηταν η Ενάτη Συµφωνία του Μπετόβεν που άκουσε από γερµανικό φιλµ σε κινηµατογράφο της Τρίπολης.

Πρώτη αντιστασιακή πράξη ήταν να φωνάξει «Ζήτω η Σοβιετική Ενωση» στην Τρίπολη στο κενοτάφιο του Κολοκοτρώνη εν µέσω Κατοχής και αµέσως µετά να χτυπήσει έναν ιταλό αξιωµατικό.

Φυλακίζεται και βασανίζεται. «Ναι, µας έδεσαν πίσω απόδύο άλογα καιµας τραβούσαν – µε τον φίλο µουκαι συµµαθητή µου Μποτόπουλο – και περνάγαµε από όλη την Τρίπολη, όπου ήταν µαζεµένοι πάρα πολλοί. Εκλαιγαν οι κοπέλες, φώναζαν, αλλά εγώ ήµουν ευτυχής. Υστερα µε πήγαν στα µπουντρούµια εκεί κάτω και µε χτύπησαν πολύ.
Μας πήγαν στην Γκεστάπο, στα τοπικά, που είχαν στη στροφή της Νέας Σµύρνης… Βγάζω λοιπόν την ταυτότητα. Μεταφραστής ήταν ένας Ελληνας από την Πάτρα, συστήθηκε κι ο ίδιος µάλιστα.

Λοιπόν λέει: «Κοµπονίστ;». Απαντώ: «Γιαβόλ» – αυτό το έλεγα πολύ… γερµανικά! Λέει: «Πιανίστ;». «Γιαβόλ».Ρωτάει:
«Μπαχ; Μπετόβεν;». Του λέω «Μπραµς». «Μπραµς;», λέει ο Γερµανός. «Βάγκνερ;» και τα πρόσωπά τους φωτίστηκαν. Ολοι οι βασανιστές ήταν ακροατές της κλασικής µουσικής. Εγιναν αρνάκια. «Γκουτ, γκουτ», κάνει σε µένα. «Αυτός», λέει, «τι clip_image00340θέλει εδώ πέρα; Γιατί τον πιάσατε;». Ο άλλος, καθώς µετέφραζε, µου έλεγε: «Σε συµπάθησαν, παλιοκουµµούνα»».

Εν µέσω Εµφυλίου
«Και ξαµολιέµαι και τρέχω στο γραφείο του πατέρα µου στην Κλαυθµώνος. “Σώθηκα!” του λέω, γιατί ήµουν καταδικασµένος σε θάνατο, δι’ απαγχονισµού µάλιστα. “Από τα νύχια τους έφυγα, θέλω ένα δώρο”, συνέχισα. Η πρώτη παρτιτούρα µου ήταν αυτή. Πήγαµε στον Νάκα και µου έκανε δώρο την εισαγωγή του Τανχόιζερ», αφηγείται ο Μίκης.

Και η αφήγηση ξεκλειδώνει άγνωστες γωνιές του βίου του,εν µέσω Εµφυλίου, και µε τον Μάνο Χατζιδάκι τον οποίο πρωτογνώρισε σε χορωδία της ΕΠΟΝ:
«∆εν µπορούσα να κοιµηθώ στο σπίτι του Μάνου αλλά ο Μάνος πήγαινε τα βράδια σε σπίτια άλλα υπεράνω υποψίας στο Κολωνάκι, καιµε σύστηνε εκεί σαν ένα φίλο του. Αυτός ήξερε ότι εγώ έπρεπε να φάω εκεί κανένα σάντουιτς και να κοιµηθώ. Επιανε λοιπόν την κουβέντα µέχρι το πρωί, γιατί δεν µπορούσα να κυκλοφορήσω πριν από τις έξι το πρωί. Ελεγε λοιπόν ο Μάνος “Φέρτε µου ένα σάντουιτς”, και µου το έδινε, “φέρτε µου άλλο ένα σάντουιτς”, και µου το έδινε. Κι εγώ καθόµουν πλάι και κοιµόµουν, ενώ ο Μάνος µιλούσε!».

Κι έπειτα η συνεργασία µε τον επιφυλακτικό Σεφέρη που µόλις ακούει την Αρνηση βάζει τις δικές του ενστάσεις: «Την άνω µου τελεία;». Και ο Μίκης του απαντά:
«Εγώ του το είπα του Μπιθικώτση όταν τραγουδάς πάρε ανάσα, όµως αυτός το κόλλησε. Τώρα βέβαια ήταν και το νόηµα πολύ περίεργο. Εγώ νοµίζω ότι το λάθος του Σεφέρη είναι ότι λέει Πήραµε τη Ζωή µας –άνω τελεία – λάθος! Και αλλάξαµε ζωή. Νοµίζω ότι αυτό τα χαλάει».

Ο µουσικός σηκώθηκε κι έφυγε!
Θυµάται τις ηµέρες του «Αξιον Εστί». Που αναδιαµόρφωσε το µουσικό τοπίο. «Ολη η ιντελιγκέντσια πήγαινε στο καφέ του Λουµίδη νωρίς, στη Σταδίου.
Εκεί έπινα τον καφέ µου και µε πλησίασε ο Οδυσσέας Ελύτης, τον οποίον ήξερα. Μου λέει: “Μόλις τελείωσα µια ποιητική σύνθεση, το «Αξιον Εστί». Τη γράφω πολλά χρόνια και θα κυκλοφορήσει αυτόν τον καιρό. Πιστεύω ότι είναι ένα ποίηµα που θα σας οδηγήσει να κάνετε κάτι άλλο, πιθανώς µια λειτουργία, ένα ορατόριο, θα σας εµπνεύσει”», αφηγείται ο Μίκης.

Και µία άγνωστη λεπτοµέρεια: «Υπήρχε το στούντιο Αλφα πάνω στα Βριλήσσια, το οποίο ήταν ειδικό για κινηµατογραφικά φιλµ, για να κάνεις οµιλίες, όχι όµως για µουσική.
Ετσι γράφτηκε πάνω σε σελοφάν όλο το “Αξιον Εστί”».

Θυµάται όµως και τα συνδικαλιστικά προβλήµατα µε τους µουσικούς της ορχήστρας, «ιδιαίτερα µε τα πνευστά – τα έγχορδα ήταν της µικρής ορχήστρας – που τα είχαµε πάρει απ’ έξω. Ηταν δύσπιστοι ως προς την πληρωµή τους και ήθελαν προκαταβολή.

Θυµάµαι όταν κάναµε το ορχηστικό ‘’Ναοί στο σχήµα του ουρανού’’ (και µάλιστα το φαγκότο παίζει πολύ σηµαντικό ρόλο και ήταν µοναδική η φωνοληψία) ο µουσικός που έπαιζε φαγκότο έφευγε και εγώ του έκανα µε νοήµατα: Γιατί; Μου έκανε κι αυτός µια χειρονοµία ότι θέλει λεφτά, κι έφυγε!».

Κατηγορίες:πολιτική Ετικέτες: , ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: