Αρχική > κοινωνία > Μικρά αξιοσημείωτα

Μικρά αξιοσημείωτα

imageΗ δύναμη της φύσης

ΤΑ ΝΕΑ 23 Νοεμβρίου 2011

Μοιάζει με σκηνή από ταινία επιστημονικής φαντασίας, όμως είναι απλώς η δύναμη της φύσης σε όλο της το μεγαλείο. Αστραπές φωτίζουν το σύννεφο καπνού που υψώνεται από τα τέσσερα ηφαίστεια της περιοχής Πιγιούχε-Κόρντον Κόγιε της Χιλής. Καθώς η ηφαιστειακή σκόνη υψώνεται στον ουρανό αλλάζει και το χρώμα των αστραπών, δίνοντάς τους κόκκινη χροιά. Ο φωτογράφος Ρικάρντο Μορ Ριοσέκο κέρδισε πολλούς επαίνους σε διεθνείς διαγωνισμούς γι’ αυτή την εντυπωσιακή εικόνα. «Την τράβηξα ένα βράδυ, δύο ημέρες μετά την έκρηξη του ενός ηφαιστείου», διηγείται. «Οι βροντές ήταν εκκωφαντικές κι ενώ επικρατούσε απόλυτο σκοτάδι, έπειτα από λίγο οι αστραπές έκαναν τη νύχτα μέρα. Η δύναμη των εκρήξεων και των αστραπών μου προκαλούσαν φόβο, όμως μόνο με τέτοιου είδους φωτογραφίες μπορούμε να κατανοήσουμε πραγματικά όλη αυτή την τεράστια ενέργεια που υπάρχει κάτω από τα πόδια μας και πάνω από το κεφάλι μας».

Σχολείο

Αγκαλιασμένοι εραστές στους αιώνες των αιώνων…

Ελευθεροτυπία, Τρίτη 1 Νοεμβρίου 2011

Ζευγάρι «αιώνιων» εραστών ανακακαλύφθηκε στη Μόντενα Ιταλίας. Αγκαλιασμένοι, κρατιούνται από τα χέρια και στο μνήμα, υπολογίζεται ότι τάφηκαν πριν από ενάμιση αιώνα και μάλλον ήταν φτωχοί χωρικοί.

Εκείνη ακουμπά το κεφάλι στον ώμο του, εκείνος στρέφει το κεφάλι του προς το μέρος της και τα χέρια τους, εκείνης με δαχτυλίδι από μπρούντζο, είναι πλεγμένα στην αιωνιότητα. Κατά τη διάρκεια οικοδομικών εργασιών ανακαλύφθηκε στη Μόντενα μικρό νεκροταφείο, που χρονολογείται από τον 5ο ή τον 6ο αιώνα, όταν η πόλη ονομαζόταν Μούτινα.

Κατά τον επικεφαλής των ανασκαφών, Ντονάτο Λαμπάτε, από την εφορεία αρχαιοτήτων της περιοχής Εμίλια Ρομάνια, πρόκειται μάλλον για ζευγάρι φτωχών αγροτών από κοντινό χωριό, που πιθανότατα πέθαναν από λοιμό και τάφηκαν μαζί- κάτι πολύ συνηθισμένο κατά την αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα. Ο ίδιος δήλωσε πολύ συγκινημένος από τη στάση αγάπης στην ταφή, ενώ ο ανθρωπολόγος Τζ. Γκρουπιόνι από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια προτίθεται να ερευνήσει τα αίτια θανάτου και την ηλικία του ζευγαριού.

Σχολείο

Οι ορχιδέες έχουν αναγάγει το σεξ σε επιστήμη

image2[1]

Υποδύονται τα θηλυκά έντομα για να προσελκύσουν τα αρσενικά, τα οποία με τη σειρά τους ορμούν από ορχιδέα σε ορχιδέα μεταφέροντας τη γύρη τους και βοηθώντας άθελά τους στην αναπαραγωγή τους

TA NEA 22.10.11

Αν δεν ήταν τόσο πανούργες δεν θα είχαν εξαπλωθεί σχεδόν σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι ορχιδέες αποτελούν ένα από τα πιο θαυμαστά παραδείγματα για το πώς λειτουργεί η φυσική επιλογή. Και μπορεί ως φυτά να μη διαθέτουν χαρίσματα και ιδιότητες ανάλογες με εκείνες των ζώων και των θηλαστικών, όμως το αρχέγονο σχέδιο επιβίωσης που συνέλαβαν και εκτελούν 80 εκατομμύρια χρόνια τώρα φανερώνει, αν μη τι άλλο, πως πρόκειται για ένα από τα πιο… σατανικά είδη στον πλανήτη!

Στον περισσότερο κόσμο, οι ορχιδέες είναι γνωστές για την εντυπωσιακή τους ομορφιά. Για τον Δαρβίνο όμως, και στη συνέχεια για αμέτρητους βοτανολόγους και εξελικτικούς βιολόγους, οι ορχιδέες απέκτησαν μια ξεχωριστή θέση στο πάνθεον του φυσικού κόσμου εξαιτίας του αλλόκοτου τρόπου που αναπαράγονται.

Υπό μία έννοια, οι ορχιδέες έχουν αναγάγει το σεξ σε επιστήμη. Υποδύονται τα θηλυκά έντομα για να προσελκύσουν τα αρσενικά, τα οποία με τη σειρά τους ορμούν από ορχιδέα σε ορχιδέα μεταφέροντας τη γύρη της και βοηθώντας άθελά τους στην αναπαραγωγή της.

Ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Μαρκ Πόλαν, μαζί με τον φωτογράφο Κίστιαν Ζιέγκλερ, επισκέφθηκαν τα βουνά της Σαρδηνίας για να μελετήσουν και να αποτυπώσουν με τον φωτογραφικό φακό τον τρόπο που οι ορχιδέες εξαπατούν τα έντομα για να αναπαραχθούν μαζί τους! Πρακτική μοναδική στον κόσμο των φυτών.

Οπως γράφει ο Μαρκ Πόλαν στην εφημερίδα «Observer», οι ορχιδέες, που είναι μονοκοτυλήδονα φυτά, ανήκουν στην οικογένεια των αγγειόσπερμων φυτών και περιλαμβάνουν σχεδόν 700 γένη και περισσότερα από 25.000 είδη. Περίοπτη θέση ανάμεσά τους κατέχει η ορχιδέα Ophrys, που το όνομά της προέρχεται την ελληνική λέξη οφρύς που σημαίνει φρύδι.

Η ορχιδέα αυτή, που την άνοιξη και δη κάθε Απρίλιο βρίσκεται στο φόρτε της, επιδεικνύει γύρω από τα πέταλα της ένα στρώμα από βαθυκόκκινες τρίχες και αυτό που την κάνει ξεχωριστή είναι ο τρόπος που προσελκύει τα αρσενικά έντομα.

Υποδύεται το θηλυκό άτομο εξαπατώντας τις αισθήσεις του αρσενικού και έτσι επιτυγχάνει την επικονίασή της από αυτό, καθώς δεν έχει τη δυνατότητα να το πετύχει από μόνη της. Οι ορχιδέες στοχεύουν στο οσφρητικό σύστημα των αρσενικών εντόμων και όχι στην όρασή τους. Απελευθερώνουν μία αδιόρατη οσμή που δεν είναι τίποτε άλλο από φερομόνες.

Ομως και η ίδια η δομή τους είναι τέτοια που να ξεγελά το αρσενικό έντομο. Να σημειωθεί εδώ ότι την άνοιξη τα αρσενικά έντομα, όπως σφήκες, μέλισσες, έχουν ήδη εκκολαφθεί και είναι έτοιμα για αναπαραγωγή ενώ τα θηλυκά δεν έχουν κάνει καλά καλά την εμφάνισή τους. Το κενό αυτό εκμεταλλεύεται η πανούργα ορχιδέα.

Η δομή τους, λοιπόν, στην οποία χρωστά και την εντυπωσιακή της ομορφιά, συνίσταται μεταξύ άλλων σε μία ανεστραμμένη ωοθήκη στην κορυφή της οποίας υπάρχουν πέταλα. Το κατώτερο πέταλο των ανθέων τους, που ονομάζεται γλωσσάριο, είναι το μεγαλύτερο και χρησιμοποιείται για την προσέγγιση των εντόμων. Δεν είναι τυχαίο ότι το γλωσσάριο αυτό μοιάζει με την πλάτη θηλυκών εντόμων.

Σχολείο

image2[1]

Στάιν, Μια οικογένεια που έβλεπε μπροστά

Του Νικόλα Ζώη

TA NEA 22.10.11

Στις αρχές του 20ού αιώνα, το παριζιάνικο σαλόνι της συγγραφέως Γερτρούδης Στάιν και των αδελφών της φιλοξενούσε έργα που τότε θεωρούνταν σχεδόν αδιάφορα. Εναν αιώνα μετά, η συλλογή τους εκτίθεται στο Γκραν Παλέ και δοξάζεται ως η απαρχή του μοντερνισμού

Οταν το 1933 η Γερτρούδη Στάιν δημοσίευσε την «Αυτοβιογραφία της Αλις Μπ. Τόκλας» κατόρθωσε, εσκεμμένα ή όχι, να προκαλέσει εκνευρισμό σε ορισμένα συγγενικά της πρόσωπα. Οχι γιατί αφηγούνταν τη ζωή της με τη διά βίου σύντροφό της – η συγγραφέας έχει σήμερα τη φήμη ότι εκείνη καθιέρωσε τον όρο gay για τους ομοφυλόφιλους και σε εκείνο το έργο δεν αναφερόταν για πρώτη φορά ανοιχτά στις ερωτικές της προτιμήσεις.

Ούτε γιατί το βιβλίο περιέγραφε τα πρώτα της χρόνια στο Παρίσι, όταν το διαμέρισμα της στην οδό Φλερί ήταν το πιο ξακουστό καλλιτεχνικό κέντρο των αρχών του 20ού αιώνα. Οι αναγνώστες διάβαζαν απλώς για τα σουαρέ της όταν οι καλεσμένοι συναγελάζονταν με πρωτοποριακούς καλλιτέχνες, συγγραφείς και συλλέκτες σε δωμάτια διακοσμημένα με πίνακες ζωγραφικής, τους οποίους η Γερτρούδη είχε συγκεντρώσει και προωθήσει: Ρενουάρ, Γκογκέν, Σεζάν, Τουλούζ-Λοτρέκ, Ματίς, Πικάσο ή Χουάν Γκρις.

Ο λόγος που ο απολογισμός από εκείνη την περίοδο είχε κάνει τα μάγουλα των μελών της οικογένειας Στάιν σχεδόν να κοκκινίσουν από οργή ήταν ότι η Γερτρούδη υπονοούσε πως είχε ανακαλύψει μόνη της τον Ματίς και τον Πικάσο, υποβαθμίζοντας τη συμβολή των δύο αδελφών της Λέο και Μάικλ ή της συζύγου του δεύτερου, της Σάρας. Στην πραγματικότητα, όλοι οι Στάιν είχαν αποκτήσει κάποιο έργο των άγνωστων ακόμα ζωγράφων και όλοι τους, τους είχαν υποστηρίξει οικονομικά και ηθικά. Τόσο που ο Λέο σχολίασε δηκτικά την τάση της αδελφής του να παραλείψει τους συγγενείς της από την ιστορία. «Στην ουσία, όλα όσα λέει για τις δραστηριότητές μας πριν από το 1911 είναι ψευδή, και σε γεγονότα και σε συμπεράσματα», έλεγε ο αδικημένος αδελφός, σύμφωνα με ορισμένους μελετητές. «Θεέ μου, τι ψεύτρα που είναι!».

Η έκθεση «Matisse, Cezanne, Picasso… L’aventure des Stein», που από τις αρχές Οκτωβρίου φιλοξενείται στο Γκραν Παλέ του Παρισιού, δεν έχει κύριο σκοπό της να αποκαταστήσει τις πιθανές υπερβολές της Γερτρούδης. Τα καλλιτεχνικά κατορθώματα της οικογένειάς της, εξάλλου, δεν είναι επτασφράγιστα μυστικά. Μορφωμένοι και ευκατάστατοι μεσοαστοί, με ρίζες στην Πενσυλβάνια, οι Στάιν ζούσαν στο Σαν Φρανσίσκο έχοντας αρκετά λεφτά, αλλά όχι πάρα πολλά. Είχαν εβραϊκή καταγωγή αλλά δεν ήταν και φανατικοί. Ηταν ο Λέο που τους έδωσε το έναυσμα να εγκατασταθούν στη Γαλλία το 1902, όταν έφτασε στο Παρίσι έπειτα από σπουδές Ιστορίας της Τέχνης στη Φλωρεντία. Ακολούθησαν η Γερτρούδη, ο Μάικλ και η Σάρα. Ολοι τους, αδιαφορώντας για το συμβατικό γούστο της εποχής τους, άρχισαν να συλλέγουν τα πιο πρωτοποριακά έργα της εποχής φιγουράροντας σύντομα ως κεντρικές μορφές της αναδυόμενης αβάν γκαρντ σκηνής. Εδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την πρώιμη ζωγραφική του Ματίς και του Πικάσο, ενώ ήταν οι πρώτοι που αγόρασαν τους πίνακές τους και έχτισαν ισχυρές φιλίες μαζί τους. Τα δύο σπίτια τους (του Λέο και της Γερτρούδης στην οδό Φλερί, της Σάρα και του Μάικλ λίγο πιο κάτω στην οδό Μαντάμ) άνοιγαν τις πόρτες τους κάθε Σάββατο απόγευμα σε όλους όσοι επιθυμούσαν να γνωρίσουν και να «συνομιλήσουν» με τα νέα, πρωτοποριακά κινήματα που έκαναν τότε τα πρώτα τους βήματα.

Τον κύκλο διεύρυναν συγγραφείς όπως ο Φ.Σ. Φιτζέραλντ ή ο Ερνεστ Χέμινγουεϊ, ενώ το «παρών» έδιναν ακόμα πολλοί δημιουργοί, συλλέκτες, γκαλερίστες, φίλοι ή απλοί περίεργοι. Σύντομα εκείνα τα salons, που τα μνημόνευσε ακόμα και ο Γούντι Αλεν στην τελευταία του ταινία «Μεσάνυχτα στο Παρίσι», έγιναν ζωτικά κέντρα στην ανάπτυξη του μοντερνισμού.

«Νομίζω ότι η ματιά του Λέο ήταν η αφετηρία για την ανακάλυψη του Ματίς, ο οποίος δεν είχε μεγάλη επιτυχία εκείνη την εποχή, ή του νεαρού Πικάσο που δεν έκανε τότε καμία έκθεση», δήλωνε πρόσφατα η Σεσίλ Ντεμπρέ, επιμελήτρια της έκθεσης στο Γκραν Παλέ. «Και μέσα σε λίγα χρόνια, μεταξύ 1905 και 1914, όλοι μαζί συγκέντρωσαν την πιο συναρπαστική συλλογή μοντέρνας τέχνης που μπορούμε να φανταστούμε». Σύμφωνα με άλλους, ο εσωστρεφής Λέο, κινητήρια δύναμη της συλλογής που εκτίθεται στο Γκραν Παλέ, μπορούσε να αναγνωρίσει τον τρόπο με τον οποίο φερέλπιδες καλλιτέχνες είχαν επηρεαστεί από μεγάλα γαλλικά ονόματα του ύστερου 19ου αιώνα όπως ο Ντεγκά, ο Ρενουάρ, ο Μανέ.

Η έκθεση όμως, μέσω περίπου 200 έργων, επιδιώκει να συγκεντρώσει τόσο τα έργα που καθόρισαν τη μοντέρνα τέχνη όσο και τη σχέση κάθε μέλους των Στάιν χωριστά με την καλλιτεχνική πορεία του πρώιμου 20ού αιώνα. Ο Μάικλ και η Σάρα, για παράδειγμα, επικεντρώθηκαν στον Ματίς, ειδικά όταν η Γερτρούδη άρχισε να θεωρεί την τέχνη του υπερβολικά διακοσμητική. Εφτασαν μάλιστα στο σημείο να γίνουν στενοί φίλοι του και να υποστηρίξουν οικονομικά τη σχολή ζωγραφικής όπου ο καλλιτέχνης δίδασκε μεταξύ 1908 και 1910.

Το πορτρέτο του Πικάσο

Παρότι η έκθεση σκιαγραφεί τη γνώμη των Στάιν για τους καλλιτέχνες, αυτό που δεν μπορεί να κάνει – μάλλον όπως και καμία έκθεση ζωγραφικής – είναι να περιγράψει τι πίστευαν οι καλλιτέχνες για την οικογένεια. Πώς θα αντιδρούσε ας πούμε ο Πικάσο αν άκουγε μεταγενέστερους μελετητές να υποστηρίζουν ότι η Γερτρούδη θαύμαζε την κατοχική κυβέρνηση του Βισί και συνέκρινε τον στρατηγό Πετέν με τον Τζορτζ Ουάσιγκτον, ενώ στο παρελθόν είχε προτείνει τον Αδόλφο Χίτλερ για το Νομπέλ Ειρήνης; Δεν θα το μάθουμε ποτέ, ίσως όμως μπορούμε να συμπεράνουμε κάτι για την άποψη του Πικάσο, από τα «σχετικά» έργα του.

Ο ισπανός ζωγράφος θέλησε να φιλοτεχνήσει το πορτρέτο της Γερτρούδης μόλις λίγο καιρό μετά τη γνωριμία τους. Αφού το ολοκλήρωσε, αποφάσισε να ζωγραφίσει ξανά το κεφάλι κάνοντας τη Γερτρούδη να φαίνεται σαν να σκέφτεται αλλά οι σκέψεις της να είναι αδιαπέραστες, σε μια νέα εκδοχή του πίνακα που φανερώνει τις πρώτες ιδέες του καλλιτέχνη για έργα όπως οι «Δεσποινίδες της Αβινιόν». Ισως, πάλι, να πρέπει να στραφούμε στην άποψή του για τη συγγραφική της δραστηριότητα, για έργα όπως η «Αυτοβιογραφία της Αλις Μπ. Τόκλας». Χωρίς να γνωρίζει άπταιστα αγγλικά, ο Πικάσο δεν μπορούσε ποτέ να είναι βέβαιος αν τα βιβλία της Γερτρούδης ήταν τόσο δυσνόητα όσο εκείνος νόμιζε. «Με γραμμές και χρώματα, μπορεί κανείς να δημιουργήσει μοτίβα» είπε σε κάποια στιγμή της ζωής του. «Αν όμως κάποιος δεν χρησιμοποιεί τις λέξεις σύμφωνα με το νόημά τους, τότε δεν είναι λέξεις σε καμία περίπτωση».

Σχολείο

«Το νόημα της ζωής; Πιάσε το κορίτσι!»

Γούντι Αλεν

Του Δημήτρη Δανίκα, ΤΑ ΝΕΑ, 1.10.11

Γυρίζει μία ταινία τον χρόνο για ψυχοθεραπεία και θεωρεί τον εαυτό του εντελώς αποτυχημένο. Ομως ο 76χρονος σκηνοθέτης με την τελευταία του ταινία, «Μεσάνυχτα στο Παρίσι», σάρωσε στα αμερικανικά ταμεία. Ισως γιατί, όπως λέει ο ίδιος στα «ΝΕΑ», «μόνο ο έρωτας έχει σημασία…»

Είναι αλήθεια; Θεωρείτε τον άνθρωπο ικανό να διαπράττει με μεγαλύτερη συχνότητα τέτοια εγκλήματα;

Φυσικά. Η απληστία, η εγωπάθεια, η αντιπαλότητα, το μίσος, όλα αυτά είναι γραμμένα στο DNA του ανθρώπινου είδους. Γι’ αυτό πιστεύω ότι αν αύριο οι Ισραηλινοί με τους Παλαιστινίους έβρισκαν μια κοινή βάση και χωρίς αίμα και πολέμους συγκατοικούσαν στην ίδια περιοχή, την επόμενη μέρα πάλι κάτι θα προέκυπτε ώστε ο ένας να βγάζει τα μάτια του άλλου. Πάρτε για παράδειγμα τις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού. Οι ίδιοι άνθρωποι που υποτίθεται πως ήταν ταγμένοι για την υπεράσπιση της λαϊκής περιουσίας, σήμερα έχουν μεταμορφωθεί σε άπληστους καπιταλιστές που κερδίζουν έναν σκασμό λεφτά εκμεταλλευόμενοι αυτή την περιουσία. Πάρτε ακόμα το παράδειγμα του Μπους και την εισβολή στο Ιράκ. Δεκάδες παραδείγματα. Ποιο λοιπόν το νόημα της ζωής;

Κανένα; Ο Λέων Τολστόι είχε γράψει ότι όλοι οι άνθρωποι ξέρουμε κατά βάθος ένα πράγμα: ότι δεν υπάρχει νόημα στη ζωή. Ολοι πορευόμαστε προς τα εκεί. Πλούσιοι και φτωχοί.

Σημασία έχει τι κάνουμε ενδιαμέσως. Εγώ ας πούμε γυρίζω ταινίες κι έτσι ταΐζω το εγώ μου. Το παραδέχομαι. Ολοι έχουμε τον σκοπό μας. Ομως η κατάληξη είναι ίδια. Αν δούμε τον εαυτό μας από ψηλά, έξω από τα προσωπικά μας μικροσυμφέροντα και την απροσμέτρητη εγωπάθειά μας, τότε θα μας δούμε αστείους, μερικές φορές τρελούς, ανόητους. Ισως το μοναδικό νόημα να είναι ο έρωτας.

Το λέτε κάπου στην ταινία… Ναι. Οποιος αγαπάει αληθινά ξεπερνάει τον φόβο του θανάτου. Μπορεί. Γι’ αυτό λέω «Get the girl». Μόνο the girl; And the money; And the money. Ομως πρώτα απ’ όλα το κορίτσι.

Τι συμβαίνει λοιπόν στο Παρίσι; Δύο ζευγάρια εξ Αμερικής καταφθάνουν στη γαλλική πρωτεύουσα. Το απωθημένο των καλλιεργημένων Αμερικανών. Σε τέτοιο βαθμό ώστε οι Γάλλοι να τους σνομπάρουν. Το έχω δει με τα μάτια μου να συμβαίνει δεκάδες φορές. Το νεαρό ζευγάρι αποτελείται από τον Οουεν Ουίλσον και τη Ρέιτσελ ΜακΑνταμς. Εκείνη φαίνεται να τον περιφρονεί και ταυτόχρονα να φλερτάρει μ’ έναν δήθεν διανοούμενο (Μάικλ Σιν). Εκείνος (Οουεν Ουίλσον), νοσταλγός του παρελθόντος. Ετσι, ένα βράδυ, μεσάνυχτα φυσικά, εντελώς απρόσμενα και ξαφνικά, μια άμαξα τον μεταφέρει στο παρελθόν, κάπου μεταξύ της δεκαετίας του ’20 και του ’30. «Γεννηθήκαμε καθυστερημένα» διαπιστώνει ο Αμερικανός.Κι έτσι, όπως η Σταχτοπούτα, ο Οουεν Ουίλσον κάθε βράδυ τα μεσάνυχτα καταλήγει σε καμπαρέ, καφέ, εστιατόρια και σε σαλόνια, όπου συγκεντρώνεται η αφρόκρεμα της ευρωπαϊκής κουλτούρας. Ετσι πέφτει πάνω στον Σαλβατόρ Νταλί (Εντριαν Μπρόντι), τον Ερνεστ Χέμινγουεϊ (Κόρεϊ Στολ), τον Κόουλ Πόρτερ, τον Τ. Σ. Ελιοτ και τον Μπουνιουέλ. Στον οποίο μάλιστα υποδεικνύει να γυρίσει μια ιστορία που μοιάζει με τον «Αγγελο εξολοθρευτή» (ταινία που πράγματι σκηνοθέτησε ο Μπουνιουέλ τη δεκαετία του ’50). «Μα είσαι τρελός;» απαντάει ο Ισπανός! Εκεί λοιπόν πέφτει πάνω σε μια γαλλίδα ξεναγό (Κάρλα Μπρούνι) η οποία περιγράφει τον ερωτικό διχασμό του Ροντέν. «Μα είναι δυνατόν να αγαπάς ταυτοχρόνως δύο γυναίκες» τη ρωτάει ο Ουίλσον. «Φυσικά» απαντάει η Μπρούνι. «Αυτός είναι ο γαλλικός τρόπος».

Η νοσταλγία λοιπόν… Νοσταλγία που σημαίνει φυγή, δειλία, απόδραση από την πραγματικότητα. Κι εγώ νοσταλγώ. Θυμάμαι τα παιδικά μου χρόνια, όταν κολλούσα τ’ αυτιά μου στο ραδιόφωνο μασουλώντας ένα σάντουιτς. Εκείνη την εποχή λοιπόν συνέβαιναν ακόμα χειρότερα πράγματα από αυτά που βιώνουμε σήμερα. Απίστευτη φτώχεια, πόλεμος, μαζική ανεργία.

Να προσπεράσουμε την οικονομική κρίση λοιπόν. Δεν λέω αυτό. Απλώς το κακό πάντα πουλάει. Χωρίς κρίση τι θα έγραφαν οι δημοσιογράφοι; Γι’ αυτό και οι ταινίες που πραγματεύονται εγκλήματα με σίριαλ κίλερ κόβουν πολλά εισιτήρια. Ο θεατής είναι ασφαλής. Ο ήρωας στην ταινία νεκρός. Γι’ αυτό πουλάει πόλεμο και η TV».

Ο κόσμος κι εγώ πιστεύουμε ότι είστε μια ιδιοφυΐα. Βλακείες. Είμαι αποτυχημένος εντελώς. Το πιστεύω αυτό.
Μα γιατί;
Επειδή κι εγώ ακολουθώ τον ίδιο με όλους τους άλλους χορό. Εγωπάθεια, απληστία, τρέλα. Ισως το να γυρίζω μία ταινία κάθε χρόνο να είναι ένα υποκατάστατο ψυχοθεραπείας.

Αυτό ονομάζεται αυτογνωσία. Πολύ κολακευτικό. Δεν το δέχομαι. Γιατί πάλι από πάνω θα βρεθώ.

Πολύ πεσιμιστικό. Και η οικογένεια; Τα παιδιά μου ζήτημα είναι αν έχουν δει μερικές από τις ταινίες μου. Η γυναίκα μου τις μισές. Τους καταλαβαίνω. Υπάρχουν καλύτερα πράγματα να δει και να κάνει κάποιος. Ομως προσπαθώ. Για τα παιδιά μου εννοώ. Τους δείχνω μερικές παλιές ταινίες με σασπένς. Ταινίες του Χίτσκοκ και του Τζον Χιούστον.

Σχολείο

Στείρωση με επιδότηση στους Ρομά!

Σάλος για το απάνθρωπο νομοσχέδιο που προωθεί η κυβέρνηση της Σλοβακίας

Γ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΤΑ ΝΕΑ, 23.8.11

«Στειρώστε τις Τσιγγάνες, κάνουν πολλά παιδιά»: το νομοσχέδιο που κατέθεσε η κεντροδεξιά κυβέρνηση της Σλοβακίας προκαλεί σοκ. Προβλέπει δωρεάν στειρώσεις για τους φτωχούς, προτείνοντάς τους ως κίνητρο επιδοτήσεις. Ομως στην περίπτωση της Σλοβακίας οι φτωχοί στη μεγάλη ανήκουν κυρίως στη μειονότητα των Ρομά, μια από τις πιο περιθωριοποιημένες της Ευρώπης. Στην πράξη αυτούς είναι που αφορά κυρίως το νομοσχέδιο που κατατέθηκε από το υπουργείο Εργασίας.

Ο υπουργός είναι μέλος του υπερσυντηρητικού κόμματος Ελευθερία και Αλληλεγγύη που μετέχει στην κυβέρνηση συνασπισμού της Μπρατισλάβας.

Βεβαίως ξέσπασαν αντιδράσεις, όμως η πρόταση νόμου επιβεβαιώνει τραγικά τον ρατσιστικό τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι Ρομά στη Γηραιά Ηπειρο. Στη Γαλλία απελαύνονται μαζικά από τον Σαρκοζί, στην Ουγγαρία υποβάλλονται σε πογκρόμ από τους ακροδεξιούς της Μαγυάρικης Φρουράς. Ακόμη και στη σταθερή γερμανική δημοκρατία, οι Ρομά που κατέφυγαν εκεί ως πρόσφυγες των πολέμων της Γιουγκοσλαβίας δεν έχουν πλήρες καθεστώς ασύλου. Σύμφωνα με τη δημόσια τηλεόραση της χώρας, οι Ρομά είναι η μειονότητα που έχει τη χειρότερη μεταχείριση σε όλη την ΕΕ.

Το σλοβακικό νομοσχέδιο επικαλείται τις καλύτερες προθέσεις: να δοθεί στους φτωχούς που δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά την ανατροφή πολλών παιδιών η επιλογή να μην κάνουν άλλα. Οχι με χάπι ή με προφυλακτικό, αλλά με δωρεάν στείρωση, που θα επιβραβεύεται με επιδοτήσεις σε ευρώ. Ομως στην Μπρατισλάβα έχει ξεσπάσει πολεμική.

Οι Χριστιανο-Συντηρητικοί της πρωθυπουργού Ιβέτα Ραντιτσόβα δέχονται κατηγορίες για προγραμματισμένη εξόντωση και συγκρίνονται με τους Ναζί που στείρωναν όσους δεν ήταν Αριοι ή έπασχαν από αναπηρίες. Η αλήθεια είναι πως το κόμμα Ελευθερία και Αλληλεγύη δεν αναφέρει ως στόχο του τους Ρομά. Ομως όλοι ξέρουν ότι η μεγάλη πλειονότητα των λίγων φτωχών Σλοβάκων αποτελείται απ’ αυτούς: είναι από 200 έως 400 χιλιάδες μέσα σε 5,5 εκατομμύρια. «Αν δει κανείς τα κριτήρια στο νομοσχέδιο, μπορεί να συμπεράνει πως οι προτάσεις αυτές απευθύνονται ειδικά στους Ρομά», καταγγέλλει η κοινωνιολόγος Ελενα Γκριγκλέροβα Γκαλόβα.

Σχολείο

imageΑπό τον εξευρωπαϊσμό στην κακογουστιά της υπερβολής

Της Βίκυς Χαρισοπούλου,
ΤΑ ΝΕΑ 24.11.11

Εξωστρεφής και ιμιτασιόν, με το βλέμμα στραμμένο στην Ευρώπη περισσότερο απ’ ό,τι η «εσωστρεφής και κλασική» Αθήνα, η αρχιτεκτονική της Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με σειρά διαλέξεων, χαρακτηρίζεται από έναν συγκερασμό στυλ (εκλεκτικισμό), υπερβολικό και ενίοτε κακόγουστο

«Θα πίστευε κανείς ότι πρόκειται για μία από αυτές τις πόλεις του ονείρου, τις μακρινές πολιτείες, έτσι όπως τις φαντάζονταν οι άνθρωποι του 17ου αιώνα, με εκκλησίες αντί για τζαμιά… Θα μπορούσε να βρίσκεται στις ακτές της Aιγύπτου, της Συρίας ή της Mικράς Aσίας» έγραφε το 1897 ο γάλλος περιηγητής Βικτόρ Βιράρ για τη Θεσσαλονίκη.

Τότε, η Θεσσαλονίκη βρισκόταν «στην ιδιαίτερα πλεονεκτική θέση να εκμεταλλευθεί τα αποτελέσματα των μεταρρυθμίσεων που επιχειρούνται στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, που αποβλέπουν στον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας της πόλης», όπως σημειώνει, βουτώντας στην ιστορία του ιδιόρρυθμου αρχιτεκτονικού μείγματος της πόλης ο καθηγητής Αρχιτεκτονικής Βασίλης Κολώνας, σε σειρά διαλέξεων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου που επιχειρεί την αρχιτεκτονική αποτίμηση της άλλοτε συμβασιλεύουσας.

Ο εξευρωπαϊσμός επιχειρείται το 1870. Γκρεμίζονται τα παραθαλάσσια τείχη, χαράσσονται η παραλιακή οδός και η λεωφόρος Xαμηδιέ (σημερινή Εθνικής Αμύνης), ευθυγραμμίζεται η Eγνατία, διανοίγονται οι οδοί Σαμπρή Πασά (Bενιζέλου) και Mιδάτ Πασά (Aγίου Δημητρίου).

Ως το 1912 η πόλη βαδίζει στους ρυθμούς δυτικοποίησης (και) της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι κυρίαρχες τάξεις συνειδητοποιούν ότι μόνον η Δύση δίνει προοπτικές στις φιλοδοξίες τους. Στην απογραφή του 1906 ο πληθυσμός ήταν 114.683 και από αυτούς 47.017 ήταν Eβραίοι, 33.756 Eλληνες, 29.665 μουσουλμάνοι και 4.244 άλλων εθνοτήτων. Ολοι συμμετέχουν στην αλλαγή εικόνας της πόλης.

«O νεοκλασικισμός, ως κυρίαρχη τάση στην Aθήνα του 19ου αιώνα, αποτελεί ακόμη τη μείζονα αρχιτεκτονική έκφραση στο νεοελληνικό κράτος» σημειώνει ο κ. Κολώνας. Ωστόσο ο εκλεκτικισμός ως «διεθνές» αρχιτεκτονικό κίνημα (και μείγμα) αποτελεί τον κανόνα στα μεγάλα αστικά κέντρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Και στη Θεσσαλονίκη εμπλουτίζεται με «δάνεια» από τις αγροικίες της Aγγλίας, τις γαλλικές αποικίες της Bόρειας Aφρικής, την αποικιακή αρχιτεκτονική της Iνδίας και της Aπω Aνατολής.

Στην πολυεθνική, πολυθρησκευτική πόλη υιοθετούνται χαρακτηριστικά από την Aθήνα, την Kωνσταντινούπολη, την Aυστρία, τη Γαλλία και την Iταλία. «Βασιλεύει ευρωπαϊκός κοσμοπολιτισμός ανακατωμένος με ανατολίτικα στοιχεία που γεννά παραφωνίες ανυπόφορες κι ενοχλητικές», όπως το έθετε το 1912 ο Φίλιππος Δραγούμης.

Η πυρκαγιά του 1917 επιβάλλει εκ βάθρων ανασχεδιασμό. Η μελέτη ανατίθεται από τον υπουργό Συγκοινωνιών Αλέξανδρο Παπαναστασίου σε επταμελή επιτροπή με επικεφαλής τον γάλλο αρχιτέκτονα και πολεοδόμο Ερνέστ Εμπράρ.

Νεοβυζαντινή, αραβίζουσα, αποικιακή, παρισινή, με αναφορές στη Rue de Rivoli, η αρχιτεκτονική που πρότεινε ο Εμπράρ θέλησε να διαφοροποιήσει τη δημόσια εικόνα της πόλης από εκείνη των τελευταίων χρόνων της Tουρκοκρατίας με την κυριαρχία του εκλεκτισμού. Ζωντανό παράδειγμα – μοναδικό που απέμεινε – η πλατεία Αριστοτέλους.

Η τελευταία αρχιτεκτονική άνοιξη της πόλης ήρθε στον Μεσοπόλεμο. «Tο σχέδιο Εμπράρ δεν οδήγησε σε τυποποίηση της εικόνας της, αλλά έδωσε την ευκαιρία σε νέους αρχιτέκτονες να την ποικίλλουν, διατηρώντας τον μεσογειακό χαρακτήρα της πόλης και την ποικιλία των ιστορικών αναφορών της» σημειώνει ο καθηγητής Βασίλης Κολώνας. Παράλληλα με ένα στυλ προσφιλές στις ευρωπαϊκές λουτροπόλεις, που αναπτύσσεται κυρίως στην παραλία («Mediterranean Palace») και αλλού (ΧΑΝΘ), «ολίγος» νεοκλασικισμός έρχεται να καλύψει το οπλισμένο σκυρόδεμα στις όψεις των νέων οικοδομών της Θεσσαλονίκης.

«Ξεμπούκαραν σε μια παραλιακή πλατεία στολισμένη με τον Λευκό Πύργο. O δρόμος ακολουθούσε τώρα τη θάλασσα. Aπό τη μια μεριά της στεριάς ήταν πλαισιωμένος με ψηλά καινούργια σπίτια σπάνιας ασχήμιας. Aυτοί πήραν έναν λοξό δρόμο, την οδό Tσιμισκή, πλατύ, με καλή προοπτική, τριγυρισμένο κι αυτόν από παρόμοια αηδιαστικά οικοδομήματα» σημείωνε στον «Γιούγκερμαν» ο Μ. Καραγάτσης το 1930. Η δικτατορία της 4ης Aυγούστου προκαλεί αναζωπύρωση του κλασικισμού και στη Θεσσαλονίκη, μέσα σ’ ένα γενικότερο κλίμα «επιστροφής στην τάξη», που κατακτά και την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική, ενώ ο B’ Παγκόσμιος Πόλεμος και ο Εμφύλιος καταργούν ουσιαστικά την οικοδομική δραστηριότητα – πέραν μεμονωμένων δημοσίων κτιρίων με το Σχέδιο Μάρσαλ.

Κατηγορίες:κοινωνία Ετικέτες: , ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: