Αρχική > πολιτισμός > Στου πολιτισμού τα μονοπάτια 19.11.11

Στου πολιτισμού τα μονοπάτια 19.11.11

image

ΣΤΗΝ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ»
ΣΤΟ ΩΝΑΣΕΙΟ ΙΔΡΥΜΑ
Χώρεσαν 1.476 θησαυροί
σε 546 σελίδες

ΤΑ ΝΕΑ 16.11.11

Από την πρώτη έκδοση των ομηρικών επών (1488-9) – γεγονός που θεωρήθηκε από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα στον κόσμο των γραμμάτων κατά την Αναγέννηση καθώς ήταν το πρώτο ελληνικό βιβλίο που τυπώθηκε στη Φλωρεντία – ως την πρώτη έκδοση του «Μεγάλου Ετυμολογικού» – του μεγάλου βυζαντινού λεξικού που θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της τυπογραφικής τέχνης της Αναγέννησης (1499).

Και από την «Ηθική Φιλοσοφία» του Ιώσηπου Μοισιόδακα – το πρώτο εκδοτικό δοκίμιο του προδρομικού εργάτη του Νεοελληνικού Διαφωτισμού – ως την πρώτη και μοναδική έκδοση των Λόγων του σπουδαίου έλληνα λόγιου και θεολόγου Νικηφόρου Θεοτόκη (1766) είναι μερικοί μόνο από τους 1.476 θησαυρούς που κατάφεραν να χωρέσουν στις 546 σελίδες του καταλόγου «Ελληνική Βιβλιοθήκη».

Οι οποίοι αποτελούν την καρδιά της συλλογής του Κωνσταντίνου Στάικου που φιλοξενείται στο Ιδρυμα Ωνάση – περί τους 2.000 τόμους. Υλικό χωρισμένο σε πέντε κατηγορίες – Αναγέννηση, νεοελληνική γραμματεία, λειτουργικά βιβλία, θεολογικά συγγράματα και νεοελληνικός διαφωτισμός – που γίνεται προσιτό στο ευρύ κοινό για πρώτη φορά μέσω μιας καλαίσθητης και επιστημονικά άρτιας έκδοσης.

«Είναι ο καθρέφτης της πνευματικής πορείας των Ελλήνων από την περίοδο της Αλωσης ώς τα χρόνια λίγο πριν και μετά την Επανάσταση του 1821» επισημαίνει ο συλλέκτης, ιστορικός του βιβλίου και ειδικός σε θέματα βιβλιοθηκών Κώστας Στάικος.

«Είναι πνευματική απώλεια να μην έχει δει κάποιος αυτό το βιβλίο» τόνισε ο καθηγητής Γλωσσολογίας Γεώργιος Μπαμπινιώτης που χαρακτήρισε την έκδοση «μια σειρά εκπλήξεων για ειδικούς και μη», ενώ ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση Αντώνης Παπαδημητρίου επί τη ευκαιρία της παρουσίασης του τόμου πρότεινε «να αντλήσουμε πνεύμα αισιοδοξίας από τις προσπάθειες για πνευματική αναγέννηση του έθνους που έκαναν προσωπικότητες όπως ο Κοραής και ο Ανώνυμος της Ελληνικής Νομαρχίας και οι οποίες οδήγησαν και στην πολιτική αναγέννηση».

M.A.

Σχολείο

 

ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ»

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 18.11.11

Γιάννης Μέτσης Αφιέρωμα στον πρωτοπόρο του χορού

Στο έργο του πρωτοπόρου του «νεοκλασικού» ιδιώματος στον ελληνικό χορό και δημιουργού του περίφημου «Πειραματικού Μπαλέτου Αθηνών» Γιάννη Μέτση (1931 – Αύγουστος του 2010), είναι αφιερωμένη η μεγάλη αναδρομική έκθεση που διοργανώνει το Ιδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, σε συνεργασία με το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ιδρυμα.

Η έκθεση εγκαινιάζεται στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» την ερχόμενη Δευτέρα παρουσιάζοντας άγνωστο υλικό από το προσωπικό αρχείο του Μέτση, το οποίο είχε δωρίσει ο ίδιος στο Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ιδρυμα. Περιλαμβάνει όμως και υλικό που προέρχεται από προσωπικές συλλογές φίλων και συνεργατών του. Πρόκειται κυρίως για σκηνικά αντικείμενα από τις παραστάσεις της ιστορικής ομάδας «Χορευτική Ομάδα Γιάννη Μέτση» -το μετέπειτα «Πειραματικό Μπαλέτο Αθηνών», δηλαδή.

Ανάμεσα στα εκθέματα που καλύπτουν τη δημιουργική περίοδο 1965-1985, θα δούμε κοστούμια και μακέτες κοστουμιών, αξεσουάρ, προγράμματα παραστάσεων, φωτογραφικό υλικό, σημειώσεις και οπτικοακουστικά ντοκουμέντα. Ειδικά τα κοστούμια που παρουσιάζονται έχουν την υπογραφή της Λίζας Ζαΐμη, σκηνογράφου, ενδυματολόγου και στενής συνεργάτιδος του Μέτση σ’ όλη τη διάρκεια της καλλιτεχνικής δράσης της ομάδας του.

Στόχος της έκθεσης να αναδείξει την αξία του έργου ενός σπουδαίου καλλιτέχνη, υπογραμμίζοντας πόσο σημαντική υπήρξε η συμβολή του:

– Στην παρουσίαση του μπαλέτου κλασικού ρεπερτορίου. Ας μην ξεχνάμε πως ήδη από το 1965 ο χορογράφος και οι στενοί του συνεργάτες Λίζα Ζαΐμη, Ανδρέας Ρικάκης, Φόνη Σαμαροπούλου, ίδρυσαν τη «Χορευτική Ομάδα Γιάννης Μέτσης» (η οποία μετονομάστηκε σε «Πειραματικό Μπαλέτο Αθηνών» το 1973), με σκοπό την παρουσίαση έργων διεθνούς ρεπερτορίου αλλά και την προβολή ή τη δημιουργία έργων ελληνοκεντρικής θεματολογίας. Ο ίδιος, βασισμένος σε κλασικές χορογραφίες (π.χ. «Πακίτα», «Κακοφυλαγμένη Κόρη», «Κοππέλια» κ.ά.), ανέβασε για πρώτη φορά στην Ελλάδα ορισμένα έργα ή και αποσπάσματά τους, μυώντας σταδιακά το κοινό στη «γλώσσα» του κλασικού μπαλέτου.

– Στη δημιουργία των, πρώτων στην ιστορία του ελληνικού έντεχνου χορού, έργων νεοκλασικού μπαλέτου με μουσικές ξένων συνθετών του 20ού αιώνα, αλλά και σύγχρονων Ελλήνων συνθετών («Επεισόδιο», «Ο Ξένος», «Χοροί», «Nomine Jesu», «Αντιγόνη», «Η Εκλογή» και πολλά άλλα).

– Στην ανάδειξη της μουσικής σπουδαίων Ελλήνων συνθετών (Σισιλιάνος, Σκαλκώτας, Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Ξαρχάκος, Αντωνίου, Πλέσσας, Παπαθανασίου, Μαραγκόπουλος κ.ά.), είτε μέσα από τις χορογραφίες που εμπνεύστηκε ο Μέτσης, είτε μέσω μπαλέτων που δημιουργήθηκαν κατόπιν αναθέσεων του Πειραματικού Μπαλέτου Αθηνών σε Ελληνες συνθέτες.

Χορευτής, χορογράφος και βέβαια μεγάλος δάσκαλος πολλών γενεών χορευτών, ο Μέτσης υπήρξε μια ανήσυχη και δημιουργική διάνοια του χορού. Κορυφαίος από το 1949 στο μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, χορευτής στα μπαλέτα του Ρολάν Πετί, χορογράφος και καθηγητής στα Μπαλέ Ραμπέρ, συνεργάτης της Αλίσια Μάρκοβα, της Βιολέτ Βερντί κ.ά, ο Μέτσης υπήρξε επιπλέον ο πρώτος Ελληνας που χόρεψε στη σκηνή του Κόβεντ Γκάρντεν. Κι όμως υπήρξε μέχρι τέλους ένας διακριτικός άνθρωπος που δεν προέβαλλε τις επιτυχίες του.

Η έκθεση συνοδεύεται από μια νέα έκδοση, η οποία συγκεντρώνει σπάνια γραπτά και φωτογραφικά ντοκουμέντα. Εντοπίστηκαν στη διάρκεια της έρευνας που προηγήθηκε. Η έκδοση περιλαμβάνει όμως και πρωτότυπα κείμενα συνεργατών του Μέτση. Την επιστημονική και καλλιτεχνική επίμέλεια τόσο της έκθεσης όσο και του καταλόγου έχει η σκηνογράφος Σοφία Παντουβάκη.

Η έκθεση διαρκεί μέχρι τον Μάιο του 2012. Περισσότερες πληροφορίες στο http://metsis.hellenic-cosmos.gr

Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ

Σχολείο

 

Σε κρίση η αγορά βιβλίου

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 17.11.11 Σημαντική πτώση καταγράφουν οι πωλήσεις.

Αυξάνει τις τελευταίες ώρες στην εκδοτική αγορά η ανησυχία για τη δυνατότητα πληρωμών ορισμένων βιβλιοπωλείων-αλυσίδων, που έχουν μετατραπεί σε θύματα της οικονομικής κρίσης, αντιμετωπίζοντας σημαντική πτώση των πωλήσεών τους.

Εκδότες και βιβλιοπώλες διαβεβαίωναν μέχρι τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές πως κανένα «κανόνι» δεν είχε σκάσει στην αγορά, συμπληρώνοντας ότι τα προβλήματα με τα βιβλιοπωλεία-αλυσίδες (όπως και γενικότερα με τα βιβλιοπωλεία) δεν είναι σημερινά.

Ασφαλώς, όσο περνά ο καιρός, οι συνθήκες δυσκολεύουν. Τα βιβλιοπωλεία ανταποκρίνονται συχνά μόνο κατά το ήμισυ στις υποχρεώσεις τους προς τους εκδότες, μεταθέτοντας συνεχώς τις ημερομηνίες αποπληρωμής, οι εκδότες αναγκάζονται να καθυστερήσουν την καταβολή των δικών τους οφειλών προς τρίτους και το κύκλωμα του βιβλίου υφίσταται όλο και πιο έντονους κλυδωνισμούς.

Παρά την αρχική πεποίθηση πως η κρίση δεν θα έπληττε ενδεχομένως το βιβλίο όσο άλλους κλάδους, εξαιτίας του ενημερωτικού και παιδαγωγικού του χαρακτήρα ως εμπορικού προϊόντος, οι ελπίδες άρχισαν ήδη από τα μέσα του 2009 να διαψεύδονται, ενώ η αγορά έχει στεγνώσει εδώ και ενάμιση χρόνο από χρήμα.

Η πτώση των πωλήσεων υπολογίζεται σήμερα από τους εκδότες, σε 30% με 40%, ενώ οι προοπτικές για ανάκαμψη παραμένουν άδηλες. Κάποια καλυτέρευση αναμένεται ενόψει της γιορτινής περιόδου, με τα ράφια των βιβλιοπωλείων να γεμίζουν καινούργιες εκδόσεις (ελληνική και ξένη λογοτεχνία, οικονομικές και ιστορικές μελέτες, αλλά και άλμπουμ, παιδικά και μαρτυρίες) και τους εκδότες να προσδοκούν κάποια ευνοϊκότερα αποτελέσματα για τις πρόσφατες επενδύσεις τους.

Ο εκδοτικός χώρος ανασυντάσσεται μπροστά στα πολλαπλασιαζόμενα προβλήματα, ανακατανέμοντας τους προγραμματισμένους του τίτλους και περιορίζοντας δραστικά την παραγωγή του (αν και κάποια συμβόλαια που υπογράφτηκαν σε ανέφελες ημέρες -κυρίως με οίκους του εξωτερικού- θα πρέπει να τηρηθούν). Ήδη, οι εκδοτικές περίοδοι τείνουν να συρρικνωθούν σε δύο ή (μετά βίας) τρεις τον χρόνο: νέα βιβλία πλέον κυκλοφορούν στις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, το Πάσχα, όπως και λίγο πριν από την έναρξη των καλοκαιρινών διακοπών.

Όπως λένε πρόσωπα της εκδοτικής αγοράς, ιδιαίτερο ρόλο για την κίνηση του βιβλίου έπαιξε κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και η έντονη ρευστότητα της πολιτικής κατάστασης. Ακόμα και τα ελάχιστα δείγματα σταθεροποίησης, έφερναν κάποια δείγματα αναζωογόνησης στα χειμαζόμενα βιβλιοπωλεία, ενώ οποιαδήποτε αρνητική εξέλιξη έριχνε αυτομάτως κατακόρυφα των ενδιαφέρον.

Σύμφωνα, πάντως, με έμπειρους επαγγελματίες -που δραστηριοποιούνται πολλά χρόνια στην αγορά και είναι σε θέση να γνωρίζουν εκ των ένδον τη λειτουργία της- τα επόμενα χρόνια οι εκδοτικοί οίκοι θα πρέπει να αναπροσανατολιστούν ριζικά τόσο ως προς τον τρόπο παραγωγής όσο και ως προς τις επιλογές τους, αλλάζοντας άρδην τα πρότυπα επί τη βάσει των οποίων πορεύτηκαν την τελευταία δεκαπενταετία.

http://www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σχολείο

Ζέεφ Στέρνχελ: «Ο φασισμός δεν είναι νεκρός»Ζέεφ Στέρνχελ:
«Ο φασισμός δεν είναι νεκρός»

Ο συγγραφέας του «Αντι-Διαφωτισμού» μίλησε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών

ΤΟ ΒΗΜΑ 17.11.11

Γιατί υπάρχει παντού τρομακτική άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων; Με ποιους τρόπους κατάφεραν οι ακραίες θέσεις τους να αναδιατάξουν τον πολιτικό βίο της μεταπολεμικής Ευρώπης, να πολώσουν το κλίμα και να ερεθίσουν τα συντηρητικά αντανακλαστικά των κοινωνιών μας; Αυτά τα «ακροδεξιά αντανακλαστικά» της Ευρώπης σφυγμομετρήθηκαν το απόγευμα της Τετάρτης 16 Νοεμβρίου 2011 στη Μικρή Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Εμείς και οι Αλλοι – Εμείς ως Αλλοι» του προγράμματος «Λέξεις και Σκέψεις».

Ο Ζέεφ Στέρνχελ, επίτιμος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ (έδρα Leon Blum) και ένας απ’ τους πλέον επιφανείς διανοούμενους και ειδικούς στα θέματα του φασισμού παγκοσμίως, μέσα απ’ τη φιλοσοφία και την ιστορία των ιδεών προσπάθησε να προσεγγίσει τη σημερινή έξαρση της εθνικιστικής ακροδεξιάς βασισμένος στο περίφημο έργο του «Ο αντι-διαφωτισμός» (Πόλις, 2009), όπου αναλύει τα τρία βασικά χαρακτηριστικά αυτής της αντι-ιδέας (ανορθολογισμός, σχετικισμός και εθνικιστικός κοινοτισμός) και υποστηρίζει ότι ο εθνικισμός είναι προστάδιο του φασισμού που υπονομεύει τις οικουμενικές ανθρώπινες αξίες.

«Η Ακρα Δεξιά σε όλες τις μορφές της, απ’ τον φασισμό και τον ναζισμό μέχρι τις μετέπειτα ποικίλες εθνικιστικές εκφάνσεις της, συνιστά αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής κουλτούρας αλλά και του προβλήματος της ευρωπαϊκής ταυτότητας τους τελευταίους δυο αιώνες. Η Ακρα Δεξιά είναι μια θεμελιώδης δύναμη του Αντι-διαφωτισμού, δε γεννήθηκε μόνο απ’ την καταστροφή του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου αλλά και δεν τελείωσε το 1945. Δεν υπάρχει καμιά επιστημονική μεθοδολογία που να μας πείθει ότι ο φασισμός θα παραμείνει νεκρός στον μεταπολεμικό κόσμο όσο κι αν πασχίζουν να μας πείσουν γι’ αυτό η γερμανική, η ιταλική και η γαλλική ιστοριογραφία» είπε ο Στέρνχελ.

«Το πρόβλημα με την ταυτότητα όπως αυτή προσδιορίζεται σήμερα απ’ την ιστορία, την κουλτούρα, τη γλώσσα και τη θρησκεία είναι ότι υπερέχει της ιδιότητας του πολίτη όπως μας τη δίδαξε το κοσμικό κράτος. Ο Αντι-διαφωτισμός είναι μια πολιτική παράδοση που διαχωρίζει τους ανθρώπους και προπαγανδίζει ότι το πλέον ουσιαστικό δεν είναι όσα μας ενώνουν (η έννοια του πολίτη είναι ενωτική) αλλά αυτά που μας χωρίζουν. Αυτή είναι η υποδομή των ακραίων φαινομένων που βρίσκονται σε έξαρση σήμερα» τόνισε ο ίδιος που μελέτησε τον αντι-διαφωτιστικό παροξυσμό απ’ τον 18ο αιώνα μέχρι τον Ψυχρό Πόλεμο.

«Τώρα παρακολουθούμε την αρχή μιας νομικής επανάστασης. Η Ακρα Δεξιά (με τη λεοντή της Δεξιάς) θέλει να διασφαλίσει την υπεροχή της εθνικότητας με τη λογική ότι διαβατήριο μπορείς να αλλάξεις εύκολα, αλλά σ’ ένα έθνος δεν μπορείς να προσχωρήσεις εύκολα. Είναι ο εθνικός ντετερμινισμός που δεν αλλάζει, που καμώνεται ότι μια πολιτισμική κοινότητα είναι μοναδική, ότι υπερέχει έναντι των άλλων, και μ’ αυτό τον τρόπο οι δυνάμεις αυτές προάγουν τη στεγανοποίηση των πολιτισμών» συνέχισε για να επισημάνει ότι «βλέπουμε πλέον τη Δεξιά να τοποθετείται ανάλογα με τις απόψεις που εκφράζει η Ακρα Δεξιά. Η Ακρα Δεξιά λειτουργεί σαν μια ατμομηχανή που συμπαρασύρει όλο το πολιτικό φάσμα, ασκεί μια ψυχολογική και ηθική επιρροή τέτοια που σε λίγο η Δεξιά θα έχει πρόβλημα να διαχωριστεί απ’ αυτές τις ακραίες θέσεις» και προέβλεψε ότι αυτό θα το δούμε παντού στις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις.

«Ο θρίαμβος της νεοσυντηρητικής σκέψης έγκειται στο ότι κατόρθωσε να πείσει ότι τα κοινωνικά ζητήματα είναι και ηθικά ζητήματα. Η εθνικιστική δεξιά μετέχει σ’ αυτό το λαϊκίστικο κίνημα που μάχεται τον Διαφωτισμό. Ο Αντι-διαφωτισμός υπάρχει και κατά τα φαινόμενα θα υπάρχει. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να υπερασπιζόμαστε τον ορθολογισμό, τις οικουμενικές αξίες, τον ανθρωπισμό, την ελευθερία και την αυτονομία του ατόμου» υπογράμμισε ο Στέρνχελ. Απ’ την άλλη είπε ότι «το μεταμοντέρνο πάθος για την πολυπολιτισμικότητα έχει παίξει ένα σημαντικό ρόλο στην εξασθένιση των οικουμενικών αξιών» αναθυμούμενος τον Κλοντ Λεβί-Στρος που είχε προειδοποιήσει ότι η καταστροφή των ιδιαιτεροτήτων μας, το άλλο άκρο δηλαδή, δεν είναι ιδιαιτέρως εποικοδομητική.

Η Βασιλική Γεωργιάδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, έκανε μια εισήγηση για την «κρυφή γοητεία» της Ακρας Δεξιάς στην Ευρώπη του ύστερου μεταβιομηχανισμού. Επιχείρησε μια ιστορική και πολιτική αναδρομή στις μεταμορφώσεις αυτού του φαινόμενου από το 1946 μέχρι σήμερα και προσπάθησε να εξηγήσει πώς ένα φαινόμενο του πολιτικού περιθωρίου, όπως ήταν η Ακρα Δεξιά μετά τον πόλεμο, «μια κακόφημη δεξαμενή παλαιοφασιστών, απόκτησε σταδιακά, κυρίως στη μετακομμουνιστική εποχή, ορατότητα στην πολιτική σκηνή και εξασφάλισε πολιτική και εκλογική σημαντικότητα στο περιβάλλον του κομματικού και πολιτικού συστήματος αρκετών ευρωπαϊκών χωρών».

Η Ακρα Δεξιά, έχει το χαρακτηριστικό του «συλλέκτη διαμαρτυρίας» και του σταδιακού «ιδεολογικού αποχρωματισμού» απ’ τον ιστορικό φασισμό και τον Αντι-διαφωτισμό. Καθίσταται ελκυστική με τη στάση της πολιτικής διαμαρτυρίας που καλλιεργεί, την υποτιθέμενη αντιπολιτική-αντισυστημική στάση της. «Η κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων, το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης και τα ρεύματα της μετανάστευσης δημιούργησαν νέες πραγματικότητες για τα εθνικά κράτη, τις εθνικο-πολιτισμικές συντεταγμένες τους, τις πολιτικές-ιδεολογικές ταυτότητες».

Η Ακρα Δεξιά βρέθηκε στο στοιχείο της. «Εγκατέλειψε τον λαϊκιστικό αντικρατισμό και προτάσσοντας τις ιδεολογικές της παρακαταθήκες (εθνικισμός, αντιοικουμενισμός, ιδεολογία της ανισότητας, μετατράπηκε σε έναν αναδευτή και συλλέκτη των φόβων, της ανασφάλειας, του θυμού, των προκαταλήψεων ανθρώπων που βίωναν τραυματικά τη ρευστοποίηση των προσωπικών τους, αλλά και των πολιτικών και συλλογικών ταυτοτήτων. Είναι η Ακρα Δεξιά που βλέπουμε όλοι γύρω μας τις τελευταίες τρεις δεκαετίες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες: εθνικιστική, μνησίκακη, ξενοφοβική, αντιμεταναστευτική, που περιφρονεί την αρχή της ισότητας» εξήγησε η ίδια αναφερόμενη σε μια έννοια του Ζέεφ Στέρνχελ.

«Η Ακρα Δεξιά στα 60 χρόνια που υπάρχει στο μεταπολεμικό κόσμο, εμφανίζεται με πολλά πρόσωπα. Το πρόβλημα σήμερα είναι το γεγονός ότι το δικό της μείγμα πολιτικής είναι υποστηρίξιμο από ένα ευρύτερο φάσμα – η εναντίωση στη μετανάστευση, η απόρριψη της πολιτικής και των πολιτικών, η ανοχή στη χρήση βίας, η απαξίωση και γελοιοποίηση του κοινοβουλίου, δεν είναι στάσεις και συμπεριφορές που προέρχονται μόνο από την Ακρα Δεξιά. Υπάρχει μια ευρύτερη -εγκάρσια- αποδοχή για όλα αυτά στην πολιτική σκηνή πολλών ευρωπαϊκών χωρών» είπε η Βασιλική Γεωργιάδου δίνοντας πάρα πολλά παραδείγματα και απαντώντας σε πολλές ερωτήσεις που αφορούσαν τις τελευταίες εξελίξεις στο πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας.

Ο Σπύρος Α. Σοφός, ερευνητής Διεθνούς Πολιτικής στο «Helen Bamber Centre for the Study of Rights, Conflict and Mass Violence» στο Πανεπιστήμιο του Κίνγκστον στο Λονδίνο, επεσήμανε ότι «η άκρα δεξιά αποτελεί ένα φαινόμενο που έχει αναμφισβήτητα μελετηθεί πάρα πολύ αλλά η κατανόησή του είναι ακόμη δυστυχώς ελλιπής». Πρότεινε μάλιστα ότι «η άκρα δεξιά μπορεί να περιγραφεί καλύτερα ως κοινωνικό κίνημα που αν επιχειρούσαμε να το αναπαραστήσουμε θα βλέπαμε ένα πολυκεντρικό σχήμα που αναπτύσσεται ταυτοχρόνως σε ομόκεντρους κύκλους», ένα κίνημα κατακερματισμένο διεθνώς αλλά που συσπειρώνει ανθρώπους ευκολότερα σε εθνικό επίπεδο.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μορφές δράσης που η Άκρα Δεξιά αντιγράφει από άλλα κοινωνικά κινήματα. «Οπως λοιπόν τα ισλαμικά κινήματα για παράδειγμα (χωρίς να τα ταυτίζουμε με ακροδεξιά κινήματα) προσπάθησαν να «πληρώσουν κενά» στην παρουσία του κράτους στις κοινωνίες που δραστηριοποιήθηκαν, προσφέροντας υπηρεσίες εκπαίδευσης, πρόνοιας και κοινωνικής αλληλεγγύης και καταδεικνύοντας την ανεπάρκεια του υπάρχοντος συστήματος, έτσι και οργανώσεις της άκρας δεξιάς προσπαθούν να συνδεθούν με την ευρύτερη κοινωνία εντοπίζοντας κενά στην παρουσία του κράτους αλλά και της κοινωνίας των πολιτών, προσπαθώντας να πληρώσουν αυτά τα κενά» εξήγησε.

Η οικονομική κρίση συμβάλλει στην άνοδο της Ακρας Δεξιάς; «Αναμφίβολα» συνέχισε ο ίδιος «ο ακροδεξιός λόγος θέλει να δημιουργεί συνθήκες κρίσης ακόμα κι όταν η κρίση είναι κατασκευασμένη. Θέλει να δημιουργεί ένα συνεχές κλίμα διχασμού και αδικίας. Μετατρέπει τον «Αλλο» σε εχθρό και απειλή ενώ προτείνει απλουστευτικές λύσεις που γίνονται εύκολα αντιληπτές απ’ τα απογοητευμένα κοινωνικά στρώματα». Αλλά η σύνδεση της κρίσης με την πιθανή άνοδο της Ακρας Δεξιάς μπορεί να είναι παραπλανητική, κατέληξε ο Σπύρος Α. Σοφός. «Οι κρίσεις και οι εχθροί μπορούν να κατασκευαστούν και σε περιόδους σχετικής ευημερίας. Η Ακρα Δεξιά δεν αποτελεί σημείο των καιρών μας, η φλόγα της σιγοκαίει περιμένοντας στιγμές πρόσφορες ώστε να αναζωπυρωθεί και να προσφέρει λύσεις στα ψευδοδιλήμματα που προτάσσει».

 

Σχολείο

Ελληνες και Φοίνικες στα σταυροδρόμια της Μεσογείου

Εκθεση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης από 20 Δεκεμβρίου

ΤΟ ΒΗΜΑ: 16/11/2011

Ελληνες και Φοίνικες στα σταυροδρόμια της Μεσογείου

Η αρχαία Καρχηδόνα, αποικία των Φοινίκων

Δύο λαοί που συναντιόνταν επί αιώνες στις θάλασσες της Μεσογείου, αντάλλασσαν εμπορεύματα, ιδέες και εφευρέσεις αλλά και ανταγωνίσθηκαν σκληρά για την οικονομική επικράτηση ήταν οι Ελληνες και οι Φοίνικες και σ΄ αυτή ακριβώς τη σχέση και τις μεταξύ τους επαφές είναι αφιερωμένη η έκθεση που εγκαινιάζεται στις 20 Δεκεμβρίου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. «Ελληνες και Φοίνικες στα σταυροδρόμια της Μεσογείου» είναι ο τίτλος της και τα εκθέματά της πλούσια, αφού πρόκειται για 97 έργα από ελληνικά μουσεία και Εφορείες Αρχαιοτήτων και 34 από το Μουσείο του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού.

Το έναυσμα για την έκθεση δόθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης από τα λίγα αλλά χαρακτηριστικά ευρήματα που έχουν προκύψει από τις ανασκαφές στη Μακεδονία και τη Θράκη επιβεβαιώνοντας τις φοινικο – ελληνικές ανταλλαγές που είχαν φθάσει και στον βορειοελλαδικό χώρο. Με στόχο λοιπόν να αναδειχθούν οι οικονομικές ανταλλαγές και οι διαχρονικές σχέσεις μεταξύ των δύο λαών κυρίως στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και για το μεγάλο χρονικό διάστημα από την Υστερη Εποχή του Χαλκού ως τα Ελληνιστικά χρόνια η έκθεση πρόκειται να διερευνήσει όλες τις εκδοχές αυτών των επαφών. Η εκκίνηση γίνεται με την παρουσίαση της ιστορίας των Φοινίκων και ακολουθούν οι πρώτες επαφές μεταξύ του ελληνικού και του ανατολικού κόσμου, καθώς και οι μυκηναϊκοί εμπορικοί σταθμοί στις ακτές του σημερινού Λιβάνου από τον 16ο π. Χ. ως τον 11ο π. Χ. αιώνα.

Οι πρώτες συναντήσεις Ελλήνων και Φοινίκων στα σταυροδρόμια της Μεσογείου από τον 11ο ως τον 6ο π. Χ. αιώνα καταγράφονται σε ιδιαίτερη ενότητα, την οποία ακολουθεί ο μετασχηματισμός στο εμπόριο της Μεσογείου και στις σχέσεις Ελλήνων – Φοινίκων από τον 6ο ως τον 4ο π. Χ. αιώνα. Το μεγάλο γεγονός της άλωσης της Τύρου, μιας εκ των κυρίων πόλεων της Φοινίκης, το 332 π. Χ. από τον Μέγα Αλέξανδρο αναδεικνύεται εξάλλου ιδιαίτερα, καθώς συμπίπτει με τον εξελληνισμό της Ανατολής. Παράλληλα όμως σε ειδικές θεματικές ενότητες παρουσιάζεται το αλφάβητο, ο ρόλος της Κύπρου ανάμεσα στο Αιγαίο και την Ανατολή, ο μύθος του Κάδμου ο οποίος κατά την παράδοση ήταν Φοίνικας πρίγκιπας που είχε ιδρύσει τη Θήβα και τέλος η παρουσία των Φοινίκων στην ελληνική γραμματεία.

Να σημειωθεί πάντως ότι το όνομα Φοίνικες είναι αυτό με το οποίο τους αποκαλούσαν οι Ελληνες ενώ οι ίδιοι αυτοονομάζονταν «Παιδιά της Χαναάν». Επειδή ωστόσο εμπορεύονταν ένα είδος πορφύρας εξαιρετικά δυσεύρετο στη Μεσόγειο, οι Ελληνες χρησιμοποίησαν γι΄ αυτούς μία λέξη της αιγυπτιακής γλώσσας, το «φοινός» δηλαδή πορφυρός από όπου και προήλθε τελικώς η ονομασία των «Πορφυρών ανθρώπων».

Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (Μαν. Ανδρόνικου 6, τηλ. +30 2310 830538). Διάρκεια έκθεσης: 20 Δεκεμβρίου – 20 Ιουνίου 2012

Πλην του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, το Εθνικό Αρχαιολογικό, το Μουσείο Ηρακλείου και εννέα Εφορείες συμμετέχουν στην έκθεση με έργα τους. Ανάμεσα στα 131 αντικείμενα, ένας χαναανιτικός αμφορέας, το χάλκινο ειδώλιο του «πλήττοντος θεού» όπως λέγεται, μία χάλκινη ενεπίγραφη φιάλη, η δίγλωσση στήλη του Κεραμεικού, μία μαρμάρινη ανθρωπόμορφη σαρκοφάγος, μαρμάρινη στήλη του Ερμία από τη, Τύρο που βρέθηκε στο ιερό της Δήλου, ταφικά σύνολα από την Ιαλυσσό με κυπριακή, φοινικική και ροδιακή κεραμεική, σφραγίδες από στεατίτη, γυάλινο αλάβαστρο φοινικικού τύπου και γυάλινη οινοχόη, χτένι από ελεφαντοστούν αλλά και μία tridanca σειρήνα από όστρεο του 7ου π. Χ. αιώνα.

Να σημειωθεί ότι η χρηματοδότηση της έκθεσης και του καταλόγου καλύπτεται από τον ΟΠΑΠ, ο οποίος στηρίζει οικονομικά το πρόγραμμα «Θεσσαλονίκη, Σταυροδρόμι Πολιτισμού», στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποιείται η διοργάνωση.

Σχολείο

 

 

Η «εκδίκηση» της λαϊκής κιθάρας

Της Χάρης Ποντίδα, ΤΑ ΝΕΑ 16.11.11

Αν και είναι στο DNA μας, στο λαϊκό τραγούδι δεν είναι αναγνωρισμένη. Μισός αιώνας κιθάρας μέσα από το ρεμπέτικο, με «ξεναγούς» τον Δημήτρη Μυστακίδη και τον Γιώργο Νταλάρα, φιλοδοξεί να μας πείσει ότι αξίζει την προσοχή μας

O Μανώλης Χιώτης είχε επηρεαστεί από το παίξιμο του τσιγγάνου κιθαρίστα της τζαζ Τζάνγκο Ράινχαρντ και το gipsy swing. Ο Γιώργος Κατσαρός (έζησε στην Αμερική και ήταν διάσημος στους έλληνες μετανάστες) ήταν εκπρόσωπος της λεγόμενης «τσιμπητής» κιθάρας που είχε κάτι από τον τρόπο που παίζονταν τα μπλουζ αλλά και από τις μουσικές παραδόσεις της Ανατολής, ενώ η ομάδα των μικρασιατών μουσικών που μετά το ’22 επηρέασαν τη διαμόρφωση του ρεμπέτικου, είχε βαθύτερη γνώση των κλιμάκων και φυσικά έφερε έναν ήχο που κουβαλούσε μέσα του κουλτούρα ανατολική.

Η λαϊκή κιθάρα και τα είδη της. Μπορεί ο όρος αυτός να μην έχει αναγνωριστεί ακόμα και σήμερα από την επίσημη Πολιτεία (στα ωδεία διδάσκεται κλασική κιθάρα), όμως στο αστικό λαϊκό τραγούδι η κιθάρα έχει εμφανιστεί από τα τέλη του 19ου αιώνα κι έχει επηρεάσει (και επηρεαστεί) από τις τάσεις και τις μόδες που «έτρεχαν» στη μουσική τις διάφορες εποχές.

Η εκδήλωση «Η τέχνη της κιθάρας στα χρόνια του ρεμπέτικου» που διοργανώνει ο κιθαρίστας και καθηγητής λαϊκής και παραδοσιακής μουσικής Δημήτρης Μυστακίδης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (μαζί με τους Γιώργο Νταλάρα, Μάρθα Φριντζήλα και Χρήστο Μαστέλο) έχει σαν στόχο να παρουσιάσει όλους τους τρόπους που η λαϊκή κιθάρα υπήρξε μέσα στην τέχνη του τραγουδιού από τις αρχές του αιώνα μέχρι το 1955.

Γιατί, όπως μας εξηγεί ο ίδιος, «έτσι όπως γνωρίζουμε από τη δισκογραφία, η κιθάρα εμφανίζεται σε όλες τις μορφές της λαϊκής ορχήστρας (σμυρναίικη με σαντούρια και βιολιά, πειραιώτικη με μπουζούκια και μπαγλαμάδες, μεταπολεμικό πάλκο με μεγάλη ορχήστρα, έντεχνη – λαϊκή, ελαφρολαϊκή – ηλεκτρική κ.λπ.), ενώ διείσδυσε και στη δημώδη – δημοτική ορχήστρα».

Κάθε εποχή με τις δικές της… κιθάρες. Πριν από τον πόλεμο ήταν πολύ συνηθισμένα τα κιθαριστικά συγκροτήματα αλλά και τα συγκροτήματα με χαβάγιες. Μετά τον πόλεμο, διάσημα έγιναν τα κιθαριστικά τρίο (Τρίο Κιτάρα, Τρίο Ατενέ, Τρίο Καντσόνε κ.λπ.).

Ανθολογώντας ρεπερτόριο μισού αιώνα, ο κιθαρίστας και μουσικοπαιδαγωγός Δημήτρης Μυστακίδης και ο Γιώργος Νταλάρας θα ερμηνεύσουν μαζί 32 τραγούδια (ο δεύτερος συμπράττει και φωνητικά) συνθετών του ρεμπέτικου που το έργο τους επέδρασε καθοριστικά στην πορεία της λαϊκής κιθάρας μέσα στον χρόνο. Τραγούδια των Σπύρου Περιστέρη, Παναγιώτη Τούντα, Κώστα Σκαρβέλη, Γιώργου Καρρά, Κώστα Καρίπη, Μάρκου Βαμβακάρη, Γιώργου Κατσαρού, Μανώλη Χιώτη, Γιώργου Μητσάκη, Κώστα Ρούκουνα κ.ά.

«Είναι στο DNA του Ελληνα τα είδη της λαϊκής κιθάρας, γι’ αυτό σ’ αυτήν τη συναυλία ο ακροατής δεν πρόκειται να ακούσει κάτι καινούργιο ή περίεργο – πέρα του ότι η ορχήστρα είναι φτιαγμένη αποκλειστικά από κιθάρες», διευκρινίζει ο Δημήτρης Μυστακίδης.

Αρκετά απ’ τα τραγούδια που θα ακουστούν δεν ανήκουν στη λίστα των πιο δημοφιλών ρεμπέτικων. Για τους γνώστες του είδους, βέβαια, θα είναι μια εποικοδομητική βραδιά, γιατί θα δουν σε έναν συμπυκνωμένο χρόνο τις διαφορές στα είδη παιξίματος της λαϊκής κιθάρας. «Ουδεμία σχέση με την κλασική», λέει ο Δημήτρης Μυστακίδης. «Αν γινόταν να την παρομοιάσουμε με έναν άλλο ήχο, θα τη φέρναμε πιο κοντά στον ήχο της κιθάρας του gipsy swing».

«Το θέμα είναι», συνεχίζει, «ότι οι μεγάλοι παίκτες στην ιστορία του ελληνικού πάλκου που ενεπλάκησαν από νωρίς στην υπόθεση του αστικού λαϊκού τραγουδιού ήταν εξαιρετικοί κιθαρίστες συνοδείας και όχι μόνο (Σκαρβέλης, Παπάζογλου, Περιστέρης κ.ά.), ενώ και σπουδαίοι μπουζουξήδες της μεταπολεμικής περιόδου ήταν εξίσου σημαντικοί κιθαρίστες (Χιώτης, Μπέμπης, Σταματίου κ.ά.). Ολοι οι παραπάνω είχαν το δικό τους ηχόχρωμα και τον δικό τους τρόπο παιξίματος, διαφορετικό ο καθένας, και μια τεχνική που έστειλε το όργανο σε απίστευτα ύψη».

Η εύλογη ερώτηση (από την πλευρά μας) είναι γιατί η λαϊκή κιθάρα δεν έχει αναγνωριστεί σαν είδος από την ελληνική Πολιτεία. «Δεν υπάρχει απάντηση σ’ αυτό», λέει. «Απλώς δεν έχει αναγνωριστεί».

Κατηγορίες:πολιτισμός Ετικέτες: , ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: