Αρχική > πολιτική > Επιλεγμένα πολιτικά άρθρα 14.11.11

Επιλεγμένα πολιτικά άρθρα 14.11.11

Τα γεγονότα τρέχουν, η ενημέρωση “βαράει κόκκινο”, οι πολίτες παραμένουν ανήσυχοι. Η παρακολούθηση των εξελίξεων είναι απαραίτητη όσο ποτέ άλλοτε. Η αρθρογραφία επιχειρεί να αναλύσει την πολιτική σκακιέρα. Ωστόσο, ποτέ δεν είναι ουδέτερη, ποτέ δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι αποκαλύπτει την αλήθεια, όχι μόνο γιατί η αλήθεια είναι “κοινωνική κατασκευή” αλλά και γιατί τα Μέσα Ενημέρωσης δεν είναι καθρέφτες που αντανακλούν την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα. Είναι, μην το ξεχνάμε, και μορφή εξουσίας. Έχουν  πολιτική στόχευση.

[ Η επιλογή δεν είναι προφανώς πάντα η καλύτερη, λόγω έλλειψης χρόνου αλλά και λόγω αναπόφευκτης μεροληψίας μου. Όμως το “Ανθολόγιο” επιζητεί αναγνώστες με κριτική σκέψη, επομένως δεν ετεροκαθορίζονται και εγώ είμαι λιγότερο ένοχος…]  

Επιμέλεια: Νίκου Τσούλια 

ΤΟ ΒΗΜΑ, 13.11.11

Κόµµατα και πολίτες αντέχουµε τις κυβερνήσεις συνεργασίας;

Με την ορκωμοσία της κυβέρνησης Παπαδήμου άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στην πολιτική μας ιστορία. Είναι η πρώτη φορά στα μεταπολιτευτικά χρονικά που προκύπτει μια κυβέρνηση συνεργασίας τριών μάλιστα κομμάτων που σπάει, έστω και χωρίς εκλογές, το ταμπού της αυτοδυναμίας που αποτελεί την κύρια και μάλλον μοναδική επιδίωξη των κομμάτων εξουσίας. Βέβαια, η μετάβαση σε ένα νέο πολιτικό σύστημα δεν θα είναι εύκολη. Ωστόσο η εξέγερση βουλευτών τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και της ΝΔ αλλά και η πλατιά αποδοχή του νέου κυβερνητικού σχήματος από την κοινή γνώμη το τελευταίο διάστημα απέδειξαν την απαίτηση της κοινωνίας για τη δημιουργία νέων συλλογικών φορέων έκφρασης και νομιμοποίησης. Ισως το ερώτημα δεν είναι πλέον αν αντέχουν οι πολίτες τις κυβερνήσεις συνεργασίας αλλά αν το πολιτικό σύστημα θα καταφέρει να τελειώσει αυτό που άρχισε την περασμένη Πέμπτη.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 12.11.11

Κομματικό σύστημα

Ο ελληνικός λαός ανακουφίσθηκε όταν ο κ. Λουκάς Παπαδήμος ανέλαβε την πρωθυπουργία. Ενιωσε πως έχει απέναντί του έναν ευπρεπή και πολύ επαρκή άνθρωπο, που μπορεί να εκπροσωπήσει μάλιστα με αξιοπιστία τη χώρα διεθνώς. Η κοινωνία είχε την αίσθηση πως επέβαλε μια λύση πέραν του άρρωστου κομματικού συστήματος. Ο στόχος της εθνικής συνεννόησης επετεύχθη μεταξύ των κομμάτων και αυτό είναι ένα ιστορικό βήμα. Ο ελληνικός λαός απογοητεύθηκε, όμως, χθες όταν είδε ένα απελπιστικά πολυμελές σχήμα, με πολιτικούς που δεν χρειάζονται ή που προκαλούν και με ελάχιστους μη κομματικούς παράγοντες. Ισως το κομματικό σύστημα, και ιδιαιτέρως το βαθύ ΠΑΣΟΚ, να μην αντιλαμβάνεται την οργή του κόσμου και να επιμένει να μένει γαντζωμένο στην εξουσία. Προκαλεί όμως έτσι και διακινδυνεύει να αποδομηθεί η ιδέα της εθνικής συνεννόησης. Ο κ. Παπαδήμος προφανώς δεν σχημάτισε μία δική του κυβέρνηση, αλλά αυτή που επέβαλαν οι κομματικοί μηχανισμοί. Το εγχείρημα πρέπει όμως να προστατευθεί, γιατί η χώρα δύσκολα θα έχει άλλη ευκαιρία σαν και αυτή.

Ολίγον κυβέρνηση

Του Παντελη Mπουκαλα

Υπερβατική ονειρεύτηκε την εξουσία του κάποτε ο κ. Σαμαράς, όταν κήρυσσε την «υπέρβαση», «μεταβατική» τη γεύεται τώρα. Και επειδή είναι ταγμένος στον πόλεμο των ονομάτων, μετά τη μάχη για του όνομα της FYROM, εξάντλησε τώρα τα μισά πυρομαχικά του στη μάχη για το όνομα του νέου, οιονεί πολυμετοχικού κυβερνητικού σχήματος, που οι πιθανότητές του να υπoστεί τη μοίρα του επίσης πολυμετοχικού Παναθηναϊκού δεν είναι λίγες· και η αθηναϊκή ομάδα άλλωστε και η Ελλάδα, στην Ανατολή στρέφουν το βλέμμα τους, προσμένοντας τους μάγους με το πετρέλαιο και την καλή καρδιά.

Ολίγον κυβέρνηση τη θέλησε ο κ. Σαμαράς τη Ν.Δ., αλλά αυτό είναι εξίσου αφύσικο και αδύνατο με το παροιμιώδες «ολίγον έγκυος». Οσο κι αν επιχειρεί να διαστρέψει την πραγματικότητα, θα συγκυβερνά. Με το μεταβατικό σκαφίδιο που δημιούργησε από κοινού με τον κ. Παπανδρέου (συγκάτοικό του στη φοιτητική του ζωή) και τον Καρατζαφέρη (συγκάτοικό του στη δεξιά πολυκατοικία), δεν θα μετακινείται σαν χαλαρός και άνευ ευθύνης επιβάτης της γαλαρίας, αλλά σαν οδηγός. Το τέχνασμά του να αναλάβουν υπουργεία μόνο μη κοινοβουλευτικά στελέχη του κόμματός του, αντί να του προσφέρει την ασπίδα της ανευθυνότητας, όπως προσδοκούσε, κατάφερε κάτι εντελώς διαφορετικό: να επιβεβαιώσει πόσο μακριά από τη νομιμοποίηση βρίσκεται η νέα κυβέρνηση. Αλήθεια, ποιος ψηφοφόρος του ΠΑΣΟΚ, αριστερής ή κεντρώας προέλευσης, ψήφιζε το κόμμα του το 2009 δίνοντάς του την εντολή να μοιραστεί κάποια στιγμή τους υπουργικούς θώκους με το ημίμαυρο ΛΑΟΣ;

ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., στην κυβερνητική αλληλοδιαδοχή τους, έκαναν ό,τι ακριβώς καταγγέλλουν τώρα (ή κάνουν ότι το καταγγέλλουν): τάισαν μέχρι σκασμού τo πελατειακό κράτος, πέταξαν τον δημόσιο πλούτο στη φαγάνα των Ολυμπιακών, ενέδωσαν στα διαπλεκόμενα, αδιαφόρησαν για την ηθική, όπως πιστοποιούν τα σκάνδαλά τους, με κορυφαίο της Siemens (που το συγκάλυψαν ταχύτατα και ομοθύμως), αδιαφόρησαν και για την καταστροφή και καταλήστευση του περιβάλλοντος. Η τωρινή συγκυβέρνησή τους μοιάζει με πρόνοια της Ιστορίας: πρέπει να πληρώσουν ταυτόχρονα και από κοινού για όσα διέπραξαν.

ΕΘΝΟΣ 13.11.11

Δεν υπάρχει χρόνος

Η πρώτη διαπίστωση είναι ότι το εγχείρημα του σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας ολοκληρώθηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Και ειδικότερα στο πρόσωπο του νέου πρωθυπουργού βρέθηκε ο καταλληλότερος να χειριστεί τα μεγάλα προβλήματα από τα οποία εξαρτώνται οι σχέσεις μας με την Ευρωπαϊκή Ενωση και το μέλλον της χώρας.

Η δεύτερη διαπίστωση είναι ότι η νέα κυβέρνηση θα έχει, στην καλύτερη περίπτωση, περίοδο χάριτος ελάχιστων μόνο ημερών. Και είναι εύλογο. Οι εκκρεμότητες είναι άμεσες και πιεστικές, λύσεις πρέπει να προωθηθούν και αποφάσεις να ληφθούν μέσα στην επόμενη κιόλας εβδομάδα και το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η νέα κυβέρνηση θα εξακολουθήσει να χαρακτηρίζεται από τα εκρηκτικά προβλήματα της ύφεσης, της ανεργίας και των επανειλημμένων περικοπών των συντάξεων.

Και η τρίτη διαπίστωση είναι ότι οι προσδοκίες της κοινής γνώμης δεν περιορίζονται μόνο στην εκπλήρωση των καταγραμμένων υποχρεώσεων της νέας κυβέρνησης, αλλά είναι πολύ ευρύτερες και περιλαμβάνουν και την ελπίδα ότι στο πλαίσιο της βελτίωσης των σχέσεων της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ενωση θα διαμορφωθούν προϋποθέσεις για δράσεις και παρεμβάσεις, οι οποίες θα συμβάλουν στη διαμόρφωση αναπτυξιακών προϋποθέσεων το ταχύτερο δυνατό.

Αλλά για να γίνουν όλα αυτά δεν αρκούν η εργατικότητα και η αποφασιστικότητα του πρωθυπουργού και των συνεργατών του. Ούτε ενδεχομένως και η αυτοσυγκράτηση των δεινά δοκιμαζόμενων μισθωτών και συνταξιούχων. Χρειάζεται και τα κόμματα τα οποία στηρίζουν τη νέα κυβέρνηση να επιδείξουν την επιβαλλόμενη υπευθυνότητα, έτσι ώστε να μην επαναληφθούν ανάλογα φαινόμενα με εκείνα που υπονόμευσαν την κυβέρνηση Ζολώτα και την κατέστησαν παράδειγμα προς αποφυγή.

Θα πρέπει οι ηγεσίες των κομμάτων που μετέχουν στην κυβέρνηση συνεργασίας να δείξουν με το παράδειγμά τους ότι από σήμερα αρχίζει μια σοβαρή κυβερνητική προσπάθεια και όχι μια προεκλογική περίοδος τρίμηνης ή μεγαλύτερης διάρκειας, που μοιραία θα παρασύρει στον κομματικό ανταγωνισμό και στη μικροπολιτική αντιπαλότητα κάθε προσπάθεια που θα καταβάλλουν ο Λ. Παπαδήμος και οι συνεργάτες του.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 13.11.11

Αλλάζουν οι όροι του παιχνιδιού

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΣΙΟΔΡΑ

Αλλαγή των όρων του πολιτικού παιχνιδιού σηματοδοτεί η κυβερνητική συνεργασία ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ.-ΛΑΟΣ και η επιλογή του Λ. Παπαδήμου στη θέση του πρωθυπουργού. Η αριστερά, που ήδη κατέγραφε ποσοστά τα οποία αθροιστικά φθάνουν το 30%, πλέον μένει μόνη στο χώρο της αντιπολίτευσης, ενώ στο εσωτερικό των δύο κομμάτων εξουσίας έχει ξεσπάσει πόλεμος που αποτελεί πρόσθετο εμπόδιο στην ανάκαμψή τους.

Αν και είναι νωρίς να προδιαγράψει κάποιος την έκταση και το βάθος των μεταβολών, πολιτικοί και αναλυτές προβλέπουν αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού στα επόμενα 1-2 χρόνια. Εκτιμούν δε ότι αυτή τη φορά είναι εντελώς διαφορετικό το πλαίσιο αναφοράς, αφού είναι έντονη η κοινωνική δυσαρέσκεια που αποτελεί την εύφλεκτη ύλη για την κατεδάφιση των σημερινών πολιτικών σταθερών.

Επίσης, η απαίτηση της Ε.Ε. για κυβερνητικές συνεργασίες, προκειμένου να έχουν ευρεία στήριξη τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί, με βάση δηλώσεις οι οποίες έχουν γίνει κατά καιρούς από κοινοτικούς αξιωματούχους, δεν εξαντλείται στη θητεία της κυβέρνησης συνεργασίας που ορκίστηκε την Παρασκευή, αλλά αποτελεί πρόβα για συμμαχικό σχήμα και μετά τις εκλογές. Συζητήσεις άρχισαν να γίνονται και για τον ρόλο του Λ. Παπαδήμου, όταν εκπνεύσει η πρωθυπουργική θητεία του. Θα επιστρέψει στον τραπεζικό χώρο ή θα διεκδικήσει ρόλο στο πολιτικό σκηνικό κι από ποια θέση; Και όλα αυτά, ενώ ήδη έχει αρχίσει το πριόνισμα της νέας κυβέρνησης, από τους ίδιους τους εταίρους, και ενώ και οι δύο πόλοι του δικομματισμού, όπως έδειξαν και με την επιλογή Πετσάλνικου, θα δώσουν σκληρή μάχη για τη συντήρησή τους.

«Οι τελευταίες εξελίξεις επιβεβαιώνουν το τέλος ενός κύκλου και κάνουν φανερή την εξάντληση κάθε πολιτικής δυνατότητας του φεουδαρχικού μορφώματος εξουσίας, που είναι στην ουσία το πολιτικό μας σύστημα. Αυτό που θα ακολουθήσει, και βρίσκεται νομίζω σε εξέλιξη ήδη, είναι η εσωτερική αμφισβήτηση στα μεγάλα κόμματα σε μια κατεύθυνση αναζήτησης νέων σχηματισμών πολιτικής έκφρασης. Αναπόφευκτα, μάλλον μετά τις εκλογές, θα προκύψουν νέα πολιτικά σχήματα. Στις εκλογές που έρχονται θα ενισχυθούν σημαντικά οι λεγόμενοι μικροί», εκτιμά ο πολιτικός επιστήμονας Λ. Κουσούλης. «Η αρχή των αλλαγών θα γίνει από το ΠΑΣΟΚ» επισημαίνει ο Δ. Μαύρος της MRB. Ηδη έχει ξεκινήσει η μάχη διαδοχής του Γ. Παπανδρέου και η κατάσταση θα ξεκαθαρίσει οριστικά μετά τις εκλογές. «Η κατάρρευση του ενός από τους δύο πόλους του δικομματικού συστήματος έχει ξεκινήσει και δεν ξέρω τι μπορεί να σημαίνει αυτό για τον άλλο πόλο. Με όλους τους τρόπους ο κόσμος ζητάει ανασύνθεση», συνεχίζει ο κ. Μαύρος. Ηδη στη Ν.Δ. βρίσκονται σε αναζήτηση νέας στρατηγικής μετά την εγκατάλειψη του αντιμνημονιακού μετώπου, με τον Α. Σαμαρά να κινδυνεύει ,με τις προσπάθειες ισορροπιών, να έχει ανοιχτό μέτωπο και με τη λαϊκή δεξιά και με τους κεντρώους.

«Σε 1-2 χρόνια πιθανόν να έχουμε μπει σε φάση διαρκών αλλαγών. Με τη λύση που δόθηκε μπορεί να ηρεμήσουν προσωρινά τα πράγματα, αλλά η πολιτική που θα ακολουθηθεί θα κινείται στο ίδιο πλαίσιο. Αυτό που έφερε την κατάσταση ώς εδώ είναι η απονομιμοποίηση της πολιτικής Παπανδρέου» τονίζει ο Χρ. Βερναρδάκης της VPRC. Ωστόσο, πολλοί είναι συγκρατημένοι για το πώς θα κινηθούν τα πράγματα. «Ο προβληματισμός και οι προβλέψεις για την ανασύνθεση του πολιτικού σκηνικού υπήρχε και το 1990 στη διάρκεια της οικουμενικής κυβέρνησης, όμως το δικομματικό σύστημα διατηρήθηκε», τονίζει το στέλεχος του ΣΥΝ Γ. Δραγασάκης, ο οποίος σημειώνει ωστόσο ότι αυτή τη φορά έχουν αλλάξει τα δεδομένα, με πιο έντονη δυσαρέσκεια και πιο σημαντική ενίσχυση της αριστεράς. Οτι βρισκόμαστε σε διαδικασία ανασύνθεσης του πολιτικού σκηνικού πιστεύει και ο αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Γερ. Μοσχονάς. «Εχουμε μπει σε νέο πεδίο. Οι πιθανότητες νέων σχημάτων είναι πολύ μεγάλες, όχι αναγκαστικά αύριο το πρωί. Μπαίνουμε σε περίοδο κυβερνητικών συνεργασιών λόγω εξασθένισης βασικών συνιστωσών του πολιτικού συστήματος. Τα μεγάλα κόμματα θα δυσκολευτούν πολύ να προσεγγίσουν τα ποσοστά αυτοδυναμίας στις επόμενες εκλογές» αναφέρει.

Μπορεί στην ανασύνθεση του σκηνικού να παίξει ρόλο ο ίδιος ο Λ. Παπαδήμος; Πρόσωπα που συνομιλούν με τον πρωθυπουργό τονίζουν με έμφαση ότι δεν έχει καμία πρόθεση να ηγηθεί κόμματος. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να κινηθεί πριν από τις εκλογές. Μετά; «Εχει να διαχειριστεί δύσκολα προβλήματα. Ακόμη και αν τα έχει χειριστεί καλά, είναι πολύ κρίσιμο ζήτημα το πώς θα το μετατρέψει σε πολιτικό κεφάλαιο, σε βάρος εκείνων οι οποίοι τον ανέδειξαν στην πρωθυπουργία», λέει ο Γερ. Μοσχονάς. Οι οποιες αλλαγές δεν θα είναι εύκολες. «Οι παραδοσιακές δομές θα αντιδράσουν», τονίζει ο Χρ. Βερναρδάκης. «Ο πολιτικός έλεγχος θα χαθεί πολλές φορές. Πολλοί ηγέτες θα καούν. Πολλά κόμματα θα ηττηθούν», επισημαίνει ο κ. Μοσχονάς.

«Η πολιτική που θα ακολουθήσει ο Λ. Παπαδήμος θα επιτείνει την κρίση του δικομματισμού. Ο Α. Σαμαράς εγκλωβίστηκε και δεν είναι εύκολο να απεγκλωβιστεί. Στην υλοποίηση αυτής της πολιτικής ο Λ. Παπαδήμος είναι πιο επαρκής», επισημαίνει ο Χρ. Βερναρδάκης, προσθέτοντας όμως ότι θα κριθεί σε βάθος χρόνου αν θα δημιουργηθούν οι συνθήκες για τη σύσταση κόμματος από στελέχη της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ που συμφωνούν στη «γραμμή Παπαδήμου». Οι κινήσεις «πράσινων» και «γαλάζιων» βουλευτών για κυβέρνηση συνεργασίας και για την αποτροπή της επιλογής Πετσάλνικου δείχνει πρώτη φορά ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές, ασχέτως αν καταλήξει κάπου ή όχι. Κάποιοι βλέπουν τον προάγγελο δημιουργίας ενός «ευρωπαϊκού, κεντρώου, εκσυγχρονιστικού σχήματος» που θα ενώσει δυνάμεις από όλους τους χώρους, αφήνοντας τη Ν.Δ. με τη λαϊκή δεξιά και το ΠΑΣΟΚ με τους «παραδοσιακούς».

Από όλες τις πλευρές σημειώνεται, με διαφορετικό τρόπο, ότι οι πολιτικές εξελίξεις θα καθοριστούν από τις δύσκολες κοινωνικές συνθήκες, οι οποίες θα χειροτερέψουν. «Πρόκειται για μαύρο μέτωπο. Ο πιο αδύναμος και ο πιο χρήσιμος κρίκος είναι η ελληνική κυβέρνηση και οι Ηρακλείς της (Σαμαράς, Καρατζαφέρης και Σία) για ξεπέρασμα της πρώτης γιγάντιας καπιταλιστικής κρίσης του 21ου αιώνα. Σ’ αυτό το διάστημα βγήκαν πολλά λεφτά που δεν θα δει ποτέ ο λαός. Λυπάμαι που θα χρησιμοποιήσω μια ποδοσφαιρική ρήση, αλλά πλέον όχι μόνο οι έλληνες εργαζόμενοι αλλά και οι Ευρωπαίοι, είμαστε και οφείλουμε να είμαστε με τα μυαλά στα κάγκελα», δηλώνει η βουλευτής του ΚΚΕ Λιάνα Κανέλλη, η οποία πιστεύει ότι πολύ σύντομα θα φανεί στον καθένα το αληθινό πρόσωπο της νέας κυβέρνησης. «Δεν θα τους αφήσουμε σε χλωρό κλαρί και τότε θα δούμε πόσο "ήσυχος ακαδημαϊκός" θα αποδειχθεί ο κ. Παπαδήμος» τονίζει.

Ο Γ. Δραγασάκης επισημαίνει ότι «μπορεί να έχει επιτευχθεί πολιτική διεύρυνση του μπλοκ του μνημονίου, αλλά με μεγάλη συρρίκνωση της κοινωνικής βάσης» και προβλέπει αύξηση της δυσαρέσκειας και ενίσχυση της αριστεράς, αφού «η πολιτική που θα υλοποιηθεί θα έχει αυξημένο κόστος για τη χώρα».

«Η πολιτική συνθήκη (δηλαδή η πολιτική στήριξη ή τουλάχιστον μη απόρριψη) των πολιτικών των διάφορων μνημονίων δεν υπάρχει πια στην κοινωνία. Χωρίς την πολιτική συνθήκη, η οικονομική στρατηγική δεν λειτουργεί, κι αυτό θα οξύνει την πολιτική κρίση», σημειώνει ο Γερ. Μοσχονάς.

ΤΑ ΝΕΑ 7.11.11
Σενάρια κατάρρευσης
Του Μιχάλη Μητσού

Η κρίση ξεκίνησε με την απόρριψη ενός Συντάγματος για τη διευρυμένη ευρωζώνη. Η Ευρώπη δεν συνήλθε ποτέ από την παράλυση στην οποία τη βύθισαν οι γάλλοι και ιρλανδοί ψηφοφόροι. Τον Απρίλιο του 2012, μετά την απροειδοποίητη χρεοκοπία της Ελλάδας, συνεδρίασε στο Λουξεμβούργο η Επιτροπή Ευρωπαϊκής Σωτηρίας υπό τον δυναμικό πολωνό πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ και ανακοίνωσε την κατάργηση της Κομισιόν και την αναστολή όλων των συνθηκών. Είκοσι από τα 29 μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης συμφώνησαν. Η Βρετανία διαχώρισε τη θέση της, ο πρωθυπουργός Νικ Κλεγκ δήλωσε ότι η ΕΕ δεν υπάρχει πλέον και μια εβδομάδα αργότερα συνήλθε στο Λονδίνο η Επιτροπή Ελευθέρων Ευρωπαϊκών Κρατών. Από τη διχοτόμηση της Ευρώπης προέκυψαν δύο ενιαίες αγορές, τρεις ζώνες ελεύθερης κυκλοφορίας τύπου Σένγκεν και είκοσι νομίσματα. Η κυκλοφορία στη σήραγγα της Μάγχης διεκόπη και στο Λονδίνο ξέσπασαν ταραχές πολύ χειρότερες από εκείνες του 2011. Ιστορικό θα μείνει το ερώτημα που απηύθυνε στους συμπατριώτες του ο σκωτσέζος ηγέτης Αλεξ Σάλμοντ, επιστρέφοντας στο Εδιμβούργο από ένα ταξίδι του στη Βαρσοβία, το Βερολίνο και το Λουξεμβούργο, όπου φαίνεται ότι εξασφάλισε οικονομική ενίσχυση. «Γενναίοι Σκωτσέζοι. Φιλοευρωπαίοι πολίτες της Σκωτίας. Θέλετε να παραμείνετε υπό τον έλεγχο του Λονδίνου, μαζί με την Ελλάδα, τη Σικελία και τη Λετονία; Η προτιμάτε να αναβιώσετε την ιστορική αποστολή της Σκωτίας και, ως εταίροι των περισσοτέρων ευρωπαϊκών εθνών, να ενταχθείτε στην ένωσή τους ως ένα υπερήφανο, ελεύθερο και κυρίαρχο βασίλειο;».

Το σενάριο αυτό – ομολογουμένως εφιαλτικό, από πολλές απόψεις – ανήκει στον Νόρμαν Ντέιβις. Ο άγγλος ιστορικός, που το τελευταίο του βιβλίο λέγεται «Χαμένα Βασίλεια: Η Ιστορία της Μισοξεχασμένης Ευρώπης», επισημαίνει στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς ότι όλοι οι ανθρώπινοι θεσμοί αργά ή γρήγορα καταρρέουν. Η Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία συγχωνεύτηκε με τη Δυτική Γερμανία, η Γιουγκοσλαβία διαλύθηκε, το ίδιο θα γίνει και με ένα οικοδόμημα που στερείται βιώσιμων οργάνων δημοσιονομικής και πολιτικής διακυβέρνησης όπως είναι η Γιούρολαντ. Οι γέφυρες του Παρισιού θα γεμίσουν με αστέγους, οι φτωχοί της Ισπανίας θα καταφύγουν στις αρένες των ταυρομαχιών και οι Ευρωπαίοι θα ξαναμάθουν την τέχνη του αντιπραγματισμού.

Και ο Ντέιβις ιστορικός είναι, δικαιούται να φανταστεί όποιο σενάριο θέλει, το ερώτημα «What if» γοήτευε άλλωστε ανέκαθεν τους συναδέλφους του. Οταν κάνει το ίδιο όμως ένας δημοσιογράφος, υποχρεούται να αναφέρει τις πηγές του. Με μεγάλο ενδιαφέρον αναζητήσαμε λοιπόν τους ανθρώπους που έπεισαν τον Λάντον Τόμας Τζούνιορ να γράψει στους Νιου Γιορκ Τάιμς ότι ενισχύονται τα επιχειρήματα πως είναι προς το συμφέρον της Ελλάδας να εγκαταλείψει το ευρώ. Ανάμεσά τους, ο Βασίλης Σεραφειμάκης, «στέλεχος της Avinoil που αρθρογραφεί σε σκοτεινά μπλογκ», μερικοί έλληνες οικονομολόγοι που διδάσκουν στο εξωτερικό, ο Θεόδωρος Κατσανέβας και ο Γιώργος Κουρής.

 

Το MEGA αποφασίζει και διατάσσει

Της ΑΝΤΑΣ ΨΑΡΡΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 12.11.11

Ιδιαίτερα προσεκτική στις αναφορές της μέσα αλλά κι έξω από τη Βουλή και ειδικά στο δελτίο του Mega, που αποτελεί και τον κύριο πόλο της νέας «εθνικής» προπαγάνδας, ήταν τις ημέρες αυτές η γ.γ. του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα ως προς τις ευθύνες του διασυρμού της χώρας από τον κ. Παπανδρέου.

Οσο κι αν προσπαθούσαν οι εκφωνητές του δελτίου να της αποσπάσουν εκείνες τις δηλώσεις που θα ισχυροποιούσαν τη γραμμή της απόλυτης απαξίωσης και εξευτελισμού του απερχόμενου πρωθυπουργού, η κυρία Παπαρήγα κράτησε τις πολιτικές, αλλά και ιδεολογικές της αποστάσεις από τη δαιμονοποίηση ενός και μόνο κεντρικού προσώπου της εξουσίας. Γνωρίζει, εξάλλου, πολύ καλά η κυρία Παπαρήγα το ρόλο των κεντρικών ΜΜΕ και τις σκοπιμότητες που κρύβονται πίσω από τα κεντρικά τους δελτία.

Το ίδιο προσπάθησε να κάνει και η κυρία Μπακογιάννη και μάλιστα προκάλεσε τη μήνιν των τριών εκφωνητών (Τρέμη, Πρετεντέρη, Τσίμα) το βράδυ πριν από τη διαφαινόμενη επιλογή του Λουκά Παπαδήμου ως λύση σωτηρίας. Ενώ την καλούσαν να δηλώσει πως μόνος ο κ. Παπανδρέου οδήγησε τη χώρα στην πλήρη απαξίωση και την Ε.Ε. να ζητάει ενυπόγραφες δηλώσεις, εκείνη απάντησε: «Κάτι που αποφύγατε επιμελώς να πείτε είναι ότι ο πρώτος λόγος αυτής της απαίτησης είναι ο κ. Παπανδρέου που έχασε την αξιοπιστία του, ενώ ο άλλος λόγος είναι η Ν.Δ. που κουνάει 18 μήνες τώρα το αντιμνημονιακό λάβαρο στην Ευρώπη».

Από εντελώς διαφορετικές αφετηρίες οι δύο πολιτικοί γνωρίζουν πολύ καλά τις παγίδες που κρύβονται πίσω από την εκστρατεία πολλών ΜΜΕ υπέρ της πατριωτικής στάσης Σαμαρά και της προδοτικής στάσης Παπανδρέου. Παγίδες οικονομικές, πολιτικές, αλλά και κοινωνικές. Γνωρίζουν πολύ καλά την ιστορική επιρροή των ΜΜΕ σε διάφορες κρίσιμες φάσεις της ελληνικής πραγματικότητας. Τα πρόσωπα έρχονται και παρέρχονται, όμως οι βάσεις των κυρίαρχων ιδεολογιών και των στερεότυπων που κάθε φορά επικάθονται σαν κατακάθια στην ελληνική κοινή γνώμη οδηγούν σε άκρως επικίνδυνα μονοπάτια.

Ακόμη και την επομένη της ανάδειξης του κ. Παπαδήμου στην πρωθυπουργία, το μεγάλο και σχεδόν απόλυτα κυρίαρχο κανάλι της ενημέρωσης επέμενε αποκλειστικά στην πλήρη και προσωπική αποδόμηση του απερχόμενου πρωθυπουργού. Οι λόγοι αυτής της επιλογής δεν είναι φυσικά ούτε τυχαίοι ούτε και απλή απόρροια των απόλυτα λαθεμένων τακτικών του κ. Παπανδρέου. Το εύκολο τσαλάκωμα των πολιτικών από τα ΜΜΕ με άμεσο επακόλουθο και το τσαλάκωμα γενικότερα της πολιτικής, της αποδόμησης των κομμάτων -τώρα που τα περισσότερα βρίσκονται σε καθεστώς εσωτερικής κρίσης- και της ανάδειξης των οικονομικά ισχυρών ΜΜΕ σε ρόλο κριτών και εισαγγελέων οδηγεί σε έναν γιγαντιαίο γκρεμό. Αυτό τα αντιλαμβάνεται πολύ καλά όχι μόνο το ΚΚΕ, αλλά και κάθε πολιτικός που, σε πείσμα των καιρών, επιμένει στην αξία της πολιτικής και αντιτίθεται στην ευκολία της γενικής μούντζας.

Παρακολουθούμε, λοιπόν, την προσπάθεια μετατόπισης της πολιτικής από το πεδίο των πολιτικών και ιδεολογικών επιλογών των κομμάτων και των συσχετισμών τους μέσα στην κοινωνία, στην κυριαρχία των αφανών κύκλων της εξουσίας που εκφράζεται από τα κυρίαρχα ΜΜΕ, από τα δελτία ειδήσεων, μέχρι τις δημοφιλείς σατιρικές εκπομπές. Οι πολιτικοί που πέρασαν όλα τα τελευταία χρόνια από το πεδίο της εξουσίας ταΐζοντας τη διαφθορά, την καταστολή και την αναξιοκρατία φρόντισαν κατά κύριο λόγο να πραγματοποιηθεί αυτή η μετάλλαξη και κυρίως να κρίνεται δικαιολογημένη από μεγάλο μέρος της κοινωνίας.

Χωριστήκαμε, λοιπόν, και πάλι στους προδότες και στους πατριώτες, στους άξιους και στους ανάξιους, στους ξεφτίλες και στα παλικάρια και όλοι μαζί βαράμε προσοχή στα πόδια των κυρίαρχων τηλεοπτικών δελτίων. Οπως λέει και ο σπουδαίος σύγχρονος θεατρικός συγγραφέας Χάουαρντ Μπάρκερ, αναφερόμενος όχι στην πολιτική, αλλά στον πολιτισμό: «Η άνθηση του λαϊκιστικού κράτους, υπό τα χειροκροτήματα της Αριστεράς, μέσα σε ένα από τους πιο άθλιους πολιτιστικούς σπασμούς της, μας γυρίζει πίσω στο Μεσαίωνα, διδάσκοντάς μας ότι η μόρφωση δεν οδηγεί πουθενά, πως η πανούκλα έρχεται από την άλλη πλευρά του λόφου και ότι το γαμήσι με τους ξένους είναι σαν να παίζεις ζάρια με το θάνατο». Κάθε μεταφορά είναι ευπρόσδεκτη!

Τρία χρόνια, τρία πρόσωπα, μοιραία πορεία

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΡΕΛΙΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 12.11.11

Οι χώρες προχωρούν ή οπισθοχωρούν, απογειώνονται ή καταστρέφονται πρώτα από τις αποφάσεις των πολιτών τους (για την ακρίβεια των ψηφοφόρων τους) κι έπειτα από τις αποφάσεις των ηγετών τους.

Ομως, στις κρίσεις -και ειδικά όταν αυτές κορυφώνονται- τα πάντα εξαρτώνται από τους ηγέτες τους. Κι αν αυτοί αποδειχθούν πολιτικά λιποβαρείς, αλίμονο στις χώρες.

Η περιπέτεια που περνάει σήμερα η χώρα ξεκίνησε το 2004, όταν στην πρωθυπουργία αναδείχτηκε ο Κώστας Καραμανλής. Οι προσδοκίες που επενδύθηκαν στο πρόσωπό του ήταν πολλές, αλλά διαψεύστηκαν οικτρά. Ειδικά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του (2008-2009) ετέθησαν οι βάσεις για την οικονομική περιπέτεια που ακολούθησε και ακόμη δεν γνωρίζουμε πού θα μας οδηγήσει.

Βεβαίως, το οικονομικό πρόβλημα της Ελλάδας πάει μερικές δεκαετίες πίσω και κατά τούτο η ευθύνη κατανέμεται διαχρονικά σε πολλές κυβερνήσεις και ηγέτες. Ομως, υπάρχουν στιγμές κορύφωσης, που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο.

Τέτοια ήταν η στιγμή της εκδήλωσης της διεθνούς κρίσης, το 2008. Τότε χρειαζόταν η κυβέρνηση να προβλέψει και να δράσει. Ομως, η χώρα τότε είχε την ατυχία να βρίσκεται στα χέρια μιας κυβέρνησης κι ενός πρωθυπουργού που στιγματίστηκαν από παροιμιώδη αδράνεια, κατά τον επιεικέστερο χαρακτηρισμό. Και όταν είδε ότι το οικονομικό τσουνάμι πλησίαζε και θα τους βούλιαζε, ο κ. Καραμανλής προτίμησε να δραπετεύσει, αφήνοντας την καυτή πατάτα στους επόμενους. Ο πρώτος «άρχοντας της καταστροφής», ο κ. Καραμανλής, έκτοτε ιδιωτεύει.

ΟΓιώργος Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ ανέλαβαν να μαζέψουν τα συντρίμμια που σώρευσαν οι προηγούμενοι. Αλλά αυτό το έργο τους ήταν ήδη υπονομευμένο εξ αρχής. Πρώτα από τους ίδιους, με τα αστόχαστα προεκλογικά λόγια τους. Γνώριζαν, σε γενικές γραμμές, τη δύσκολη κατάσταση που θα παραλάμβαναν. Ομως, αντί να προετοιμάζουν την κοινή γνώμη γι’ αυτήν, επιδόθηκαν σε ένα όργιο προεκλογικών υποσχέσεων, γεγονός που αργότερα συνετέλεσε τα μέγιστα στην απαξίωση και της δικής τους διακυβέρνησης.

Ο κ. Παπανδρέου και οι συνεργάτες του έπεσαν, έτσι, μοιραία πάνω στο παγόβουνο. Απροετοίμαστοι και άπειροι, με την αλαζονεία του νεοφώτιστου, που νομίζει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει τα πάντα, δεν ζήτησαν καμία βοήθεια από έμπειρους ανθρώπους, εντός ή εκτός ΠΑΣΟΚ, όταν έπρεπε. Η προσφυγή στη βοήθεια της τρόικας ήταν αναπόφευκτη. Διαφορετικά, η χώρα θα είχε πτωχεύσει από πέρσι. Ομως, όσα ακολούθησαν τη λήψη αυτής της απόφασης, με τις διαρκείς και μονόπλευρες μειώσεις των εισοδημάτων και τη φορολογική καταιγίδα, χωρίς καμία ουσιαστική προσπάθεια μείωσης των δαπανών του πελατειακού κράτους, οδήγησαν στο σημερινό αποτέλεσμα.

Το αδιέξοδο οδήγησε τον κ. Παπανδρέου στην ανεκδιήγητη απόφαση για το δημοψήφισμα, που αποτέλεσε και την αρχή του τέλους του. Οι βυζαντινισμοί που ακολούθησαν, κατά τη διαδικασία για την επιλογή του νέου πρωθυπουργού, απλώς επιβεβαίωσαν ότι ο Γ. Παπανδρέου, ο δεύτερος «άρχοντας της καταστροφής», αφήνει μεν την καρέκλα του, αλλά ήθελε να βάλει σ’ αυτήν έναν υποτακτικό του. Περιέργως τον αποδέχτηκε και ο Αντώνης Σαμαράς. Ευτυχώς που την τελευταία στιγμή αυτό απετράπη.

Οαρχηγός της Ν.Δ. είναι το τρίτο πρόσωπο του δράματος που παίζεται στη χώρα από το 2008. Ασφαλώς δεν μπορεί να του χρεώσει κανείς, ακόμη, μεγάλες ευθύνες, αφού δεν έχει κυβερνήσει. Ομως, η μέχρι στιγμής στάση του, ειδικά στην κορύφωση της κρίσης, είναι γεμάτη αντιφάσεις.

Ο κ. Σαμαράς συμπεριφέρθηκε εξ αρχής τυχοδιωκτικά. Καβάλησε το άρμα τού «αντιμνημονιακού αγώνα», χρησιμοποιώντας το τέχνασμα «στηρίζω τους στόχους του Μνημονίου, διαφωνώ με τη μέθοδο». Προσπαθούσε έτσι να κρατάει δύο καρπούζια στην ίδια μασχάλη. Δηλαδή, να ικανοποιεί και τη «λαϊκή δεξιά», που ήθελε να βλέπει τις «αντιμνημονιακές» πιρουέτες του, αλλά και τους «νοικοκυραίους», που δεν θέλουν να τεθεί σε κίνδυνο η σχέση με την Ευρώπη.

Ομως, τα αποκαλυπτήρια για τον κ. Σαμαρά ήρθαν πολύ γρήγορα -και κατά οδυνηρό τρόπο- όταν υποχρεώθηκε να καταπιεί τα «αντιμνημονιακά» του και να συμμορφωθεί απολύτως προς τις υποδείξεις των Ευρωπαίων. Τα διάφορα τσαλιμάκια της τελευταίας στιγμής δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία, παρά μόνο για να ικανοποιούν διάφορους «μουτζαχεντίν» του αρχηγού.

Οι δύο «άρχοντες της καταστροφής», Καραμανλής και Παπανδρέου -με τις όποιες διαβαθμίσεις των ευθυνών τους-, που προσπάθησαν να μας σώσουν, ανήκουν πλέον στο παρελθόν. Να περιμένουμε τρεις μήνες τον τρίτο της «παρέας», Α. Σαμαρά, μπας και μας σώσει αυτός; Πριν το δούμε κι αυτό, ΑΝ το δούμε, τουλάχιστον να έχει καταφέρει κάτι καλό η κυβέρνηση Παπαδήμου.

 

ΛΑΪΚΗ ΔΕΞΙΑ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΚΕΝΤΡΩΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Διχασμός στη Ν.Δ. λόγω συναίνεσης

Της ΑΛΙΚΗΣ ΜΑΤΣΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 13.11.11

Ο διχασμός που ελλοχεύει στους κόλπους της Ν.Δ. μετά την απόφαση του Αντ. Σαμαρά να μετάσχει τελικά στη μεταβατική κυβέρνηση συνεργασίας, υπό τον Λουκά Παπαδήμο, αποτυπώνεται και στη δήλωση του ίδιου, μετά την ορκωμοσία του νέου κυβερνητικού σχήματος.

Απευθυνόμενος προς την λαϊκή δεξιά που διαμαρτύρεται, ο Α. Σαμαράς -που εδώ μαζί με τον Γ. Μιχελάκη βγαίνει απ’ το προεδρικό μέγαρο μετά το συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών- διαβεβαίωσε ότι «οι απόψεις μας για την πολιτική που εφαρμόζεται παραμένουν. Δεν είναι πουκάμισα οι απόψεις για να τις αλλάξεις» και ταυτόχρονα ξεκαθάρισε πως «άνοιξε ο δρόμος για εκλογές στις 19 Φεβρουαρίου αφού αυτή είναι η απόφαση των δύο κομμάτων μιας και αποτελούν τη βαλβίδα ασφαλείας για να εκφραστεί η κοινωνία». Ο πρόεδρος της Ν.Δ. προσπαθεί να κατευνάσει τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές, λαϊκή δεξιά και κεντρώους, στέλνοντας ταυτόχρονα μηνύματα στους ευρωπαίους εταίρους για τήρηση των δεσμεύσεών του και στήριξη της νέας κυβέρνησης.

«Τελικά άνοιξε ο δρόμος για νέες εκλογές άμεσα. Κι αυτό πια είναι μια συμφωνία των δύο μεγάλων κομμάτων. Με συγκεκριμένη ημερομηνία, 19 Φεβρουαρίου. Αλλωστε, οι εκλογές δεν είναι μόνο δικό μας αίτημα… Είναι βαλβίδα ασφαλείας για να εκφραστεί η κοινωνία» είπε, ενώ απευθυνόμενος στη λαϊκή δεξιά τόνισε ότι «οι απόψεις μας για την πολιτική που εφαρμόζεται παραμένουν. Δεν είναι πουκάμισα οι απόψεις για να τις αλλάζεις».

Στους δε ευρωπαίους εταίρους και τους κεντρώους του κόμματος έστειλε το μήνυμα πως «όλοι μαζί θα στηρίξουμε τη νέα μεταβατική κυβέρνηση Παπαδήμου στο έργο της κι ευχόμαστε να επιτύχει στην αποστολή της».

Η απόπειρα του Αντ. Σαμαρά να καταδείξει ότι είναι με το ένα πόδι εντός και το άλλο εκτός κυβέρνησης επιτεύχθηκε κατ’ αρχήν με μια παγκόσμια πρωτοτυπία. Η Ν.Δ. είναι και κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση. Η επιλογή Σαμαρά να μην τοποθετήσει στην κυβέρνηση κοινοβουλευτικά στελέχη έγινε ακριβώς γι’ αυτό το λόγο. Ωστε το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να μπορεί να παίζει το ρόλο του Ιανού, προβάλλοντας κάθε φορά το πρόσωπο που τη συμφέρει. Ο κοινοβουλευτικός διχασμός όμως του κόμματος αποτυπώνει εν πολλοίς και τον πραγματικό που εξυφαίνεται όλες τις τελευταίες ημέρες, μετά την απόφαση της ηγετικής ομάδας να μετάσχει στη μεταβατική κυβέρνηση Παπαδήμου. Η λεγόμενη λαϊκή δεξιά, που όρθωσε ευθύς εξαρχής το ανάστημά της κατά της συμμετοχής, εκφράστηκε λίγο μετά την ορκωμοσία της κυβέρνησης και από την «ανεπίσημη» ιστοσελίδα του σκληρού πυρήνα της Ν.Δ., το antinews.

Ο αρθρογράφος, που εμφανίζεται με ψευδώνυμο, σχολιάζει ως εξής το νέο κυβερνητικό σχήμα, δείχνοντας και τις προθέσεις «στήριξής» του: «Ωδινεν όρος και έτεκεν μυν. Αυτό θα μπορούσε να είναι το πρώτο σχόλιο για τη νέα κυβέρνηση η οποία είναι η παλιά… επιτυχημένη ομάδα του ΠΑΣΟΚ που μας έφερε στο χάλι αυτό, ολίγον Ν.Δ. (όπως λέμε ολίγον έγκυος) και κάτι απολειφάδια από τον Χερ Καρατζαφέρη, ο οποίος είναι τελικά ο κερδισμένος της όλης υπόθεσης».

Οι προθέσεις γίνονται ακόμη σαφέστερες, καθώς στο συγκεκριμένο άρθρο «καλείται η κυβέρνηση Παπαδήμου «να εκμεταλλευτεί τις λίγες ημέρες που θα της χαρίσει η βιολογική ανάγκη του κόσμου για λίγη ανάπαυλα και μετά να ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει τα χειρότερα. Πρόκειται για μια θνησιγενή κυβέρνηση χωρίς συνταγματική και λαϊκή νομιμοποίηση την οποία ήδη ο λαός αποστρέφεται. Την δουλίτσα τους ήρθαν να κάνουν και μετά θα εξαφανιστούν. Εδώ είναι Βαλκάνια δεν είναι παίξε γέλασε για να μας φορέσουν μεσήλικες γιάπηδες δεύτερης διαλογής τεχνοκρατικά κουστούμια».

Η αναφορά του αρθρογράφου στον ΛΑΟΣ ενδεχομένως αναπτερώνει και τις ελπίδες της ηγετικής ομάδας της Ν.Δ., ότι οι διαρροές των σκληρών δεξιών προς το κόμμα του Γ. Καρατζαφέρη θα είναι κατά το δυνατόν λιγότερες.

Ο πραγματικός φόβος όμως του στενού επιτελείου Σαμαρά, που η αλήθεια είναι ότι τις τελευταίες μέρες συνέβαλε αποφασιστικά στη μεταστροφή της αντιμνημονιακής πολιτικής της Ν.Δ., μαζί με συνεχείς μετρήσεις της κοινής γνώμης που ήθελαν τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών να τάσσεται υπέρ κυβέρνησης εθνικής σωτηρίας, είναι οι «κεντρώοι του κόμματος» που εκφράστηκαν με τη γνωστή πλέον ομάδα των πέντε (Σπηλιωτόπουλος, Χατζηδάκης, Αντώναρος, Μητσοτάκης, Βαρβιτσιώτης). Οι κινήσεις τους είναι απρόβλεπτες και ο φόβος «απελευθέρωσής» τους εντός του υπό διαμόρφωση νέου πολιτικού σκηνικού, είναι πάντα υπαρκτός. Επί του παρόντος θεωρούν ότι τα στόματα θα κλείσουν, λόγω της συμμετοχής στο κυβερνητικό σχήμα των δύο αντιπροέδρων της Ν.Δ., Δ. Αβραμόπουλου και Στ. Δήμα, το «συναινετικό» προφίλ των οποίων πιθανώς θα βοηθήσει σε αυτή την κατεύθυνση.

Τα δύσκολα για τον πρόεδρο της Ν.Δ. πάντως θα έρθουν όταν και αν ο Αντ. Σαμαράς κληθεί να υπογράψει τη γραπτή δέσμευση που ζητούν οι ευρωπαίοι εταίροι, ενόψει της νέας δανειακής σύμβασης και κυρίως αν χρειαστεί η Ν.Δ. να ψηφίσει επιπρόσθετα μέτρα που θα τη συνοδεύουν. Και αν και στο επιτελείο του θεωρούν ότι το μήνυμα που έστειλαν προς τους εταίρους με τη συμμετοχή των δύο αντιπροέδρων είναι ότι οι δεσμεύσεις τους θα τηρηθούν και θα στηρίξουν ουσιαστικά το νέο σχήμα, η προοπτική αυτή θα δημιουργήσει έντονα προβλήματα από την πλευρά του σκληρού πυρήνα.

Οι πληροφορίες φέρουν τον Αντ. Σαμαρά να αποστέλλει επιστολή, ανάλογη με αυτή του πορτογάλου πρωθυπουργού Κοέλιο, ώστε να κατευνάσει και το εσωτερικό και το εξωτερικό. Τον φέρουν ακόμη να επιμένει στο βραχύβιο της κυβέρνησης Παπαδήμου, ώστε να μη χρειαστεί να παράσχει στήριξη στη λήψη νέων μέτρων. Αλλά σε αυτή την περίπτωση οι αντιδράσεις των κεντρώων είναι απρόβλεπτες, ενώ και οι αντιπρόεδροι, υπουργοί πλέον, δεν γνωρίζει κανείς αν θα συναινέσουν με τη στάση του προέδρου.

Σε όλο αυτό το σκηνικό ο πρώην πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής έχει διατηρήσει τη μακρά σιωπή του. Συνεργάτες του πάντως τον φέρουν να έχει πει, μετά τη μεταστροφή του Αντ. Σαμαρά, ότι ένας ηγέτης πρέπει να μεταβάλλει την πολιτική του αναλόγως των δεδομένων και σε αυτά να προσαρμόζει και την τακτική του. Που σημαίνει ότι εγκρίνει την αλλαγή στάσης του νυν προέδρου της Ν.Δ.

ΤΑ ΝΕΑ 9.11.11

Η κοινή γνώμη είναι σαν την πλαστελίνη

Του Μιχάλη Μητσού

Τι πρέπει άραγε να αισθανόμαστε για την Ελλάδα: συμπάθεια ή οργή; Οργή φυσικά, απαντά στο ερώτημα αυτό του BBC ο Νίκολας Ουόλτον, από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων. «Αντί να αξιοποιήσουν τα χαμηλά επιτόκια και την αποτελεσματικότητα της μεγαλύτερης ενιαίας αγοράς του κόσμου για να προωθήσουν τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας, οι έλληνες πολιτικοί συνέχισαν το παιχνίδι εξαγοράς ψήφων επιδεικνύοντας κρατική γενναιοδωρία. Το ίδιο παιχνίδι έπαιξε και ο ελληνικός λαός: το εθνικό παιχνίδι της φοροδιαφυγής συνεχίστηκε με ολυμπιακές επιδόσεις, όπως και το μαγείρεμα των βιβλίων, με έξωθεν βοήθεια και συνενοχή».

Συμπάθεια φυσικά, απαντά ο Σάιμον Τίλφορντ, από το Κέντρο Ευρωπαϊκής Μεταρρύθμισης. «Εχουμε ζητήσει τα δύο τελευταία χρόνια από τους Ελληνες να πραγματοποιήσουν το αδύνατο. Οι περικοπές που έχουν επιβάλει στις δημόσιες δαπάνες είναι μεγαλύτερες απ’ ό,τι έχει κατορθώσει να κάνει οποιαδήποτε ανεπτυγμένη οικονομία. Και τώρα, παρ’ όλο που η στρατηγική αυτή έχει αποτύχει και έχει αποδειχθεί πλήρως αντιπαραγωγική, ζητάμε από την Ελλάδα να επιβάλει ακόμη μεγαλύτερες περικοπές!».

Ολα είναι σχετικά, επισημαίνει ο ανταποκριτής της «Μοντ» στην Ολλανδία. Η εικόνα της Ελλάδας στη χώρα αυτή είναι, ως γνωστόν, ιδιαίτερα αρνητική. Οι Ολλανδοί μάς θεωρούν τεμπέληδες, απατεώνες και αχάριστους, έτοιμους να φτύσουμε το χέρι που μας βοηθάει. Μόλις όμως ένας δημοσιογράφος γράψει ότι οι αυτοκτονίες έχουν αυξηθεί δραματικά στην Αθήνα ή ότι διεθνείς Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις παρέχουν καταφύγιο σε απελπισμένα παιδιά, αμέσως το κλίμα αλλάζει. Οι απατεώνες γίνονται συμπαθείς. Και οι υπουργοί που μέχρι τώρα χειροκροτούνταν όταν ζητούσαν εγγυήσεις για να δώσουν χρήματα στους ασώτους μετατρέπονται σε άπονους και κακούς.

Η κοινή γνώμη είναι σαν την πλαστελίνη. Η ίδια κοινωνία που υποστήριζε κόμματα τα οποία διακήρυσσαν σιδηρά πυγμή απέναντι στους ξένους συγκινείται ξαφνικά για την περίπτωση ενός αγοριού που καλείται να επιστρέψει στην πατρίδα του με τα αεροπορικά έξοδα πληρωμένα. Πριν από δέκα χρόνια, ο Μάουρο Μανουέλ πήρε το αεροπλάνο από την Ανγκόλα και πήγε στην Ολλανδία. Φιλοξενήθηκε από μια οικογένεια, έμαθε ολλανδικά, γράφτηκε στην τοπική ποδοσφαιρική ομάδα και σπούδασε πληροφορική. Με άλλα λόγια, ενσωματώθηκε πλήρως στην ολλανδική κοινωνία. Κατά βάθος, όμως, παρέμεινε Ανγκολέζος. Με βάση λοιπόν τη νέα νομοθεσία, μόλις έκλεισε τα 18 έλαβε εντολή να εγκαταλείψει τη χώρα. Μάταια ζήτησε η οικογένεια όπου έμενε να τον υιοθετήσει. Ούτε η αριστερή υπουργός μετανάστευσης Νεμπαχάτ Αλμπαϊράκ ούτε ο δεξιός διάδοχός της Γκερντ Λέερς δέχθηκαν να χρησιμοποιήσουν τις εξουσίες τους για να προσφέρουν στον Μάουρο μόνιμη άδεια παραμονής. Τα μέσα ενημέρωσης το έκαναν θέμα. Και ξαφνικά, το 70% των Ολλανδών θέλει ο Μάουρο να μείνει. Οι άλλοι 2.000 ξένοι μπορούν να φύγουν, ο συμπαθητικός ποδοσφαιριστής με το μελαγχολικό βλέμμα όχι. Ακόμα και το ξενοφοβικό κόμμα του Βίλντερς διχάστηκε, με τους μισούς σχεδόν ψηφοφόρους του να ζητούν μια εξαίρεση για τον Μάουρο…

 

imageΕΕ – ΔΝΤ…

Του Ρούσου Βραννά, ΤΑ ΝΕΑ

ΕΕ – ΔΝΤ…

… Θέλοντας και μη, καλούμαστε να συνηθίσουμε στο εξής σε αυτά τα αρχικά, στη νέα ονομασία: Ευρωπαϊκή Ενωση – Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η Ευρωπαϊκή Ενωση στην οποία ζούμε σήμερα, είναι εντελώς διαφορετική από εκείνη στην οποία μπήκαμε κάποτε. Χρειάστηκε μια μίνι σύνοδος, στο πλαίσιο του G20, για να στραμπουλίξει ο γαλλογερμανικός άξονας το χέρι του Μπερλουσκόνι (που είναι αμφίβολο αν έχει επίγνωση της κατάστασης): η Ιταλία υποκύπτει και αυτή στην κηδεμονία του ΔΝΤ.

«Η δημοκρατία…

… έγινε σκουπίδι», ήταν τις προάλλες ο κύριος τίτλος της εφημερίδας «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε». Και εξέφραζε επακριβώς την πεποίθηση της ολιγαρχίας του χρήματος ότι η δημοκρατία είναι ασύμβατη με την ανάγκη της να εισπράττει όλα όσα της οφείλουν οι υπερχρεωμένες χώρες, έστω και αν χρειαστεί να ξεπουληθούν γι’ αυτό. Δεν μπορείς να έχεις δημοκρατία, όταν τα χρέη σου ξεπερνούν τη δυνατότητά σου να τα εξοφλήσεις. Επειδή τότε μπαίνει στη μέση το ΔΝΤ και επιβάλλει λιτότητα, όπως ακριβώς έκανε στις τριτοκοσμικές χώρες. Αυτό διακυβεύεται σήμερα στην Ευρώπη: οι λαοί της καλούνται να αποφασίσουν αν οι χώρες τους θα παραμείνουν δημοκρατικές ή αν θα αποδεχτούν να κυβερνώνται από ευρωκράτες και κουίσλινγκ που βρίσκονται στην υπηρεσία αυτής της ολιγαρχίας. Η περίπτωση της Ισπανίας είναι χαρακτηριστική. Αν στις προσεχείς εκλογές ο ισπανικός λαός εκλέξει μια κυβέρνηση με πρόγραμμα να κάνει δημόσιες δαπάνες, αυτή θα θεωρηθεί παράνομη, επειδή το ευρωπαϊκό διευθυντήριο εξανάγκασε την απερχόμενη κυβέρνηση να απαγορεύσει συνταγματικά τα ελλείμματα.

Μια δυσάρεστη…

… αλήθεια αναδύεται μέσα από το ετοιμόρροπο οικοδόμημα του οικονομικού συστήματος: πως η δημοκρατία γίνεται σήμερα ανεκτή μόνο στον βαθμό που αυτή δεν απειλεί τις αγορές που εκτρέφουν το τραπεζικό και πολιτικό κατεστημένο. Μόλις τις απειλήσει, γίνεται ένας θανάσιμος κίνδυνος που πρέπει να αποσοβηθεί, έστω και με την εκτροπή. Οι τραπεζίτες που δάνεισαν τις υπερχρεωμένες χώρες θεωρώντας ότι οι επενδύσεις τους θα ήταν επικερδείς, σήμερα παρουσιάζονται σαν θύματα που πρέπει να σωθούν από τους οφειλέτες τους. Ομως κανείς δεν τους έβαλε το πιστόλι στον κρόταφο για να τους αναγκάσει να δανείσουν αυτές τις χώρες ή να αγοράσουν τα ομόλογά τους. Για να πάρουν πίσω τα λεφτά τους, οι δανειστές και οι πολιτικοί τους ξεθάβουν πτώματα και ανακαλούν φαντάσματα από τα πιο σκοτεινά βάθη της Ιστορίας. «Ο εικοστός αιώνας άρχισε από μια μικρή βαλκανική χώρα που τίναξε στον αέρα τον κόσμο», γράφουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». «Η Ιστορία δεν πρέπει να επιτρέψει να επαναληφθεί αυτό στον εικοστό πρώτο αιώνα». Και η Καγκελάριος Μέρκελ δηλώνει ασύστολα στο Ράιχσταγκ: «Κανείς δεν θα πρέπει να θεωρεί δεδομένα άλλα πενήντα χρόνια ειρήνης στην Ευρώπη».

Η κινδυνολογία…

… αυτή έχει πολύ πιο ταπεινά κίνητρα: οι λαοί πρέπει να πειστούν να ιδρώσουν και να ματώσουν ώστε να σιγουρευτεί η ολιγαρχία του χρήματος ότι δεν θα χάσει ούτε ένα ευρώ (μολονότι της αξίζει να τα χάσει όλα). Αν τα καταφέρει, τότε θα έχει χάσει η δημοκρατία.

 

Μη σκοτώνετε…

Του Ρούσου Βραννά, ΤΑ ΝΕΑ 4.11.11

Μη σκοτώνετε…

… τον αγγελιαφόρο! Ναι, «κανένας δεν αγάπησε ποτέ εκείνον που κομίζει κακά νέα» (Σοφοκλέους «Αντιγόνη»). Και ναι, η ελληνική κρίση είναι προάγγελος πολλών δεινών για την Ευρώπη. Ομως, αντί να λάβει το δυσοίωνο μήνυμα, η αλαζονική ευρωπαϊκή ηγεσία προτιμά να εθελοτυφλεί: «Rex non potest peccare» («Ο βασιλιάς δεν μπορεί να κάνει λάθος»).

Το ευρωπαϊκό…

… διευθυντήριο φαίνεται αποφασισμένο να διευθύνει στο εξής μια Ευρωπαϊκή Ενωση που θα είναι τιμωρητική για όποιον λέει την αλήθεια. Αυτή η αντίδραση της ευρωπαϊκής ολιγαρχίας αναδεικνύει τον κίνδυνο μιας διολίσθησης σε καταστάσεις σαν και αυτές που ο Εμανουέλ Τοντ είχε αποκαλέσει ευρωφασισμό. Σε καταστάσεις κατά τις οποίες η εξυπηρέτηση του χρέους των ευρωπαϊκών χωρών μετατρέπεται σε μια επιχείρηση καταβολής λύτρων από τους λαούς τους. «Τα έθνη υπάρχουν ανεξάρτητα από τη βούληση των ολιγαρχιών, καθένα με τη διαφορετική του ιστορία και με τους δικούς του ρυθμούς και τρόπους» λέει σήμερα ο γάλλος κοινωνιολόγος Εμανουέλ Τοντ στην εφημερίδα «Λε Προγκρέ». «Απέναντι σε αυτές τις αποκλίσεις, ο μοναδικός τρόπος λειτουργίας του ευρώ είναι η επιβολή της βούλησης ενός έθνους στα άλλα. Αυτό το έθνος θα μπορούσε να ήταν η Γερμανία αλλά η Μπούντεσβερ δεν είναι πια η Βέρμαχτ. Δεν έχουμε λοιπόν κανέναν λόγο να φοβόμαστε τη Γερμανία αλλά έχουμε κάθε λόγο να φοβόμαστε για το μέλλον του ευρώ».

Ας πάψουν…

… τότε οι ευρωπαϊκές χώρες να γονατίζουν μπροστά στη Γερμανία. Και ας πάψουν να νομίζουν πως θα μπορούσαν κάποτε να γίνουν μικρές Γερμανίες, απλώς μετατοπίζοντας στα λογιστικά βιβλία τους τη στήλη με τα γερμανικά οικονομικά δεδομένα στη στήλη με τα δικά τους. Ας πάψουν αυτές οι χώρες να μιμούνται το αυστηρό γερμανικό πρότυπο, με το πρόσχημα πως δεν θέλουν να φορτώσουν τα χρέη τους στις επόμενες γενιές. Η οικονομία δεν είναι κάτι αφηρημένο αλλά κάτι που πραγματοποιείται σε τόπο και σε χρόνο από έναν λαό, ένα έθνος, ένα σύνολο ανθρώπων που έχει συγκεκριμένα πολιτιστικά, ψυχολογικά και πνευματικά χαρακτηριστικά και που μπορεί να ζει, να ερωτεύεται και να εργάζεται διαφορετικά από τους άλλους. Και τίποτα από αυτά δεν μπορεί να αστυνομευθεί με την «αυστηρή επιτήρηση», την «πειθαρχία» και τους αναγκαστικά «ισοσκελισμένους υπολογισμούς» που η καγκελάριος Μέρκελ απαίτησε από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες στην ομιλία της στο Ράιχσταγκ. «Οι ευρωπαϊκές ελίτ αντιλαμβάνονται την οικονομία σαν ένα ηθικοπλαστικό δράμα, επιβάλλοντας παντού τη λιτότητα» έγραφε πρόσφατα ο νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν. «Και είναι τόσο απασχολημένοι με την τιμωρία των αμαρτωλών, που δεν είναι σε θέση να δουν ότι όλα γύρω τους κινδυνεύουν να καταρρεύσουν».

Αυτό είναι…

… το μήνυμα που κομίζει σήμερα ο αγγελιαφόρος: πως έχουν ήδη αρχίσει να κινητοποιούνται στην Ευρώπη παμπάλαιες και πανίσχυρες δυνάμεις της Ιστορίας. Ιστορικά, η θανάτωση του αγγελιαφόρου δεν κέρδισε ποτέ καμία μάχη. Αντίθετα, προκάλεσε συχνά ανεπιθύμητα μίση, αντίποινα και παρενέργειες από τις οποίες χάθηκαν πολλοί πόλεμοι.

Το σκιάχτρο του γερμανικού πληθωρισμού

Οι λύσεις για την Ευρώπη είναι πρώτα πολιτικές κι ύστερα οικονομικές

Του Γιώργου Σιακαντάρη, ΤΑ ΝΕΑ 10.11.11

Στο ρεπορτάζ των χθεσινών «ΝΕΩΝ» γίνεται λόγος για την ανεπάρκεια των κεφαλαίων να καλύψουν την κρίση χρέους αν η Ιταλία καταφύγει στον μηχανισμό σωτηρίας. Ταυτόχρονα, καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες ενός φαινομένου που ορισμένοι το διαβάζουν ως έκφραση της περιφρονητικής στάσης των ισχυρών της Ευρώπης έναντι της Ελλάδας και του Νότου γενικότερα (στάση Μέρκελ – Σαρκοζί έναντι Παπανδρέου και Μπερλουσκόνι, δηλώσεις Ολι Ρεν, Ρέσλερ, άρθρα ξένου Τύπου για Ελλάδα κ.λπ.). Πολύ φοβάμαι πως το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο από κάποιες προσβολές. Είναι πρόβλημα που αφορά μια μεγάλη σύγκρουση η οποία πρέπει να αρχίσει μεταξύ των δυνάμεων που τάσσονται υπέρ του ομόσπονδου ευρωπαϊκού μοντέλου και του αντιμονεταρισμού κατά των διακυβερνητικών μονεταριστών.

Η καθυστέρηση της Ευρώπης να υπερβεί το μοντέλο στο οποίο οι ηγέτες των ξεχωριστών κρατών προσέρχονται στις συνόδους μόνο ως εκφραστές της δικής τους εθνικής λαϊκής κυριαρχίας, απειλεί την ίδια την ύπαρξή της. Το μοντέλο ενοποίησης που συμφωνήθηκε στο Μάαστριχτ και συμπληρώθηκε με τη Συνθήκη της Λισαβώνας δεν καθιέρωσε, παράλληλα με τη νομισματική, και μια οικονομική ένωση. Στην αρχιτεκτονική της Ευρωπαϊκής Ενωσης απουσιάζουν, πρώτον, σημαντικά ζητήματα που αφορούν την εφαρμογή μιας ενιαίας οικονομικής πολιτικής. Το πρόβλημα δεν είναι τόσο η απουσία του ευρωομολόγου όσο η απουσία ενιαίων φορολογικών συντελεστών, ενιαίας κοινωνικής πολιτικής, ενιαίας μισθολογικής πολιτικής, αλλά και η απουσία θεσμών όπως ο Ευρωπαίος Υπουργός Εξωτερικών, Οικονομικών και, γιατί όχι, ο Ευρωπαίος Πρωθυπουργός. Ολα αυτά βεβαίως προϋποθέτουν εκλογική νομιμοποίηση και μετάβαση από τη διακυβερνητική στην ομοσπονδιακή Ευρώπη.

Ακόμη όμως για να φτάσουμε σ’ αυτό το ομοσπονδιακό μοντέλο χρειάζεται να καταρρεύσει ένα άλλο σκιάχτρο. Το σκιάχτρο του πληθωρισμού – ή, ακριβέστερα, το σκιάχτρο της απειλής του γερμανικού πληθωρισμού. Στα παραμύθια είναι ένα παιδάκι που αποκαλύπτει στο πλήθος πως ο βασιλιάς είναι γυμνός. Στη σημερινή Ευρώπη πρέπει να εκλεγούν ηγέτες που θα αναφωνήσουν πως ο βασιλιάς που λέγεται σκιάχτρο του πληθωρισμού είναι επίσης γυμνός. Να βρεθούν ηγέτες να υποστηρίξουν πως αυτή η Ευρώπη δεν βγαίνει με την εμμονή στον φόβο του πληθωρισμού και των χαμηλών επιτοκίων. Να βρεθούν επιτέλους κάποιοι να αντισταθούν στους μονεταριστές, οι οποίοι θα δείξουν πως πλέον η λύση βρίσκεται στην αύξηση του προσφερόμενου χρήματος, όσο και αν αυτό σημαίνει ελεγχόμενη αύξηση του πληθωρισμού και των επιτοκίων. Πολιτική που εφάρμοσε με το ξέσπασμα της κρίσης το 2008 η FED και, τηρουμένων των αναλογιών, ο Μπράουν. Αυτός όχι με αύξηση της προσφοράς χρήματος, αλλά με αγορά ομολόγων των βρετανικών τραπεζών με αντάλλαγμα δικαιώματα διαχείρισής τους από το κράτος και με μειώσεις του ΦΠΑ.

Εχουμε σήμερα να κάνουμε με καθυστερήσεις και δογματισμούς, οι οποίοι όμως παραμερίστηκαν αμέσως, όταν οι ισχυροί του Βορρά παραβίαζαν τις δημοσιονομικές τους υποχρεώσεις. Η Γαλλία έχει ανακοινώσει μονομερώς πως μέχρι το 2012 δεν στοχεύει να πετύχει τον μηδενισμό των ελλειμμάτων της, ενώ η Γερμανία που κατηγορεί τις μεσογειακές χώρες για τη μισθολογική τους πολιτική, αμέσως μετά την ενοποίηση πραγματοποίησε υψηλές μισθολογικές αυξήσεις, όχι μόνο στο ανατολικό της τμήμα. Η Γερμανία μετά το 2004 άσκησε την ακριβώς αντίθετη πολιτική. Οχι όμως ως εφαρμογή μιας νεοφιλελεύθερης ανάγνωσης της ανάγκης εφαρμογής δημοσιονομικής πειθαρχίας, αλλά ως προαπαιτούμενο για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των γερμανικών προϊόντων.

Το άλλο μεγάλο πρόβλημα της ευρωπαϊκής ενοποίησης είναι τα διαφορετικά μοντέλα ανάπτυξης σε Βορρά και Νότο. Ο Νότος στηρίχτηκε σε ένα αναπτυξιακό πρότυπο βασισμένο στις υπηρεσίες, την οικοδομική δραστηριότητα και τον τουρισμό. Αυτό δεν είχε μόνο ως συνέπεια να δημιουργήσει οικονομίες εξαρτημένες από την προσφορά χρήματος, αλλά και οικονομίες εξαρτημένες από την παραγωγή του βιομηχανικού Βορρά. Τα χαμηλά επιτόκια, αντί να χρησιμοποιηθούν για να αλλάξουν το παραγωγικό μοντέλο του Νότου, χρησιμοποιήθηκαν για την εισαγωγή προϊόντων από τον Βορρά. Μήπως μαζί με τη δημοσιονομική πειθαρχία θα πρέπει να τεθεί, ως εξαίρεση, να υπάρχουν και σχετικοί περιορισμοί στις εισαγωγές των Νοτίων; Ή εδώ θίγονται τα συμφέροντα των ισχυρών της ΕΕ και συνεπώς έχουμε να κάνουμε με άλλο ένα σκιάχτρο;

Σ’ αυτή λοιπόν την Ευρώπη διαδίδεται η άποψη πως το μείζον ζήτημα είναι η αφερεγγυότητα των Ελλήνων, οι οποίοι παραβίασαν τα συμφωνημένα και ζουν από τα έτοιμα που παράγουν οι άλλοι λαοί, ενώ αυτοί τεμπελιάζουν. Αν όμως δεν γίνει κατανοητό πως ο πυρήνας του προβλήματος βρίσκεται στην προαναφερθείσα αρχιτεκτονική της Ευρώπης και στο κυρίαρχο μονεταριστικό και νεοφιλελεύθερο μοντέλο, τότε ακόμα και να εκδιωχθεί η Ελλάδα από την ευρωζώνη, τα προβλήματα θα εμφανισθούν στον επόμενο ή τους επόμενους αδύναμους κρίκους. Η μετάβαση από την κυριαρχία του μονεταρισμού στον ελεγχόμενο πληθωρισμό και την ομοσπονδιακή λογική χρειάζεται και αλλαγές στο πολιτικό προσωπικό που κυβερνά την Ευρώπη.

Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι διδάκτωρ Κοινωνιολογίας

 

Τι θέλουν οι διαδηλωτές της Γουόλ Στριτ;

ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 6.11.11

Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ή να προβλέψει ότι η Γουόλ Στριτ θα γινόταν το επίκεντρο μιας νέας μαζικής εξέγερσης, ενός ριζοσπαστικού κινήματος το οποίο αμφισβητεί την κυριαρχία του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού, που ευθύνεται για τη σημερινή παγκόσμια κρίση; Στον χαρακτήρα και τις προοπτικές αυτού του κινήματος αναφέρονται τα κείμενα της Νάντια Ουρμπινάτι και του Ρόμπερτ Ράιχ, που ακολουθούν.

Η  Νάντια Ουρμπινάτι είναι καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης. Ο Ρόμπερτ Ράιχ είναι καθηγητής Δημόσιας Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ και πρώην υπουργός Εργασίας της πρώτης κυβέρνησης Κλίντον.

ΝΑΝΤΙΑ ΟΥΡΜΠΙΝΑΤΙ

Η ΑΒΑΣΤΑΧΤΗ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑ

ΤΙ ΘΕΛΟΥΝ οι χιλιάδες πολίτες που διαδηλώνουν στη Γουόλ Στριτ, ξεσηκώνοντας ένα κύμα διαμαρτυρίας που εξαπλώνεται ήδη στις μεγαλύτερες αμερικανικές πόλεις;

Πώς μπορούμε να ερμηνεύσουμε αυτό το ποικιλόχρωμο κίνημα, που δεν έχει καθορισμένους σκοπούς και δεν μπορούμε εύκολα να του κολλήσουμε μια κομματική ετικέτα; Εχει σίγουρα κερδίσει την υποστήριξη ορισμένων σημαντικών εκπροσώπων του Δημοκρατικού Κόμματος (και τη θετική αναφορά του προέδρου Ομπάμα). Αλλά είναι κριτικό απέναντι σε ένα κόμμα που δεν έδειξε ότι διαθέτει θάρρος στην αναμέτρηση με τους Ρεπουμπλικανούς και δεν ενδιαφέρθηκε αρκετά για το πρόβλημα της φτώχειας στην αμερικανική κοινωνία.

Παρά τις διαφορές που τους χωρίζουν από την οργανωμένη πολιτική, οι πολίτες που διαδηλώνουν δεν είναι μια οργισμένη μάζα Αμερικανών που φθονούν τους λίγους πλούσιους συμπολίτες τους, όπως κραυγάζουν οι Ρεπουμπλικανοί του FoxNews. Και δεν είναι ούτε μια επικίνδυνη έκφραση αναρχικού λαϊκισμού, θερμοκέφαλοι που θέλουν (πάντα σύμφωνα με τις ρεπουμπλικανικές κατηγορίες) να διαιρέσουν την Αμερική με την ταξική πάλη.

Στην πραγματικότητα, η ίδια η έκφραση «λαϊκισμός» ελάχιστα ταιριάζει για να χαρακτηρίσει αυτό το νέο κίνημα διαμαρτυρίας, το οποίο, με τον ριζοσπαστισμό αλλά και τον λογικό χαρακτήρα των συνθημάτων και των μηνυμάτων του, μοιάζει με το κίνημα της δεκαετίας του 1960 για τα πολιτικά δικαιώματα, εκείνο που διαδήλωνε εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ και εναντίον των φυλετικών διακρίσεων.

Λαϊκιστικό είναι σίγουρα το κίνημα του Tea Party, ένα ετερόκλητο σύνολο πολλών από τις έννοιες που συνδέονται με αυτόν τον τύπο κινήματος, όπως για παράδειγμα: αντιδιανοουμενισμός ή επίθεση σε «αυτούς που παριστάνουν τους σοφούς» επειδή ασκούν κριτική και δεν ταυτίζονται με τη γνώμη του λαού και επίθεση στις κοινωνικές πολιτικές που δημιουργούν μεγάλη γραφειοκρατία και περισσότερο κράτος, επομένως υπερβολικό έλεγχο της οικονομικής σφαίρας.

Το Tea Party αισθάνεται ότι εκφράζεται από το ρεπουμπλικανικό πρόγραμμα, το οποίο εδώ και δεκαετίες έχει προσχωρήσει πλήρως στη θεωρία του οικονομικού φιλελευθερισμού, η οποία αποδίδει την ευθύνη της οικονομικής παρακμής της Αμερικής σε όσους προτείνουν μια πιο δίκαιη κατανομή του πλούτου.

Το Occupy Wall Street είναι ένα αυθόρμητο κίνημα και επομένως είναι δημοκρατικό με την πιο βασική έννοια του όρου, επειδή εμπνέεται από ιδεώδη αυτοκυβέρνησης και ισότητας των δικαιωμάτων του πολίτη. Το σύνθημα «Είμαστε το 99%» δεν εκδηλώνει πρόθεση κήρυξης πολέμου στο 1%, δηλαδή στους δισεκατομμυριούχους. Δεν είναι η μνησικακία αυτή που τους καθοδηγεί, όπως υποστήριξε ένας ρεπουμπλικανός υποψήφιος. Το σύνθημα εκφράζει απλούστερα την ιδέα ότι όποιος έχει πιο πολλά οφείλει να συμβάλλει περισσότερο και για το λόγο ότι αυτά τα πιο πολλά τα έχει εξαιτίας πολιτικών που υιοθετήθηκαν από τις αμερικανικές κυβερνήσεις από τα τέλη της δεκαετίας του 1970. Πολιτικές στις οποίες όλοι έχουν υπακούσει και οι οποίες, όμως, δεν ευνόησαν όλους με τον ίδιο τρόπο. Και όχι εξαιτίας των ταλέντων που ο Θεός κατανέμει άνισα αλλά εξαιτίας μιας σκόπιμης και συστηματικής πολιτικής της ανισότητας.

Η φορολογική δικαιοσύνη δεν είναι ακριβώς ένας επαναστατικός σκοπός. Αν φαίνεται σαν επαναστατικός είναι επειδή οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες είναι ήδη τόσο μεγάλες ώστε έχουν δημιουργήσει δύο λαούς ή ένα λαό και μιαν ολιγαρχία. Ακόμα και σήμερα οι ολιγαρχικοί, αν και είναι εντός του δημοκρατικού συστήματος, προκαλούν φασαρία προκειμένου να έχουν προνόμια και να μην υπαχθούν στον κανόνα της ισότητας.

Το κίνημα Occupy Wall Street φωτίζει αυτόν τον παλιό και πάντοτε νέο αγώνα μεταξύ ολιγαρχίας και δημοκρατίας. Καταδεικνύει κυρίως ότι η δεύτερη δεν είναι απλώς μια μορφή διακυβέρνησης αλλά και ένα ιδεώδες, ένα όραμα κοινωνίας το οποίο όταν οι ανισότητες γίνονται τόσο μεγάλες, όπως είναι τώρα, δεν κατορθώνει πλέον να έχει τη συναίνεση όλων. Το συμβολικό 1% -οι δισεκατομμυριούχοι- σημαίνει ότι ορισμένοι είναι εκτός του δημοκρατικού συμφώνου της ισότητας. Αυτός είναι ο ριζοσπαστισμός του Occupy Wall Street. Σε ποιον απευθύνεται αυτός ο ριζοσπαστισμός; Ποια είναι η σχέση αυτού του δημοκρατικού κινήματος με τη δημοκρατία των θεσμών; Αυτά τα ερωτήματα φωτίζουν τη βαθιά κρίση αντιπροσωπευτικότητας των δημοκρατικών θεσμών.

Το κίνημα αυτό δεν έχει ειδικούς στόχους, εκτός από έναν: να έρθει σε επικοινωνία με εκείνους που δρουν στους θεσμούς, οι οποίοι εδώ και πολλά χρόνια έχουν κλείσει τα αφτιά τους. Αυτό το κίνημα επομένως ζητάει μιαν ανασυγκρότηση της πολιτικής αντιπροσώπευσης.

Αν υπάρχει μια συμβολή που μπορεί να δώσει το κίνημα Occupy Wall Street είναι να υποχρεώσει όσους ασχολούνται με τις εθνικές πολιτικές να μην γυρίζουν την πλάτη σε εκείνους που υφίστανται τις συνέπειες αυτών των πολιτικών. Πρόκειται επομένως για μιαν επίκληση των δημοκρατικών αρχών, για μιαν επίκληση εκείνης της υπόσχεσης ελευθερίας και δικαιοσύνης για όλους, που είναι γραμμένη στα συντάγματά μας.

ΡΟΜΠΕΡΤ ΡΑΪΧ

Η ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

ΘΑ ΚΑΤΟΡΘΩΣΟΥΝ οι καταληψίες της Γουόλ Στριτ να μετασχηματιστούν σε ένα κίνημα το οποίο θα έχει πάνω στο Δημοκρατικό Κόμμα την ίδια επίδραση που έχει το Tea Party πάνω στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα; Υπάρχουν λόγοι να αμφιβάλλουμε γι’ αυτό. Το Tea Party ήταν δίκοπο μαχαίρι για την ηγεσία των Ρεπουμπλικανών: πηγή νέας ενέργειας και νέων αγωνιστών αλλά και μειονέκτημα σε ό,τι αφορά την ικανότητα προσέλκυσης της ψήφου των ανεξάρτητων. Μέχρι τώρα οι καταληψίες της Γουόλ Στριτ έχουν βοηθήσει τους Δημοκρατικούς. Η κύρια διεκδίκησή τους, που είναι να αναλάβουν οι πλούσιοι το δικό τους μερίδιο θυσιών, φαίνεται να εναρμονίζεται με το νέο νομοσχέδιο των Δημοκρατικών για ένα φόρο της τάξης του 5,6% στους εκατομμυριούχους, όπως και με την κίνηση του προέδρου Ομπάμα να ακυρώσει τη μείωση των φόρων που είχε κάνει ο Μπους για τα εισοδήματα πάνω από 250.000 δολάρια και να περιορίσει τις φοροαπαλλαγές για τα ψηλά εισοδήματα. Αλλά αν οι καταληψίες της Γουόλ Στριτ συγκροτηθούν σε κάτι που μοιάζει με ένα αληθινό κίνημα, τότε το Δημοκρατικό Κόμμα μπορεί να συναντήσει περισσότερες δυσκολίες να τους αφομοιώσει από όσες συνάντησε το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα με το Tea Party.

Σε τελική ανάλυση, μεγάλο μέρος των εκλογικών δαπανών και των δύο κομμάτων προέρχεται από τη Γουόλ Στριτ. Η Γουόλ Στριτ και η Αμερική των μεγάλων επιχειρήσεων διαθέτουν ολόκληρα σμήνη δημοσίων σχέσεων και στρατούς από λομπίστες για να ασκούν πίεση. Αλλά η αληθινή δυσκολία βρίσκεται ακόμα βαθύτερα. Λίγη ιστορία μπορεί να μας βοηθήσει. Στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα οι Δημοκρατικοί δεν δυσκολεύονταν να εναγκαλιστούν τον οικονομικό λαϊκισμό. Αυτός κατηγορούσε τις μεγάλες βιομηχανίες της εποχής ότι πνίγουν την οικονομία και δηλητηριάζουν τη δημοκρατία. Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ επιτέθηκε στη χρηματοοικονομική εξουσία και στις μεγάλες επιχειρήσεις δίνοντας στους εργαζόμενους το δικαίωμα του συνδικαλίζεσθαι, την εβδομάδα των 40 ωρών, το επίδομα ανεργίας και την Κοινωνική Ασφάλιση.

Στην εκλογική εκστρατεία του 1936 ο Ρούζβελτ καλούσε σε επαγρύπνηση εναντίον των «μοναρχικών της οικονομίας», που είχαν θέσει ολόκληρη την κοινωνία στην υπηρεσία τους. «Οι ώρες που οι άνθρωποι εργάζονταν, οι μισθοί που έπαιρναν, οι συνθήκες της εργασίας τους… όλα ξέφευγαν από τον έλεγχο του λαού και επιβάλλονταν από αυτήν τη νέα βιομηχανική δικτατορία». Σύμφωνα με τον Ρούζβελτ, αυτό που διακυβευόταν δεν ήταν τίποτε άλλο παρά «η επιβίωση της δημοκρατίας». Ωστόσο, ήδη στη δεκαετία του 1960, στις εκλογικές εκστρατείες των Δημοκρατικών είχαν εκλείψει οι λόγοι περί άπληστων επιχειρηματιών και αδίστακτων τραπεζιτών. Εν μέρει επειδή η οικονομία είχε αλλάξει βαθιά. Η μεταπολεμική ευημερία είχε προκαλέσει την αύξηση της μεσαίας τάξης και είχε περιορίσει το χάσμα ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς.

Τότε ο κεϊνσιανισμός είχε γίνει ευρέως αποδεκτός ως αντίδοτο στις οικονομικές κρίσεις. (…). Αν δεν ήταν ο Ρόναλντ Ρέιγκαν αυτός που επινόησε το λαϊκισμό της δεξιάς στην Αμερική, τουλάχιστον του έδωσε την πιο στεντόρεια φωνή του: «Το κράτος δεν είναι η λύση, είναι το πρόβλημα». Βέβαια, το 1992 ο Μπιλ Κλίντον κέρδισε την προεδρία υποσχόμενος ότι θα «παλέψει υπέρ της παραμελημένης μεσαίας τάξης» εναντίον των δυνάμεων της «απληστίας», αλλά ο Κλίντον κληρονόμησε από τον Ρέιγκαν και από τον πατέρα Μπους ένα τόσο κολοσσιαίο έλλειμμα, ώστε δεν μπόρεσε να δώσει αυτήν τη μάχη. Οταν μάλιστα έχασε στον αγώνα του για τη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας, ο ίδιος ο Κλίντον δήλωσε ότι η εποχή του big government (του μεγάλου κράτους) έχει τελειώσει και το κατέδειξε κατεδαφίζοντας το κράτος πρόνοιας. (…). Και ερχόμαστε στο παρόν.

Ο Μπαράκ Ομπάμα είναι πολλά πράγματα, αλλά απέχει από το λαϊκισμό της άκρας αριστεράς πολύ περισσότερο από κάθε άλλον Δημοκρατικό πρόεδρο της σύγχρονης ιστορίας. Είναι αλήθεια ότι μία φορά αποτόλμησε να επικρίνει τα «αρπακτικά» της Γουόλ Στριτ, αλλά αυτή η φράση ήταν μια εξαίρεση. Αντίθετα, ο Ομπάμα υπήρξε εξαιρετικά προσεκτικός απέναντι στη Γουόλ Στριτ και τις μεγάλες επιχειρήσεις, διορίζοντας τον Τίμοθι Γκάιτνερ υπουργό Οικονομικών και ντε φάκτο πρεσβευτή της Γουόλ Στριτ στον Λευκό Οίκο, ενεργώντας έτσι ώστε να παραμείνει στη θέση του ο Μπεν Μπερνάνκι, που είχε επιλεγεί από τον Μπους για πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας και επιλέγοντας τον πρόεδρο της General Electrics Τζέφρι Ιμελτ ως επικεφαλής των συμβούλων του. Ακόμα πιο αποκαλυπτική είναι η έλλειψη βούλησης του προέδρου Ομπάμα να θέσει όρους για τη διάσωση της Γουόλ Στριτ. Δεν ζήτησε, για παράδειγμα, από τις τράπεζες να επαναδιαπραγματευθούν τα στεγαστικά δάνεια αυτών που αντιμετώπιζαν δυσκολίες ή να αποδεχθούν την επαναφορά σε ισχύ της Glass-Steagall Act (του 1933, που διαχώριζε σαφώς τις τράπεζες καταθέσεων από τις τράπεζες επενδύσεων) ως όρους προκειμένου να χρηματοδοτηθούν με δισεκατομμύρια δολάρια από τα χρήματα των φορολογουμένων, πράγμα που συνέβαλε στο νέο λαϊκιστικό κύμα.

Η διάσωση της Γουόλ Στριτ τροφοδότησε το Tea Party και σίγουρα τροφοδοτεί ορισμένες από τις τωρινές κατηγορίες από μέρους του Occupy Wall Street. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καταληψίες της Γουόλ Στριτ δεν θα μπορέσουν να ασκήσουν μιαν επίδραση στους Δημοκρατικούς. Τίποτα καλό δεν συμβαίνει στην Ουάσιγκτον -ανεξάρτητα από το πόσο καλοί είναι ο πρόεδρός μας ή οι βουλευτές μας- αν οι δίκαιοι άνθρωποι δεν συγκεντρωθούν έξω από την Ουάσιγκτον για να το κάνουν να συμβεί. Η πίεση από τα αριστερά έχει αποφασιστική σημασία. (…).

Κατηγορίες:πολιτική Ετικέτες: , ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: