Αρχική > πολιτική > Επιλεγμένα πολιτικά – κοινωνικά άρθρα 20.10.11

Επιλεγμένα πολιτικά – κοινωνικά άρθρα 20.10.11

imageΈνα εργαστήριο
κοινωνικής δράσης


Του Μιχάλη Μητσού
ΤΑ ΝΕΑ, 18.10.11

Η νεοτερικότητα είναι ρευστή.
Ο έρωτας, η τέχνη, ο φόβος,
ο χρόνος, όλα είναι ρευστά.
Ο κόσμος μας είναι ρευστός, και από αυτό τον κόσμο έστειλε πέρυσι 44 επιστολές με το ομότιτλο βιβλίο του ο διάσημος πολωνός κοινωνιολόγος Ζίγκμουντ Μπάουμαν.
Τα συναισθήματα είναι ρευστά: μπορεί να αρχίσουν να βράζουν και μερικά λεπτά αργότερα να παγώσουν. Μια κινητοποίηση που στηρίζεται στα συναισθήματα είναι κατά συνέπεια ασταθής, πρόσκαιρη, διατρέχει τον κίνδυνο να πέσει σε χειμερία νάρκη – ή απλώς να εξατμιστεί.

Ο 86χρονος Μπάουμαν βρέθηκε την περασμένη εβδομάδα στη Μαδρίτη. Και το απόγευμα του Σαββάτου, την ώρα που στην Πλατεία Ατότσα δεν έπεφτε καρφίτσα, εκείνος έδινε μια διάλεξη εκατό μέτρα πιο πέρα με τον τίτλο «Εχει μέλλον η αλληλεγγύη;». Κατά την άποψή του, το αίτιο όλων των μεγάλων προβλημάτων της σημερινής κρίσης είναι η διαφορά ανάμεσα στην κλίμακα της οικονομίας και στην κλίμακα της πολιτικής. Οι οικονομικές δυνάμεις είναι παγκόσμιες, ενώ οι πολιτικές εξουσίες είναι εθνικές. Αυτή η διαφορά καταστρέφει τους νόμους, διαλύει τα τοπικά σημεία αναφοράς και μετατρέπει την παγκοσμιοποίηση σε μια βλαβερή δύναμη. Οι πολιτικοί αντιμετωπίζονται έτσι σαν μαριονέτες. Ανίκανοι, αν όχι διεφθαρμένοι.

Το κίνημα των «Αγανακτισμένων» – λέει ο εμπνευστής της ρευστής νεοτερικότητας σε συνέντευξή του στην «Ελ Παΐς» – προσπαθεί να απαντήσει στην απουσία της παγκοσμιοποίησης της πολιτικής με τη λαϊκή αντίσταση. Το μόνο που μπορεί να πετύχει αυτή η αντίσταση, όμως, είναι να προλειάνει το έδαφος για να οικοδομηθεί αργότερα ένα άλλο είδος οργάνωσης. Τίποτα παραπάνω. «Αν το συναίσθημα είναι κατάλληλο για την καταστροφή, είναι εντελώς ακατάλληλο για να κτιστεί κάτι καινούργιο. Ανθρωποι από εντελώς διαφορετικές τάξεις και καταστάσεις συγκεντρώνονται στις πλατείες και φωνάζουν τα ίδια συνθήματα. Οσο αρκούνται στην άρνηση, συμφωνούν απολύτως. Αν τους ρωτήσεις όμως τι θέλουν θα δώσουν εκατό διαφορετικές απαντήσεις».

Αυτό που ενώνει τους «Αγανακτισμένους» είναι ο φόβος, η ανασφάλεια και η οργή. Κι αυτό που τους λείπει είναι η σκέψη. Οι κινητοποιήσεις τους μοιάζουν με ένα καρναβάλι: όσο κρατάει η γιορτή όλα επιτρέπονται, αλλά όταν σταματήσει η μουσική τα πράγματα γίνονται όπως πριν. Θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα αν υπήρχε ένας χαρισματικός ηγέτης; «Μα το ίδιο το κίνημα θα τον απέρριπτε, αφού η δύναμή του στηρίζεται στην οριζόντια δομή του, στην αίσθηση ότι όλοι είναι ίσοι».

Δεν υπάρχει λοιπόν ελπίδα να αλλάξει κάτι; «Μη μου ζητάτε να γίνω προφήτης. Μπορούμε να πούμε ότι βρισκόμαστε σε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα φάση, σαν να είμαστε σε ένα νέο εργαστήριο κοινωνικής δράσης. Σε ορισμένα μέρη το κίνημα έχει πετύχει σημαντικά πράγματα, σε άλλα όχι». Το μήνυμα είναι σαφές: όλα είναι ρευστά, τίποτα δεν είναι ακλόνητο, ούτε οι ιδέες ούτε τα συναισθήματα. Ούτε, βέβαια, οι θέσεις εργασίας.

Σχολείο

Η πιο μεγάλη απεργία – σταθμός

Γ. Δελαστίκ, ΕΘΝΟΣ, 18.10.11

Σημαντικότερη απεργία από αυτή που θα γίνει αύριο και μεθαύριο από τη ΓΣΕΕ και την ΑΔΕΔΥ, με τα καταστήματα επιπροσθέτως να κλείνουν όλα αύριο, δεν έχει ξαναγίνει στα 37 και πλέον χρόνια που έχουν κυλήσει από τη μεταπολίτευση. Εκατοντάδες χιλιάδες άτομα αναμένεται να απεργήσουν παραλύοντας εντελώς την οικονομική ζωή της χώρας, ενώ εξαιρετικά υψηλή αναμένεται να είναι και η συμμετοχή στις διαδηλώσεις. Το πώς θα εξελιχθεί η γενική απεργία ενδέχεται να πυροδοτήσει και πολιτικές εξελίξεις γύρω από το θέμα της διακυβέρνησης της χώρας.

Η αιτία της γενικής απεργίας είναι η σοβαρότερη οικονομική αιτία που υπήρξε ποτέ, καθώς αν περάσει ως έχει το περιβόητο πολυνομοσχέδιο, το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων για πρώτη φορά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο θα υποστεί βιαιότατη πτώση και θα γυρίσει πολλές δεκαετίες πίσω. Λογικό είναι εκατομμύρια Ελλήνων να αντιδρούν σε μια τέτοια προοπτική και να κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να την αποτρέψουν.

Η κυβέρνηση δεν κατόρθωσε να πείσει κανέναν ουσιαστικά ότι η επιστροφή στις δεκαετίες του 1970 και του 1960 είναι επιβεβλημένη, όπως αυτή υποστηρίζει, για να "σωθεί η χώρα". Πώς να αισθανθούν άλλωστε ότι "σώζονται" εκατομμύρια εργαζόμενοι, νέοι, συνταξιούχοι, μικρομεσαίοι που θα πεταχτούν στον κοινωνικό Καιάδα της ανεργίας και της φτώχειας;

Η κυβέρνηση νομίζει ότι αρκεί η κοινοβουλευτική της πλειοψηφία των τεσσάρων βουλευτών (συν τα "εξαπτέρυγα" του ΛΑΟΣ, της Ντόρας και κάποιων της ΝΔ, αν χρειαστεί βοήθεια) για να αλλάξει τόσο δραματικά τη ζωή του λαού μας. Επαναπαύεται στο γεγονός ότι είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει τα δυναμικά στηρίγματα της εξουσίας, την αστυνομία και τον στρατό, αν παραστεί ανάγκη, προκειμένου να καταπνίξει τις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας.

Θεωρητικά, έχει δίκιο. Πρακτικά, είναι αδύνατον να κυβερνήσει μια κυβέρνηση που έχει στρέψει εναντίον της σχεδόν ολόκληρο τον ελληνικό λαό, μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που έχει εξεγερθεί εναντίον της το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων και των εργαζομένων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Αυτό σημαίνει ότι παρατηρείται ταχέως προϊούσα αποσύνθεση του κρατικού μηχανισμού, ο οποίος πλέον διακατέχεται από εχθρικά συναισθήματα και υιοθετεί εχθρική στάση απέναντι στην κυβέρνηση.

Η σύγκρουση της κυβερνητικής πολιτικής με τα συμφέροντα των Ελλήνων εργαζομένων, συνταξιούχων, νέων, μικρομεσαίων θα κορυφωθεί συμβολικά με τη γενική απεργία και την ψήφιση του νόμου από την κυβερνητική πλειοψηφία στη Βουλή. Δεν θα λήξει όμως αυτή η σύγκρουση, γιατί η επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού θα είναι συνεχής, αδιάκοπη, πολυετής.

Κάθε βήμα που θα κάνουν εκατομμύρια Ελλήνων στην πορεία προς τα Τάρταρα θα αναπαράγει διαρκώς το δίλημμα: θα ενισχύει τις τάσεις υποταγής και μοιρολατρίας ή θα εξεγείρει νέες συνειδήσεις; Η απάντηση θα δίνεται κάθε φορά εμπράκτως. Η κρίση -πολιτική, οικονομική, κοινωνική- θα καταστεί ενδημική, θα είναι μόνιμη.

Καταλύτης των εξελίξεων σε πρώτη φάση θα είναι η αυριανή και μεθαυριανή γενική απεργία. Αυτό το αντιλαμβάνονται κορυφαίοι παράγοντες της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ζωής του τόπου, έστω κι αν κάπως υπερβάλλουν. Κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας "κρίνονται πολλά, ίσως όλα" δήλωσε προχθές ο υπουργός Οικονομικών και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευάγγελος Βενιζέλος.

"Οι πολίτες δικαιούνται να περιμένουν πρωτοβουλίες σας", γράφει ο εκδότης του "Βήματος" Σταύρος Ψυχάρης σε ανοικτή επιστολή που απηύθυνε την Κυριακή προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια "στις λίγες ημέρες που απομένουν, καθώς πιθανολογείται ότι η κρίση οσονούπω θα κορυφωθεί".

"Στις λίγες ημέρες που απομένουν" λοιπόν πάμπολλοι είναι αυτοί που αναμένουν -κάποιοι από αυτούς εργάζονται κιόλας για να τις φέρουν- πολιτικές εξελίξεις.

Αλλο φυσικά οι προσδοκίες, οι εκτιμήσεις, οι εικασίες, οι αυταπάτες και άλλο τα πραγματικά γεγονότα, τα οποία πρέπει πρώτα να λάβουν χώρα και κατόπιν να αναλύσει κανείς τις συνέπειες και τις επιπτώσεις τους σε διάφορους τομείς. Είναι όμως βέβαιο ότι μόνο απαρατήρητη δεν πρόκειται να περάσει η αυριανή και μεθαυριανή γενική απεργία της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ – πόσω μάλλον μέσα στη σοκαριστική εικόνα που προκαλούν τα κλειστά μαγαζιά.

Ρήξη
Μια άλλη Ελλάδα Παρασκευή πρωί

Ορόσημο νέας εποχής για την Ελλάδα και τους Ελληνες θα αποτελεί συμβολικά το πρωί της Παρασκευής, οποιαδήποτε και αν έχει υπάρξει η έκβαση της διήμερης γενικής απεργίας της Τετάρτης και της Πέμπτης. Αν η κυβέρνηση έχει περάσει το νομοσχέδιο χωρίς κοινοβουλευτικές απώλειες και με ήσσονος σημασίας λαϊκές αντιδράσεις, θα αρχίσει η πορεία δεκαετιών προς τα πίσω με την υπόσχεση της κυβέρνησης Παπανδρέου ότι κάποτε στο μέλλον θα ξαναβαδίσουμε προς τα εμπρός. Αν πάλι η απεργία και οι διαδηλώσεις έχουν τόσο συγκλονιστική συμμετοχή ώστε να πυροδοτήσουν πολιτικές εξελίξεις, τότε θα αρχίσει πάλι ένας πολύ δύσκολος δρόμος εξόδου από την κρίση χωρίς καταβαράθρωση του βιοτικού μας επιπέδου. Οψόμεθα.

Σχολείο

imageΔΡΟΜΟΙ

Του Ρούσσου Βρανά

ΤΑ ΝΕΑ, 18.10.11

Δεν ζουν …

… στα χρόνια του Ντίκενς. Ή τουλάχιστον όχι ακόμα. Ομως, οι Βρετανοί υποφέρουν από την υψηλή ανεργία και η φτώχεια απειλεί να «καταπιεί» τα παιδιά τους μέσα σε δέκα χρόνια.

Η κρίση έχει προκαλέσει πολλές φθορές στη βρετανική κοινωνία. Με την καταστροφή 178.000 θέσεων εργασίας μέσα σε μόνο ένα τρίμηνο, 2,5 εκατομμύρια Βρετανοί έμειναν χωρίς δουλειά στο τέλος του Αυγούστου, δηλαδή το 8,1% του ενεργού πληθυσμού. Τόση ανεργία είχαν να δουν από το 1994. Οι κυβερνητικές επιλογές επικρίνονται έντονα από φιλανθρωπικές οργανώσεις, που ανέλαβαν αυτές τη φροντίδα των φτωχών, όταν διαδοχικές κυβερνήσεις διέλυσαν το κοινωνικό κράτος. Μια από αυτές τις οργανώσεις, η «Σέλτερ», που εξειδικεύεται στη στέγαση των ανθρώπων, υπολογίζει σε έκθεσή της ότι τα νοίκια έχουν γίνει πια απρόσιτα για τα νοικοκυριά της μεσαίας τάξης. Στο Λονδίνο, ένα μέσο ενοίκιο για ένα δυάρι ανέρχεται σε 1.560 ευρώ τον μήνα και αντιστοιχεί στο 50% του εισοδήματος ενός μέσου νοικοκυριού. Δεν είναι παράξενο λοιπόν που το 38% αυτών των νοικοκυριών κόβουν από το φαΐ τους για να τα βγάλουν πέρα. Και το ένα τέταρτο των γονέων, σύμφωνα με την οργάνωση «Σώστε τα παιδιά», χρεώνονται στις τράπεζες για να πληρώνουν τα έξοδα περίθαλψης των μωρών τους. Ούτε αυτό είναι παράξενο, ύστερα από τις άγριες περικοπές που έκανε η κυβέρνηση στο εθνικό σύστημα υγείας για «να περιοριστούν οι σπατάλες». Με τις πολιτικές λιτότητας, το Ινστιτούτο Φορολογικών Μελετών εκτιμά πως το 47% των παιδιών θα ζουν μέσα στη φτώχεια έως το 2020 στη Βρετανία, που θα έχει γίνει πια το βασίλειο των φτωχών παιδιών.

Ούτε στην Ιταλία…

… ζει καλύτερα η μεσαία τάξη. Στη Ρώμη, στο «Ορος του ελέους», πρώην νεόπλουτοι καταθέτουν μαζί με τους φτωχούς ό,τι πολυτιμότερο τούς έχει απομείνει, καθώς η μεσαία τάξη ισοπεδώνεται προς τα κάτω. Χτυπημένοι από την κρίση, οι Ιταλοί δυσκολεύονται πια να τα βγάλουν πέρα από μήνα σε μήνα. Στη Ρώμη, στο Μιλάνο, στο Παλέρμο, στη Γένοβα, μπαίνουν κάθε μέρα κλεφτά στα γραφεία του «Ορους του ελέους» και περιμένουν υπομονετικά τη σειρά τους για να βάλουν ενέχυρο οικογενειακά κειμήλια και άλλα πολύτιμα αντικείμενα. Ελάχιστοι δέχονται να μιλήσουν για τους λόγους που τους οδήγησαν εκεί. Και όσοι μιλούν, λένε πάνω κάτω τα ίδια: η ανεργία, τα παιδιά, οι περικοπές στους μισθούς, τα νοίκια, τα δάνεια. «Στην Ιταλία, η κρίση έσβησε τα σύνορα ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις», λέει ένας από αυτούς. «Γίναμε όλοι ίσοι».

Το «Ορος του ελέους»…

… είναι ένα ενεχυροδανειστήριο που ιδρύθηκε τον Μεσαίωνα από φραγκισκανούς μοναχούς για να μπορούν οι φτωχοί να δανείζονται φθηνότερα από όσο τους δάνειζαν οι τοκογλύφοι. Αυτές είναι όλες και όλες οι επιλογές που έχουν σήμερα να προσφέρουν οι κυβερνήσεις της λιτότητας στους ανθρώπους: ο Μεσαίωνας και ο ζοφερός κόσμος του Ντίκενς.

Σχολείο

Η ιστορία επαναλαμβάνεται;

Του ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΟΣ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑ Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 16.101.11

Το ερώτημα αφορά την οικονομική πολιτική αντιμετώπισης της σημερινής παγκόσμιας κρίσης σε σύγκριση με την κρίση του 1929.

Τότε, είχαν περάσει μερικά χρόνια λανθασμένης πολιτικής στις ΗΠΑ μέχρι να αντιμετωπισθεί ριζικά η ύφεση με τη «μεγάλη αναδιανομή» του εισοδήματος (new deal) και την κεϊνσιανή πολιτική της αύξησης των δημοσίων δαπανών, ώστε να μειωθεί η ανεργία και να επανέλθει η αμερικανική οικονομία σε αναπτυξιακή τροχιά. Αντίθετα στην Ευρώπη, η παράταση της κρίσης την εποχή εκείνη, με τη συνακόλουθη μεγάλη αύξηση της ανεργίας, οδήγησε τελικά στον ολοκληρωτισμό, που αποτέλεσε μια από τις βασικές αιτίες του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου.

Βέβαια, σήμερα τα δεδομένα έχουν αλλάξει σημαντικά, αλλά ίσως όχι τόσο ριζικά όσο θα αναμενόταν ύστερα από 80 χρόνια. Στην αρχή της σημερινής κρίσης τα κράτη έδρασαν έτσι ώστε να αποφύγουν την τραγική εμπειρία του 1929: αύξησαν τις δημόσιες δαπάνες, κάλυψαν τις ζημιές των τραπεζών, στήριξαν μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις προκειμένου να ανακόψουν τον κίνδυνο της οικονομικής κατάρρευσης. Πολλοί μάλιστα θεώρησαν ότι ο νεοφιλελευθερισμός «πέθανε», ότι το κράτος έγινε ο πρωταγωνιστής στην οικονομία, ότι «ξαναγεννήθηκε» ο κεϊνσιανισμός ή ακόμη και ο σοσιαλισμός, προκειμένου να επιβιώσει το καπιταλιστικό σύστημα.

Ομως, από τη στιγμή που ξεπεράστηκε η οξεία φάση της κρίσης και πριν η οικονομία ανακάμψει πραγματικά, όλα τα προηγούμενα «μέτρα διάσωσης» στην Ευρώπη ανατράπηκαν. Προκειμένου να καλυφθούν τα δημοσιονομικά ελλείμματα που δημιουργήθηκαν λόγω της αύξησης των δημόσιων δαπανών για την εφαρμογή των «μέτρων διάσωσης» άρχισαν να εφαρμόζονται προγράμματα λιτότητας σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες. Ιδιαίτερα μάλιστα στις χώρες της ευρωζώνης, η λιτότητα επιβλήθηκε με γερμανική επιμονή προκειμένου να επανέλθουν τα ελλείμματα στο όριο του 3% του ΑΕΠ, όπως ορίζει το «Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης».

Δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν δανείζει τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης αγοράζοντας κρατικά ομόλογα, δηλαδή δεν καλύπτει τα δημοσιονομικά ελλείμματα με νομισματικά μέσα (με βάση το γερμανικής έμπνευσης καταστατικό της), τα λιγότερο οικονομικά ισχυρά και ήδη υπερχρεωμένα κράτη του ευρωπαϊκού Νότου αναζήτησαν περισσότερα δάνεια από τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Τα επιτόκια αυξήθηκαν υπέρμετρα λόγω αύξησης του κινδύνου αποπληρωμής των δανείων και οδήγησαν τελικά την ευρωζώνη να δημιουργήσει έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό διάσωσης προκειμένου να δανείζει αυτά τα κράτη (Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιρλανδία μέχρι τώρα). Οι δανειακές συμφωνίες της ευρωζώνης με τις χώρες αυτές, με τη συνδρομή του ΔΝΤ, επιβάλλουν σκληρούς όρους δημοσιονομικής προσαρμογής πολύ δύσκολα υλοποιήσιμους, οι οποίοι προκαλούν μεγάλη ύφεση και εξαφανίζουν κάθε αναπτυξιακή προοπτική.

Το ζήτημα είναι ότι και στις ισχυρότερες χώρες της Ευρώπης (Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία) κυριαρχούν πολιτικές λιτότητας, ενώ χρειάζεται αύξηση της ζήτησης, τουλάχιστον στην πλεονασματική Γερμανία, προκειμένου να ανακάμψει πραγματικά η ευρωπαϊκή οικονομία από τη σημερινή στασιμότητα (ποσοστό μεγέθυνσης 1-1,5%, ανεργία 9%).

Ταυτόχρονα, η ρεπουμπλικανική πλειοψηφία στη Βουλή των ΗΠΑ εμποδίζει τον πρόεδρο Ομπάμα να ασκήσει επεκτατική πολιτική. Τέλος, ακόμη και η Κίνα, αποφεύγοντας να ανατιμήσει το νόμισμά της, περιορίζει τη ζήτηση στο εσωτερικό της και αποτρέπει την αύξηση των εισαγωγών της, πράγμα που θα συνέβαλε στην παγκόσμια ανάπτυξη.

Φαίνεται συνεπώς ότι τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ, όπου ο ρυθμός ανάπτυξης δεν ξεπερνά το 1,5%, οι οποίες έχουν ανάγκη μια νέα αναπτυξιακή δυναμική για να ξεφύγουν οριστικά από την κρίση και να μειώσουν την ανεργία που πλησιάζει το 10%, κυριαρχούν περιοριστικές πολιτικές, πράγμα που δείχνει ότι τελικά η ιστορία μπορεί να επαναλαμβάνεται όχι μόνο ως φάρσα αλλά και ως τραγωδία.

Σχολείο

Η μηχανή του χρόνου και οι μαύρες τρύπες

Tου Παντελη Μπουκαλα
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 16.10.11

Aρκετοί, είτε στο χώρο της αστρονομίας συχνάζουν είτε τη μυθιστοριογραφία της επιστημονικής φαντασίας καλλιεργούν, πιστεύουν πως υπάρχει τρόπος να καταστούν εφικτά τα γαλαξιακά ταξίδια χωρίς να σπαταλάμε άπειρα χρόνια για να μετακινούμαστε από άστρο σε άστρο. Τη δυνατότητα, λένε, την προσφέρει το ίδιο το προβλεπτικό σύμπαν με τις σκουληκότρυπές του ή με τις λιγότερο φαντασμαγορικές μαύρες τρύπες: Μπαίνεις στο υπερσκάφος και τσουπ, σε ένα ανθρώπινο τρίμηνο καλύπτεις απόσταση τόσο μεγάλη που το ίδιο το ταχύτατο φως (το οποίο, κατά το CERN, έρχεται δεύτερο σε ταχύτητα, ακολουθώντας καταϊδρωμένο τα νετρίνα) θα χρειαζόταν εκατομμύρια έτη για να τη διανύσει. Αλλοι καλλιεργητές της φαντασίας, που πρεσβεύουν ότι εκείνο που πρέπει να διανύσει ο άνθρωπος για να καταξιωθεί σαν κορωνίδα της συμπαντικής φύσεως είναι ο χρόνος και όχι ο χώρος, σκάρωσαν τη χρονομηχανή.

Μπαίνεις μέσα, δένεσαι γερά για να μην ταρακουνηθείς από τις χρονοκαταιγίδες και τσουπ, πάλι τσουπ, ταξιδεύεις στo χρόνο. Κατά το γούστο σου, στρίβεις το κρίσιμο κουμπί στο πλην, για να οπισθοδρομήσεις, ή στο συν, για να προωθηθείς στο μέλλον. Αν θέλεις να διαπιστώσεις πόσο δίκιο έχουν οι ειδικευμένες στην παραδοξολογία τηλεεκπομπές, που επιμένουν ότι τη νίκη στον Μαραθώνα την έδωσε στους Αθηναίους ο Αμερικανός κομάντο που εμφανίστηκε ουρανόθεν και θέρισε τους Πέρσες με αναδρομικοπρωθύστερο φιλελληνισμό, πατάς στο χρονοδιακόπτη το 490 π. Χ. Κι αν σε τρώει η απορία πότε θα εκλείψει η οικογενειοκρατία, τουλάχιστον όπως υποστασιοποιείται από τις τρεις γνωστές οικογένειες, κλειδώνεις στο 2111 μ. Χ. (ελπίζοντας ότι το «μ. Χ.» θα σημαίνει κάτι και τότε) και προσεδαφίζεσαι, ή μάλλον προσχρονίζεσαι, στο επιλεγμένο έτος. Και έντρομος απ’ όσα οικογενειοκρατικά βλέπεις, μπαίνεις πάλι στο σκάφος, πατάς τώρα 2211 και ξαναδοκιμάζεις.

Σε ποιον ανήκει η πατέντα της χρονομηχανής, παραμένει ανεξακρίβωτο. Για τους εγκυκλοπαιδιστές, κατασκευαστής της είναι ο Αγγλος συγγραφέας Χέρμπερτ Τζορτζ Γουέλς με το μυθιστόρημά του «Η μηχανή που ταξιδεύει μέσα στο χρόνο». Αντικειμενικότεροι κριτές εντούτοις, ένιοι των οποίων κοσμούν τη Βουλή, διατείνονται ότι την πρώτη μηχανή του χρόνου, δώρο της Αθηνάς, τη διέθετε ο Οδυσσέας· ο φυλετικός μας προπάτορας δεν μεταμορφωνόταν κάθε τρεις και λίγο με τη βοήθεια της ιδιωτικής του θεάς, για να φαίνεται πότε ταλανισμένος γέροντας και πότε ζωηρός άντρας, αλλά χρησιμοποιούσε τη λιλιπούτεια χρονομηχανή του και διακτινιζόταν στο χρόνο της αρεσκείας του.

Ηταν δηλαδή ήδη διαστημικός. Ετσι εξηγείται άλλωστε η Χάρυβδη, αυτή η ρουφήχτρα που άλλο δεν είναι παρά ένας πρωιμότατος υπαινιγμός για την ύπαρξη καταβροχθιστικών μελανών οπών (όπως ονομάζει τις μαύρες τρύπες ο αρχαίος φιλόσοφος Σωκρατέλης, σε αδημοσίευτο χειρόγραφο που φυλάσσεται στη μονή Βαλτοπεδίου), καθώς και η παρουσία των ταχύτατων σκαφών των Φαιάκων, που δεν ήταν πλοία της θάλασσας αλλά του αέρα, κοινώς αεροπλάνα, πρωιμότατα και αυτά.

Ακόμα κι αν όλα αυτά είναι παραμύθια, δεν έχει σημασία, αφού πια αποδείχτηκε περίτρανα ότι η μηχανή του χρόνου είναι ελληνική ευρεσιτεχνία, οι δε μαύρες τρύπες έχουν επίσης ελληνικές ρίζες: Μόλις προχθές ο Ευάγγελος Βενιζέλος ανακοίνωσε ότι χάρη σε ένα πείραμα που διεξήχθη ταυτόχρονα σε Αθήνα, Βρυξέλλες και Νέα Υόρκη (αλλά πάντοτε με την ελληνική καθοδήγηση, μια και αυτοί εκεί στα δυτικά εξακολουθούν να χρειάζονται τα φώτα μας), η χώρα μας μετακινήθηκε χρονικώς στο 2004: «Ξαναγυρνάμε στο βιοτικό επίπεδο του 2004», έτσι είπε.

Εν άλλοις λόγοις, η Ελλάδα, πρώτη παγκοσμίως και διαχρονικώς, κατάφερε να φρεσκαριστεί πετώντας από πάνω της τη σκουριά του χρόνου, και μάλιστα σκουριά εφτά ετών (παρεμπιπτόντως, το εφτά μπορεί να είναι παντού αλλού ελκυστικά μαγικό, στην ποίηση λ. χ., στη νεοελληνική πολιτική ιστορία πάντως δεν έχει ευχάριστες ιδιότητες, αν μετρήσουμε την επταετή διδακτορία και τον καταποντισμό της περιόδου 2004–2011). Αυτό το ταξίδι προς τα πίσω, το ταξίδι στο χρόνο, δεν θα ήταν ασφαλές αν η Ελλάδα, καινοτομώντας για μια φορά ακόμα, δεν είχε προσφερθεί με πνεύμα όχι απλώς φιλοπερίεργο αλλά αυτοθυσιαστικό, να μετατραπεί η ίδια σε μαύρη τρύπα (αυτή που καταπίνει τα ευρώ και τις αντοχές μας), η ύπαρξη της οποίας, όπως απέδειξε ο Ιταλολιθουανός αστρονόμος Κρόναν Γιουνιβέρσις, διασφαλίζει την ακίνδυνη κίνηση των διαβόητων χρονονίων.

Πίσω στο 2004, λοιπόν. Στη χρονιά που καήκαμε από την πολλή αίγλη. Στη χρονιά που με μια ζαριά, ανέμελη και εθνικοφρονούσα, ξοδέψαμε δισεκατομμύρια δραχμές, αλλά και το μέλλον μας, αυτό το μέλλον που έγινε ήδη ασφυκτικό παρόν. Α, ναι. Ολα τα είχε προβλέψει ο κ. Βενιζέλος, όταν ως υπουργός Πολιτισμού κατασκεύαζε τους «θεματικούς άξονες» της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας. Μήπως ο άξονάς του «κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη» δεν παίρνει τώρα σάρκα και οστά με την υποχρεωτική «εισφορά αλληλεγγύης»; Μήπως ο άξονας «παράδοση και νεωτερικότητα» δεν επαληθεύτηκε με την παράδοσή μας στην τρόικα, που ωστόσο έγινε με τρόπο νεωτερικά αβρό; Τέλος, μήπως με τον άξονά του «ψηφιακή οικονομία» δεν μας προειδοποίησε έγκαιρα, ο σοφός, για τους κινδύνους του ψηφιακού χρήματος, του ανεύρετου και ασύλληπτου;

Αφού λοιπόν πήγαμε πίσω, ας διαβάσουμε τα εξής: «Απομένει ένας χρόνος για την Ολυμπιάδα και η ατμόσφαιρα είναι ήδη βαριά, λόγω της κουβέντας για το τι θα αφήσει πίσω της. Υπάρχουν βέβαια τα αόριστα οφέλη για τη χώρα που θα φιλοξενήσει τους Αγώνες, όπως αυτό της ενίσχυσης της εθνικής υπερηφάνειας και της ενθάρρυνσης των παιδιών να ξεκινήσουν κάποιο σπορ. Τι γίνεται όμως με το οικονομικό κομμάτι; (…) Οταν το ολυμπιακό τσίρκο θα έχει φύγει, η πρωτεύουσα θα διαθέτει νέο στάδιο, κολυμβητήριο και ποδηλατοδρόμιο.

Θα υπάρχουν καινούργιες διαθέσιμες κατοικίες από τη μετατροπή του Ολυμπιακού Χωριού σε διαμερίσματα. Ορισμένες συγκοινωνιακές γραμμές θα έχουν βελτιωθεί. Ομως όλα αυτά θα μπορούσαν να έχουν υλοποιηθεί πολύ φτηνότερα. (…) Η εικόνα που σιγά σιγά εμφανίζεται δείχνει ότι το κόστος των Ολυμπιακών Αγώνων υποτιμήθηκε σε μεγάλο βαθμό, οδηγώντας ταυτόχρονα σε υπερεκτίμηση του καθαρού κέρδους. (…) Επιπλέον, πρέπει να υπάρξει περισσότερη ειλικρίνεια. Αυτός ο μύθος, ότι η Ολυμπιάδα θα αποδειχθεί πολύτιμη μακροπρόθεσμη επένδυση, απειλεί να προσβάλει τη νοημοσύνη των πολιτών».

Οχι. Δεν πρόκειται για άρθρο ελληνικής εφημερίδας του 2003. Για το κύριο άρθρο του βρετανικού «Independent» πρόκειται, όπως αναδημοσιεύτηκε στην «Ελευθεροτυπία» στις 30.7.2011. Η πόλη που εννοείται εδώ είναι το Λονδίνο. Κι αν αυτά φοβούνται οι Βρετανοί, που και την οργανωτικότητά τους θαυμάζουμε και τη χρηστότητά τους τη θεωρούμε ανώτερη της ελληνικής, εμείς, με τόση πείρα διαφθοράς και σπατάλης, τι θα έπρεπε να φοβόμαστε για τους δικούς μας Αγώνες του 2004; Αλλά, δυστυχώς, δεν γίνεται να γυρίσουμε πίσω, να ξαναβρούμε ό, τι χάθηκε.

Κατηγορίες:πολιτική Ετικέτες: , ,
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: